สุขศึกษาและพลศึกษา ป.6 หน่วยที่ 10 โรคติดต่อที่สำคัญในประเทศไทย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ หนวยการเรียนรูที่ ๑๐ โรคติดตอที่สําคัญ ในประเทศไทย • วิเคราะหผลกระทบที่เกิดจากการระบาดของโรคและเสนอแนวทางการปองกัน โรคติดตอสําคัญที่พบในประเทศไทย (พ ๔.๑ ป.๖/๒)

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ผังสาระการเรียนรู โรคติดตอที่สําคัญ ในประเทศไทย โรคไขหวัดนก ความหมายและผลกระทบ จากการระบาดของโรคติดตอ การติดตอ สาเหตุของโรค โรคไขเลือดออก อาการของโรค แหลงเพาะพันธุยุงลาย แนวทางการปองกันโรค การติดตอ สาเหตุของโรค แนวทางการปองกันโรค การแสดงอาการของโรค

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑. ความหมายและ ผลกระทบจากการระบาด ของโรคติดตอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรคติดตอ หมายถึง โรคที่เกิดจากเชื้อโรค ซึ่งเมื่อเกิดกับสัตวหรือบุคคลใดแลว สามารถถายทอด ไปสูผูอื่นได เชน โรคไขหวัดนก โรคไขเลือดออก โรคไขหวัดใหญ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ผลกระทบจากการระบาดของโรคติดตอ รางกายและจิตใจออนแอ เจ็บปวยจากการเปนโรค ไมสามารถทํากิจกรรมในชีวิตประจําวันไดตามปกติ เกิดความเครียด และวิตกกังวล เสียคาใชจายในการรักษาพยาบาล และเสียเวลา ในการทํากิจกรรมตาง ๆ ในชีวิตใหบรรลุเปาหมาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ เปนภาระใหคนในครอบครัวตองดูแล กระทบ ตอเศรษฐกิจของครอบครัวในการเสียคาใชจาย เพื่อรักษาพยาบาล สิ้นเปลืองงบประมาณของประเทศในการดูแลรักษา ผูปวย และควบคุมการระบาดของโรค

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การเจ็บปวยและเสียชีวิต จะทําใหประเทศขาดประชากร ในการพัฒนาประเทศ เศรษฐกิจของประเทศไมเติบโต เนื่องจากรัฐบาลตองใชจายดูแลผูปวยจากโรคติดตอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒. โรคไขหวัดนก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรคไขหวัดนก เปนโรคที่เปนปญหาสําคัญของ ประเทศ เพราะนอกจากสงผลกระทบตอการเจ็บปวย ของประชาชนแลวยังสงผลกระทบตอเศรษฐกิจ และ สังคมของประเทศอีกดวย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรคไขหวัดนกเกิดจากเชื้อไวรัสที่มีลักษณะคลาย เชื้อไวรัสที่ทําใหเกิดโรคไขหวัดใหญ พบในสัตวปก เชน ไก เปด นก โดยเฉพาะนกที่มีการอพยพยายถิ่น ซึ่งจะ ไมแสดงอาการของโรค แตในเปด ไก ที่เลี้ยงในบานหรือ ในฟารมเมื่อติดเชื้อจะแสดงอาการของโรคและตาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ นกอพยพยายถิ่นเปนแหลงแพรเชื้อโรคไขหวัดนก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) ระหวางสัตวสูสัตว การติดตอระหวางสัตวสูสัตว (สัตวปก) ติดตอโดยเชื้อไวรัสจะถูกขับถายออกมาทางอุจจาระ และติดตอไปยังสัตวตัวอื่นทางระบบทางเดินหายใจ และระบบทางเดินอาหาร

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒) ระหวางสัตวสูคน การติดตอระหวางสัตวสูคน ติดตอโดยการสัมผัส ทั้งทางตรงและทางออม โดยการสัมผัสอุจจาระ น้ํามูก น้ําตาหรือน้ําลายของสัตวที่เปนโรค แตยังไมพบการ ติดตอระหวางคนสูคน ผูที่มีความเสี่ยงจะติดโรคไขหวัดนก คือ ผูเลี้ยงไก หรือสัตวปก ผูฆาและผูขนสงหรือขนยายสัตวปก สัตวแพทย รวมถึงเด็กที่เลนคลุกคลีกับสัตวปก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ผูที่ตองสัมผัสสัตวปกมีความเสี่ยงตอการติดโรคไขหวัดนก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) อาการของสัตวที่เปนโรค เริ่มแสดงอาการปวยภายหลังจากไดรับเชื้อโรค เพียงไมกี่ชั่วโมง และประมาณ ๓ วัน จะมีอาการซึม ซูบผอม ไมกินอาหาร ขนยุง ปริมาณไขนอยลง ไอ จาม หายใจ ลําบาก หนาบวม หงอนและเหนียงบวมมีสีคล้ํา มีอาการทาง ประสาท ทองเสีย อาจตายกะทันหันโดยไมแสดงอาการ อัตราตายสูงถึง ๑๐๐ เปอรเซ็นต

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒) อาการของคนที่เปนโรค ประมาณ ๑-๓ วัน หลังจากไดรับเชื้อโรค จะมีอาการ ทางระบบหายใจ คือ เหนื่อย หอบ หายใจเร็ว มีไขสูง หนาว สั่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกลามเนื้อ ออนเพลีย มีน้ํามูก ไอ จาม เจ็บคอ บางครั้งมีตาแดง ผูที่มีอาการแทรกซอนรุนแรง จะมีอาการปอดบวมและระบบหายใจลมเหลวถึงขั้นเสียชีวิต ได โดยเฉพาะในเด็กและผูสูงอายุ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) ปรุงอาหารใหสุกกอนรับประทาน โดยเฉพาะ อาหารประเภทเนื้อหรือไขของสัตวปก เชน เปด ไก ๒) ไมสัมผัสสัตวปกที่มีอาการปวยหรือตาย ๓) ไมใชมือเปลาสัมผัสสัตวปก หากมีความ จําเปนตองสวมถุงมือ ใชผาปดปากและปดจมูก ลางมือ ดวยสบูและน้ําสะอาดทุกครั้ง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๔) สําหรับสัตวปกที่ปวยตาย ควรขุดหลุมฝงลึก อยางนอย ๑ เมตร กอนกลบดินใชคลอรีนหรือปูนขาว โรยในหลุม จากนั้นกลบดินใหแนน ๕) หากเคยสัมผัสสัตวปกและมีอาการปวย เชน มีไขสูง หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามรางกาย ออนเพลีย เจ็บคอ ตาแดง ควรรีบไปพบแพทย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๖) หากมีสัตวปกตายจํานวนมากผิดปกติตองรีบ แจงปศุสัตวจังหวัด หรือสํานักงานสาธารณสุขจังหวัด ใหทราบ ๗) ดูแลสุขภาพรางกายของตนเองใหแข็งแรง อยูเสมอดวยการออกกําลังกาย รับประทานอาหารที่มี ประโยชน เพื่อสรางภูมิตานทานโรคใหแกรางกาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๓. โรคไขเลือดออก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรคไขเลือดออก เปนโรคติดตอโรคหนึ่งที่เปน ปญหาสําคัญของประเทศ ซึ่งพบในเด็กเปนสวนใหญ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ํากวา ๑๕ ป

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ โรคไขเลือดออกที่พบในประเทศไทยเกิดจากเชื้อ ไวรัสเดงกี (Dengue Virus) ที่มียุงลายเปนพาหะนําโรค มักพบการระบาดของโรคในชวงฤดูฝน เนื่องจากการ เปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในภาวะโลกรอน สงผลให วงจรชีวิตของยุงลายเปลี่ยนไป คือ มีชีวิตที่ยาวนานขึ้น วางไขไดมากขึ้น จึงมีการระบาดตลอดทั้งป

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ยุงลายเปนพาหะนําโรคไขเลือดออก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ยุงลายจะวางไขตามภาชนะที่มีน้ํานิ่งและใส แหลงเพาะพันธุยุงลายที่สําคัญ เชน โองน้ําที่ไมมีฝาปด จานรองขาตูกับขาวหรือขาโตะ จานรองกระถางตนไม น้ําในแจกัน บอซีเมนตในหองน้ํา

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ แหลงเพาะพันธุยุงลาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ยุงลายมักออกหากินเวลากลางวัน โดยจะไปกัด ผูปวยโรคไขเลือดออก จากนั้นเชื้อไวรัสจะฟกตัวอยูในยุง ประมาณ ๘-๑๒ วัน ซึ่งเมื่อไปกัดคนอื่นก็จะปลอย เชื้อไวรัสไปยังผูถูกกัด และเมื่อเขาไปสูรางกายของคน ประมาณ ๕-๘ วัน ก็จะแสดงอาการของโรคออกมา

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ เริ่มจากมีไขขึ้นสูงติดตอกัน ๓-๔ วัน หายใจหอบ บางรายมีจุดแดงหรือผื่นขึ้นตามแขน ขา และลําตัว หรือมี รอยช้ําตามผิวหนัง เนื่องจากมีเลือดออกใตผิวหนัง บางคน อาจอาเจียนหรือถายอุจจาระเปนสีดํา เนื่องจากมี เลือดออกในระบบทางเดินอาหาร สําหรับผูที่มีอาการ รุนแรงอาจช็อกและเสียชีวิตได หากไมไดรับการรักษา ทันทวงที

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๑) กําจัดแหลงเพาะพันธุยุงลาย เพื่อตัดวงจร โรคไขเลือดออกโดยใชมาตรการ ๕ ป ดังนี้ ๑. ปด คือ ปดฝาภาชนะ ที่มีน้ําขังใหมิดชิด เชน โองน้ํา ถังหรือบอซีเมนต ในหองน้ํา ปดฝาโองน้ําใหมิดชิด

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒. เปลี่ยน คือ เปลี่ยนน้ําในภาชนะที่มีน้ําขังอยูเสมอ เพื่อปองกันยุงลายมาวางไข เชน แจกันดอกไม และเทน้ํา ในจานรองกระถางตนไมอยูสมอ เทน้ําในจานรองกระถางตนไมอยูเสมอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๓. ปลอย คือ ปลอยปลากินลูกน้ํา เชน ปลาสอด ปลาหางนกยูง ในแหลงน้ํา เพื่อใหปลากินลูกน้ํา ของยุงลายในภาชนะที่ไมสามารถปดฝาได เชน อางบัว บอน้ํา ปลอยปลากินลูกน้ําในอางบัว

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๔. ปรับ คือ ปรับสิ่งแวดลอมภายในบานเรือน โรงเรียน และชุมชน ไมใหเปนแหลงเพาะพันธุยุงลาย เชน เปด หนาตางบานใหสวาง ตัดตนไมรกทึบออก ถมหรือกลบบอ หลุมไมใหมีน้ําขัง จัดสิ่งแวดลอมรอบบานใหสวาง ไมรกทึบ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๔. ปฏิบัติ คือ ปฏิบัติการกําจัดแหลงเพาะพันธุยุงลาย ทุก ๆ ๗ วัน เพื่อตัดวงจรชีวิตของยุงลาย ใสทรายเคมีเพื่อทําลายแหลงเพาะพันธุ ยุงลายในภาชนะบรรจุน้ําใช

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๒) ใสทรายเคมีหรือเกลือในภาชนะที่มีน้ําขัง เชน ที่รองขาตูกับขาว แจกันดอกไม เพื่อกําจัดลูกน้ํายุงลาย และฉีดพนหมอกควันเพื่อกําจัดยุงลายในบาน โรงเรียน และชุมชนเปนประจํา ทรายเคมีสําหรับกําจัดลูกน้ํายุงลาย ฉีดพนหมอกควันกําจัดยุงลาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ๓) ระวังไมใหถูกยุงลายกัดดวยการนอนกางมุงหรือ อยูในหองที่มีมุงลวด และอยูในบริเวณที่สวาง ไมอับชื้น ๔) ทําลายภาชนะที่มีน้ําขัง เชน กระปองเปลา ยางรถยนต และถมพื้นที่เปนหลุมบอเพื่อปองกันไมใหน้ําขัง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การรณรงคเพื่อใหเห็นความสําคัญของการกําจัดลูกน้ํายุงลาย และอันตรายของโรคไขเลือดออก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การระบาดของโรคติดตอ สงผลกระทบ ตอประชาชนและประเทศชาติ ทั้งในดานสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม ทุกคนจึงตองชวยกันปองกัน การระบาดของโรค โดยเริ่มตั้งแตที่บานของตนเอง