47
แนวคำตอบ ใบกจิ กรรม 6.3 การผสมแสงสี
ให้นักเรียนปฏบิ ัตกิ ารทดลอง และบันทกึ ผล
วสั ดุและอปุ กรณ์ วิธีทำกจิ กรรม
1. ชดุ กล่องผสมแสงสี หรอื แหลง่ กำเนดิ แสงสอี ื่น 1. นำชุดกล่องผสมแสงสีไปรับแสงขาวแลว้ ปรับแสงสีทีละคูใ่ หฉ้ ายไป
ทีใ่ ห้สเี ขยี ว สนี ้ำเงิน สีแดง 1 ชดุ ผสมกันบนฉากสีขาว อาจใช้แสงจากแหล่งกำเนิดแสงอืน่ แทน เชน่
2. ฉากขาว หลอดไฟทีใ่ ห้แสงสีเขียวสนี ้ำเงิน สีแดงหรอื แสงท่ผี ่านแผ่นกรองแสงสี
สังเกตสีทีเ่ กิดข้ึน
2. ฉายแสงสีทง้ั สามแสงสผี สมกันบนฉากสขี าวสังเกตสีทีเ่ กดิ ขึน้
สมมตฐิ าน
แสงสีแดง+แสงสเี ขยี วจะได้แสงสเี หลือง แสงสีนำ้ เงนิ +แสงสเี ขยี วจะได้แสงสนี ้ำเงินเขียว แสงสีนำ้ เงนิ +แสงสีแดงจะได้
แสงสแี ดงมว่ ง แสงสแี ดง+แสงสีเขียว +แสงสนี ้ำเงินจะไดแ้ สงสีขาว
ตารางบนั ทกึ ผล
ผสมแสงสี แสงสีท่ีเกิดข้ึน
1. แสงสีแดง+แสงสีเขียว แสงสีเหลือง
2. แสงสนี ำ้ เงิน+แสงสีเขียว แสงสีน้ำเงินเขยี ว
3. แสงสีน้ำเงิน+แสงสแี ดง แสงสีแดงม่วง
4. แสงสแี ดง+แสงสีเขยี ว +แสงสนี ้ำเงิน แสงสขี าว
สรปุ ผลการทดลอง
แสงสปี ฐมภูมิ คือ แสงสแี ดง แสงสเี ขยี ว และแสงสนี ำ้ เงิน ซึง่ จะกระตุ้นการทำงานของเซลล์รับแสงรปู กรวยทีไ่ วต่อ
แสงสีชนิดนน้ั เมือ่ นำแสงสีปฐมภูมมิ าผสมกันจะไดแ้ สงสใี หม่ การนำแสงสปี ฐมภมู ทิ ั้ง 3 สมี าผสมกนั ในสัดส่วนท่ี
พอเหมาะจะได้แสงขาว
48
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 12
กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
รายวิชาวทิ ยาศาสตร์กายภาพ 2 ภาคเรยี นท่ี 1/2565 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 6
หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แสงสี เวลา 12 ชว่ั โมง
เรอ่ื ง การผสมสารสี เวลา 2 ช่ัวโมง
ครผู ้สู อน นางสาววราภรณ์ เหมโพธิ์ ปฏิบตั ิการสอน วันท่ี ...... เดอื น ............. พ.ศ. .......
1. มาตรฐานและตวั ชี้วัด
มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลงั งาน การเปลีย่ นแปลงและการถ่ายโอนพลงั งาน
ปฏิสัมพันธร์ ะหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชวี ิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณท์ ี่
เกีย่ วข้องกับเสียง แสง และคลน่ื แมเ่ หลก็ ไฟฟา้ รวมท้งั นำความรูไ้ ปใช้ประโยชน์
ตัวชี้วัด ม.5/10 สงั เกต และอธิบายการทำงานของแผ่นกรอง แสงสกี ารผสมแสงสีการผสมสารสี
และ การนำไปใชป้ ระโยชน์ในชีวติ ประจำวนั
2. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด
สารสปี ฐมภมู ิ คอื สแี ดงม่วง สีนำ้ เงินเขียว และสเี หลือง การผสมสารสปี ฐมภูมิท้งั 3 สีในสัดสว่ นท่ี
เหมาะสมจะไดส้ ดี ำ เม่อื สารสปี ฐมภูมิมาผสมกนั จะได้สารสีใหม่
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
3.1 ดา้ นความรู้ (K)
1. สังเกตและอธิบายการผสมสารสี
2. อธบิ ายสารสีปฐมภูมิ
3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P)
1. ทดลองกำรผสมสำรสไี ด้
3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)
1. มคี วามรับผิดชอบตอ่ งานทไี่ ด้รบั มอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผ้อู ่ืนได้
49
4. สาระการเรยี นรู้
6.6 การผสมสารสี
5. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน
5.1 ความสามารถในการส่ือสาร
5.2 ความสามารถในการคดิ
6. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
6.1 มีวินัย
6.2 ใฝ่เรยี นรู้
6.3 ม่งุ มัน่ ในการทำงาน
7. กจิ กรรมการเรียนรแู้ บบสบื เสาะหาความรู้ 5 ขนั้ ตอน (5E)
ขน้ั ท่ี 1 สร้างความสนใจ
1. ครูแจ้งจุดประสงค์ และนกั เรียนร่วมกนั ตอบคำถาม
1.1 วิชาศิลปะในการระบายสีน้ำ ถ้านักเรียนไม่มีสีที่ต้องการ สามารถนำสีน้ำมาผสมสี
กันทำให้เกิดสีใหม่ไดห้ รือไม่ อยา่ งไร
(แนวคำตอบ : ใหต้ อบอยา่ งอสิ ระ)
1.2 เมื่อนำสารสตี า่ ง ๆ มาผสมกันจะเหมอื น หรอื แตกตา่ งกับการผสมแสงสีหรอื ไม่
(แนวคำตอบ : ให้ตอบอย่างอสิ ระ)
ขน้ั ท่ี 2 สำรวจและค้นหา
2. นกั เรยี นจบั กล่มุ กลมุ่ ละ 3 คน
3. รว่ มกันคาดคะเนคำตอบ และทำกิจกรรมการทดลอง การผสมสารสี ดงั น้ี
กิจกรรม 6.4 การผสมสารสี
1. ให้นักเรยี นทำวงกลมสซี ้อนเหลื่อม
2. เตรียมสนี ำ้ สแี ดงม่วง สนี ำ้ เงินเขยี ว และสีเหลือง และใชพ้ ู่กันระบายสแี ตล่ ะสีลงในวงกลมตาม
หมายเลข 1, 2 และ 3 ตามลำดบั
3. ผสมสีทีละค่ตู ามหมายเลขโดยพยายามใหป้ ริมาณเน้ือสีมสี ัดสว่ นทเี่ ท่า ๆ กันคนเนอื้ สีให้เขา้ กันแล้ว
นำมาระบายใสล่ งในชอ่ งว่างตามหมายเลข
50
4. นักเรียนสรปุ ผลการทดลอง และทำใบกจิ กรรม 6.4 การผสมสารสี
ขัน้ ที่ 3 สรุปและอภปิ รายผล
5. สมุ่ นกั เรยี น 3-4 กลมุ่ นำเสนอผลการทดลอง
6. ครแู ละนกั เรียนร่วมกันอภิปรายเพอ่ื นำไปส่กู ารสรปุ ผล ดงั นี้
6.1 เมอ่ื ผสมสารสีเหลอื งกบั สีนำ้ เงนิ เขยี ว สีเหลืองกับสแี ดงม่วง สแี ดงมว่ งกับสีน้ำเงนิ
เขียว ไดผ้ ลเป็นสใี ด ตามลำดับ
(แนวคำตอบ : ในการทำกิจกรรมจะได้สีที่ใกลเ้ คยี งสีเขยี ว สีแดง และสนี ำ้ เงิน
ตามลำดบั ทงั้ นี้ครตู ้องอธบิ ายวา่ โดยทฤษฎจี ะต้องไดเ้ ปน็ สเี ขียว สีแดง และสีนำ้ เงิน ตามลำดับ)
6.2 เม่อื ผสมสารสีทัง้ 3 สี ไดผ้ ลเป็นสีใด
(แนวคำตอบ : ในการทำกจิ กรรมอาจไดส้ ีที่ใกล้เคียงสดี ำ ครตู อ้ งอธบิ ายวา่ โดยทฤษฎี
จะต้องได้เป็นสีดำ)
6.3 สารสีปฐมภูมิประกอบด้วย สารสีแดงม่วง สารสีน้ำเงินเขียว และสารสีเหลือง การ
นำสารสีมาผสมกันจะได้สารสใี หม่ และเมือ่ นำสารสีปฐมภมู ิ ทง้ั 3 สี มาผสมกันดว้ ยสดั สว่ นทเ่ี หมาะสมจะ
ไดส้ ารสดี ำ
เม่ือแสงขาวตกกระทบวตั ถุ วัตถุจะดูดกลนื แสงสีบางแสงสไี ว้และสะท้อนบางแสงสีมาเข้าตาเรา
จึงทำให้เราเห็นวตั ถุมีสีน้ัน เช่น วัตถสุ เี หลอื ง เม่ือมีแสงขาวมากระทบวัตถุท่มี ีสารสเี หลือง สารสีเหลืองจะ
ดูดกลืนแสงสีอื่นไว้แล้วสะท้อนแสงสีเหลืองออกมา เซลล์รูปกรวยที่ไวต่อแสงสีเขียวและแสงสีแดงจะถูก
กระตุน้ ให้ทำงานรว่ มกัน แลว้ ส่งสญั ญาณกระต้นุ ไปยงั สมองให้แปลการรับรกู้ ารมองเห็นเปน็ สีเหลือง
การผสมสารสนี ้นั สใี หมท่ ่ีไดจ้ ะดูดกลนื แสงสไี ด้มากขึ้น ทำให้เห็นสารสผี สมมสี ีใหม่ เช่น การผสม
สารสนี ำ้ เงนิ เขียวกับสารสเี หลอื งจะได้สารสีเขียวออกมา เพราะสารสนี ้ำเงินเขยี วจะสะท้อนแสงสนี ำ้ เงนิ กับ
51
แสงสีเขียวออกมาแต่ดูดกลืนแสงสีอื่น ส่วนสารสีเหลืองจะสะท้อนแสงสีแดงกับแสงสีเขียวออกมาและ
ดดู กลนื แสงสอี ื่น ดงั นน้ั เมอื่ ผสมสารสีน้ำเงินเขยี วกบั สารสเี หลือง จงึ เหลือเพยี งแสงสีเขียวทสี่ ะท้อนออกมา
ได้จึงทำให้ตาเหน็ เปน็ สเี ขยี ว
สารสีคูใ่ ดเม่ือนำมาผสมกันแลว้ ได้สารสีดำ เรียกสารสีคนู่ ั้นวา่ สารสเี ติมเตม็ เชน่ ผสมสารสีเขียว
กบั สารสีแดงม่วงจะไดเ้ ปน็ สีดำ และผสมสารสีน้ำเงินกบั สารสเี หลืองจะได้เป็นสดี ำ
ขนั้ ท่ี 4 ขยายความรู้
6. ครใู ห้ความรเู้ พิม่ เตมิ โดยใช้คำถาม ดงั นี้
- ความร้เู ร่อื ง การผสมสารสี สามารถนำมาประยุกต์ใชป้ ระโยชน์ไดอ้ ยา่ งไรบ้าง
(แนวคำตอบ : สามารถพิมพ์งานไดเ้ ฉดสีมากมาย)
ขั้นที่ 5 การประเมนิ ผล
7. ครตู รวจใบกิจกรรม 6.4 การผสมสารสี
8. สอื่ และแหล่งการเรียนรู้
8.1 หนังสอื เรยี นวิทยาศาสตร์กายภาพ ม.5 เลม่ 2
8.2 ส่ือ power point
8.3 แหลง่ เรยี นรอู้ อนไลน์
8.4 ใบกจิ กรรม 6.4 การผสมสารสี
52
9. การวัดและประเมนิ ผล
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ วธิ กี ารวัดและ เครอื่ งมือท่ใี ชว้ ดั เกณฑ์การวัดและประเมินผล
ประเมินผล และประเมินผล
ดา้ นความรู้ (K) 1. การตอบคำถาม 1. แบบการ 1. นักเรียนสามารถตอบ
1. สังเกตและอธบิ ายการ ประเมินกจิ กรรม คำถามไดร้ ะดบั ดีผ่านเกณฑ์
ผสมสารสี ร้อยละ 70
2. อธบิ ายสารสีปฐมภูมิ
ดา้ นทกั ษะ/กระบวน 1. ตรวจใบกจิ กรรม 1. แบบการ 1. นักเรยี นสามารถสรปุ
ประเมินกจิ กรรม เนอ้ื หาท่ีได้จากการศกึ ษา
การคดิ (P) 2. ตรวจใบ คน้ ควา้ และทดลองไดร้ ะดบั ดี
กิจกรรม ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 70
1. ทดลองกำรผสมสำร 1. แบบการ 2. นกั เรยี นทำภาระงานท่ี
ประเมนิ กิจกรรม ไดร้ ับมอบหมายไดร้ ะดบั ดี
สไี ด้ ผา่ นเกณฑ์
รอ้ ยละ 80
ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พึง 1. การสงั เกตการ
ประสงค์ (A) เปล่ยี นแปลง
1. มคี วามรับผิดชอบตอ่ พฤตกิ รรม
งานท่ไี ดร้ บั มอบหมาย
และสามารถทำงาน
รว่ มกับผ้อู ื่นได้
53
54
55
เกณฑก์ ารประเมินผลงานนักเรยี น
ประเดน็ คา่ น้ำหนัก แนวทางการให้คะแนน
การประเมิน คะแนน
ตอบคำถามถูกต้องครบถว้ นทุกขอ้
ดา้ นความรู้ 3 ตอบคำถามถกู ตอ้ งครบไดเ้ ปน็ ส่วนมาก
(K) 2 ตอบคำถามถูกต้องครบได้น้อย
1 ทำใบกิจกรรม 6.4 ครบถ้วนทกุ ขอ้
ด้านทักษะ 3 ทำใบกิจกรรม 6.4 และใบงานถกู ตอ้ งครบเปน็ ส่วนมาก
กระบวนการ 2 ทำใบกิจกรรม 6.4 และใบงานถกู ต้องครบได้น้อย
1 ทำการทดลอง และสรุปเนือ้ หาการผสมสารสีไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง
(P) 3 สมบูรณ์
ทำการทดลอง และสรปุ เน้อื หาการผสมสารสีได้ถูกตอ้ งเป็น
ด้านคุณลกั ษณะ 2 ส่วนมาก
(A) ทำการทดลอง และสรปุ เน้อื หาการผสมสารสีถกู ต้องได้นอ้ ย
1 ทำภาระงานท่ไี ดร้ บั มอบหมายเสรจ็ ภายในเวลาท่ีกำหนด
3 และถูกตอ้ ง
ทำภาระงานทไี่ ด้รบั มอบหมายเสรจ็ ภายในเวลาท่ีกำหนดแต่
2 งานยังผิดพลาด
ทำงานท่ีได้รับมอบหมายเสรจ็ แต่ส่งล่าช้า และมีขอ้ ผดิ พลาด
1
ระดบั คะแนน 3 หมายถงึ ดีมาก
คะแนน 2 หมายถงึ ดี
คะแนน 1 หมายถึง พอใช้
คะแนน
56
57
58
ใบกิจกรรม 6.4 การผสมสารสี
สรปุ ผลการทดลอง
............................................................................................................................. .................................................................
..............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................................
คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. การนำสารสีปฐมภูมทิ ้ังหมดมาผสมกัน จะไดส้ ารสีใด
............................................................................................................................. .................................................................
2. เม่อื นำสารสีแดงและสารสนี ำ้ เงินเขียวมาผสมกนั จะได้สารสีใด และเรียกสารสีคู่นีว้ ่าอย่างไร
............................................................................................................................. .................................................................
3. เม่อื ฉายแสงขาวกระทบวตั ถสุ แี ดงมว่ งจะเห็นเป็นสีใด เพราะเหตุใด
............................................................................................................................. .................................................................
...................................................................................................................................................................... ........................
4. เม่ือผสมสารสแี ดงม่วงกับสารสเี หลืองจะเหน็ เปน็ สารสใี ด เพราะเหตใุ ด
.................................................................................................................................................................... ..........................
..............................................................................................................................................................................................
59
ใบกจิ กรรม 6.4 การผสมสารสี
สรุปผลการทดลอง
เหลือง+นำ้ เงนิ เขียว ได้สารสีเขียว เหลือง+แดงมว่ ง ได้สารสีแดง แดงมว่ ง+น้ำเงินเขียว ไดส้ ารสนี ้ำเงนิ เหลอื ง+นำ้ เงิน
เขยี ว+แดงมว่ ง ไดส้ ารสดี ำ เมื่อนำสารสีตา่ ง ๆ มาผสมกนั จะไดส้ ารสใี หม่ที่ตา่ งจากเดิม และเม่ือนำสารสปี ฐมภมู ทิ ั้ง 3 สี
มาผสมกันดว้ ยสัดสว่ นทเ่ี หมาะสมจะไดส้ ารสดี ำ
คำถามทา้ ยกิจกรรม
1. การนำสารสีปฐมภูมิทงั้ หมดมาผสมกัน จะได้สารสใี ด
สีดำ
2. เม่ือนำสารสีแดงและสารสนี ำ้ เงินเขยี วมาผสมกนั จะได้สารสีใด และเรยี กสารสีคนู่ ้ีวา่ อยา่ งไร
สดี ำ สารสคี ูน่ ีเ้ รยี กว่า สารสเี ติมเต็ม
3. เม่ือฉายแสงขาวกระทบวัตถุสแี ดงมว่ งจะเห็นเป็นสีใด เพราะเหตุใด
สแี ดงม่วง เนือ่ งจากวตั ถุสีแดงมว่ งจะสะท้อนแสงสีแดงและแสงสีน้ำเงินออกมาเข้าตาเรา
4. เม่ือผสมสารสแี ดงมว่ งกบั สารสเี หลืองจะเห็นเป็นสารสใี ด เพราะเหตุใด
สแี ดง เน่อื งจากสีเหลืองจะสะทอ้ นแสงสีแดงและแสงสีเขียวออกมาและดูดกลืนแสงสอี น่ื เอาไว้ สำหรบั สมี ่วงจะสะท้อน
แสงสแี ดงและแสงสีน้ำเงนิ ออกมา เม่อื นำมาผสมกนั จึงสะทอ้ นเฉพาะแสงสีแดงออกมา
60
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 13
กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์กายภาพ 2 ภาคเรียนที่ 1/2565 ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 6
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 6 แสงสี เวลา 12 ช่ัวโมง
เรอ่ื ง การมองเหน็ สีวตั ถภุ ายใต้แสงสตี า่ ง ๆ เวลา 2 ชั่วโมง
ครูผูส้ อน นางสาววราภรณ์ เหมโพธ์ิ ปฏิบตั ิการสอน วันท่ี ...... เดอื น ............. พ.ศ. .......
1. มาตรฐานและตัวชวี้ ัด
มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลงั งาน การเปลย่ี นแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน
ปฏิสัมพนั ธร์ ะหวา่ งสสารและพลงั งาน พลังงานในชีวติ ประจำวนั ธรรมชาติ ของคล่ืน ปรากฏการณ์ที่
เก่ยี วขอ้ งกับเสียง แสง และคลืน่ แมเ่ หลก็ ไฟฟ้า รวมทงั้ นำความรูไ้ ปใชป้ ระโยชน์
ตัวช้วี ัด ม.5/10 สังเกต และอธบิ ายการทำงานของแผ่นกรองแสงสี การผสมแสงสี การผสมสารสี
และการนำไปใช้ประโยชนใ์ นชวี ิตประจำวนั
2. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด
การมองเห็นสีต่าง ๆ ของวตั ถนุ น้ั นอกจากพิจารณาถึงสารสีบนวัตถแุ ล้วยงั ต้องพจิ ารณาถึงแสงสีที่
ฉายลงบนวัตถุด้วย ซงึ่ แสงสีตา่ ง ๆ ท่ฉี ายลงบนวัตถอุ าจทำให้มองเห็นสีของวัตถุท่ผี ดิ ไปจากสารสเี ดิมของ
วตั ถเุ มื่อมองภายใตแ้ สงขาว
การผสมแสงสแี ละการผสมสารสีสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เช่น ด้านศิลปะ ด้านการ
แสดง
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
3.1 ด้านความรู้ (K)
1. อธิบายการมองเหน็ สขี องวัตถภุ ายใต้แสงสีตา่ ง ๆ ได้
2. อธิบายการผสมแสงสีและการผสมสารสีสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวนั ได้
3.2 ด้านทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)
1. ทดลองการมองเหน็ สขี องวตั ถุภายใต้แสงสีต่าง ๆ ได้
61
3.3 ดา้ นคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)
1. มีความรบั ผิดชอบตอ่ งานทไ่ี ดร้ บั มอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผ้อู ื่นได้
4. สาระการเรียนรู้
6.7 การมองเห็นสีของวัตถุภายใต้แสงสีตา่ ง ๆ
6.8 การนำไปใช้ประโยชนข์ องสารสแี ละแสงสี
5. สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน
5.1 ความสามารถในการส่ือสาร
5.2 ความสามารถในการคดิ
6. คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
6.1 มีวินัย
6.2 ใฝ่เรยี นรู้
6.3 มงุ่ มน่ั ในการทำงาน
7. กจิ กรรมการเรยี นรู้แบบสบื เสาะหาความรู้ 5 ขั้นตอน (5E)
ข้นั ที่ 1 สรา้ งความสนใจ
1. ครูแจ้งจดุ ประสงค์ และนักเรียนร่วมกนั ตอบคำถาม
1.2 นักเรยี นดภู าพและใชค้ ำถาม 5W1H
- จากภาพเหน็ ใคร (แนวคำตอบ : ผหู้ ญงิ )
- เขาทำอะไร (แนวคำตอบ : เลอื กซอ้ื เสอ้ื ผา้ )
- ทำที่ไหน (แนวคำตอบ : รา้ นเสือ้ ผ้า)
- เม่อื ไหร่ (แนวคำตอบ : ตอนกลางวัน)
62
- ทำทำไม (แนวคำตอบ : เพอื่ ใช้ใส่ในงานสำคญั )
- ทำอย่างไร (แนวคำตอบ : ผู้หญิงคนหนึง่ กำลงั เลือกซื้อเสือ้ ผ้าที่ร้านขายเส้อื ผา้
เพื่อท่จี ะนำไปใสใ่ นงานสำคัญ)
1.3 เวลาที่เลือกซือ้ เส้ือผ้าจากร้านท่ีตกแต่งร้านดว้ ยไฟสีตา่ ง ๆ แต่เมื่อซ้ือกลับมาแล้วสี
เส้อื ผา้ เป็นอยา่ งไร
(แนวคำตอบ : ใหต้ อบอย่างอิสระ)
1.4 การเหน็ สขี องวตั ถุนัน้ นอกจากขนึ้ กบั สารสีของวตั ถแุ ล้ว ยังขน้ึ กบั อะไรอีกบา้ ง
(แนวคำตอบ : แสงสที ี่ตกกระทบ)
1.5 นกั เรยี นสามารถนำความร้เู รือ่ งสารสีและแสงสไี ปใช้ประโยชน์อยา่ งไรบา้ ง
(แนวคำตอบ : ให้ตอบอยา่ งอสิ ระ)
ข้ันท่ี 2 สำรวจและคน้ หา
2. นกั เรียนจับกลมุ่ กลุ่มละ 3 คน
3. ร่วมกันคาดคะเนคำตอบ ทำกิจกรรมการทดลอง การมองเห็นสขี องวตั ถภุ ายใตแ้ สงสีต่าง ๆ
และสบื คน้ การนำไปใช้ประโยชนข์ องสารสแี ละแสงสี
กจิ กรรม 6.5 การมองเหน็ สีของวัตถุภายใต้แสงสตี ่าง ๆ
1. ฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงผา่ นแผน่ กรองแสงสแี ดงไปบนวตั ถสุ ขี าวสังเกตสวี ัตถใุ นตำแหนง่ ท่ีแสงสี
ตกกระทบ บนั ทึกผลลงในตาราง
2. ทำข้อโดยเปล่ียนวตั ถเุ ป็นสดี ำสแี ดงสีเขยี วสเี หลือง สีน้ำเงินตามลำดับ
3. ทำซ้ำขอและขอ้ 2 โดยเปล่ยี นแผ่นกรองแสงสีเปน็ สนี ้ำเงินและสเี ขยี วตามลำดับ
4. นักเรยี นสรุปผลการทดลอง ทำใบกิจกรรม 6.5 การมองเหน็ สีของวัตถภุ ายใตแ้ สงสีตา่ ง ๆ และ
ทำผังความคดิ การนำไปใช้ประโยชน์ของสารสีและแสงสี
ขน้ั ที่ 3 สรุปและอภิปรายผล
5. สมุ่ นกั เรยี น 3-4 กล่มุ นำเสนอผลการทดลอง และผงั ความคดิ
6. ครูและนักเรยี นรว่ มกนั อภิปรายเพือ่ นำไปสกู่ ารสรปุ ผล ดังนี้
6.1 เมื่อฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสีแดงไปบนวัตถุสีขาว เรามองเห็นเป็นสีอะไร
เพราะเหตใุ ด
63
(แนวคำตอบ : เห็นวตั ถุเปน็ สีแดง เนื่องจากวัตถุสขี าวไม่ได้ดูดกลืนแสงสีใดไวเ้ มื่อฉาย
แสง สแี ดงลงไปจงึ สะทอ้ นสแี ดงออกมา)
6.2 เมือ่ ฉายแสงจากแหลง่ กำเนิดแสงสีน้ำเงนิ ไปบนวัตถุสีแดง เรามองเห็นเป็นสอี ะไร
เพราะเหตุใด
(แนวคำตอบ : เห็นวตั ถเุ ปน็ สีดำ เน่ืองจากวัตถุสแี ดงจะดูดกลนื แสงสีน้ำเงิน จึงไม่มี
แสงสีใดสะทอ้ นออกมา)
6.3 เมื่อฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสีแดงไปบนวัตถุสีเหลือง เรามองเห็นเป็นสีอะไร
เพราะเหตใุ ด
(แนวคำตอบ : เห็นวัตถุเปน็ สแี ดง เนื่องจากวตั ถสุ ีเหลอื งสะทอ้ นแสงสีเขียวและสแี ดง
ออกมา เมื่อฉายแสงสแี ดงลงบนวัตถสุ เี หลอื งจึงสะท้อนแสงสีแดงออกมาทำใหเ้ ห็นเปน็ วัตถุสีแดง)
6.4 การมองเห็นสีของวัตถุภายใต้แสงสีต่าง ๆ นั้น ต้องพิจารณาถึงสารสีของวัตถุ
สามารถดูดกลนื และสะทอ้ นแสงสีใดได้ รวมถึงแสงสที ฉี่ ายลงบนวัตถุโดยจะเห็นสีวัตถุจากแสงสีที่สะท้อน
ออกมา
สำหรับวัตถุสีแดง เมื่ออยู่ภายใต้แสงขาวจะเห็นเป็นสแี ดง เพราะวัตถสุ ีแดงจะสะท้อนแสงสีแดง
และดูดกลืนแสงสีอื่น แต่เมื่อฉายแสงสีนำ้ เงินลงบนวตั ถุสีแดง วัตถุสีแดงจะดูดกลืนแสงสีน้ำเงินไว้จงึ ไมม่ ี
แสงสใี ดสะทอ้ นออกมา ดังน้ันวตั ถุสีแดงจึงเหน็ เป็นสีดำภายใต้แสงสีน้ำเงนิ
ในกรณีเม่อื นำวัตถสุ ีเขยี วไปไวใ้ นแสงสีเหลอื ง ซึ่งเป็นแสงสที ่ผี สมกนั ระหว่างแสงสีเขียวและแสงสี
แดง วัตถุสีเขียวจะดูดกลืนแสงสีแดงไว้และสะท้อนแสงสีเขียวออกมา เราจึงมองเห็นวัตถุเป็นสีเขียว
สำหรับวัตถสุ ีเหลอื ง ซ่งึ สะท้อนไดเ้ ฉพาะแสงสเี ขียวและแสงสีแดง เมื่อนำไปวางไวใ้ นแสงสีแดงมว่ ง ซง่ึ เป็น
แสงสีผสมกันของแสงสีแดงและแสงสนี ้ำเงิน วัตถุสีเหลืองจะดดู กลืนสีน้ำเงนิ ไว้ แล้วสะท้อนออกมาเฉพาะ
แสงสแี ดง เราจึงมองเห็นวตั ถุเปน็ สแี ดง
6.5 การนำไปใชป้ ระโยชนข์ องสารสีและแสงสี
- เครื่องอุปโภคสิ่งของเครื่องใช้ มนุษย์มีการใช้สีในชีวิตประจำวันมาตั้งแต่โบราณ ทั้งใช้สีที่ได้
จากพืชและสัตว์ในการย้อมตกแต่งเสื้อผ้า เครื่องประดับและสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ในปัจจุบันได้มีวิธี
สังเคราะห์สีได้หลากหลายสี และสามารถผลิตได้ในปริมาณมาก ทำให้มีการใช้สีอย่างกว้างขวาง เช่น สี
ผสมอาหาร สียอ้ มผ้า
- สที าบ้าน การใช้สที าที่อยูอ่ าศยั อาคารบ้านเรอื น นอกจากช่วยใหส้ วยงาม ยงั ชว่ ยป้องกันความ
เสียหายจากการใช้งานและทนทานต่อสภาพอากาศ เช่น ป้องกันแสงแดด ป้องกันความช้นื ปอ้ งกนั สนิม
64
- ดา้ นสง่ิ พมิ พ์ โรงพิมพ์ขนาดใหญ่ หรอื เคร่ือง printer พมิ พส์ ีทีใ่ ชส้ ่วนตัว มีสีท่ีใช้เป็นหมึกพิมพ์
เพยี ง 4 สี คอื สีนำ้ เงินเขียว (Cyan) สแี ดงมว่ ง (Magenta) สีเหลือง (Yellow) สีดำ (Black) โดยหมึกพมิ พ์
4 สนี ้ี สามารถผสมกันในปรมิ าณต่าง ๆ ซึ่งสามารถพมิ พ์งานได้เฉดสีมากมายตามต้องการ
- จอแสดงผลกับแสงสี สีสันมากมายที่เราเห็นบนหน้าจอแสดงผลสมาร์ทโฟน หน้าจอ
คอมพิวเตอร์เป็นระบบสี RGB ซึ่งแสดงแสงสีหลักคือ Red Green Blue โดยหน้าจอจะมีพิกเซลจำนวน
มากแต่ละพิกเซลจะสามารถผสมแสงสี RGB ด้วยปรมิ าณต่าง ๆ กนั ทำให้ไดเ้ ฉดสอี ื่น ๆ นับไมถ่ ว้ น
- จราจรกับแสงสี สัญญานไฟจราจรต่าง ๆ ใช้สื่อความหมายในทางจราจรเพื่อให้ผู้ขับขี่เข้าใจ
และปฏบิ ัติตามกฎหมายเพ่อื ความปลอดภยั ในการเดินทาง
ข้นั ท่ี 4 ขยายความรู้
7. ครใู ห้ความรเู้ พม่ิ เติมโดยใช้คำถาม ดงั น้ี
- ความร้เู ร่ืองสารสแี ละแสงสีสามารถนำไปประยุกต์ใชป้ ระโยชน์ในด้านใดไดอ้ กี บา้ ง
(แนวคำตอบ : ประยุกตใ์ ช้ในดา้ นเคร่อื งแตง่ กาย การแสดงแสงสบี นเวทีการแตง่ หน้า)
ขั้นที่ 5 การประเมินผล
8. ครูตรวจใบกิจกรรม 6.5 การมองเห็นสขี องวัตถุภายใตแ้ สงสตี ่าง ๆ และผงั ความคิด การนำไปใช้
ประโยชน์ของสารสีและแสงสี
8. สอ่ื และแหลง่ การเรยี นรู้
8.1 หนงั สือเรียนวทิ ยาศาสตร์กายภาพ ม.5 เล่ม 2
8.2 สอื่ power point
8.3 แหลง่ เรยี นรอู้ อนไลน์
8.4 ทำใบกิจกรรม 6.5 การมองเห็นสขี องวัตถภุ ายใตแ้ สงสีตา่ ง ๆ
8.5 ผังความคดิ การนำไปใชป้ ระโยชนข์ องสารสแี ละแสงสี
65
9. การวดั และประเมินผล
จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวดั และ เคร่อื งมือทใี่ ชว้ ดั เกณฑ์การวัดและประเมินผล
ประเมนิ ผล และประเมินผล
ด้านความรู้ (K) 1. การตอบ 1. แบบการ 1. นักเรียนสามารถตอบ
1. อธิบายการมองเห็นสขี อง คำถาม ประเมนิ กจิ กรรม คำถามไดร้ ะดบั ดีผ่านเกณฑ์
วัตถภุ ายใต้แสงสีตา่ ง ๆ ได้ ร้อยละ 70
2. อธบิ ายการผสมแสงสี
และการผสมสารสีสามารถ
นำไปใช้ประโยชนใ์ น
ชีวิตประจำวันได้
ดา้ นทักษะ/กระบวน 1. ตรวจใบ 1. แบบการ 1. นักเรยี นสามารถสรปุ
การคิด (P) กิจกรรม ประเมินกจิ กรรม เน้ือหาทีไ่ ด้จากการศกึ ษา
1. ทดลองการมองเห็นสี 2. ตรวจใบ คน้ ควา้ และทดลองไดร้ ะดบั ดี
ของวัตถุภายใต้แสงสตี ่าง ๆ กิจกรรม ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 70
ได้
ดา้ นคุณลกั ษณะอันพงึ 1. การสังเกตการ 1. แบบการ 2. นักเรียนทำภาระงานท่ี
ประสงค์ (A) เปล่ียนแปลง ประเมินกิจกรรม ได้รับมอบหมายไดร้ ะดบั ดี
1. มีความรับผิดชอบตอ่ งาน พฤตกิ รรม ผา่ นเกณฑ์
ท่ีได้รับมอบหมายและ รอ้ ยละ 80
สามารถทำงานรว่ มกับผู้อ่นื
ได้
66
67
68
เกณฑ์การประเมินผลงานนกั เรยี น
ประเดน็ คา่ นำ้ หนกั แนวทางการให้คะแนน
การประเมิน คะแนน
ตอบคำถามถกู ต้องครบถ้วนทุกข้อ
ด้านความรู้ 3 ตอบคำถามถกู ตอ้ งครบไดเ้ ป็นส่วนมาก
(K) 2 ตอบคำถามถูกต้องครบไดน้ ้อย
1 ทำใบกิจกรรม 6.5 และผงั ความคดิ ครบถว้ น
ด้านทกั ษะ 3 ทำใบกิจกรรม 6.5 และผังความคดิ ถกู ตอ้ งครบเป็นส่วนมาก
กระบวนการ 2 ทำใบกิจกรรม 6.5 และผังความคิดถกู ตอ้ งครบได้น้อย
1 ทำการทดลอง และสรุปเนอื้ หาการมองเหน็ สีของวัตถุภายใต้แสงสี
(P) 3 ตา่ ง ๆ และการนำไปใชป้ ระโยชน์ไดอ้ ย่างถูกตอ้ งสมบูรณ์
ทำการทดลอง และสรุปเน้ือหาการมองเหน็ สขี องวตั ถุภายใต้แสงสี
ด้านคุณลักษณะ 2 ต่าง ๆ และการนำไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้ถกู ต้องเป็นส่วนมาก
(A) ทำการทดลอง และสรุปเนื้อหาการมองเห็นสขี องวตั ถุภายใต้แสงสี
1 ตา่ ง ๆ และการนำไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้ถูกต้องไดน้ อ้ ย
ทำภาระงานทไี่ ดร้ ับมอบหมายเสรจ็ ภายในเวลาท่ีกำหนด และ
3 ถกู ต้อง
ทำภาระงานทไี่ ด้รบั มอบหมายเสรจ็ ภายในเวลาท่ีกำหนดแต่งาน
2 ยังผิดพลาด
ทำงานทไี่ ดร้ บั มอบหมายเสรจ็ แต่ส่งล่าช้า และมีข้อผดิ พลาด
1
ระดบั คะแนน 3 หมายถงึ ดีมาก
คะแนน 2 หมายถงึ ดี
คะแนน 1 หมายถงึ พอใช้
คะแนน
69
70
71
ใบกิจกรรม 6.5 การมองเห็นสีของวตั ถุภายใตแ้ สงสีต่าง ๆ
ให้นักเรยี นปฏบิ ตั กิ ารทดลอง และบันทกึ ผล
วัสดแุ ละอุปกรณ์ วธิ ที ำกิจกรรม
1. แผน่ กรองแสงสสี แี ดง สีน้ำ เงิน และสเี ขยี ว 1 ชุด 1. ฉายแสงจากแหลง่ กำเนดิ แสงผา่ นแผ่นกรองแสงสแี ดงไปบนวตั ถุสีขาวสังเกตสี
วัตถุในตำแหน่งท่ีแสงสีตกกระทบ บนั ทึกผลลงในตาราง
2. แหลง่ กำเนิดแสงขาว 2. ทำข้อโดยเปลย่ี นวัตถุเป็นสีดำสีแดงสีเขยี วสีเหลือง สีนำ้ เงนิ ตามลำดบั
3. วตั ถหุ รือแผน่ กระดาษสีสีนำ้ เงนิ สีแดง สีเขยี ว 3. ทำซ้ำขอและขอ้ 2 โดยเปลีย่ นแผน่ กรองแสงสีเปน็ สนี ้ำเงนิ และสเี ขียว
ตามลำดับ
สีเหลอื ง สขี าว สีดำ 1 ชดุ
สมมติฐาน
............................................................................................................................. ................................................................................
................................................... ............................................................................................................................ ..............................
ตารางบนั ทึกผล
สีของวตั ถเุ ดมิ แสงสที ี่ฉายลงวัตถุ สขี องวัตถุท่เี ห็นเมอ่ื ฉายแสงสี
72
สรุปผลการทดลอง
............................................................................................................................. ................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
คำถามทา้ ยกิจกรรม
1. เม่ือฉายแสงจากแหล่งกำเนดิ แสงสแี ดงไปบนวตั ถุสขี าว เรามองเหน็ เปน็ สีอะไร เพราะเหตใุ ด
............................................................................................................................. ...............................................................
2. เมอื่ ฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสเี ขียวไปบนวัตถสุ ีดำ เรามองเห็นเปน็ สอี ะไร เพราะเหตใุ ด
............................................................................................................................. ...............................................................
3. เมอ่ื ฉายแสงจากแหล่งกำเนดิ แสงสนี ำ้ เงนิ ไปบนวัตถุสีแดง เรามองเหน็ เปน็ สีอะไร เพราะเหตุใด
............................................................................................................................. ...............................................................
4. เมอ่ื ฉายแสงจากแหลง่ กำเนดิ แสงสแี ดงไปบนวตั ถสุ เี หลือง เรามองเห็นเป็นสอี ะไร เพราะเหตุใด
............................................................................................................................. ...............................................................
............................................................................................................................................................................................
5. แสงสีแดงม่วงจะไปกระต้นุ การทำงานของเซลลร์ ูปกรวยชนดิ ใด เพราะเหตุใด
............................................................................................................................. ...............................................................
............................................................................................................................................................................................
6. เมื่อฉายแสงสนี ำ้ เงินลงบนวตั ถสุ เี หลือง จะเห็นวตั ถุเปน็ สใี ด เพราะเหตุใด
............................................................................................................................. ...............................................................
............................................................................................................................................................................................
7. สารสีและแสงสสี ามารถนำ ไปประยกุ ตใ์ ชป้ ระโยชน์ในดา้ นใดได้อกี บา้ ง
............................................................................................................................................................................................
73
แนวคำตอบ ใบกจิ กรรม 6.5 การมองเหน็ สีของวัตถภุ ายใตแ้ สงสีตา่ ง ๆ
ใหน้ ักเรียนปฏิบตั ิการทดลอง และบันทกึ ผล
วสั ดแุ ละอปุ กรณ์ วธิ ที ำกิจกรรม
1. แผน่ กรองแสงสีสแี ดง สีน้ำ เงิน และสเี ขยี ว 1 ชดุ 1. ฉายแสงจากแหลง่ กำเนิดแสงผา่ นแผน่ กรองแสงสแี ดงไปบนวตั ถสุ ีขาวสังเกตสี
วตั ถใุ นตำแหนง่ ท่แี สงสีตกกระทบ บนั ทึกผลลงในตาราง
2. แหล่งกำเนิดแสงขาว 2. ทำขอ้ โดยเปลย่ี นวัตถเุ ปน็ สีดำสีแดงสีเขียวสีเหลือง สนี ำ้ เงนิ ตามลำดับ
3. วัตถุหรอื แผน่ กระดาษสีสีนำ้ เงิน สีแดง สีเขียว 3. ทำซำ้ ขอและข้อ 2 โดยเปลี่ยนแผ่นกรองแสงสีเป็นสีนำ้ เงินและสเี ขยี ว
ตามลำดับ
สเี หลือง สขี าว สดี ำ 1 ชุด
สมมติฐาน
เม่ือฉายแสงสีลงวัตถทุ ีม่ ีสีตา่ งจากแสงสี จะเห็นสีของวัตถตุ า่ งไปจากเดมิ
ตารางบันทกึ ผล
สขี องวัตถุเดิม แสงสที ฉี่ ายลงวัตถุ สีของวตั ถทุ เ่ี หน็ เม่อื ฉายแสงสี
74
สรปุ ผลการทดลอง
การเหน็ สีของวตั ถภุ ายใต้แสงสีตา่ ง ๆ ต้องดูจากสารสขี องวตั ถุสามารถดดู กลืนและสะทอ้ นแสงสใี ดได้ รวมถึงแสงสที ฉี่ ายลงบน
วตั ถโุ ดยจะเห็นสวี ัตถุจากแสงสีทส่ี ะท้อนออกมา
คำถามทา้ ยกิจกรรม
1. เม่ือฉายแสงจากแหล่งกำเนดิ แสงสีแดงไปบนวัตถุสขี าว เรามองเห็นเปน็ สีอะไร เพราะเหตใุ ด
เหน็ วัตถเุ ป็นสีแดง เนอ่ื งจากวัตถุสขี าวไม่ได้ดูดกลนื แสงสใี ดไวเ้ มือ่ ฉายแสงสแี ดงลงไปจึงสะทอ้ นสแี ดงออกมา
2. เมือ่ ฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสเี ขยี วไปบนวตั ถสุ ีดำ เรามองเห็นเปน็ สอี ะไร เพราะเหตใุ ด
เห็นวัตถเุ ป็นสีดำ เน่ืองจากวัตถสุ ดี ำดดู กลืนทกุ แสงสจี ึงไม่มีแสงสใี ดสะท้อนออกมา
3. เมือ่ ฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสีน้ำเงนิ ไปบนวตั ถุสแี ดง เรามองเห็นเป็นสีอะไร เพราะเหตุใด
เหน็ วัตถเุ ป็นสีดำ เนอ่ื งจากวตั ถสุ แี ดงจะดดู กลืนแสงสีนำ้ เงนิ จงึ ไม่มีแสงสีใดสะทอ้ นออกมา
4. เมอ่ื ฉายแสงจากแหล่งกำเนิดแสงสแี ดงไปบนวตั ถสุ เี หลอื ง เรามองเห็นเป็นสีอะไร เพราะเหตใุ ด
เห็นวตั ถุเป็นสแี ดง เนื่องจากวัตถุสเี หลืองสะทอ้ นแสงสีเขียวและสแี ดงออกมา เมอื่ ฉายแสงสแี ดงลงบนวัตถุสีเหลืองจงึ สะทอ้ น
แสงสีแดงออกมาทำให้เห็นเปน็ วัตถสุ แี ดง
5. แสงสแี ดงมว่ งจะไปกระตุ้นการทำงานของเซลล์รูปกรวยชนิดใด เพราะเหตใุ ด
กระตนุ้ การทำงานของเซลลร์ ปู กรวยทไ่ี วต่อแสงสแี ดงและสีนำ้ เงนิ ใหท้ ำงานร่วมกัน เนอื่ งจากแสงสแี ดงมว่ งเป็นแสงสีทผี่ สม
กนั ระหวา่ งแสงสแี ดงและแสงสีนำ้ เงิน
6. เมอ่ื ฉายแสงสนี ำ้ เงนิ ลงบนวัตถุสเี หลอื ง จะเห็นวัตถุเปน็ สใี ด เพราะเหตุใด
เหน็ วัตถเุ ป็นสีดำ เน่อื งจากวัตถุสีเหลอื งจะสะทอ้ นแสงสแี ดงและสเี ขียวดดู กลนื แสงสอี ื่นไว้ ดังน้ันเมือ่ ฉายแสงสนี ้ำเงนิ ลงบน
วัตถุสีเหลืองทำให้ถูกวตั ถุดดู กลืนแสงสนี ้ำเงนิ ไว้จึงไมม่ แี สงสใี ดสะท้อนออกมา
7. สารสแี ละแสงสสี ามารถนำ ไปประยกุ ต์ใช้ประโยชนใ์ นด้านใดไดอ้ กี บ้าง
ประยกุ ต์ใชใ้ นด้านเครือ่ งแตง่ กาย การแสดงแสงสีบนเวทีการแตง่ หน้า
75