สื่อการสอนเรื่อง วลี ของครูโอม

รายวชิ าภาษาไทย ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี ๓
เรื่อง กลุ่มคาหรือวลี

ครูผู้สอน ครูนพดล วงศ์สุวฒั น์

จุดประสงค์การเรียนรู้

๑. บอกความหมายและลกั ษณะของกล่มุ คาได้
๒. จาแนกกล่มุ คาได้
๓. แต่งประโยคจากกล่มุ คาได้

นักเรียนรู้จกั กลุ่มคาหรือไม่ อย่างไร?

กล่มุ คาหรือวลี

ตามแนวคดิ ของพระยาอปุ กติ ศิลปสาร
วลี คือ คาทต่ี ดิ ต่อกนั ต้งั แต่สองคาขึน้ ไป
ซึ่งความหมายตดิ ต่อกนั เป็ นเร่ืองเดยี วกนั
แต่เป็ นเพยี งส่วนหนึ่งของประโยค และ
ไม่มขี ้อความครบถ้วนเป็ นประโยค มกี าร
ต้งั ชื่อวลตี ามชนิดของคาทอี่ ย่ขู ้างหน้า

ชนิดของกล่มุ คา

๑. กลุ่มคานาม (นามวล)ี
๒. กลุ่มคาสรรพนาม (สรรพนามวล)ี
๓. กลุ่มคากริยา (กริยาวล)ี
๔. กลุ่มคาวเิ ศษณ์ (วเิ ศษณ์วล)ี
๕. กลุ่มคาบุพบท (บุพบทวล)ี
๖. กลุ่มคาสันธาน (สันธานวล)ี
๗. กลุ่มคาอุทาน (อุทานวล)ี

๑. กล่มุ คานาม (นามวล)ี ขนึ้ ต้นด้วยคานาม เช่น
โรงเรียนของเรา เดก็ ท้งั หลาย

๒. กล่มุ คาสรรพนาม (สรรพนามวล)ี ขึน้ ต้นด้วยคาสรรพนาม เช่น

เราชาวไทย พระคุณเจ้า

๓. กล่มุ คากริยา (กริยาวล)ี ขึน้ ต้นด้วยคากริยา เช่น
ทามาหากนิ เดนิ เร็ว

๔. กล่มุ คาวเิ ศษณ์ (วเิ ศษณ์วล)ี ขนึ้ ต้นด้วยคาวเิ ศษณ์ เช่น
หอมชื่นใจ สูงลบิ ลว่ิ

๕. กล่มุ คาบุพบท (บุพบทวล)ี ขึน้ ต้นด้วยคาบุพบท เช่น
บนโต๊ะทางาน ด้วยนา้ ใจ

๖. กลุ่มคาสันธาน “สันธานวล”ี ขึน้ ต้นด้วยคาสันธาน เช่น
ถงึ อย่างไรกต็ าม ด้วยเหตุนี้

๗. กล่มุ คาอุทาน (อทุ านวล)ี ขนึ้ ต้นด้วยคาอุทาน เช่น
อะไรกนั น่ี! ช่างกระไรหนอ!

การนากลุ่มคามาแต่งประโยค ตามหลกั ภาษาไทย เราสามารถนา
กลุ่มคาหรือวลมี าแต่งประโยค เพ่ือให้มคี วามใจความสมบูรณ์
โดยประกอบขนึ้ ตามโครงสร้างของประโยค ได้ดงั นี้

๑. ภาคประธาน เช่น กลุ่มคานาม กลุ่มคาสรรพนาม
๒. ภาคแสดง เช่น กลุ่มคากริยา
๓. ส่วนขยาย เช่น กลุ่มคาวเิ ศษณ์
๔. ประกอบประโยค เช่น กลุ่มคาบุพบท กลุ่มคาสันธาน และกลุ่มคาอุทาน





กจิ กรรม “ใช่ หรือ ไม่ใช่”

✓ กล่มุ คา เรียกอกี อย่างว่า วลี
✓ กล่มุ คาเป็ นส่วนหน่ึงของประโยค

×✓ กลุ่มคานามสามารถเป็ นประธานของประโยคได้
กล่มุ คากริยาไม่สามารถเป็ นภาคแสดงของประโยคได้

คาถามสรุปบทเรียน

๑. การเรียนรู้เรื่องกล่มุ คาหรือวลี มปี ระโยชน์อะไรบ้าง
๒. นักเรียนจะนาความรู้เรื่อง กลุ่มคาหรือวลี ไปใช้

ประโยชน์ในการเรียนเร่ืองอ่ืน ๆ อย่างไร

แหล่งทมี่ า

แหล่งทม่ี า : เรียบเรียงมาจากหนังสือบรรทดั ฐานภาษาไทย เล่ม ๓ หน้า ๖๕-๙๐
และหนังสือหลกั ภาษาไทย ของพระยาอุปกติ ศิลปสาร หน้า ๓๖๖