แบบการนำเสนอรูปแบบการปฏิบัติท่เี ป็นเลศิ (Best Practices)
1.ช่อื ผลงาน การพัฒนาความคดิ สรา้ งสรรคข์ องเด็กปฐมวัย โดยใช้กจิ กรรมศิลปะสร้างสรรค์จาก
กระดาษเหลือใช้
2. ชือ่ ผู้นำเสนอผลงาน นางพศิ มยั อินทนลิ
ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะชำนาญการ โรงเรียนเทศบาล ๕ (พหลโยธินรามินทรภกั ดี)
สังกดั เทศบาลเมืองราชบรุ ี ตำบลหนา้ เมือง อำเภอเมอื งราชบรุ ี
จังหวดั ราชบุรี รหสั ไปรษณีย์ 70000 โทรศัพท์ 086-7585073
E-mail [email protected] เวบ็ ไซด์โรงเรยี น -
3. ความสำคัญของผลงาน
3.1 ความเปน็ มาและสภาพของปญั หา
เด็กในช่วงปฐมวัยน้ีนับว่าเป็นช่วงวยั ท่ีสำคัญมากช่วงหนึ่ง เนื่องจากช่วงปฐมวัยเป็นวัยที่มี
พัฒนาการทุกด้านเจริญเติบโตในอัตราท่ีสูงสุด ทั้งด้าน ร่างกาย อารมณ์ –จิตใจ สังคม และสติปัญญา
โดยเฉพาะอย่างย่ิงพัฒนาการด้านร่างกาย และด้านสติปญั ญา ระบบประสาทและสมองของเด็กเจริญเติบโต
ได้ถึงร้อยละ 80 ของผู้ใหญ่ (อุดมลักษณ์ กุลพิจิตร และคนอื่น ๆ. 2539 : 1)ย่ิงไปกว่าน้ันช่วงปฐมวัย
สมองจะเกิดการเรียนรู้และพัฒนา ไปตา มอัตภาพถึงขีดท่ีสูงสุด ดังน้ันเด็กหาก ไม่ได้รับกา รส่งเสริม
พัฒนาการ และการเรียนรู้ในช่วงน้ีแล้วก็นับว่าเป็น การพลาดโอกาสที่สำคัญท่ีสุดในชีวิตของเด็กไป
(มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 2537: 30–31) ซ่ึงร่างกายและสติปญั ญาของเด็กปฐมวยั เกิดขึน้ จากการ
เรยี นรู้ส่ิงแวดล้อมรอบ ๆ ตัว โดยมีการเก็บเป็นข้อมูลเม่ือประสบกบั เหตุการณ์ใหม่ ๆ กจ็ ะนำประสบการณเ์ ดิม
ทม่ี ีอยมู่ าใช้กับสถานการท่ีเกิดขน้ึ ได้อย่างเหมาะสม ครูและผู้ปกครองจึงต้องเล้ียงดูอย่างถูกต้องเหมาะสม
กบั วยั รวมท้ังจัดประสบการณ์ และสภาพแวดลอ้ มท่ีเอ้อื ต่อการเรียนรแู้ ละพฒั นาตามศกั ยภาพโดยตรงตอ่ การ
เรยี นรู้ของเดก็ เด็กท่ีมีความสามารถที่ดีในการปั้น วาด และประดิษฐ์เศษวัสดุ ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานของการ
เรียนรู้ศิลปะได้อย่างสบาย ๆ ครูและผู้ปกครองจึงต้องเล้ียงดูอย่างถูกต้องเหมาะสมกับวยั รวมทั้งจัด
ประสบการณ์ และสภาพแวดล้อมทเี่ อือ้ ต่อการเรียนรู้และพัฒนาตามศักยภาพ
กจิ กรรมศลิ ปะสร้างสรรค์จากงานกระดาษ ประกอบไปดว้ ย การฉีก พับ ตัด ปะกระดาษ การขยำ
กระดาษ การม้วน บดิ กระดาษ จงึ เป็นกจิ กรรมหนงึ่ ท่มี ีความเหมาะสมทจ่ี ะนำมาใช้ในการพัฒนาความสามารถ
ในการใชก้ ล้ามเน้ือมดั เล็กในเดก็ ปฐมวัย เนอ่ื งจากเป็นกจิ กรรมท่ีมีองคป์ ระกอบ ในดา้ นการเปิดโอกาสให้เด็ก
ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์โดยอิสระ และองคป์ ระกอบด้านกา รได้ใชม้ ือและประสาทสมั ผัสทั้ง 5 ในการทำ
กจิ กรรมดังท่ีไดก้ ล่าวมาแล้วขา้ งตน้ อกี ท้ังการนำกระดาษซ่งึ เป็นวสั ดุเหลอื ใช้ ทม่ี ีอยอู่ ยา่ งมากมายในโรงเรยี น
มาใชใ้ หเ้ กิดประโยชนต์ อ่ การเรยี นการสอนแก่เด็ก นอกจาก จะเป็นการใช้ทรัพยากรขององคก์ รอย่างคุม้ ค้า ยัง
ชว่ ยปลกู จติ สำนึกแก่เด็กต้ังแต่ปฐมวยั ในการอนรุ ักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสง่ิ แวดลอ้ มในการนำสิง่ ของเหลือ
ใชม้ าใชป้ ระโยชนไ์ ด้อยา่ งสร้างสรรคอ์ ีกดว้ ย
กิจกรรมศิลปะต่าง ๆ ที่เด็กได้ทำ ประกอบดว้ ยการปั้น การวาดภาพระบายสี การพิมพ์ภาพ งาน
กระดาษ การประดิษฐ์จากเศษวัสดุ การประดิษฐ์ของใช้อื่น ๆ ซง่ึ สอดคลอ้ งกับการศกึ ษาวจิ ยั ในช้นั เรยี นของ
นวรัตน์ โพธจิ กั ร (2553) ทีพ่ บวา่ การทำกจิ กรรมสร้างสรรค์อยา่ งอิสระท่ีจัดให้กบั เด็กปฐมวัยตอ้ งเนน้ ให้เด็ก
ได้พัฒนาประสาทมากที่สุด กิจกรรมที่สอนควรกระตุ้นให้เด็กได้คิด และสังเกตและมีโอกาสจัดกระทํา
(Manipulation) หรือลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง โดยผ่านประสาทสัมผัสท้ัง 5 ซ่ึงวิธกี ารดังกล่าวจะช่วยให้เด็ก
เกิดการเรียนรู้สิง่ ใหม่ ๆ รอบตัว (เยาวพา เดชะคุปต์. 2542: 67) ซ่ึงสรุปได้ว่ากิจกรรมศลิ ปะสรา้ งสรรค์
เป็นกิจกรรมที่มีความเหมาะสมสำหรับการพัฒนาของเด็ก โดยการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เปดิ โอกาสให้
เด็กคิดและปฏิบตั อิ ย่างอิสระผา่ นระบบประสาททง้ั 5 ด้วย
กจิ กรรมศิลปะสร้างสรรค์จากงานกระดาษเหลือใช้ ประกอบไปด้วย การฉีก พับ ตัด ปะกระดาษ
จงึ เป็นกิจกรรมหนึ่งที่มีความเหมาะสมท่ีจะนำมาใช้ในการพัฒนา ด้านศิลปะสรา้ งสรรค์ในเด็กปฐมวัย
เนอ่ื งจากเปน็ กิจกรรมที่มีองค์ประกอบ ในด้านการเปิดโอกาสให้เด็กไดใ้ ช้ความคิดสร้างสรรค์โดยอิสระ และ
องค์ประกอบด้านการได้ใช้มอื และประสาทสัมผสั ทั้ง 5 ในการทำกิจกรรมดงั ท่ีได้กลา่ วมาแลว้ ข้างต้น อีกท้ัง
การนำกระดาษซ่ึงเปน็ วสั ดเุ หลอื ใช้ทมี่ อี ยู่อยา่ งมากมายในโรงเรยี นมาใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์ต่อการเรยี นการสอน
แกเ่ ดก็ นอกจาก จะเปน็ การใชท้ รพั ยากรขององค์กรอย่างคุม้ ค่า ยงั ช่วยปลูกจติ สำนกึ แก่เด็กต้ังแต่ปฐมวัย
ในการอนรุ ักษท์ รัพยากรธรรมชาติ และสงิ่ แวดล้อมในการนำส่งิ ของเหลอื ใชม้ าใชป้ ระโยชนไ์ ด้อย่างสร้างสรรค์
อกี ด้วย
วสิ ัย ทัศน์ของโรงเรียนเทศบาล ๕ (พหลโยธินรามินทรภักดี) พัฒนาเด็กให้เป็นคน ดี มีปัญญา
มคี วามสุข มีความสามารถเต็มศักยภาพ ใชช้ ีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไดเ้ หมาะสมตามวัย
ผรู้ ายงาน ในฐานะครผู ู้สอนเดก็ ปฐมวัย จงึ มคี วามสนใจท่ีจะพฒั นาการจดั ประสบการณ์การเรียนร้โู ดยใช้
กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ สำหรบั เดก็ ปฐมวัยชนั้ ปีท่ี 3 ในสถานการณ์ การแพรร่ ะบาดของ โควิด 19 ได้ปรับ
การเรียนการสอนแบบ on hand online เพ่ือให้เด็กได้รบั การพัฒนาอย่างเต็มศกั ยภาพ และเดก็ เป็นวัย
แห่งการเรียนรู้สง่ิ ใหม่ ๆ รอบตัว เด็กจะเรียนรู้ไดผ้ า่ นการเล่นจากการลงมอื ปฏบิ ัตติ ิดว้ ยตนเอง เกดิ ความสุข
จนิ ตนาการ ต่ืนเต้น แฝงไปดว้ ยความคดิ สร้างสรรค์มากที่สุด นนั่ คอื ศลิ ปะ(วิรุณ ต้ังเจริญ. 2543:34) เช่น
การวาด ปั้น ประดิษฐ์เศษวสั ดุ ซ่ึงสอดคล้องกับ ในชั้นอนุบาล เล็งเห็นความสำคัญ ของกระดาษเหลือใช้
ท่ีมีอยรู่ อบ ๆ ตัวเดก็ จงึ นำมาจดั ทำวีดีโอผ่านสือ่ YouTube ในการประดษิ ฐ์สื่อจากเศษวัสดุ ซ่ึงเป็นกิจกรรม
ที่เด็กชอบ สามารถทำด้วยตนเองได้ เด็กสร้างผลงาน ส่งเสริมความสัมพันธ์ใน ครอบครัว และลดขยะ
ของเหลือใชภ้ ายในบ้านได้
4. จุดประสงค์และเปา้ หมายของการดำเนินงาน
เพ่ือส่งเสรมิ พัฒนาด้านความคิดสร้างสรรค์ เด็กปฐมวัย โดยใช้ชุดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์จาก
กระดาษเหลือใช้
5. กระบวนการการผลิตผลงานหรอื ขน้ั การดำเนินงาน
1. ศกึ ษามาตรฐานการศกึ ษาปฐมวยั และตวั บง่ ช้ี
2. ศกึ ษาขอ้ มลู เก่ยี วกบั การพฒั นาด้านศิลปะสร้างสรรค์
3. วา งแผนการจัดกิจกรร มตามแผนการจัดประสบการณ์ เพื่อพัฒน าความคิดสร้างสรรค์
การออกแบบกจิ กรรม วาดภาพตามจินตนาการ ระบายสภี าพ ปน้ั ดินน้ำมัน เลน่ กบั สีน้ำ การตัดปะ /ฉีกปะของ
เด็กปฐมวยั
4. จดั กจิ กรรมกบั เดก็ ปฐมวัยของโรงเรียนเทศบาล 5 (พหลโยธินรามนิ ทรภักดี)
ภาคเรยี นท่ี 1-2 ปีการศึกษา 2564 และประเมินผลในสถานการ์การแพร่ระบาดโควดิ 19
ขั้นการดำเนินงาน
1. เตรียม วีดีโอ การสอนศิลปะจากกระดาษเหลือใช้ผ่าน YouTube 3 กิจกรรม รวม 20 สปั ดาห์
2. จัดเตรียมวัสดแุ ละอุปกรณ์ในการทำ
3. ขัน้ ตอนการทำให้เกดิ ชิ้นงาน
4. นำผลงานไปใช้
5. นำผลงานสำเรจ็ ไปเกบ็ แบบสงั เกตพฤตกิ รรมเพอื่ ประเมินผลตามวัตถปุ ระสงค์
ชื่อ-สกลุ /ชน้ั สาน/มว้ นกระดาษ พบั กระดาษ ปะตดิ กระดาษ
123 123123
1
2
3
4
การดำเนินงานตามกจิ กรรม (ตามวงจรคุณภาพเดมม่งิ PDCA)
Plan = P กำหนดเปา้ หมาย โดยการนำใช้กจิ กรรมการจัดประสบการณ์จากกระดาษเหลือใช้ในภาค
เรียนท่ี 1-2 ปกี ารศึกษา 2564
1. วางแผนการทำงาน การวางแผนการทำงาน ดำเนนิ การโดยวิเคราะหส์ ภาพปญั หาจาก
การจัดประสบการณก์ ารเรียนรู้ศึกษาหลักสตู รปฐมวยั มาตรฐานการศกึ ษาปฐมวัยและตวั บง่ ช้ศี กึ ษาขอ้ มลู
เก่ียวกับการพัฒนาศิลปะสร้างสรรค์ ทฤษฎที ี่เกี่ยวข้องโดยกำหนดจุดมุง่ หมาย และรูปแบบของกจิ กรรมศลิ ปะ
ใหเ้ หมาะสมกับวัยของเด็ก
2. เตรยี มวสั ดุ อปุ กรณ์สำหรับทำกิจกรรมศิลปะ
DO = D นำกจิ กรรมการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ลงมือปฏิบัติงานตามแผนการดำเนนิ งาน
Check = C ตรวจสอบผลงาน จากการจดั กิจกรรมโดยการส่งงานท้ัง 20 สัปดาห์ของเดก็
Action = A ปรับปรงุ กจิ กรรม และนำขอ้ มูลไปปรับกิจกรรมให้เหมาะสมมากขึ้น
6. ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชนท์ ่ีไดร้ ับ
ผลทีเ่ กิดตามจดุ ประสงค์
ผลท่เี กิดจากการส่งเสริมพัฒนาด้านความคดิ สร้างสรรค์ เด็กปฐมวัย โดยใช้กจิ กรรมศลิ ปะสรา้ งสรรค์
จากกระดาษเหลือใช้ โดยใชก้ จิ กรรมเพ่ือสง่ เสรมิ พัฒนาดา้ นความคดิ สร้างสรรค์ เด็กปฐมวัย โดยใช้กิจกรรม
ศลิ ปะสร้างสรรค์จากกระดาษเหลือใช้ ดงั นี้
1. เดก็ มีทกั ษะดา้ นตา่ ง ๆ ดีข้นึ หลงั การจดั กจิ กรรมศลิ ปะสร้างสรรค์จากกระดาษเหลอื ใช้
2. เดก็ มพี ัฒนาการทัง้ 4 ดา้ น ด้านรา่ งกาย อารมณแ์ ละจิตใจ สังคม สตปิ ัญญา ดีขึ้น สามารถ
พฒั นาและพรอ้ มรับการเรยี นรใู้ หม่ ๆ ได้
3. เด็กมีเจตคตทิ ี่ดใี นการสร้างสรรคผ์ ลงานของตนเองและปรับใช้ในชวี ติ ประจำวนั ได้
ขอ้ เสนอแนะ
1. ครูสามารถนำชดุ กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์จากกระดาษเหลือใช้ มาใช้ในการพัฒนาด้านศิลปะ
โดยตอ้ งพจิ ารณาความเหมาะสมของสถานการณ์ และสามารถนำมาเป็นสว่ นประกอบในการประเมนิ ผล
2. ควรมกี ารวิเคราะห์ และพฒั นาความสามารถดา้ นศิลปะในทุกช้ันเรยี น และเพมิ่ ความหลากหลาย
จะทำให้ครู ผู้ปกครอง และผู้ทีเ่ กี่ยวข้องทราบถงึ ศักยภาพของตัวเด็ก อันจะเป็นประโยชน์ตอ่ การพัฒนาเด็ก
เป็นรายบุคคล แตก่ ารสรุปผลพัฒนาการของเด็กน้ัน ครู ผู้ปกครองและผู้ท่ีเก่ียวข้องจะต้องพิจารณาให้
รอบคอบวา่ มีองคป์ ระกอบใดท่คี วรคำนึงถึง
3. เมื่อสิ้นสุดการพัฒนา ควรนำชดุ กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์จากกระดาษเหลอื ใช้ เผยแพร่แก่ผู้ที่
สนใจ และเพ่มิ เติมแกค่ รูทสี่ นใจในการจดั กิจกรรมต่อไป เพ่อื ให้เด็กไดม้ ีโอกาสฝึกทักษะเพิ่มเติมอยู่ตลอดเวลา
และสม่ำเสมอ
4. เพอ่ื เปดิ โอกาสให้เดก็ ได้คดิ และหาเหตุผลทีห่ ลากหลาย ควรมีการดดั แปลงรูปแบบของกิจกรรมที่
มคี วามหลากหลาย เหมาะกบั ชั้นระดับทีส่ ูงขึ้นต่อไป เพอ่ื เปน็ การส่งเสริมด้านความคิดสร้างสรรค์ และพัฒนา
ตอ่ ไป
7. ปจั จัยความสำเรจ็
1. ไดร้ ับการสง่ เสริมจากผ้บู รหิ าร ครูปฐมวยั
2. ผ้ปู กครองชว่ ยดูแลเดก็ จดั หาสอื่ เพื่อใชใ้ นการจดั กจิ กรรม
3. เดก็ สนใจและมคี วามกระตอื รือรน้ ในการทำกจิ กรรม
4. ประเมนิ ผลโดยใช้แบบประเมนิ พฒั นาการ
8.บทเรียนท่ีไดร้ ับ (Lesson Leamed)
ผลที่เกิดกบั ผ้เู รยี น
การส่งเสรมิ พัฒนาการด้านศิลปะ เด็กปฐมวัยสามารถทำได้โดยใช้กิจกรรมท่ีทำอยู่ในชีวติ ประจำวัน
ได้รับประสบการณ์ตรงและมพี ัฒนาการ ด้านศิลปะดขี ้ึน และมีอารมณ์ดี ร่าเรงิ แจ่มใส ทำให้เด็กเกิดความ
ภาคภูมใิ จในการทำส่ิงตา่ งๆ ได้ดว้ ยตนเอง
ผลท่เี กดิ กับครู
ครูบูรณาการ การสอนในรปู แบบต่าง ๆ จากกจิ กรรมศลิ ปะมากขึน้
ผลทเ่ี กิดกบั โรงเรียน
โรงเรียนมีคุณภาพ และยังประหยดั งบประมาณในการจดั หาสอื่ การสอน
ผลที่เกดิ กับชุมชน
ลดปญั หาเดก็ ติดโทรศัพท์ เพราะสามารถหาของเลน่ จากส่งิ ทอี่ ยู่รอบ ๆ ตัวได้
9.การเผยแพร/่ การไดร้ บั การยอมรบั /รางวัลท่ไี ด้รบั
การเผยแพร่
1. เผยแพรผ่ ลงานใหก้ ับครปู ฐมวยั และผูท้ ี่สนใจ
2. เผยแพร่ผลงานใน youtube
3. จดั ทำ วีดีโอให้กบั เดก็ และผู้ปกครองใน ไลนก์ ล่มุ อนุบาล
ผลงานกจิ กรรมชดุ ที่ 1 สาน/ม้วนกระดาษ
ผลงานกิจกรรมชุดท่ี 2 พับกระดาษ
ผลงานกิจกรรมชดุ ท่ี 3 ปะติดกระดาษ
แบบการนำเสนอรปู แบบการปฏบิ ัติที่เป็นเลิศ (Best Practices)
การพฒั นาความคดิ สร้างสรรคข์ องเด็กปฐมวัย
โดยใช้กิจกรรมศลิ ปะสรา้ งสรรค์จากกระดาษเหลือใช้
โดย
นางพิศมัย อินทนิล
ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ชำนาญการ
โรงเรยี นเทศบาล ๕ (พหลโยธนิ รามินทรภักดี)
สังกดั เทศบาลเมอื งราชบุรี จงั หวัดราชบุรี