สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ หนวยการเรียนรูที่ ๙ สิ่งแวดลอมกับสุขภาพ ๑. แสดงพฤติกรรมในการปองกันและแกไขปญหาสิ่งแวดลอมที่มีผลตอสุขภาพ (พ ๔.๑ ป.๖/๑) ๒. แสดงพฤติกรรมที่บงบอกถึงความรับผิดชอบตอสุขภาพของสวนรวม (พ ๔.๑ ป.๖/๓)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ผังสาระการเรียนรู สิ่งแวดลอม กับสุขภาพ พฤติกรรมในการรับผิดชอบ ตอสุขภาพของสวนรวม ปญหาสิ่งแวดลอม ที่มีตอสุขภาพ ปญหาภาวะโลกรอน ผลกระทบของปญหา สิ่งแวดลอมที่มีตอสุขภาพ พฤติกรรมที่แสดงความ รับผิดชอบตอสุขภาพ ของสมาชิกในบาน พฤติกรรมที่แสดงความ รับผิดชอบตอสุขภาพ ของคนในโรงเรียน พฤติกรรมที่แสดงความ รับผิดชอบตอสุขภาพ ของคนในชุมชน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑. ปญหาสิ่งแวดลอม ที่มีผลตอสุขภาพ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ สิ่งแวดลอมกับสุขภาพของมนุษยมีความสัมพันธ กัน เพราะการอยูในสิ่งแวดลอมที่ดีจะสงผลใหสุขภาพ รางกายแข็งแรง ไมเจ็บปวยงาย จิตใจแจมใส แตการ อยูในสิ่งแวดลอมที่เสื่อมโทรมจะทําใหเกิดโรคภัยตาง ๆ จิตใจเศราหมอง ไมสดชื่นแจมใส สงผลเสียตอ สุขภาพกายและสุขภาพจิต
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ปญหาน้ําเนาเสียทําใหเปนแหลงแพรเชื้อโรค
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ มลพิษทางเสียง คือ การไดยินเสียงดังเกินไป และเสียงนารําคาญ ผลกระทบตอสุขภาพ •สูญเสียการไดยิน •เกิดความเครียด ปวดศีรษะ •หัวใจเตนเร็ว
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ มลพิษทางน้ํา คือ การมีสารพิษ ขยะหรือสิ่งปฏิกูลปนเปอนในน้ําจน น้ําเนาเสีย สงกลิ่นเหม็น ผลกระทบตอสุขภาพ •เชื้อโรคแพรกระจาย เกิดการเจ็บปวยจากโรค เชน อุจจาระรวง บิด โรคพยาธิ •เจ็บปวยจากโรคที่มีแมลงเปนพาหะ โดยเฉพาะยุง เชน โรคไขเลือดออก ไขมาลาเรีย ไขสมองอักเสบ •เกิดความเครียด เนื่องจากตองดมกลิ่นเหม็นของน้ําเสีย
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ มลพิษทางอากาศ คือ การมีสารที่เปนพิษตอรางกายอยูในอากาศ ในปริมาณที่ทําใหสามารถเกิดอันตรายตอรางกายได ผลกระทบตอสุขภาพ •เปนโรคหรือเจ็บปวยในระบบทางเดินหายใจ เชน หลอดลมอักเสบ ระคายเคืองคอ แสบจมูก •ปวดศีรษะ ออนเพลีย
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ • เปนโรคโลหิตจาง • การสูดดมแกสพิษในอากาศปริมาณมาก อาจทําให เสียชีวิต • ทําลายระบบประสาท ทําใหความจําเสื่อม ระดับ สติปญญาต่ําลง
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การปลอยแกสคารบอนไดออกไซดจากทอไอเสียรถยนต ทําใหเกิดปญหาภาวะโลกรอน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ปญหาภาวะโลกรอน เปนปญหาสิ่งแวดลอม ที่มีความสําคัญระดับโลก เกิดจากการปลอยแกส คารบอนไดออกไซดจากการเผาไหมเชื้อเพลิงของ ยานพาหนะตาง ๆ กระบวนการผลิตของโรงงาน อุตสาหกรรม และการผลิตพลังงานรูปแบบตาง ๆ เขาสู ชั้นบรรยากาศ ทําใหชั้นบรรยากาศที่คอยกรองแสงอาทิตย ถูกทําลาย แสงอาทิตยจึงสองเขามาบนโลกไดมากขึ้น ทําใหอุณหภูมิของโลกสูงขึ้นจนเกิดภาวะโลกรอน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) ผลกระทบของภาวะโลกรอนที่มีตอสุขภาพ ดานรางกาย ๑. ทําใหเกิดการเจ็บปวยไดงาย เนื่องจากอุณหภูมิและ สภาพอากาศของโลกแปรปรวน ทําใหรางกายปรับตัวไมทัน ๒. มีการระบาดของโรคติดตอที่มีแมลงเปนพาหะนําโรค มากขึ้น เชน ไขเลือดออก มาลาเรีย อุจจาระรวง เพราะ สภาพแวดลอมที่เปลี่ยนแปลงไป ทําใหพาหะนําโรคปรับตัว ใหทนตอสภาพแวดลอมไดดี มีวงจรชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป สามารถแพรเชื้อโรคไดมากขึ้นกวาเดิม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๓. รางกายออนเพลีย ไมมีแรงกําลัง เนื่องจากสูญเสียน้ํา เกลือแร และพลังงานมากกวาปกติ ๔. สภาพดินฟาอากาศที่เปลี่ยนแปลงทําใหเกิด ภัยธรรมชาติ ซึ่งสงผลใหเกิดการบาดเจ็บ เสียชีวิต ของมนุษยจํานวนมาก ๕. มลพิษในอากาศจากเชื้อเพลิงและแกสชนิดตาง ๆ ทําใหเกิดการเจ็บปวยในระบบทางเดินหายใจ และเสี่ยง ตอการเกิดโรคมะเร็งผิวหนังจากการโดนแสงอาทิตย ที่มีความรอนแรงมากขึ้น
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ดานจิตใจ ๑. เกิดความเครียด หงุดหงิดงาย อารมณเสีย เนื่องจากความรอน ทําใหไมสามารถดํารงชีวิต อยางมีความสุขไดเหมือนเดิม ๒. การเกิดภัยธรรมชาติทําใหเกิดปญหาสุขภาพจิต และเกิดความหวาดกลัว หวาดระแวงตอภัยพิบัติ ไปทั่วโลก
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ อากาศที่รอนจัดทําใหน้ําแข็งขั้วโลกละลาย ระดับน้ําทะเลสูงขึ้น ทําใหสัตวไมมีที่อยูอาศัย
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒) การปฏิบัติตนเพื่อลดปญหาภาวะโลกรอน (๑) ลดการใชพลังงานไฟฟา เชน ปดไฟฟาดวงที่ไมไดใช ใชพัดลมแทนเครื่องปรับอากาศ ปดโทรทัศนที่ปุมจอ ไมปดที่รีโมตเพียงอยางเดียว ใชเครื่องใชไฟฟาที่มี เครื่องหมายประหยัดไฟเบอร ๕ และถอดปลั๊กเมื่อไมใช (๒) ลดการใชพลังงานน้ํามัน เชน ใชบริการ ขนสงมวลชนแทนรถยนตสวนบุคคล ใชจักรยาน ในระยะทางใกล ๆ เพื่อลดปริมาณการปลอย แกสคารบอนไดออกไซดสูชั้นบรรยากาศ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ (๓) ชวยกันปลูกตันไม เพื่อเพิ่มแกสออกซิเจน เพราะตนไม จะชวยดูดแกสคารบอนไดออกไซดในอากาศ ทําใหอากาศ บริสุทธิ์และมีความรมรื่น ตนไมชวยเพิ่มแกสออกซิเจน ทําใหอากาศบริสุทธิ์
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ (๔) ประหยัดน้ํา และใชน้ําอยางคุมคา เชน ใชน้ําที่ซักผาครั้ง สุดทาย รดน้ําตนไมหรือซักผาขี้ริ้ว ไมเปดน้ําทิ้งไวขณะแปรงฟน และถูสบู (๕) ไมใชถุงพลาสติก หรือกลองโฟมใสอาหาร แตหันมาใช ใบตองหรือถุงผาแทน เพื่อลดปริมาณขยะ (๖) แยกขยะกอนทิ้ง เพราะขยะบางชนิดอันตรายตองกําจัด อยางถูกวิธี และขยะบางชนิดสามารถแปรรูปนํากลับมาใช ประโยชนได โดยสามารถแยกทิ้งขยะลงในถังขยะประเภทตาง ๆ ไดดังนี้
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ถังขยะทั่วไป ถังขยะยอยสลายได ถังขยะรีไซเคิล ถังขยะมีพิษ • ถังขยะสีน้ําเงิน รองรับขยะทั่วไปที่เปนขยะยอยสลายไมได ไมเปนพิษ และไมคุมคากับการรีไซเคิล (Recycle) ซึ่งหมายถึง การนําวัสดุที่กําลังจะเปนขยะมาแปรสภาพใหมีประโยชนอีกครั้ง เชน พลาสติกหอลูกอม ซองบะหมี่กึ่งสําเร็จรูป ถุงพลาสติก โฟม และฟอยลที่เปอนอาหาร
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ • ถังขยะสีเขียว รองรับขยะเศษอาหารที่เปนขยะที่เนาเสียและ ยอยสลายไดเร็ว สามารถนํามาหมักทําปุยได เชน ผัก ผลไม เศษอาหาร ใบไม • ถังขยะสีเหลือง รองรับขยะรีไซเคิลที่สามารถนําวัสดุ มารีไซเคิล หรือขายได เชน แกว กระดาษ พลาสติก โลหะ • ถังขยะสีแดง รองรับขยะอันตรายที่เปนอันตรายตอสิ่งมีชีวิต และสิ่งแวดลอม เชน หลอดฟลูออเรสเซนต ขวดยา ถานไฟฉาย กระปองสีสเปรย
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ สิ่งแวดลอมไมวาจะดีหรือไมดี ลวนสงผลกระทบ ตอสุขภาพของทุกคน การแกไขปญหาภาวะโลกรอน จึงเปนสิ่งที่ทุกคนควรรวมมือกัน เพื่อใหมีสุขภาพที่ดี ทั้งรางกายและจิตใจ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒. พฤติกรรมในการ รับผิดชอบตอสุขภาพ ของสวนรวม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การปลูกตนไม ชวยใหอากาศบริสุทธิ์ สงผลดีตอสุขภาพของตนเองและผูอื่น การชวยกันปลูกตนไมในชุมชนจึงเปนกิจกรรมที่แสดงความรับผิดชอบตอสุขภาพของสวนรวม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การมีพฤติกรรมสุขภาพภายในบานที่ดี เปนจุดเริ่มตน ของการมีสุขภาพที่ดีของสวนรวม ซึ่งสามารถปฏิบัติได ดังนี้ ๑) กําจัดแมลงและสัตวที่เปนพาหะนําโรค เชน หนู ยุง แมลงสาบ แมลงวัน เปนประจํา โดยใชวิธีทางธรรมชาติ เชน กับดักยุง หรือใชสารเคมีใหนอยที่สุด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒) ปลูกตนไมในบาน เพื่อใหบานรมรื่น อากาศบริสุทธิ์ ดูแลตัดแตงกิ่งตนไมในบานอยูเสมอ เพื่อไมใหเปน ที่อยูของสัตวและแมลงมีพิษ ๓) คัดแยกขยะและกําจัดขยะในบานอยางถูกวิธี ไมทิ้งขยะหรือปลอยน้ําเสียลงในแมน้ําลําคลอง หรือเผาขยะในบริเวณบาน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๔) ใชน้ําและไฟฟาอยางประหยัด เชน ปดกอกน้ํา ขณะลางหนา แปรงฟน ปดสวิตชเครื่องใชไฟฟา ทุกครั้งหลังเลิกใชงาน ๕) ไมเปดวิทยุ โทรทัศน หรือเครื่องเสียง เสียงดัง รบกวนผูอื่น
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๖) ดูแลบานใหสะอาด จัดสิ่งของเครื่องใชในบานให เปนระเบียบเรียบรอย ๗) ใชถุงผาใสสิ่งของหรือนําถุงพลาสติกมีหูหิ้วกลับมา ใชใหม เพื่อชวยลดปริมาณขยะ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรงเรียนเปนสถานที่ที่เราเรียนหนังสือและทํากิจกรรม ตาง ๆ การมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกตองและดูแล สิ่งแวดลอมในโรงเรียนใหสะอาดนาอยู สามารถปฏิบัติได ดังนี้
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การชวยกันเก็บกวาดขยะจนทําใหโรงเรียนสะอาด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) ดูแลสภาพแวดลอมในโรงเรียนใหนาอยู นาเรียน เชน ไมขีดเขียนขอความบนกําแพงโรงเรียน ผนังหองเรียนหรือบนโตะเรียน ๒) ชวยกันประหยัดการใชน้ําและไฟฟาในโรงเรียน ๓) ทิ้งขยะลงในถังขยะหรือที่ที่โรงเรียนจัดไว ชวยกัน เก็บขยะในโรงเรียน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๔) ชวยกันปลูกตนไมและดูแลรักษาตนไมบริเวณโรงเรียน ๕) การจัดกิจกรรมในโรงเรียน ควรใชวัสดุที่ไมสง ผลกระทบตอสิ่งแวดลอม เชน ไมใชโฟมหรือพลาสติก ควรใชวัสดุธรรมชาติในทองถิ่น เชน ใบไม ใบตอง ดอกไมสด ๖) ชวยกันจัดทําปายรณรงคการดูแลรักษาสิ่งแวดลอม ในโรงเรียน เพื่อใหขอมูลและเตือนใจผูพบเห็น ใหชวยกันดูแลรักษาสิ่งแวดลอม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ เมื่ออยูรวมกันในชุมชน เราตองชวยกันดูแลรักษา สิ่งแวดลอมในชุมชน เพื่อใหคนในชุมชน รวมทั้งตัวเรา และครอบครัวมีสุขภาพดี ซึ่งสามารถปฏิบัติได ดังนี้
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) ทิ้งขยะลงในภาชนะที่จัดไวในชุมชน โดยคัดแยก ขยะกอนทิ้ง เพราะสิ่งของบางอยางสามารถนํา กลับมาใชประโยชนได เชน ขวดน้ํา เพื่อลดปริมาณ ขยะในชุมชน ๒) ใชรถจักรยานในการเดินทางระยะสั้น ๆ แทน รถยนต หรือรถจักรยานยนต เพื่อชวยลดปญหา มลพิษทางอากาศในชุมชน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๓) ดูแลรักษาพื้นที่สาธารณะและสาธารณสมบัติ ในชุมชน เชน สวนหยอม สนามเด็กเลน หองน้ํา ใหอยูในสภาพ ที่ดี การรวมกลุมกันเพื่อทําปายรณรงคเปนการ มีสวนรวมในการดูแลสิ่งแวดลอม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมมีความสําคัญ อยางยิ่งตอภาวะสุขภาพ การแสดงพฤติกรรมที่แสดง ความรับผิดชอบตอสุขภาพของสวนรวม ดวยการชวยกัน ดูแลสิ่งแวดลอมในบาน โรงเรียน และชุมชนใหดี อยูเสมอ จะทําใหทุกคนมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี