สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ตัวชี้วัด ๑.วิเคราะหปจจัยที่มีอิทธิพลตอการใชสารเสพติด (พ ๕.๑ ป.๕/๑) ๒.วิเคราะหผลกระทบของการใชยาและสารเสพติดที่มีผลตอรางกาย จิตใจ อารมณ สังคม และสติปญญา (พ ๕.๑ ป.๕/๒) ๓. ปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัยจากการใชยาและหลีกเลี่ยงสารเสพติด (พ ๕.๑ ป.๕/๓) ยา และสารเสพติดใหโทษ หนวยการเรียนรูที่ ๑๓
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ผังสาระการเรียนรู อันตรายจากการใชยา ในทางที่ผิด ยาและสารเสพติด ใหโทษ ปจจัยที่มีอิทธิพลตอ การใชสารเสพติด การหลีกเลี่ยงสารเสพติด อันตรายจากการใชยา การปฏิบัติตนเพื่อ ความปลอดภัย จากการใชยา สารเสพติดใหโทษ ผลกระทบ ของการใชสารเสพติด ผลกระทบจาก การใชยาในทางที่ผิด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ สารเสพติดใหโทษ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ สารเสพติด หมายถึง สารเคมีหรือวัตถุที่เมื่อ เสพเขาสูรางกายไมวาวิธีใดก็ตาม จะทําใหตองการเสพ อีกและตองเพิ่มปริมาณขึ้นเรื่อย ๆ สงผลใหเกิดโทษ ตอรางกาย และจิตใจ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑. ปจจัยที่มีอิทธิพลตอการใชสารเสพติด การใชสารเสพติดเกิดขึ้นไดจากหลายปจจัย ดังนี้ ๑.๑ ครอบครัว ปญหาครอบครัวที่นําไปสูการใชสารเสพติด เชน ปญหาทะเลาะวิวาทในครอบครัว พอแมขาดการดูแล เอาใจใสลูก ทําใหครอบครัวขาดความอบอุน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ เกิดความเครียด จึงหันไปพึ่งพาสารเสพติด นอกจากนี้ การที่มีผูใชสารเสพติดในครอบครัว ทําใหเกิดพฤติกรรม เลียนแบบการใชสารเสพติด การมีครอบครัวที่อบอุนเหมือนมีกําแพงชวยปองกันสารเสพติด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑.๒ เพื่อน การคบเพื่อนที่เกเร หรือเพื่อนที่ติดสารเสพติด จะทําใหถูกชักชวนหรือพาไปทดลองเสพสารเสพติดได นอกจากนี้การตองการเปนที่ยอมรับในกลุมเพื่อน ทําใหจําเปนตองเสพสารเสพติดตามเพื่อน หรือการมีพฤติกรรมเลียนแบบเพื่อนในกลุม เพราะคิดวา เปนสิ่งที่ดูดีและทําใหเปนที่สนใจของผูอื่น
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ไมทดลองเสพสารเสพติดตามเพื่อนและควรชักชวนเพื่อนทํากิจกรรมที่มีประโยชน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑.๓ สังคม เนื่องจากสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป โดยสวนหนึ่ง เกิดจากอิทธิพลของชาวตางชาติที่มีการเสพสารเสพติด อยางเปดเผย ทําใหมีการใชสารเสพติดโดยรูเทาไมถึงการณ เพราะเห็นวาการใชสารเสพติดเปนเรื่องปกติธรรมดา นอกจากนี้การที่สังคมไมยอมรับผูที่ผานการบําบัด สารเสพติด ทําใหเกิดปญหาการกลับไปใชสารเสพติดใหม
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑.๔ คานิยม ความเชื่อ การมีคานิยมและความเชื่อที่ผิด คิดวาการเสพ สารเสพติดนั้นเปนสิ่งที่ ทําใหดูดี หากไมเสพ จะทําใหเปนคนที่ ไมทันสมัย การเลือกคบเพื่อนที่ดี จะทําใหหางไกลสารเสพติด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑.๕ ปญหาสุขภาพ การมีปญหาสุขภาพหรือการเจ็บปวยเรื้อรังทําใหเกิด ความเครียดซึ่งจะนําไปสูการใชสารเสพติด นอกจากนี้ การปวยเปนโรคที่ตองใชยาบางชนิดรักษาเปนประจํา เชน ยาแกปวด ยานอนหลับ เมื่อใชไปนาน ๆ ก็อาจทําให ติดยาชนิดนั้น
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑.๖ สื่อ การโฆษณาสารเสพติด และการเผยแพร การใชสารเสพติดของนักรอง นักแสดงในภาพยนตร หรือละครโทรทัศนทําใหเกิด การหลงเชื่อและเลียนแบบ พฤติกรรมตามบุคคลที่ ชื่นชอบ ซึ่งเปนสาเหตุหนึ่ง ที่ทําใหวัยรุนติดสารเสพติด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๒. ผลกระทบของการใชสารเสพติด ๒.๑ ผลกระทบตอรางกาย ๑) ทําใหรางกายทรุดโทรมซูบผอมเสียบุคลิกภาพ ๒) ทําใหเจ็บปวยและเกิดโรคตาง ๆ ๓) ขาดประสิทธิภาพในการทํางาน
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๔) มีโอกาสเสี่ยงตอการเกิดอุบัติเหตุ การใชสารเสพติดเปนเวลานาน หรือใชเกินขนาด อาจทําใหเสียชีวิต ๕) การเลนดนตรีทําใหหางไกลสารเสพติด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๒.๒ ผลกระทบตอจิตใจ อารมณ ๑) ทําใหเกิดความเครียดและอารมณแปรปรวน ทําใหเกิดอาการซึมเศราและอยากแยกตัว อยูตามลําพัง ๒) เกิดอาการประสาทหลอน คลุมคลั่ง ซึ่งอาจทําให เกิดปญหาอาชญากรรมและฆาตัวตายได ๓)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๒.๓ ผลกระทบตอสติปญญา การใชสารเสพติดเปนเวลานานจะทําใหสมอง ถูกทําลาย ความจําเสื่อม ไมสามารถเรียนและ ใชชีวิตประจําวันไดอยางปกติ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๒.๔ ผลกระทบตอสังคม ๑) ทําใหเกิดปญหาอาชญากรรมตาง ๆ ๒) ทําใหตองสูญเสียบุคลากรในการพัฒนาประเทศ สิ้นเปลืองคาใชจายในการบําบัดรักษาผูที่ติด สารเสพติดและการปราบปรามผูขายสารเสพติด ๓) ๔) ทําลายความมั่นคงของชุมชนและประเทศชาติ
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ทุกคนควรรวมมือกันปองกันปญหาสารเสพติด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๓. การหลีกเลี่ยงสารเสพติด การหลีกเลี่ยงเปนการปองกันตนเองไมใหเขาไป เกี่ยวของกับสารเสพติด ซึ่งปฏิบัติได ดังนี้ ศึกษาหาความรูเกี่ยวกับสารเสพติดชนิดตาง ๆ เพื่อใหมีความรู ความเขาใจอยางแทจริง ๑)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ไมหลงเชื่อคําชักชวนใหเสพสารเสพติดทุกชนิด และรูจักปฏิเสธเมื่อถูกเพื่อนชักชวนใหทดลอง เสพสารเสพติด ๒) เมื่อมีปญหาหรือความเครียดตองไมหันเขาหา สารเสพติด ควรปรึกษาหรือขอความชวยเหลือ จากพอแม ผูปกครอง หรือครู ๓)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๔) เลือกคบเพื่อนที่ดี ไมคบเพื่อนที่ติดสารเสพติด ใชเวลาวางทํากิจกรรมที่เปนประโยชนทั้งตอตนเอง ครอบครัว และสังคม ๕)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ อันตรายจากการใชยาในทางที่ผิด
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ยา คือ สารที่ใชในการปองกัน รักษา และบรรเทาอาการของโรค ทั้งคนและสัตว
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๑. อันตรายจากการใชยา สาเหตุสําคัญ การใชยาผิดขนาด คือ ใชยาในปริมาณที่มากกวา หรือนอยกวาที่กําหนดในฉลากยา ๑) การใชยาผิดเวลา คือ การใชยาไมถูกตอง ตรงตามเวลาที่ระบุไวตามชนิดของยา ๒)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ อานฉลากยาใหละเอียดกอนใช การใชยาผิดวิธี คือ การใชยา ไมถูกตองตรงตามวิธีที่กําหนด ไวบนฉลาก ๓) การใชยาผิดคน คือ การนํา ยาของผูอื่นมาใชโดยเห็นวา มีอาการเจ็บปวยคลายกัน ๔)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ การใชยาที่เสื่อมคุณภาพ ยาหมดอายุ และยาปลอม จากรานขายยาที่ไมถูกกฎหมาย ๕) การใชยาตามโฆษณาหรือ การบอกเลา โดยไมได ปรึกษาแพทยหรือเภสัชกร ๖) การซื้อยาตองซื้อจากรานขายยา ที่มีเภสัชกรประจํา
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ๒. ผลกระทบจากการใชยาในทางที่ผิด การดื้อยา คือ การไดรับยาตอเนื่องกันเปน เวลานานหรือการรับประทานยาไมครบ ตามที่แพทยสั่ง ทําใหเชื้อโรคตานทานยา อาการปวยที่เคยไดรับยาตัวเดิมแลวหาย ก็จะไมหาย ๑)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ การแพยา การรับประทานยาบางชนิดอาจทําใหเกิด อาการแพ เชน เกิดลมพิษ ผื่นคัน บวม อาเจียน ๒) ผื่นคันจากอาการแพยา การติดยา ยาบางชนิดเมื่อใชติดตอกันเปนเวลานาน อาจทําใหเกิดการ เสพติดได เชน ยานอนหลับ ยาแกไอ ยาลดความอวน ๓)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ การปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัย ๓ จากการใชยา . ๑) ไมซื้อยามารับประทานเองและอานฉลากยา อยางละเอียดกอนใช
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ เมื่อไปพบแพทยตองบอกรายละเอียดเกี่ยวกับ ประวัติการแพยา การรับประทานยาประจําและ สอบถามรายละเอียดการใชยาเพื่อปองกัน การใชยาผิด ๒) การอานฉลากยากอนใชทําใหเกิดความปลอดภัย
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ไมใชยาของผูอื่นแมจะมีอาการเจ็บปวย ดวยโรคเดียวกัน ๓) ไมใชยาที่มีลักษณะหรือสีเปลี่ยนไป ยาที่ฉลาก หลุดหาย และดูวันหมดอายุของยากอนใชทุกครั้ง วิธีดูยาหมดอายุจะเขียนวา “Expiry Date” หรือ “Exp. Date” หรือ “Used before” หรือ “Expiring” หรือ “Use by” ตามดวยวัน เดือน ป ๔)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ของวันหมดอายุ เชน Exp. Date 31/07/15 หมายความวายาจะหมดอายุในวันที่ ๓๑ เดือน กรกฎาคม ป ๒๐๑๕ สังเกตอาการที่เกิดขึ้นหลังจากการใชยาวามีอาการ แพหรือไม ถามีใหหยุดใชยาและรีบไปพบแพทย ๕) เก็บยาตามคําแนะนําบนฉลากยา แยกประเภท ยาใชภายในกับยาใชภายนอก และควรเก็บยาไวใน ที่สูงใหพนมือเด็ก ๖)
สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๕ ปฏิบัติตามคําแนะนําของแพทย เภสัชกรในการใชยาอยางเครงครัด ๗) ตูยาสามัญประจําบาน