T u y n h i ê n , b ê n c ạ n h n h ữ n g t h à n h t ự u đ ã đ ạ t đ ư ợ c t h ì h ợ p t á c V i ệ t N a m - Ấ n Đ ộ v ẫ n c ò n t ồ n t ạ i n h ữ n g h ạ n c h ế n h ấ t đ ị n h . Ở k h í a c ạ n h v ă n h ó a , n h ữ n g t h a y đ ổ i t r o n g n h ậ n t h ứ c v ẫ n c h ư a đ ủ l ớ n đ ể v ư ợ t q u a n h ữ n g t h à n h k i ến v ă n h ó a s ẵ n c ó t r ư ớ c đ ó , n h i ề u n g ư ờ i V i ệ t N a m v ẫ n c h ư a x ó a b ỏ đ ư ợ c t h à n h k i ến Ấ n Đ ộ l à q u ố c g i a p h â n b i ệ t đ ố i x ử v ớ i p h ụ n ữ h a y c ó c h ế đ ộ p h â n b i ệ t đ ẳ n g c ấ p k h ắ c n g h i ệ t . N g ư ợ c l ạ i , s ự h i ểu b i ế t c ủ a n g ư ờ i d â n Ấ n Đ ộ đ ố i v ớ i đ ấ t n ư ớ c v à c o n n g ư ờ i V i ệ t N a m c ũ n g c h ư a t h ậ t s ự s â u s ắ c k h i b ạ n b è q u ố c t ế c h ỉ n h ớ đ ến p h ở b ò h a y á o d à i t r u y ề n t h ố n g , t r o n g k h i đ ó v ă n h ó a , l ị c h s ử , c o n n g ư ờ i v à t h i ê n n h i ê n V i ệ t N a m l à c ả m ộ t k h o t à n g x ứ n g đ á n g đ ư ợ c k h á m p h á v à t ô n v i n h . V ì v ậ y , V i ệ t N a m v à Ấ n Đ ộ c ầ n p h ả i n ỗ l ự c h ơ n n ữ a đ ể p h ố i h ợ p t h ú c đ ẩ y c á c h o ạ t đ ộ n g n g o ạ i g i a o v ă n h ó a , v ư ợ t q u a n h ữ n g r à o c ả n c ò n t ồ n đ ọ n g . 4 8
Về văn hoá - giáo dục Quảng bá văn hóa Việt Nam ra nước ngoài cần có chiến lược mang tính tổng thể dài hạn, đồng thời cần cụ thể, rõ ràng. Dưới đây là một số đề xuất nhằm thúc đẩy ngoại giao văn hoá của Việt Nam và Ấn Độ Về thời gian quảng bá “Ngày Việt nam” hay “Những ngày văn hóa Việt Nam” nên được tổ chức với tần suất nhiều hơn, thường niên hoặc nhiều lần hơn trong năm, không chỉ vào những năm có sự kiện quan trọng liên qua đến quan hệ đối ngoại giữa hai nước. Về phương thức quảng bá Việt Nam nên tận dụng hiệu quả nhiều kênh, từ kênh ngoại giao chính thức giữa hai nước, hai chính phủ, các phương tiện truyền thông như truyền hình, các trang mạng xã hội và cả kênh cá nhân bởi mỗi người Việt chúng ta nếu có ý thức và năng lực, có nền tảng văn hóa và ngoại ngữ tốt thì đều có thể trở thành những “đại sứ văn hóa” cho những người bạn Ấn Độ, các bạn nước ngoài để họ hiểu hơn, từ đó yêu thích văn hóa Việt Nam và quảng bá văn hóa Việt Nam tại nước họ. Ngoài ra, nếu có chương trình “Văn hóa Việt” trên truyền hình và mạng xã hội bằng tiếng Anh thì sẽ có hiệu quả. Nội dung quảng bá cần đầy đủ, toàn diện và có điểm nhấn, đặc biệt nên nhấn vào những nét đặc sắc nhất của văn hóa Việt Nam. Thứ nhất, chính phủ hai nước nên xem hợp tác văn hóa - giáo dục là nền tảng quan trọng cho những lĩnh vực khác, từ đó có khả năng thay đổi chất lượng của mối quan hệ trên nhiều khía cạnh khác như kinh tế, chính trị và xã hội. Bên cạnh đó, chính phủ hai nước nên xem xét đến việc mở thêm các trung tâm văn hóa Ấn Độ tại khu vực miền Trung và miền Nam, đặc biệt là các tỉnh thành lớn, trực thuộc trung ương trong cả nước. Những trung tâm này giúp cung cấp thông tin về Ấn Độ, giúp ích cho chức năng tư vấn du học, củng cố thêm sự yêu thích của người Việt Nam với văn hóa và đất nước Ấn Độ. Việt Nam cũng nên mở trung tâm nghiên cứu Việt Nam tại Ấn Độ, thúc đẩy sự hiểu biết của nhân dân Ấn Độ về Việt Nam và những hoạt động hợp tác giá trị của Việt Nam - Ấn Độ. Thêm vào đó, Ấn độ có thể mở thêm nhiều trường đại học tại Việt Nam để vừa thúc đẩy được chất xám của Việt Nam trong những lĩnh vực thế mạnh của Ấn Độ như công nghệ thông tin, y học, dược phẩm gen di truyền, vừa tạo điều kiện cho sinh viên Việt Nam không phải du học xa vẫn có thể tiếp cận với những công nghệ mới của Ấn Độ. 49
Về nghệ thuật biểu diễn Về du lịch ĐỀ XUẤT HOẠT ĐỘNG THÚC ĐẨY CÔNG CUỘC NGOẠI GIAO VĂN HÓA VIỆT NAM - ẤN ĐỘ Việt Nam có thể giới thiệu Dân ca quan họ Bắc Ninh, Nhã nhạc Cung đình Huế, văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, hát xoan... những loại hình nghệ thuật biểu diễn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, hay những điệu múa dân tộc truyền thống như múa sạp, múa xòe Thái... bởi người Ấn Độ có sự yêu thích đặc biệt đối với loại hình nghệ thuật múa. Ngoài ra, du lịch tâm linh cũng là một hướng thu hút du khách Ấn Độ. Là quê hương của một trong những tôn giáo lớn trên thế giới - Phật giáo, “ngoại giao Phật giáo” là một chính sách mà chính phủ Ấn Độ đang theo đuổi, nhằm tạo mối quan hệ gắn kết giữa Ấn Độ và các nước theo tôn giáo này, trong đó có Đông Nam Á và Việt Nam. Mặc dù tôn giáo chính ở Ấn Độ hiện nay là đạo Hindu, số người theo đạo Phật còn ít, tuy nhiên những chuyến hành hương đến những ngôi chùa cổ nơi có cội nguồn từ Ấn Độ sẽ là một trải nghiệm thú vị đối với nhiều người Ấn Độ. Ngoài ra, nếu Bộ Văn hóa Thể thao và du lịch Việt Nam những năm gần đây đã có rất nhiều những bước tiến mới hứa hẹn và phù hợp thời đại như: đi tìm gương mặt thương hiệu, đại sứ du lịch cho mỗi quốc gia cho mỗi tình thành như Huế, Đà Nẵng. Nếu phát triển quy mô lên tầm quốc tế và đặc biệt với Ấn Độ, việc lựa chọn được một cầu nối phù hợp, được đông đảo tầng lớp nhân dân Ấn Độ yêu mến sẽ là bước đi vô cùng hợp lý khi hiện nay phong trào KOL, Ambassador đang vô cùng thịnh hành. Du lịch lịch sử, đến với những di tích lịch sử nổi tiếng gắn với những chiến thắng “chấn động địa cầu” của Việt Nam, cũng rất nổi tiếng và được người Ấn Độ quan tâm như Điện Biên Phủ, địa đạo Củ Chi, Vĩnh Mốc... Du lịch văn hóa, để đem lại ấn tượng đặc biệt đối với du khách Ấn Độ chắc chắn nên giới thiệu văn hóa Chăm Pa, với những ngôi đền tháp Chăm ở miền Trung, Thánh địa Mỹ Sơn... Du khách Ấn Độ có thể trực tiếp thăm quan và nhận ra sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa kiến trúc đền tháp Chăm với các ngôi đền Ấn giáo ở Ấn Độ, những bức tượng, phù điêu các vị thần Ấn giáo như thần Shiva, Visnu, Lasmi, Linga yoni... giống như ở Ấn Độ. 50
Ngoại giao văn hóa từ lâu đã được xác định là một trong ba trụ cột chính, song hành là ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế, tạo nên một nền ngoại giao toàn diện, cấp tiến. Với chiến lược ngoại giao văn hóa để xây dựng hình ảnh một Việt Nam đậm đà bản sắc, an toàn và đáng sống cho thế giới, chính phủ và nhân dân Việt Nam đang từng bước để góp phần củng cố niềm tin cũng như quan hệ quốc tế với nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt trong mối quan hệ với Ấn Độ, một trong duy nhất bốn nước Việt Nam đi đến hợp tác chiến lược toàn diện, KẾT LUẬN 51
Việt Nam đã và đang hoàn thành xuất sắc hơn nữa công cuộc ngoại giao văn hóa của mình. Bối cảnh toàn cầu hóa mở ra cho Việt Nam chúng ta cơ hội tiếp thu rộng rãi những tinh hoa văn hóa, thành tựu mới về khoa học, kỹ thuật, văn hóa, xã hội để vận dụng vào thực tiễn đất nước, giúp đất nước phát triển một cách bền vững. Tuy nhiên, song song với đó mỗi cá nhân đều có nhiệm vụ tự nhắc nhở sâu sắc về “hòa nhập nhưng không hòa tan” để giữ gìn và phát huy các giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc, tránh trở nên biến chất, lai tạp với các nền văn hóa khác của thế giới. 52
[1] Ngô Xuân Bình, Nghiên cứu Ấn Độ tại Việt Nam năm 2013, NXB Khoa học Xã hội, tr.198 [2] Ngô Bích Thu. HCMCOUJS-Khoa học Xã hội, 16(1), tr.80 [3] Long phi (2022), Bàn giao Dự án trùng tu khu Đền tháp Mỹ Sơn, Quảng Nam, VOV, Truy cập link: https://vov.vn/van-hoa/ban-giao-du-an-trung-tu- khu-den-thap-my-son-quang-nam-post991610.vov, ngày truy cập: 07/04/2023 [4] T.Hợp (2021), Ngày Quốc tế Yoga 2021: Lan tỏa những giá trị tốt đẹp, Báo dân tộc, truy cập link: https://baodantoc.vn/ngay-quoc-te-yoga-2021-lan-toa- nhung-gia-tri-tot-dep-1624246966353.htm, ngày truy cập: 06/04/2023 [5] TS. Lê Thị Hằng Nga - TS. Huỳnh Thanh Loan (2022), Ngoại giao văn hóa và giao lưu nhân dân kết nối Việt Nam - Ấn Độ, Tạp chí Cộng sản, truy cập link: http://tapchimattran.vn/dai-doan-ket/ngoai-giao-van-hoa-va-giao-luu- nhan-dan-ket-noi-viet-nam-an-do-48501.html, ngày truy cập: 07/04/2023 [6] Minh Lý-Đăng Chính (2014), Chương trình Gala xúc tiến du lịch Việt Nam tại Ấn Độ, Báo Việt Nam Plus, truy cập link: https://www.vietnamplus.vn/chuong-trinh-gala-xuc-tien-du-lich-viet-nam-taian-do/293416.vnp, ngày truy cập: 06/04/2023 [7] D.An (2018), Việt Nam muốn phát triển du lịch tâm linh với Ấn Độ, Báo tuổi trẻ, truy cập link: https://tuoitre.vn/viet-nam-muon-phat-trien-du-lichtam-linh-voi-an-do-20180303222220141.htm, ngày truy cập: 07/04/2023 [8] Văn hóa du lịch tâm linh Khánh Hòa - Ấn Độ: Khơi mở tiềm năng, Báo Khánh Hòa, truy cập link: https://khanhhoa.dcs.vn/tin-bai/kinh-te-dulich/van-hoa-du-lich-tam-linh-khanh-hoa--an-do-khoi-mo-tiem-nang-12010, ngày truy cập: 07/04/2023 [9] Lê Anh (2016), Trình diễn thời trang Việt Nam-Ấn Độ: Áo dài - Saree, Báo Điện tử Chính phủ, truy cập link: https://tphcm.chinhphu.vn/trinh-dien-thoitrang-viet-nam-an-do-ao-dai-saree-10114664.htm, ngày truy cập: 07/04/2023 CHÚ THÍCH 53
Ngô Bích Thu (2021), Hợp tác văn hóa Việt Nam và Ấn Độ trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI: Thành tựu và triển vọng, Tạp chí khoa học thành phố Hồ Chí Minh. Nguyễn Minh Giang (2022), Ngoại giao văn hóa của Ấn Độ với Việt Nam giai đoạn 1991 - 2021, Tạp chí Nghiên cứu Ấn Độ và Châu Á Số 2 (111). Ngô Xuân Bình(2013), Nghiên cứu Ấn Độ tại Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội Minh Lý-Đăng Chính (2014), Chương trình Gala xúc tiến du lịch Việt Nam tại Ấn Độ, Báo Việt Nam Plus, truy cập link: https://www.vietnamplus.vn/chuong-trinh-gala-xuc-tien-du-lich-viet-namtai-an-do/293416.vnp, ngày truy cập: 06/04/2023 Lê Anh (2016), Trình diễn thời trang Việt Nam-Ấn Độ: Áo dài - Saree, Báo Điện tử Chính phủ, truy cập link: https://tphcm.chinhphu.vn/trinhdien-thoi-trang-viet-nam-an-do-ao-dai-saree-10114664.htm PGS.TS.Lê Văn Toàn (2017), Việt Nam - Ấn Độ: 45 năm quan hệ ngoại giao và 10 năm đối tác chiến lược, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trung tâm nghiên cứu Ấn Độ, NXB Chính trị Quốc gia sự thật. PGS, TS Lê Văn Toan (Chủ biên), Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trên lĩnh vực văn hóa, Nhà xuất bản thông tin và truyền thông. PGS, TS Lê Văn Toan (Chủ biên) (2017), Việt Nam - Ấn Độ bối cảnh mới, tầm nhìn mới, Nhà xuất bản thông tin và truyền thông. Thứ trưởng Ngoại giao Đào Việt Trung (Chủ biên) (2011), Ấn Độ và quan hệ Việt Nam - Ấn Độ (India and Vietnam - India Relationship), Bộ Ngoại giao, Vụ Đông Nam Á - Nam Á - Nam Thái Bình Dương, NXB Thế giới. Thanh Phương (2021), Tương đồng về chính sách ngoại giao giữa Ấn Độ và Việt Nam, Tạp chí Việt Nam. TS. Lê Thị Hằng Nga - TS. Huỳnh Thanh Loan (2022), Ngoại giao văn hóa và giao lưu nhân dân kết nối Việt Nam - Ấn Độ, Tạp chí Cộng sản, truy cập link: http://tapchimattran.vn/dai-doan-ket/ngoai-giao-van-hoa-va-giaoluu-nhan-dan-ket-noi-viet-nam-an-do-48501.html. T.Hợp (2021), Ngày Quốc tế Yoga 2021: Lan tỏa những giá trị tốt đẹp, Báo dân tộc, truy cập link: https://baodantoc.vn/ngay-quoc-te-yoga-2021-lantoa-nhung-gia-tri-tot-dep-1624246966353.htm, ngày truy cập: 06/04/2023. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. TÀI LIỆU THAM KHẢO 54
NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN - TT48A - Trần Thu An Nguyễn Thị Vân Anh Phan Trọng Đức Vũ Huyền My Đỗ Mai Thi Nguyễn Thảo Vân Hoàng Bảo Yến
NGOẠI GIAO VĂN HÓA VIỆT NAM - ẤN ĐỘ