มงคลสูต สู ร คํา คํ ฉัน ฉั ท์
สารบับัญ บับั ผู้แผู้ ต่ง ประวัติวั ติผู้แผู้ ต่ง ผลงาน คุณคุค่าและข้อข้คิด จุดมุ่งมุ่หมาย ความเป็นป็มา 01 05 03 02 06 04 ลักษณะคำ ประพันพัธ์ คำ ศัพท์จากเรื่อรื่งมงคลสูตสูรคำ ฉันท์ มงคล 38 ประการ
หนังสือเรื่องมงคลสูตรคำ ฉันท์ พระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระนิพนธ์ขึ้นเพื่ออธิบายความ ในมงคลสูตร อันเป็นสูตรหนึ่งในพระไตรปิฏก กล่าวถึงข้อ ประพฤติปฏิบัติซึ่งเป็นมงคลรวม 11 ประการ ใน พ.ศ. 2524 องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่ง สหประชาชาติ (UNESCO) ได้ยกย่องพระเกียรติคุณของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวว่าทรงเป็น บุคคล สำ คัญของโลก ผู้มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรม ในฐานะที่ ทรงเป็นนักปราชญ์ นักประพันธ์ กวี และนักแต่งบทละครไว้ เป็นจำ นวนมาก [4] พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ประวัวัติติ วัวั ผู้ผู้ ติติ เผู้ผู้เต่ต่ง ต่ต่ เเละผลงาน ผลงาน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ ไว้หลายด้าน อาทิ ประเภทวรรณคดี - มงคลสูตร คําฉันท์ พระนลคำ หลวง นารายณ์สิบปาง ศกุนตลา มัทนะพาธา ฯลฯ ประเภทบทละคร - หัวใจนักรบ พระร่วง โรมิโอและจูเลียต ตามใจท่าน เวนิชวาณิช ฯลฯ ประเภทธรรมะ - เทศนาเสือป่า พระพุทธเจ้าตรัสรู้อะไร พระบรมราโชวาทในงานวิสาขบูชา ฯลฯ
มงคลสูตรคำ ฉันท์ ประพันธ์ด้วยลักษณะคำ ประพันธ์แบบ กาพย์ฉบัง ๑๖ และ อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ หนึ่งบทมี ๑๖ คำ ๕ วรรค วรรคละ ๖ - ๔ - ๖ คำ ตามลำ ดับ บังคับสัมผัสท้ายวรรคแรกกับวรรคที่สอง สัมผัสระหว่างบทส่ง จากท้ายวรรคแรก ไปยังท้ายวรรคแรกในบทต่อไป ตัวอย่างกาพย์ฉบัง ๑๖ เขาสูงฝูงหงส์ลงเรียง เริงร้องซ้องเสียง สำ เนียงน่าฟังวังเวง กลางไพรไก่ขันบรรเลง ฟังเสียงเพียงเพลง ซอเจ้งจำ เรียงเวียงวัง อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑ ตัวอย่างอินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑ จันทรามิเทียบเทียม รติเปี่ยมสิเรียมเอย ดารามิเทียมเลย อฆคร้ามยุพาพาล โกสุมปทุมหอมอุระตรอมพยอมมาลย์ โศกาชะตาดาล มนเอยประดับชม ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวมเป็น ๑๑ คำ บังคับสัมผัสครุ ลหุดังที่ได้ระบุไว้ในตาราง กาพย์ฉบัง ๑๖ อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑
เพื่อให้ตระหนักว่าสิริมงคลจะเกิดแก่ผู้ใดก็เพียงผลมาจากการ ปฏิบัติของตนทั้งสิ้นไม่มีผู้ใดหรือสิ่งใดจะทำ ให้เกิดสิริมงคลแก่เรา ได้ นอกจากตัวเราเอง เมื่อมื่พ.ศ. ๒๔๖๖ พระบาทสมเด็จด็พระมงกุฏกุเกล้าเจ้าจ้อยู่หัยู่วหัทรงนำ มงคล สูตสูรมาทรงพระราชนิพนินธ์เธ์ป็นบทร้อร้ยกรองประเภทคำ ฉันท์โดยใช้คำช้ คำ ประพันพัธ์ ๒ ชนิดนิคือ กาพย์ฉย์บังบั๑๖ และอินทรวิเวิชียชีรฉันท์ ๑๑ ทรงนำ คาถาภาษาบาลี จากพระไตรปิฏกตั้งตั้แล้วแปลถอดความเป็นป็ร้อร้ยกรองภาษาไทย ได้ถูด้กถูต้อง ตรงตามบังบัคับในฉันทลักษณ์โณ์ดยไม่เม่สียสีเนื้อนื้ความจากพระคาถาบาลี การจัดจั วางลำ ดับดัของมงคลแต่ละข้อข้ก็เป็นไปตามที่ปรากฏอยู่ใยู่นพระคาถาเดิมดิซึ่งซึ่ แสดงให้เห้ห็นห็ถึงพระอัจฉริยริภาพทางด้าด้นภาษาได้อด้ย่าย่งดียิ่ดีงยิ่ “อเสวนา จ พาลานํ ปณฺฑิณฺฑิตานญฺจ เสวนา ปูชา จ ปูชนียนีานํ เอตมฺมงฺคลมุตฺตตฺมํ หนึ่งนึ่คือบ่คบ่บพาล เพราะจะพาประพฤติผิดผิ หนึ่งนึ่คบกะบัณบัฑิต เพราะจะพาประสบผล หนึ่งนึ่กราบและบูชา อภิบูชนีย์นีชย์น ข้อข้นี้แ นี้ หละมงคล อดิเดิรกอุดมดี”ดี จุจุด จุจุ มุ่มุ่ง มุ่มุ่ หมายเเละ ความเป็ป็น ป็ป็ มา จุดมุ่งหมาย ความเป็นมา
มงคล 38 ประการ พระพุทธเจ้าทรงแสดงเป็นคาถาภาษาบาลีเพียง 10 คาถา แต่ละคาถา ประกอบด้วยมงคล 3-5 ข้อ และมีคาถาสรุปตอนท้าย 1 บท ชี้ให้เห็นว่า เหล่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ถ้าปฏิบัติตามมงคลอันสูงสุด 38 ประการนี้ได้ จะไม่พ่ายแพ้แก่ข้าศึกศัตรูและจะมีแต่ความเจริญรุ่งเรือง สืบไป โดยได้แก่ ไม่คม่บคนพาล คบบัณบัฑิต บูชาบุคคลที่ควรบูชา อยู่ใยู่นถิ่นที่เหมาะสม มีบุมีบุญวาสนามาก่อน ตั้งตั้ตนไว้ชว้อบ เป็นป็พหุสูหุตสู มีศิมี ศิลปะ มีวิมีนัวิบนั มีวมีาจาเป็นป็สุถสุาษิต บำ รุงรุบิดบิามารดา สงเคราะห์บุห์บุตร สงเคราะห์ภห์รรยาหรือรืสามี การงานไม่คั่ม่ คั่งคั่ค้าง บำ เพ็ญพ็ทาน ประพฤติกธรรม สงเคราะห์ญห์าติ ประกอบการงานที่ไม่มีม่ โมีทษ งดเว้นว้จากบาป 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.สำ รวมจากการดื่มดื่น้ำ เมา 21.ไม่ปม่ระมาทในธรรม 22.มีคมีวามเคารพ 23.มีคมีวามถ่อมตน 24.ยินยิดีด้ดีวด้ยของตน (มีคมีวามสันสั โดษ) 25.มีคมีวามกตัญญู 26.ฟังฟัธรรมตามกาล 27.มีคมีวามอดทน 28.เป็นป็คนว่าว่ง่าย 29.เป็นป็สมณะ 30.สนทนาธรรมตามกาล 31.บำ เพ็ยพ็ตบะ 32.ประพฤติพรหมจรรย์ 33.เห็นห็อริยริสัจสั 34.ทำ ให้แห้จ้งจ้ซึ่งซึ่พระนิพนิพาน 35.จิตจิ ไม่หม่วั่นวั่ ไหว 36.จิตจิ ไม่เม่ศร้าร้โศก 37.จิตจิ ปราศจากธุลี 38.จิตจิเกษม
เเปลมาจากภาษาบาลีเป็นร้อยแก้วประเภทคำ ฉันท์ โดยใช้กาพย์ฉบัง 16 ในการเล่าเรื่อง และใช้อินทรวิเชียรฉันท์ 11 ในการแต่งบทสวด คุณค่าด้านสังคม มงคลสูตรคำ ฉันท์ เป็นวรรณคดีที่มาจาก มงคลสูตร ที่เป็นคำ สอนในพระพุทธศาสนา เมื่อได้ปฏิบัติย่อมทำ ให้ชีวิตประสบกับมงคล หรือความสุขอย่างแท้จริง แนวทางต่าง ๆ เน้นการนำ ไปปฏิบัติให้เกิดผลด้วยตนเองเป็นสำ คัญ และหากทุกคนได้ยึดถือเป็น แนวทางในการดำ เนินชีวิตอย่างเหมาะสม ย่อมทำ ให้สังคมเจริญก้าวหน้าตามไปด้วย วรรณคดีคำ สอนของพระพุทธศาสนาว่าด้วย มงคล 38 ประการ เป็นคำ สอนที่ปฏิบัติได้จริง หากปฏิบัติอย่างเหมาะสมแล้วชีวิตจะมีความเจริญ เหตุแห่งความเจริญก้าวหน้าอยู่ที่ความประพฤติของตน และการฝึกอบรมจิตใจของตน ให้ถูกต้องตามหลักพุทธธรรม มิใช่อยู่ที่ผู้อื่น สิ่งอื่น หรือวัตถุโชคลางใด ๆ ที่มาจากภายนอก คุณค่าด้านเนื้อหา คุณค่าทางวรรณศิลป์ คุคุณ คุคุ ค่ค่า ค่ า ค่ ข้อ ข้ คิด คิ
คำ ศัพ ศั ท์เ ท์ เละความหมาย 1. จิรัจิงรักาล เวลาช้าช้นาน 2. จำ นง ประสงค์ มุ่งมุ่หวังวัตั้งตั้ ใจ 3. ฉนำ ปี 4. ทุษทุะ คือ โทษ หมายถึงความไม่ดี ม่ความชั่วชั่ 5. ปาปะ คือ บาป หมายถึงความชั่วชั่ความร้าร้ย กรรมชั่วชั่ อกุศกุลกรรมที่ส่งส่ ให้ถึห้ ถึงความเดือดร้อร้น สิ่งสิ่ที่ทำ ให้ให้จตกสู่ที่สู่ ที่ ชั่วชั่คือ ทำ ให้เห้ลวลง ให้เห้สื่อสื่มลง 6. ขุททกนิกนิาย ชื่อชื่นิกนิายหนึ่งนึ่ใน ๕ นิกนิายของพระสุตสุตันตปิฎปิก ขุททกนิกนิาย เป็นป็หมวดพระธรรมขันขัธ์หธ์รือรืพระสูตสูรเล็กน้อน้ยหรือรืย่อย่ยๆ 7. ขุททกปาฐะ บทสวดหรือรืบทสวดสั้นสั้ๆ แต่ละบทล้วนเป็นป็ธรรมที่เป็นป็เบื้อบื้งต้น แห่งห่การถึงธรรมขั้นขั้สูงสูข้นข้ ไป หรือรืเป็นป็ธรรมที่เป็นป็ ไปเพื่อพื่ความเจริญริ โดยส่วส่นเดียวมีทั้มี ทั้งทั้หมด ๙ บท 8.ดำ กล ตั้งตั้ ใว้ ตั้งตั้อยู่ 9.พระสูตสูร พระธรรมเทศนาหรือรืธรรมกถาเรื่อรื่งหนึ่งนึ่ๆ ในพระสุตสุตันตปิฎปิก 10. ภควันวัต์ พระนานของพระพุทธเจ้าจ้แปลว่าว่เป็นป็ผู้มีผู้ โมีชค คือหวังวัพระโพธิญธิาณก็ได้สมหวังวั 11.มนุญนุเป็นป็ที่พอใจ 12.มโนมาลย์ ใจ 13.มหิทหิธิ์ มีฤมีทธิ์มธิ์าก 14.มโหดม มากมาย ยิ่งยิ่ใหญ่ สูงสูสุดสุ 15.วรอัตถะ เนื้อนื้ความอันประเสริฐริยอดเยี่ย ยี่ ม
นายชวรัตรัน์ ด้ว ด้ งหอม 413 เลขที่ 4 นายชูเกียรติ ใฝ่กระจายมิตมิร 413 เลขที่ 5 นายธีรธีดนย์ นนตะพันพัธ์ 413 เลขที่ 7 นางสาวธัญธัรินริทร์ ประนิชนิ 413 เลขที่ 19 นางสาวปาณิสณิรา กิริยริา 413 เลขที่ 21 นางสาวพิมพิพ์มพ์าดา สุวสุรรณพงศ์ 413 เลขที่ 26 จัจัด จั ด จั ทำทำ ทำทำโดย