สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 หน่วยที่ 1 อวัยวะภายในร่างกายที่สำคัญ

๑ หนวยการเรียนรูที่ อวัยวะภายใน ร่างกายทีสําคั ่ ญ ๑. อธิบายลักษณะและหนาที่ของอวัยวะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๑) ๒. อธิบายวิธีดูแลรักษาอวัยวะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๒) ตัวชี้วัด สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2

ผังสาระการเรียนรู อวัยวะภายในรางกายที่สําคัญ กระเพาะอาหาร ลําไส อวัยวะภายในรางกาย สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ตับ ไต สมอง หัวใจ ปอด

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 อวัยวะภายในรางกาย อวัยวะภายในรางกาย เปนอวัยวะที่มองไมเห็น และไมสามารถจับตองได เชน หัวใจ ปอด ตับ ไต กระเพาะอาหาร

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๑. สมอง สมอง (อานวา สะ-หมอง) เปนอวัยวะที่ถูก หอหุมอยู ภายในกะโหลกศีรษะ มีลักษณะเปนกอน และมีรอยหยัก ลักษณะดังภาพ สมอง มีหนาที่ควบคุมการทํางานของรางกาย เชน การเคลื่อนไหว การมองเห็น การไดกลิ่น นอกจากนี้ สมองยังทําหนาที่คิด จํา รับรูความรูสึก อารมณและ การเรียนรูตาง ๆ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาสมอง ทําไดดังนี้ ๑. ทํากิจกรรมตาง ๆ ดวยความ ระมัดระวัง ไมประมาท ไมเลนกันดวยความรุนแรง เพื่อปองกันอันตรายที่ทําให สมองไดรับการกระทบกระเทือน เชน การลมศีรษะ ฟาดพื้น

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๒. สวมหมวกนิรภัยในขณะถีบรถจักรยาน หรือขับขี่ ซอนทายรถจักรยานยนต และคาดเข็มขัดนิรภัยเมื่อ โดยสารบนรถยนต เพื่อปองกันอุบัติเหตุที่อาจทําให สมองไดรับอันตราย ๓. อานหนังสือ เลนเกมที่ฝกความคิด ฝกคิดเลขเร็ว เพื่อ เปนการฝกการคิด และความจําอยูเสมอ ซึ่งจะทําให สมองไมฝอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๔. รับประทานอาหารใหตรงเวลาและไมรับประทาน อาหารมากเกินไป เพื่อใหมีสารอาหารไปเลี้ยงสมอง ไดอยางเพียงพอ ๕. ไมรับประทานอาหารที่มีรสหวานมากเกินไป เพราะ อาหารรสหวานเปนสาเหตุของการขาดสารอาหารและ ขัดขวางการพัฒนาการของสมอง ๖. ไมสูบบุหรี่ เพราะจะทําใหเปนโรคสมองฝอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๗. อยูในพื้นที่ที่มีอากาศถายเทสะดวก ไมนอนคลุมโปง เพราะสมองตองการออกซิเจนไปหลอเลี้ยงเพื่อใหสมอง ทํางานไดอยางมีประสิทธิภาพ ๘. นอนหลับพักผอนใหเพียงพอ เพราะการอดนอนจะ ทําใหเซลลสมองตายได ๙. ไมใชงานสมองหนักเมื่อรางกายออนแอ หรือกําลังปวย เพราะจะทําใหประสิทธิภาพการทํางานของสมองลดลง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๑๐.รับประทานอาหารที่มีวิตามิน บี ๑ บี ๖ และบี ๑๒ เชน ผัก ผลไม ถั่ว งา นม เนื้อสัตว ไข ขาวกลอง เพื่อใหสมองมีพัฒนาการที่ดีขึ้น ๑๑. ฝกทักษะการพูดคุยกับผูอื่นเปนประจํา เพราะ ทักษะการพูดเปนตัวแสดงถึงประสิทธิภาพของสมอง ที่มีพัฒนาการที่ดี

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 อาหารที่ชวยบํารุงสมอง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๒. หัวใจ ลักษณะภายในของหัวใจ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 หัวใจ เปนอวัยวะที่ตั้งอยูภายในทรวงอกดานซาย มี ลักษณะดังภาพ มีขนาดประมาณกําปนของเจาของ แบงออกเปน ๔ หอง คือ หองบน ๒ หอง ซายและขวา หองลาง ๒ หอง ซายและขวา หัวใจ มีหนาที่สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสวนตาง ๆ ของ รางกาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาหัวใจ ทําไดดังนี้ ๑. รับประทานผักและผลไมที่ชวยบํารุงหัวใจ ปองกัน ไขมันเกาะหลอดเลือดหัวใจ ๒. ออกกําลังกาย อยางสม่ําเสมอ เพื่อใหหัวใจ แข็งแรง สูบฉีดเลือดไดดี การออกกําลังกาย ชวยใหหัวใจแข็งแรง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๓. ไมรับประทานอาหารที่มีรสหวานและไขมันมาก เกินไป เพราะจะทําใหอวน ซึ่งหัวใจตองทํางานหนัก ๔. ถารูสึกเหนื่อยงาย หัวใจ ทํางานผิดปกติ ใหรีบไปพบ แพทย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๓. ปอด ลักษณะภายนอก และภายในของปอด ปอด เปนอวัยวะที่ตั้งอยูภายใน ทรวงอกทั้ง ๒ ขาง มีลักษณะ ดังภาพ มีหนาที่ฟอกเลือดเสีย ใหเปนเลือดดี เพื่อใหหัวใจใช สูบฉีดไปเลี้ยงอวัยวะตาง ๆ ทั่วรางกาย

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาปอด ทําไดดังนี้ ๑. สูดอากาศบริสุทธิ์ อยูในบริเวณที่มีอากาศปลอดโปรง ถายเทไดสะดวก จะชวยใหปอดทํางานเปนปกติ ๒. ไมอยูในที่ที่มีฝุนละอองหรือควันพิษจากการจราจร หรือโรงงานอุตสาหกรรม เพราะจะเปนอันตราย ตอปอด

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๓. ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอจะชวยใหปอดแข็งแรง ๔. ไมสูดดมสารเสพติดหรือสารอันตราย เชน กาว (glue) แล็กเกอร (lacquer) ควันบุหรี่ เพราะเปนการทําลาย ปอด และเปนอันตรายตอสุขภาพ ๕. ใชผาปดปากและจมูกเมื่อไอหรือจาม เพื่อปองกันการ แพรกระจายของเชื้อโรคสูผูอื่น

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ใชหนากากอนามัยปดจมูก เมื่อไอ จาม หรืออยูใน บริเวณที่มีควันพิษหรือฝุนละออง หรือเพื่อปองกัน โรคทางเดินหายใจ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๔. ตับ ลักษณะภายนอกและภายในของตับ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ตับ เปนอวัยวะภายในที่ใหญที่สุด อยูภายในชองทองคอน ไปทางดานขวา มีลักษณะดังภาพ มีหนาที่สรางน้ําดี ซึ่งมี ความสําคัญสําหรับใชในกระบวนการยอยอาหาร ตับยังชวย ขับหรือกําจัดสารพิษ (อานวา สาน-พิด) เมื่อสะสมใน รางกายมากจนเกินไป และเปนแหลงสะสมแรธาตุ วิตามิน ตาง ๆ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาตับ ทําไดดังนี้ ๑. รับประทานอาหารที่มีประโยชน สะอาด และไมมี สารเคมีเจือปน ๒. ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอ ๓. นอนหลับพักผอนอยางเพียงพอ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๔. ดื่มน้ําสะอาด ไมดื่มน้ําอัดลมหรือเครื่องดื่มชูกําลัง เพราะจะทําใหตับทํางานหนักในการกําจัดสารพิษ ๕. ไมซื้อยา รับประทานเอง เพราะสารเคมี ในยาจะไปสะสม ในตับ การรับประทานอาหารที่ไมมีสารเคมีเจือปน จะทําใหตับแข็งแรง

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๕. ไต ลักษณะภายนอกและภายในของไต

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ไต เปนอวัยวะที่มีลักษณะคลายเมล็ดถั่ว อยูภายในชอง ทองดานหลัง โดยตั้งอยูดานซาย และดานขวาของกระดูก สันหลัง ฝงละ ๑ ขาง ไต มีหนาที่กรองของเสียออกจากเลือด และขับออกมา กับน้ําในรูปของปสสาวะ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาไต ทําไดดังนี้ ๑. ดื่มน้ําสะอาดวันละ ประมาณ ๖-๘ แกว จะชวยใหไตทํางาน ไดดี การดื่มน้ําชวยใหไตทํางานไดดี

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๒. ไมรับประทานอาหารรสจัดเกินไป เพราะจะทําใหไต ทํางานหนัก และอาจเกิดภาวะไตวายได ๓. ไมกลั้นปสสาวะเปนเวลานาน ๆ เพราะจะทําใหเกิด ภาวะกรวยไตอักเสบเฉียบพลันและโรคอื่น ๆ ตามมา ได ๔.ออกกําลังกายสม่ําเสมอและพักผอนอยางเพียงพอจะทํา ใหไตทํางานไดอยางปกติ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 อยาดื่มฉันนะ!! ฉันเปนอันตราย ตอรางกายเธอ ดื่มฉันสิ จะทําใหเธอ มีสุขภาพดี

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๖. กระเพาะอาหาร กระเพาะอาหาร เปนอวัยวะที่อยูภายใน ชองทอง มีลักษณะเปน ถุงกลามเนื้อ มีความ เหนียวและยืดหดตัวได มีหนาที่บรรจุและยอย อาหารใหเล็กลง ลักษณะของกระเพาะอาหาร

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษากระเพาะอาหาร ทําไดดังนี้ ๑. เคี้ยวอาหารใหละเอียดกอนกลืน เพื่อชวยลดภาระการ ทํางานของกระเพาะอาหาร ๒. รับประทาน อาหารใหตรงเวลา เพื่อปองกันการเกิด โรคกระเพาะ การรับประทานอาหารตรงเวลาทําใหกระเพาะอาหารทํางานไดดี

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๓. ไมรับประทานอาหารรสจัด เพราะอาหารรสจัดจะ ทําใหกระเพาะอาหารเกิดอาการระคายเคืองหรือ อักเสบได ๔. รับประทานอาหารใหพอดี ไมรับประทานจนอิ่มเกินไป เพราะกระเพาะอาหารอาจทํางานหนักจนเกินไป ๕. นอนหลับพักผอนอยางเพียงพอจะทําใหกระเพาะอาหารทํางานไดอยางมีประสิทธิภาพ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๖. ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอจะชวยให กระเพาะอาหารแข็งแรง และไมออก กําลังกายหลังรับประทานอาหารทันที

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๗. ลําไส ลักษณะของลําไสเล็กและลําไสใหญ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ลําไสมีลักษณะเปนทอยาวกลวง ขดไปมาอยูในชองทอง มี ๒ ประเภท คือ ลําไสเล็ก มีหนาที่ยอยอาหารและดูดซึม สารอาหารใหรางกาย ลําไสใหญ มีหนาที่ดูดซึมน้ําและสารอาหารจาก เสนใยอาหารที่มาจากลําไสเล็ก และขับถาย กากอาหารออกมาเปนอุจจาระผานทาง ทวารหนัก ๑. ๒.

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 การดูแลรักษาลําไส ทําไดดังนี้ ๑. รับประทานเนื้อปลา นม ไข เพราะเปนอาหารที่สามารถ ยอยและดูดซึมไดงาย การรับประทานอาหารที่มีเสนใยอาหารเปนประจําทําใหลําไสทํางานไดดี ๒. รับประทานอาหารที่มี เสนใย เชน ผัก ผลไม เพราะ มีเสนใยอาหารมาก ชวยใน การขับสารพิษ

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๓. เคี้ยวอาหารใหละเอียดกอนกลืน เพื่อใหลําไสยอยและ ดูดซึมสารอาหารไดสะดวก ๔. ขับถายอุจจาระใหเปนเวลา เพื่อใหลําไสทํางานไดอยาง มีประสิทธิภาพและไมทําใหกากอาหารตกคางหรือ อุดตันในลําไส จนเกิดอาการทองผูก ๕. ดื่มน้ําสะอาดวันละประมาณ ๖-๘ แกว จะทําใหการ ลําเลียงอาหารภายในลําไสเปนไปอยางสะดวก ทําให ไมเกิดอาการทองผูก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.2 ๖. ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอเพื่อใหลําไสเคลื่อนไหว และทํางานไดดี อวัยวะภายในรางกายมีลักษณะและ หนาที่การทํางานแตกตางกัน แตมีความสัมพันธ กัน เราจึงตองดูแลรักษาใหถูกวิธี เพื่อใหอวัยวะ ทุกสวนทํางานไดตามปกติ