bipolar

รจู กั โรคอารมณสองขัว้

โรคอารมณสองขวั้ (Bipolar Disorder) คือ
โรคท่มี ีความผดิ ปกตทิ างอารมณ โดยมกี าร
เปล่ียนแปลงของอารมณระหวา งชวงอารมณ
ซมึ เศรา (Depression) สลับกับชว งท่ีอารมณ
ดีหรือหงุดหงดิ มากกวาปกติ (Mania) ระยะ
เวลาในแตละชวงอาจอยเู ป็ นสปั ดาหห รือ
เดอื น โดยมีชวงอารมณปกติค่นั กลางได ผู
ป วยมักมาพบแพทยดวยอาการซมึ เศรา และ
คิดวา ตนเองเป็ นโรคซึมเศรา อยางไรก็ตาม

แพทยจ ะซกั ประวตั แิ ละติดตามลกั ษณะ
อาการขณะรกั ษาเพ่ือใชว นิ ิจฉัยในการแยก

โรค



สาเหตขุ องโรคไบโพลาร
คนกลมุ ไหนเป็ นโรคไบโพลารมากกวา
กัน จากสถติ ิจะพบวา ผปู  วยโรคนีม้ กั
เร่ิมเป็ นกอ นวัยกลางคน บางรายเร่ิม
เป็ นตัง้ แตอ ายุยังไมถ งึ 20 ปี ชว งวยั รุน

แตอ าการไมป รากฏชัด ทาํ ใหค นไม
สงั เกต แตกม็ ีบางรายท่ีมาเร่มิ เป็ นหลงั
อายุ 40 ปี ได สวนสาเหตุนัน้ เช่ือวาเกดิ
จากการทํางานท่ผี ดิ ปกตขิ องสมองโดย
มสี ารส่อื นําประสาทท่ไี มส มดลุ คือมี
สารซโี รโทนิน (serotonin) นอยเกนิ ไป
และสารนอรเอพิเนฟริน (epinephrine)
มากเกนิ ไป นอกจากนี ้ ยงั เก่ยี วของกับ
ปั จจยั ทางพนั ธกุ รรมคอนขา งมาก หาก
แพทยล องซกั ผูป  วยดี ๆ จะพบวาผปู  วย

จะมีญาติบางคนป วยเป็ นโรคนีด้ วย
ทาํ ใหอ าจบอกไดวา ลูกหลานของผูป  วย
โรคไบโพลารมีโอกาสท่ีจะป วยเป็ นโรคนี ้

ไดม ากกวา คนท่ัวไป



อาการของโรค

ระยะซึมเศร้า

จะรู้สึกเบือหน่ายไปหมด ไม่เพลินใจ
ไปหมด อารมณ์อ่อนไหวง่าย ร้องไห้
ง่าย ทนเสียงดังไม่ได้ ไม่อยากพบใคร
หรือไม่อยากทําอะไร ถ้าเบือมากอาหาร
การกินก็ไม่สนใจ นาํ หนักลด นังเฉยๆ
นานเปนชัวโมง ใจลอยหลงๆ ลืมๆ ไม่
มันใจ ตัดสินใจไม่ได้ คิดว่าตนเองเปน
ภาระ และหากมีอาการหนักจะถึงขัน
ฆ่าตัวตาย

ระยะพลุ่งพล่านฟุ งเฟอ

อารมณ์เปลียนแปลงง่าย มีความมันใจ
ในตัวเองมาก รู้สึกว่าตัวเองเก่ง พูด
มาก คล่องแคล่ว ทักทายคน พูดเสียง
ดัง ขาดความยับยังชังใจ แต่งตัว
แปลกๆ ใช้จ่ายเสินเปลือง ไม่คิดถึงกฎ
เกณฑ์ของสังคม พลุ่งพล่าน หากถูก
ห้ามปรามหรือขัดขวางในสิงทีต้องการ
จะหงุ ดหงิด ฉุนเฉียว นอนดึก หรือ ไม่
นอน



แ น ว ท า ง ใ น ก า ร รั ก ษ า โ ร ค ไ บ โ พ ล า ร์

1.การรักษาได้ด้วยการใช้ยา ได้แก่ ยาในกลุ่มยาควบคุม
อารมณ์ (mood stabilizers), ยาแก้โรคจิต
(antipsychotics) และยาแก้โรคซึมเศร้า
(antidepressants) ใช้ยาไปช่วยในการปรับสารสือนาํ ประสาท
ตรงให้กลับมาทํางานได้อย่างปกติ เรียกชือกลุ่มยานีว่า กลุ่ม
ปรับอารมณ์ให้คงที mood stabilizer ซึงจะมียาเฉพาะไม่กีตัว
ทีจะใช้ในการรักษาทีจะช่วยอาการนีได้ช่วงระยะการรักษาช่วง
แรกจะเปนการคุมอาการให้กลับมาเปนปกติทีสุดภายใน 1
สัปดาห์ก่อน หรืออย่างช้า 1 เดือน หลังจากนันจะเปนการรักษา
ต่อเนือง อาจต้องใช้ยาคุมอาการ ระยะเวลาการรักษาขึนอยู่กับ
อาการคนไข้เปนสาํ คัญ ในคนไข้บางราย 1 ป อาจมาพบหมอ
แค่ 2-4 ครังเท่านัน ไม่ต้องอยู่โรงพยาบาลตลอด

แ น ว ท า ง ใ น ก า ร รั ก ษ า โ ร ค ไ บ โ พ ล า ร์

2.การรักษาด้วยจิตบาํ บัด
ผู้ปวยโรคอารมณ์สองขัวมักเจอกับปญหาใน
ด้านต่าง ๆ ทีเปนผลจากโรค การทําจิตบาํ บัด
จึงมีประโยชน์มาก ผู้ปวยจะเรียนรู้เกียวกับตัว
เองและการจัดการปญหาต่าง ๆ ทีเข้ามาใน
ชีวิตได้ดีขึน นอกจากนันยังมีกิจกรรมบาํ บัด
อืน ๆ ทีมีประโยชน์ เช่น ดนตรีบาํ บัด ศิลปะ
บาํ บัด และโยคะ

แ น ว ท า ง ใ น ก า ร รั ก ษ า โ ร ค ไ บ โ พ ล า ร์

3.การรักษาด้วยไฟฟา
ในกรณีทีผู้ปวยมีอาการรุนแรงมาก
หรือตัวโรคตอบสนองต่อยาไม่ดีเท่าที
ควรรักษาด้วยไฟฟา เปนตัวเลือกหนึงที
มีประสิทธิภาพดี โดยกระแสไฟฟาจะ
กระตุ้นสมองเพือปรับสารเคมีต่าง ๆ ผู้
ปวยจะต้องนอนโรงพยาบาลเพือ
ติดตามอาการอย่างใกล้ชิด บางราย
อาจมีปญหาด้านความจาํ ช่วงสัน ๆ แต่
ยังไม่พบว่าการรักษาด้วยไฟฟา มีผล
เสียต่อสมองในระยะยาว

ข้อควรปฏิ บัติ

1.กินยาอย่างถูกขนาด และสมาํ เสมอ
ตรงตามเวลาตามแพทย์สังทุกมือ
(สามารถรักษาอาการในช่วงเฉียบพลัน
ได้ดี /สามารถปองกันการกําเริบของ
โรคได้)

2.พบแพทย์ตามนัดทุกครัง
3.ดูแลตัวเอง (ห้ามอดนอน หลีก
เลียงเครืองดืมชูกําลัง กาแฟ ห้ามใช้
สารเสพติด สุรา แอลกอฮอล์ อย่า
เครียด)

แ ล้ ว จ ะ อ ยู่ อ ย่ า ง ไ ร . . . เ มื อ เ ป น
ไ บ โ พ ล่ า ร์ ?

โรคไบโพล่าร์ เปนโรคเรือรัง มีโอกาส
กลับเปนซาํ ได้ จึงจาํ เปนต้องรับ
ประทานยาเพือให้ช่วยควบคุมอารมณ์
ให้อยู่ในภาวะปกติ



การปองกั นกลับเปนซาํ

กินยาให้ต่อเนือง ผู้ปวยโรคอารมณ์
สองขัว เมือมีอาการปวยแล้วจะมี
โอกาสกลับเปนซาํ ตลอดช่วงชีวิตทัง
ภาวะเมเนีย (Mania episode) ภาวะ
ผสม (Mixed episode) และภาวะซึม
เศร้า (Depressive episode) ซึงจะ
ทําให้ความสามารถในการดําเนินชีวิต
ของผู้ปวยลดลง มีความบกพร่องของ
หน้าทีการงาน



ญาติ และครอบครัว..กําลังใจที
สาํ คั ญ

ญาติมีบทบาทสาํ คัญในการดูแลให้ผู้
ปวยรับประทานยาและปฏิบัติตาม
แผนการรักษารวมทังหลีกเลียงปจจัย
กระตุ้นให้เกิดอาการกําเริบดังนันญาติ
ผู้ปวยจึงเปนผู้ทีมีความสาํ คัญมากทีจะ
ต้องได้รับการดูแลและช่วยเหลือ
สนับสนุนให้มีความสามารถในการดูแล
ผู้ปวยได้อย่างถูกต้องเหมาะสมไม่มี
อาการกําเริบรุนแรงไม่กลับปวยซาํ และ
สามารถดํารงชีวิตอยู่ในครอบครัวและ
ชุมชนได้

ให้ โอกาส.ผู้ปวยไบโพล่าร์

สิงสาํ คัญทีสุด คนรอบข้างต้อง
เข้าใจในผู้ปวยทีเปนภาวะเช่นนีด้วย ผู้
ปวยไบโพลาร์ เปนบุคคลทีมีความ
สามารถทีไม่ได้ด้อยไปกว่าคนอืน เพราะ
ฉะนันการทีทุกคนมองผู้ปวยไบโพลาร์
ไม่ต่างจากผู้ปวยโรคอืนๆ ทีสามารถ
รักษาได้ ก็จะช่วยคนทีเปนไบโพลาร์เข้า
สู่กระบวนการรักษาและใช้ชีวิตได้อย่าง
มีความสุขเช่นเดียวกับคนทัวไป