เขียน ยิ้มศิริ

อ.เขยี น ยมิ้ ศริ ิ
ม.ร.ว.นารี ยมิ้ ศริ ิ "ดอกฟ้ านาร"ี
ผูอ้ ยู่เบอื้ งหลงั ความสาเรจ็ ของประตมิ ากรยอดเยยี่ ม-เขยี น ยมิ้ ศริ

เธอคอื ใคร?

ประวตั ิ อ.เขยี น ยมิ้ ศริ ิ

เขยี น ย้มิ ศิริ เกดิ วนั ท่ี 22 พฤษภาคม 2465 ทธ่ี นบรุ ี ภายหลงั จากจบชน้ั ม.6 จากโรงเรยี นอมั ริ
นทรโ์ ฆสติ ไดเ้ขา้ ศึกษาต่อทโ่ี รงเรียนประณีตศิลปกรรม พ.ศ. 2493 ไดร้ บั ทนุ
กระทรวงศึกษาธกิ ารไปศึกษาวชิ าประตมิ ากรรมท่ี Chelsea School of Art
ในกรุงลอนดอน ประเทศองั กฤษ ภายใตก้ ารดูแลและแนะนาของ Henry Moore
เป็นเวลา 1 ปี ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2496 ไดร้ บั ทนุ จากรฐั บาลอติ าลี ไปศึกษาประตมิ ากรรมและ
ประวตั ศิ าสตรศ์ ิลป์ ณ สถาบนั ศิลปะแหง่ กรุงโรม ในปี พ.ศ. 2496 ไดร้ บั การยกยอ่ งเป็นศิลปิน
ชนั้ เยย่ี ม สาขาประตมิ ากรรม พ.ศ. 2507 รกั ษาการในตาแหน่งคณบดคี ณะจติ รกรรมและ
ประตมิ ากรรมสบื ตอ่ จากศาสตราจารยศ์ ิลป์ พรี ะศรี และถงึ แก่กรรมเมอ่ื วนั ท่ี ๑๙ มนี าคม
พ.ศ. 2514 รวมอายุได้ 49 ปี

การแสดงผลงาน ๒๔๙๖

๒๔๘๐ -ศกึ ษาศลิ ปะทสี่ ถาบนั ศลิ ปะของกรงุ โรม
(Academy of Fine Arts of Rome) เป็ นเวลา
-จบมธั ยมศกึ ษาชน้ั ปี ท่ี ๖ จากโรงเรยี นอมรนิ ทร ์ ๒ ปี และศกึ ษาดงู านของศลิ ปะสมยั ตา่ ง ๆ ใน
โฆษติ ประเทศอติ าลี และประเทศตา่ ง ๆ ในยโุ รปภาคเหนือ

๒๔๘๑

-ศกึ ษาทโ่ี รงเรยี นประณีตศลิ ปกรรม กรมศลิ ปากร

๒๔๘๔

-จบการศกึ ษา สาขาประตมิ ากรรม โรงเรยี น
ประณีตศลิ ปกรรม

๒๔๘๕

-จบการศกึ ษาวชิ าชา่ งชน้ั สงู กรมศลิ ปากร

การแสดงผลงาน

๒๔๙๒–๙๖

-การแสดงศลิ ปกรรมแหง่ ชาติ ครงั้ ที่ ๑, ๒, ๓, ๔

๒๔๙๖

-สง่ ผลงานประตมิ ากรรม เขา้ รว่ มแสดง ในการ
แสดงศลิ ปกรรมแห่งชาตหิ ลายครง้ั
-การแสดงประตมิ ากรรมนานาชาติ หอศลิ ป Tate
Gallery ลอนดอน ประเทศองั กฤษ
-มผี ลงานอยใู่ นประเทศตา่ ง ๆ เชน่ สหรฐั อเมรกิ า
และยโุ รป

การทางาน ๒๕๐๕
-ไดร้ บั แตง่ ตงั้ ใหด้ ารงตาแหน่งหวั หนา้ แผนกวชิ า
๒๔๘๕ ประตมิ ากรรม คณะจติ รกรรมและประตมิ ากรรม
มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร
-รบั ราชการในกรมศลิ ปากร ตาแหน่งชา่ งจตั วา
แผนกหตั ถศลิ ป์ กองสถาปัตยกรรม กรมศลิ ปากร ๒๕๐๗
และทาการสอนในโรงเรยี นประณีตศลิ ปกรรม กรม -ไดร้ บั แตง่ ตง้ั ใหร้ กั ษาการในตาแหน่งคณบดี คณะ
ศลิ ปากร จติ รกรรมและประตมิ ากรรม สบื ตอ่ จากทา่ น
ศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี
๒๔๙๓
๒๕๐๙
-ตาแหน่งชา่ งตรี แผนกโบราณสถาน กอง
โบราณคดี กรมศลิ ปากร -โอนเขา้ รบั ราชการ ในมหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร
สานักนายกรฐั มนตรี
๒๔๙๖

-ดารงตาแหน่งหวั หนา้ ภาควชิ า กองโบราณคดี
กรมศลิ ปากร

๒๕๐๐

-ดารงตาแหน่งชา่ งศลิ ปโท กองโบราณคดี กรม
ศลิ ปากร

ตาแหน่งและหน้าทตี่ า่ งๆ

 รกั ษาการในตาแหน่งคณบดคี ณะจติ รกรรม  เป็ นกรรมการดาเนินงานและกรรมการตดั สนิ
ประตมิ ากรรมและภาพพมิ พ ์ มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปกรรมแห่งชาติ
ศลิ ปากร
 เป็ นกรรมการทปี่ รกึ ษาในการสรา้ งหอศลิ ป์ พรี ะ
 เป็ นหวั หนา้ ภาควชิ าประตมิ ากรรม คณะ ศรี
จติ รกรรมฯ
 เป็ นกรรมการสรา้ งเหรยี ญพ่อขนุ รามมหาราช
 เป็ นประธานกรรมการบรหิ ารประจาคณะ
จติ รกรรมฯ  เป็ นผแู ้ ทนประเทศไทย เดนิ ทางไปประชมุ ในการ
ประชมุ ใหญ่ ของศลิ ปสมาคมระหวา่ งชาติ ณ
 เป็ นเลขาธกิ ารศลิ ปสมาคมระหวา่ งชาตแิ หง่ ประเทศยโู กสลาเวยี
ประเทศไทย (Thai National Committee of
International Association of Art)  เป็ นผแู ้ ทนประเทศไทย เดนิ ทางไปประชมุ ใน
การประชมุ ของ ศลิ ปสมาคมระหวา่ งชาติ ครงั้ ท่ี
 ทาการสอนวชิ าประตมิ ากรรม วชิ าวจิ ารณ์ ๖ ณ ประเทศฮอลแลนด ์
ศลิ ปะ และวชิ าสนุ ทรยี ศาสตร ์

การบรรยาย

 เป็ นผูอ้ ภปิ รายเรอื่ งศลิ ปะรว่ มสมยั และเรอื่ งศลิ ปะ
นามธรรม รว่ มกบั กรมศลิ ปากร ณ หอสมุด
แหง่ ชาติ

 เป็ นผูบ้ รรยายพเิ ศษ คณะโบราณคดี และคณะ
มณั ฑนศลิ ป์ มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร

งานแปลและบทความศลิ ปะ

 แปลและเรยี บเรยี งตารา เรอื่ ง ประวตั ศิ าสตร ์  แปลบทความ เรอ่ื ง วฒั นธรรมและศลิ ปะ ของ
ศลิ ปะ ของศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี ศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี

 แปลและเรยี บเรยี งตารา เรอ่ื ง ศลิ ปะและ  แปลบทความ เรอื่ ง คดิ กนั คนละอยา่ ง ของ
ววิ ฒั นาการของศลิ ปะสมยั ใหม่ ศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี

 แปลบทความ เรอ่ื ง ศลิ ปะรว่ มสมยั ในประเทศ  แปลบทความ เรอื่ ง ตะวนั ตกกบั ตะวนั ออก ของ
ไทย ของศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี ศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี

 แปลบทความ เรอ่ื ง ศลิ ปะคอื อะไร ของ  แปลบทความ เรอื่ ง ขอ้ คดิ เห็นในการแสดง
ศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี ศลิ ปกรรมแห่งชาติ ของศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะ
ศรี
 แปลบทความ เรอื่ ง ศลิ ปะเป็ นสงิ่ จาเป็ นหรอื ไม่
ของศาสตราจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี  แปลบทความ เรอ่ื ง ศลิ ปะคอื อะไร

ม.ร.ว.นารี ยมิ้ ศิริ "ดอกฟ้ านาร"ี
ผูอ้ ยู่เบอื้ งหลงั ความสาเรจ็ ของประตมิ ากรยอด
เยยี่ ม-เขยี น ยมิ้ ศริ

เธอเป็ นใคร? "ตอนน้นั ปี พ.ศ. ๒๕๐๐ ท่านจนั ทรเ์รยี กใหม้ าเป็ นเลขา
ฯ ทา่ น ก็ไดเ้ จออาจารยเ์ ขยี น เพราะอาจารยเ์ ขยี นทา
คาตอบก็คอื เป็ นภรรยาอาจารยเ์ ขยี น ยมิ้ ศิริ ศลิ ปินลกู หนงั สอื รว่ มกบั ทา่ นจนั ทร ์ มคี ณุ นุ่ม เหมรตั น์ เป็ น
ศษิ ยร์ กั ของอาจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี ซง่ึ ศลิ ปากรทุกคนรูจ้ กั ชชหมพหอวา่่า้ ยงไงาภทปอวาทหิาาพงจยอ้ าาถางนรทล่ายอยายั ศา์งศรจาลิูปลิ นาปปปร์อปรายาะน้ักศ์กจตรลิาอน้ปรไบ์ยแปวบศคท์ นั บลิรานงพป้ันแ้ัน์ ขรรซทะาก้ พงึ่่าวนอนุททนาั้ ลธร่ี จเางุรจ้าพนูปอรพายอทไเาง์ ขปพ่ีเจตยีทุางน้รธยกทมเา่า์ณขลนยี ฑงัลนุงลทก่ี ็
กนั ดี ผลงานของอาจารยเ์ ขยี นคงไมต่ อ้ งกล่าวกนั มาก อย"ู่
เพราะรจู ้ กั กนั ทว่ั บา้ นทว่ั เมอื งแลว้ แตช่ วี ติ ครอบครวั เป็ น
สงิ่ ทห่ี ลายคนอยากรูว้ า่ "ดอกฟ้ า" ดอกนีโ้ นม้ ตวั ลงมา เรยี กวา่ "ศาสนาสอ่ื รกั " น่นั เอง คุณหญงิ หวั เราะ
เป็ น "ค่ชู วี ติ " ของสามญั ชนไดอ้ ย่างไร กอ่ นจะบอกวา่ ยงั ไม่ใช่
จะยา่ งเข"าต้ วอยั นยแส่ี รบิกนเรน้ั าไไมมไ่ เ่ ดคช้ยอมบแี ฟเรนามเหากมออื่ นนเเดล็ยกๆไมยร่งั หูอ้ ราอยกุ
ม.ร.ว.นารี ยมิ้ ศิริ ยมิ้ พมิ พใ์ จในวยั ๖๕ ปีวา่ "๖๐ จนทา่ นลงุ มาบอกวา่ อาจารยเ์ ขยี นชอบเรา อาจารย ์
ยงั แจว๋ " โดยเล่าวา่ รจู ้ กั อาจารยเ์ ขยี นครง้ั แรกก็เพราะวา่ เเขขยยีี นนบมแอี ฟกวนา่ มชาอกบอ่ เนพรเจาอะเแรตาเ่ผรูหยี้ บญรงิ อ้ ทยจ่ี เะพเอราาโะนอ่นาจเอาารนยี่ ์
ทา่ นจนั ทร ์ (ม.จ.จนั ทรจ์ ริ ายวุ ฒั น์ รชั นี) ผูเ้ ป็ นท่านลงุ อย่างตวั เราเขาใหอ้ ะไรมาก็ไม่เอา"
ของคณุ หญงิ นารี ไดท้ าหนังสอื พุทธานุสรณ์ ซงึ่ เป็ น
เรอื่ งราวเกย่ี วกบั ประวตั ศิ าสตรศ์ ลิ ปะในดนิ แดนสุวรรณ
ภมู ิ

กค็เณุ พหราญะวงิ ่าอเมรายเมิ้ปก็ นอ่ "นเจจาะ้ ต"อมบหี วม่าดทกุ อย่างแลว้ ใชห่ รอื ไม่ วพหอ"ชิยมต่อ่าเูอแอลงลตนยาะาทนแอแพฝี่มยยี ม่่อทู่เมชอือตี่างเิอทารสกมาาะใมคไพจมาลาเ่เอรอนคายดวยู่ทใเนัทรหถ่ี ชาาท้นไงาบ่ีมานตาน่เ้ดิคนจเนิ ลยาเสยทไรอดาาแเโวอ้ ปมตา่ ะ็ ่นหไเมกรตราเดิอืกึลดพทแยว้ น่ีสถี่ยอ่นัากวยวาทพ่าทรงกุ่อเาตลไวใปอยหีน้ั งนตเน้ ขราเีกา้ดอม็ยก็งงัๆ
รอ(กชัยรน่ามงี หแสมาม"ม่ชน่ืไญมัอื่พ่เใทิชจชรยน่ ญเิาพพลรทง่อากเา่ ะรรนเารณพชาไ่อ)อ์ื่ มขแม่ใตอช.จ่เอมเ่ .นจจอ่ื าุญ้นัทททา่ารี่ รนตวพไ์แยมฒตั ต่ย่งนอองานมโ์ นมพเดฬก่อ็กบัจีจๆเธุงึ สตาเดรพอ้า็จงงกปอษ็อ่ ูอ์ยกู่ แตกลน่อดขถนงึาเดวปล่านั เจรกาั กรย็เอาานไเปราสกง่ ท็ อะยเลากาไะดกอบั้ ะเพไรอ่ื กนไ็ บดา้้ เนรไาดค"้่อนขา้ ง
จากวงั ประมวญ" กอ่ นจะบเปอ็ นกเแจบา้ บนตาดยิ ผตหูล้ กญแงิ ตแเ่กปน่็ นไเดรหอ้่ื งรจอื รนงิ ่ี วคา่ ณุ หญงิ หวั เราะ
หละมแ่อมม่ เแลคมย่เณุ เดปยีห็ นวญคกนงินั เทปแ็ส่ีนตบพก่ าสี่ลยาบั ไวเมคป็่ตนนโอ้นตงอ้ ทมงานนี อุชอ้ะขไงรชอาเงพพยรอส่ี ากี าะวม๓พี๕คๆี่ คนทนกาคบั ในห ้
แสมบจา้ ะยไรมะ่ไดดบั ม้หบี นร่ึงวิ ารเหมอื นในวงั ประมวญก็ตาม แต่ชวี ติ ก็ ทานี่ "เราอยากทาอะไรกท็ า แมต.รต่ .วอ.จนะหทลางัอโยด่านงหนา้ั้นมอทยา่าโงนน่นี้
ใเชหอื่เ้ ราพม่อพี"กแถ่ีเ็ มลงึ ่เยค๕หยนคแีอตนอง่ แงกามจน่อามากยาวแุมงั ลมาวกา้ กอกอ่ยวน่กู่าพทบั แจ่อ่ี มะเม่สจาดงึเจ็จทอปา่ทใหู หา่า้ เนม้ รพแาลไ่อมว้ ท่เกคา็ไยม่ แม่และยายจะบอกว่าเป็ น
อพยร่ใูอ้ นมวๆงั กเรบั ากเการดิ ทขไ่ี า้มง่คน่ออยกพทูดา่ ถนงึ พถ่ออื กว็ไา่ มอ่ไอดกก้ มลาบั แเลขว้า้ อวองั อกกีมเาลเลยย ไดอ้ ย่างไร เราเลยโกรธ ไปบอกพ่อว่าเราไม่อยากเป็ น ม.ร.ว.
พอถามกจ็ ะโดนดวุ า่ อยากรไู ้ ปทาไม“ แลว้ นะ พ่อบอกว่าไปลาออกจากการเป็ นเจา้ จากในหลวงส"ิ
อย่างว่าคนเป็ นเจา้ อย่างไรกต็ อ้ งไดก้ ลบั วงั แมจ้ ะเป็ น เคตเหตปาว่า็ นอื างไนๆดมดใยเ้จจวป้ าาตไย็ นกกมคลใเ่ทนจนอว่า่าาาด้สเนนมมงชั ีไพท้คาอ่ืดสมี่่อ!จคไ้นวนทแวิทา่ ตถายมกม่สปงึ ยีบัปเงิ่ัจปศทหัจจ็ นถจา่นบุ ผนาบุ่ึงนั บทูดพน้ั นรคแ่ีีน่อี้รทณุีม้ดกๆ้าาห็คกคศญอื วกัคา"งิดณุไคมแดิ์ ถวหทเ้าปอ่ ญๆ้ม็นมกซงิขตบลอื่วอั้ อบัสคมไกตั ดิมาตยร่อ่อ"ย์ยไาซปาทกงวึ่ ่า
เจแหลงึ ตพะเกุ าสาคดรณุ ็จณปห่ผไู์ ญด่าคน้งิ ตยุมอกานถนั เงึ กม๖ดิ.ร๕ไ.ปวฝ.หนนาาเร๖สี๕ดย็จมิ้หปศน่ ูิรซาิ วเงึ่ กแกดลิ เ็ ลว้ ๒ยก๕ทต็ าาสใมงิหหทท้ า่าา่ คนนมพพ่อ่อ "พ่อเป็ นเจา้ หนา้ ทตี่ รวจคนเขา้ เมอื ง (ต.ม.) พ่อยา้ ยบ่อย
๒๔๘๑ ปจั จบุ นั อายุ ๖๕ ปี ไดเ้ ล่าตอ่ ไปว่า เพราะมอี ะไรกจ็ ะไปพูดตรงๆ ดา่ เขาบา้ ง เขากย็ า้ ย บางทไี ป
เเรรยอีื่ นยๆหนเรังาสไอืดยค้ งั วไมาม่ถซงึ เอ่ืทจอามกพพ่อ่อกพ็ถ่อกู เยปา้็ นยคแนลวต้ รเลง ยอตะไอ้ รงนยิดา้ ยกไ็ ป
ไโมงด่ ่ไดกี ว้ อา่ ะใไหรบห้ อนก่อวยา่ กไไ็ อมน้ ่ไ่ีโดก้ พง"่อบอกว่าเวลาตายใหเ้ ขาบอกว่า

น่ันจงึ เป็ นสงิ่ หน่ึงทท่ี าใหค้ ุณหญงิ ไดย้ ดึ เป็ นหลกั ในการ "เขยี นเป็ นอย่างไรล่ะ ชอบไหม"
ดารงชวี ติ และก็คงเป็ น "เสน่ห"์ แบบเล็กๆ ทมี่ ดั ใจลูก คณุ หญงิ เล่าถงึ ความหลงั อย่างสดชน่ื ต่อไปวา่ ตอนทคี่ บ
ศษิ ยร์ กั อาจารยศ์ ลิ ป์ ไดถ้ งึ เพยี งนี้ สอางสจาารรอยาเ์ ขจยีานรยกเ์็ยขงั ยีไมน่ไทดผี่ ค้ ดิ ดิ หจวะงัเปม็ นาหแลฟานยคจนนออากีจอารยยา่ บง์ ทอา่กนก็
จนั ทรก์ ็สนบั สนุน
ชวี ติ ทเี่ คยอยากเป็ น "นักหนังสอื พมิ พ"์ ในวยั เพยี งแต"บ่ ออากจวาาร่ ยอเ์ ขาจยี านรไยมเ่ไ์ ปด็ นบ้ หอมกาววา่ ดั เคคยนมหแี นฟึ่งนเมพารกาคะี่ แนฟน
เด็กตอ้ งผนั เปลย่ี นไป เพราะการทพี่ อ่ ยา้ ยสถานทท่ี างาน เคลนกิ แกรนักไขปอมงอาอาจกี ารรายยเห์ ปน็ นึ่งดกอ็แกกฟก่ ้ าวา่ เปอ็ านจลากู รคยน์ แมมเี อ่งนิาจแาตรกย่ ็ ์
ทาใหต้ อ้ งยา้ ยโรงเรยี นตาม กลายมาเป็ นเลขาฯ และ เขยี นก็ไม่เอาอกี พอมาถงึ ตวั เราคณุ แม่ของอาจารย ์
กลายมาเป็ นค่ชู วี ติ ของอาจารยเ์ ขยี น เขยี นก็ไม่ใชว่ า่ จะชอบเรานกั บอกวา่ เด็กไป แต่อาจารย ์
เขยี นบอกวา่ ไม่ยอมแลว้ อยากมคี รอบครวั "
"ตอนน้ันอยากเป็ นนักหนังสอื พมิ พ ์ อยากเรยี น
อกั ษรศาสตร ์แต่ตอ้ งเรยี นทกี่ ารชา่ งพระนคร เรยี น และดว้ ยความทอ่ี าจารยเ์ ขยี นเป็ นศษิ ยร์ กั ของ
เกยี่ วกบั เลขาฯ ทา่ นลุงจงึ ใหม้ าชว่ ยเป็ นเลขาฯ ใหท้ า่ น อาจารยศ์ ลิ ป์ ทาใหต้ อ้ งผา่ นการยอมรบั จากอาจารย ์
โดยจดตามคาบอก จดขอ้ ความจารกึ ตามฐานพระบา้ ง ศลิ ป์ ดว้ ย คณุ หญงิ ยงั เลา่ ตอ่ ไปวา่ เพราะอาจารยเ์ ขยี น
พมิ พต์ น้ ฉบบั บางทกี ็ใชไ้ ปวดั โพธเิ ์ พอ่ื คดั ประวตั ิ ทาดมั ม่ี เคยมแี ฟนมากอ่ นเป็ นอาจารยเ์ หมอื นกนั และพาไปรจู ้ กั
หนงั สอื " อเนาื่อจงาจรายกศ์ วลิ า่ ปอ์ าอจาาจรายรเย์ ขศ์ ยี ลิ นปจ์ กะท็บาองกาวนา่ ศแลิตปง่ ไะมผ่ไหู้ดญ้ งิ จะตอ้ งไม่
ฟศ้ลิงุ เปฟ์ บ้ ออกไมวฟ่า่ ่ มุ ถเา้ฟแื อตย่งกอบั าคจานรนยีอ้ เ์ ขาจยี านรเยลศ่า์ ใลิ หปฟ์้จะังตเอหี งวั อนาาจยารย ์
และแลว้ นิยายรกั ระหวา่ งเลขาฯ สาวกบั อาจารย ์ ไเพนด่ันยีเ้ รจงม่ิตงึ ตทวั นเ้าลใเมขหอ่ื น้๓ฝิย๗่ าายยปหรี กญัเทขงิา่ ออนงาน้ั ย"เุดอ๒อง๑!กฟป้ี าสนว่ านรฝกี ่ าบั ยศชลิ าปยินอเาขยยี เุ นป็ "น
หนุ่มใหญก่ ็เรม่ิ ขนึ้ ดว้ ยมี "กามเทพ" สอื่ รกั เป็ นท่านลุง
ของฝ่ ายผหู้ ญงิ เอง! ซงึ่ ตวั เองก็ยงั ไมไ่ ดร้ เู ้ นือ้ รตู ้ วั วา่ เขา
ชอบ!

"อาจารยเ์ ขาดูแลเรา เวลาทางานท่านลุงไม่ใหเ้ รา
หยุดหรอก เรยี กใชเ้ ราตลอด อาจารยเ์ ขยี นก็บอกทา่ นลงุ
วา่ เรยี กใชห้ ลานอยูเ่ รอ่ื ย หลานไมไ่ ดพ้ กั ท่านลงุ ก็บอกวา่
ลอื้ ก็พาไปดหู นังดว้ ยซิ อาจารยเ์ ขยี นก็พาไป เราก็ไมร่ ู ้
วา่ อาจารยเ์ ขยี นชอบ เขาไมไ่ ดบ้ อกเราแตแ่ อบไปบอก
ทา่ นลุง ท่านลงุ ก็ชอบ ถามวา่

เรยี กวา่ เป็ นนิยายรกั ทกี่ าลงั โดนป้ันขนึ้ มา ภายใตง้ าน "แมแ้ ต่ทากบั ขา้ วอย่างแกงจดื ปลาหมกึ ยดั ไส ้ ก็ไมไ่ ด ้
แตง่ งานทเี่ รยี บงา่ ยและเงยี บๆ ในปี ๒๕๐๒ มที ่านจนั ทร-์ ลา้ งเอาหมกึ ดาออก ก็ยดั ไสล้ งไปเลย ตม้ ออกมาดาป๋ี เลย
ทา่ นลงุ ของฝ่ ายหญงิ กบั อาจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี อาจารย ์ อาจารยเ์ ขยี นก็ใหก้ าลงั ใจ ไม่เคยวา่ เลยนะ เวลากนิ
ของฝ่ ายชายเป็ นเจา้ ภาพ โดยจดั ทบี่ า้ นคุณยายของ อาหารอาจารยเ์ ขยี นจะชมวา่ อรอ่ ย แต่ก็จะมคี าวา่
เจา้ สาวแถวถนนพหลโยธนิ "แต่"...เป็ นประจา เราก็พยายามปรบั ปรงุ การทากบั ขา้ ว
ก็จะขนึ้ รถจากพรานนกไปถามแมท่ ล่ี าดพรา้ วประจา
วา่ ทเี่ จา้ สาวเมอื่ หลายปีกอ่ นเล่าต่อไปวา่ ตอนท่ี อย่างนา้ พรกิ สม้ มะขามใสอ่ ะไรบา้ ง แลว้ ก็จะกลบั มาซอื้
ทาพธิ แี ต่งงานน้นั อาจารยศ์ ลิ ป์ บอกอาจารยเ์ ขยี นวา่ ของจากตลาดพรานนก อาจารยเ์ ป็ นคนขเี้ กรงใจและทา
นายตอ้ งรกั ษาใหด้ ๆี น่ะ เพราะเขาเหมอื นกบั แกว้ ท่ี ใหเ้ ราสบายใจ อย่างไปพูดเล่นกบั ลูกศษิ ยว์ า่ "เมยี ผมดยุ งิ่
เปราะบาง กวา่ เสอื " ลูกศษิ ยไ์ ม่เขา้ ใจ เคยมพี วกลกู ศษิ ยจ์ ากคณะ
โบราณคดมี าทบี่ า้ น ลูกศษิ ยถ์ งึ ไดร้ ูว้ า่ ทาไมเราถงึ ตอ้ งดุ
"ส่วนท่านพ่อบอกวา่ ตอนนีอ้ าจารยเ์ ขยี นเอาไป อยา่ งบางทใี หเ้ ราทาขา้ วไวใ้ หก้ นิ ถงึ เวลาก็ไม่กนิ แลว้ จะ
เลยี้ งแลว้ นะ อย่าดอื้ เราคดิ วา่ จากพอ่ จรงิ ๆ ก็มาอยกู่ บั ไม่ใหเ้ ราโกรธไดอ้ ยา่ งไร“
พอ่ อกี คนหน่ึง อาจารยเ์ ขยี นเป็ นทง้ั พอ่ เป็ นทง้ั สามี เป็ น
ทงั้ เพอ่ื น เป็ นทง้ั ครู เป็ นทุกอย่างในชวี ติ หลงั จากทแี่ ต่ง คุณหญงิ นารี หลงั บา้ นอาจารยเ์ ขยี นยงั เลา่ ตอ่ ไปวา่
แลว้ เราก็ไปอยู่ทบ่ี า้ นพรานนก ซง่ึ บรรยากาศสขุ สงบ
เป็ นสวนรม่ รนื่ " บา้ นพรานนกทว่ี า่ นีป้ ัจจบุ นั รอื้ หมดแลว้ "ตอนน้นั กงุ ้ (ขนงนุฏ) ลกู สาวคนโตไปโรงเรยี น
กลายเป็ นส่วนหน่ึงของโรงพยาบาลธนบรุ ี แลว้ เราก็วา่ ง เราก็อยากหดั ปนั้ งาน ก็แอบไปปัน้ ในหอ้ ง
หนังสอื ไมใ่ หอ้ าจารยเ์ ห็น อาย กลวั ทาไมด่ ี พอปน้ั เสรจ็
น่นั คอื ชวี ติ ทส่ี ุขทส่ี ดุ คุณหญงิ นารยี งั เล่าต่อไปวา่ แลว้ ก็ชวนอาจารยเ์ ขยี นไปดู อาจารยต์ นื่ เตน้ มาก ชม
ชวี ติ เรมิ่ ตน้ เป็ นแม่บา้ น ตอ้ งทาเองทกุ อย่าง ไม่เคยซกั ผา้ ใหญเ่ ลย อาจารยก์ ็ไปหลอ่ ให ้ ตงั้ ชอ่ื ผลงานวา่ ครู่ กั ซงึ่
มากอ่ นก็ตอ้ งทา ป้ันประมาณปี ๒๕๑๓ นอกจากนีต้ อนทอี่ ยู่บา้ นอาจารย ์
ก็ใหช้ ว่ ยขนึ้ รปู ทาโครงและเอาดนิ โปะใหอ้ าจารยเ์ขยี น
พอทาไปทามาจงึ เกดิ ความรสู ้ กึ วา่ เราน่าจะทาไดน้ ่ี ก็ขนึ้
โครงเองบา้ ง"

เรยี กวา่ หนังเรอ่ื ง Ghost ทเี่ ดมี่ มวั ร ์ ปน้ั รปู กบั พระเอก แหสวาญวยตงิตไาดาขดบ้ อาญั งๆคชอุณากี กหา๒ญรตคงิ อ่รู่เรไอมปใ่ิ หจกหะ้ ตอ่ วั นอห้ งทนแจี่ า้กะครบรง่ ออขกบนึ้ไคปมรดาวัทว้ คยนั นสทใาหี ยเมมตท่อ่ื ายเ่ี ทปงั ็่ีนมี
แพทรกิ สเวซยี่ ์ ออกจะแพๆ้ เพราะกอ๊ บปี้ฉากหนังเรอื่ งนี้ เศรา้ วา่
มาจากหนังชวี ติ ของอาจารยเ์ ขยี นกบั คุณหญงิ นารี "เราตอ้ งเป็ นทง้ั พ่อและแม่ เรายงั มลี ูกของเขา เราตอ้ ง
น่นั เอง! เขลอยี้ งงเเขขาาใหเรไ้าดรด้กั ยีอง่ิาขจนึา้ รเยรเา์ ขไยีมนเ่ คมยาคกดิ แแคตไ่ ห่งงนาเนรใาหตมอ้ "่ งเลยี้ งลกู
ครอบครจวาั กเคชยา้ไงปเทปาล้ หกู ลผงั กั มอายเปู่ส็ นระชบา้ ุรงมีเทาาแ้ หลนว้ กา้ ็เคตยอ้ งตหอ้างเทลยีงิ้้ ง
และเพอื่ ใหก้ าลงั ใจภรรยาอาจารยเ์ ขยี นก็ส่งรปู ลททูกา่านไตรพวั ท่ เอ่ ลาตน็กอ้าๆงกไมนัวากเ้ ชอบั งว่ แยเมลปอ่ ยีล้ างกู จวดาวั วรเ้ อยยงเ์ดขตวอย้ี ยนนนคัน้ ณุ ทหางญานงิ เหลนา่ ตกั ม่อไาปกวา่
แมวทชี่ อื่ วา่ "ทองมว้ น" ไปแสดงในงานศลิ ปกรรม
แห่งชาตใิ นปี ๒๕๑๔ ดว้ ย แทบไมน่ ่าเชอ่ื วา่ เทา้ ทไี่ มเ่ คยแตะดนิ ณ เวลาน้ัน
เสเงทรนิ า้ะเยบร่าุรยี ล!ีนงเจพตนอดื่ิ จเดปบนิ็ นจชารนากยิดมไทหดะาใ้ ลวหุเทิ ก้ขยบัา้ าไ๒ลปยัทหศกุ นลิ ตูนปาอ้ารยกาทรงนนกี่ ิ่วนั้าขพเออรงงา้ พพนื้่อไไรด่ ม้ ี
แต่เวลาอนั แสนสุขก็ชา่ งสน้ั เกนิ ไป อาจารยเ์ ขยี น แแตต่่เเพมอื่ยี พงคาวยาุรมา้ ทยผรง่าจนาพเนม้ ไอื่ ปทฟกุ ้ าอหยล่างั งฝดนขี กนึ้ ็ยเด่อ็กมสๆด๒ใสคเนหเลมอือื่ ไว ้
ไดท้ งิ้ ดอกฟ้ าไวเ้ ดยี วดายเพยี งคนเดยี วในโลกนี้ พรอ้ ม ผนา่ารนแี เวทลนาพวอ่กิ เฤขตยี ไนปไจดงึ แ้ยลา้ ว้ยบเตา้ บินใจหาญกกพ่ ลราานยเนปก็ นมผาดู้ อแู ยลู่ทแวี่ มชั ่
กบั ลูกอกี สองคน อาจารยเ์ ขยี นเสยี ชวี ติ ดว้ ยโรคไขมนั ใน นใรคพ่ันรลเเอทแงยี ลบะเปดิดว้ โยรสงางายนเลเซอื ดราทมถ่ี กิ ่าสยง่ ทอออดกจไดากช้ ยนนีิดพกอ่บิ๊ เเขกยี๋ไมนม่ ี
เลอื ด

"เสน้ เลอื ดแตกตรงขว้ั กระเพาะอาหารและไหลลง
ส่กู ระเพาะ เชา้ ขนึ้ มาก็อาเจยี นเป็ นเลอื ดสดๆ เราก็วง่ิ ไป
ตามหมอ ก็ไปสง่ ทศี่ ิรริ าช หมอก็บอกวา่ เป็ นแผลใน
กระเพาะอาหาร แตพ่ อวนั รุง่ ขนึ้ ถงึ รูว้ า่ ไมใ่ ช่ เลอื ดก็
ออกมาเยอะแลว้ ตอนนนั้ เลอื ดก็ไมเ่ ลยี้ งไต เลอื ดก็หมด
กรปุ ๊ เลอื ดก็หายาก นกั ศกึ ษาก็ชว่ ยใหเ้ ลอื ดแลว้ แตก่ ็ไม่
ทนั ตอนนัน้ เราก็ตง้ั ตวั ไมต่ ดิ เราไม่เคยคดิ มากอ่ นวา่ เรา
จะอยู่คนเดยี ว จะเลยี้ งลกู ไดอ้ ยา่ งไร ตอนนน้ั รอ้ งไหท้ ุกวนั
ลกู เราจะเรยี นจบไหม แต่เราก็ไดพ้ น่ี อ้ งชว่ ยเหลอื "

เขาวา่ กนั วา่ ขาดพอ่ เหมอื นถอ่ หกั แตข่ าดแม่เหมอื นแพ
แตก แพลานีไ้ ดส้ ง่ ใหท้ ายาทศลิ ปินสฝู่ ่ังฝันแลว้ ม.ร.ว.นา
รี ยมิ้ ศิริ ไดย้ มิ้ อยา่ งจรงิ ใจกอ่ นจะบอกวา่

"ทกุ วนั นีช้ วี ติ มคี วามสขุ แลว้ ไมเ่ คยคดิ วา่ เราผดิ พลาด
อะไร เขาใหเ้ รามาเทา่ นีเ้ ราก็พอใจเท่านี้ ตอนนีก้ ็มเี วลา
ไดท้ างานทเี่ รารกั การปั้นเซรามกิ จว๋ิ ก็พอแลว้ "

นี่เป็ นความสขุ ของดอกฟ้ าทโี่ นม้ มาสแู่ วดวง
ศลิ ปิน

ตามลา่ หาผลงาน อาจารยเ์ ขยี น

เใผปกหล็ นามงลตาใ่ เหนวัวตเลข้ หนาอมผขงอื อา่อนนางไไจอดปาา้ไรจจมยางึ ่สเตร์ ขยาอ้ ยีมเง์ ขนากยีกราถน็มรยรนคี วอ่้ันา่ บนไเรอมกวงส่ ลมาบั เมไพดาอ่ื ร้ สฉถะันหทใาอด้ ในกหอ็ฉค้ อันนกนปมนั้้ันา เไรอยี เดกยวี า่ทเจี่กะ็บนกาวมาาดสหู่คมวดามทคง้ั รดิ ูปแจปรลงิ กรใปูหหมล่น่อ่ันเรอปู งเขยี น ซงึ่ เป็ น
เพรรูปอม่ิ ถดรา่ ากี ยยบั ทกเลมไี่ากูอว่ื รใสผ้ตหาลาดว้มงทตูาลนง่า้ั ่าสงขหหออางนขงทาอ้ อจ่ีวางะา่จอเมปาา็งีรนจายาหนเ์รขวัชยเยี นริเ้์ ขนยี่นเยวี ีเร้ หกนม่ิ วดิันหแข่นั ารนึยเ้งอไใเปนรงมโ่ิ เโลหตกลจอื งึ แต่ ไเโกใงจนามด็พาน้่จตยขยใขาา่ หาอเงอปยมงป้ ง็"าคนาพรเมอนตืระอ่ใเตาอพท้คเตารงศรมอเาส้ ปเหหงรวุบ็ นการาาาคการยใงไณรห็นจชปเใะก้นปิ้ปนไิลบดทมิณวใบัาหป่่ีงหงคฑกนั้ลชเ้ นืาปะอ่ขนิ็ร้มนเชนึ้ศปเาหเว็ม่รลนิ ลยหอาื่ปปปอืงระบนู ทแ้ันอเื าทปใตว่ตั งหไลา่ ่รอชป้ นาูป้ งนนิส้้นัถใปออคเ่าั้นตกแารใยอตจจมหเรหทา่เามพอกาา่ด์ ่เารพยนวูกจไาา่นอ้ั่ื็ไปะผรดเวอวูกพุเ้ า่ร้า่ย็บงาั ู่
ไจปะยหารกอืเรถาา้ กเป็จ็ นะทบารอนนอซกเจ์ราากกน็พีเ้ ยราากย็าเชมญิตาอมาหจาาเรจยา้ส์ ขวอสั งดแิ์ ม้
ขนงนุฏและขนงนาฏ ยมิ้ ศิริ ทายาทประตมิ ากร ตปเรนรัอื กึตงษสิ วาขุเิ ชโ,คยีอรรางเจขกาตารรตยนน์ ์แีอ้ นลกี ทะดควิ วุ้ณรยร“เธสนรม์ิ จคนั ณุ ทนคะผณุ ลานิ ว,งศอา์ มจาาเรปย็ นช์ ทา่ี
ฝี มอื ระดบั อนิ เตอร ์มโี ครงการรวบรวมผลงานพอ่ เล่าให้ แต่ก็มคี นปล่อยขา่ ววา่ มกี ารปั้นผลงานขลยุ่ ทพิ ย ์ ของ
ฟคดิังวอา่ ยาอกาจจาะแรสยดเ์ ขงยีผนลจงาะมนไอี วา้ยเพุคอื่รใบห๘ค้ น๑รปุน่ ีใพหอมด่ไใี ดนเ้ ปหีห็นนา้ จงึ อาจารยเ์ ขยี น ขนาดย่อส่วน จาหน่าย ไมใ่ ชห่ รอื สอง
ผลงานวา่ ประตมิ ากรของไทยฝี มอื ระดบั อนิ เตอรเ์ ชน่ กนั สเปา็ นวขตาอ่ วบลแอื ทอบอเปก็ นมเาสจยี งึงนเด่ังยียวนั กยนันื วยา่ นั ไวมา่ ไ่ ไดมท้ ไ่ าดขม้ ากี ยารเพทยาี องแยต่า่ง
คชดวดิน้ิ้ ยวแกา่ ตเ็จรถ่ ะ"าเผา้นปร็ล่านวงจมา๑ะรนร๖ูปวขปบชอั้นรนิ้งวทพพมพ่ี่ออซเอ่ดรงปึ่“ีาต้นันอรั้นนูปเปนอ็ ีนทา้ จงบ่ี าาา้ นรนยทเศร์ที่ าลิ ุกเปอค์ แงนกลร็มะูจค้ แี กั ุณค่เแล๑มย๔่ แน่นอน
ลพแนูกพิ ่ๆสธิ าตภวอณ้ัทงงั้รฑสวนอ์บ้ันงรยยวงัมงั ขยชอานิ้ รวไงา่ ากยนลยใาหยวมง้ั ถไามงึ กโ่ไคทดรส่ีก้ งุดากหานรนดีต้ส่อถไาปนวทา่ ่ี เแรตอื่ ท่ ง่ี
น่นั คอื ความฝันของลูกผูเ้ ป็ นทายาทประตมิ ากร
แบบ East meets Wes

บรษิ ทั เขยี น ดนิ เผา...เตาหลอ่ หลอมความรกั
ของครอบครวั "ยมิ้ ศิร"ิ

บรษิ ทั เขยี น ดนิ เผา เป็ นบรษิ ทั เกยี่ วกบั งานเซรามกิ เป็ น ขนงนุฏและขนงนาฏเล่าตอ่ ไปวา่
งานปั้นจาก "ดนิ " เท่านั้น โดย ๙๐% เป็ นงานสง่ ออก
ตามสง่ั made to order สว่ นอกี ๑๐% เป็ นงานใน "คดิ วา่ อยากพฒั นางานเซรามกิ บา้ นเรา ซงึ่
ประเทศ เจา้ ของก็คอื ทายาททงั้ สองของประตมิ ากรชน้ั ตอนนีม้ มี ากมายแตอ่ าจไม่ไดค้ ุณภาพมากนกั งานของ
ครูพรอ้ มกบั ภรรยาอาจารยเ์ ขยี น สามารถตดิ ตอ่ ไดท้ ี่ เราไม่ไดท้ าตามเทรนด ์ เราทางานแบบคลาสสคิ เราทา
เบอร ์๐ ๒๕๓๓ ๓๗๖๑-๒ มานานจนลกู คา้ รจู ้ กั งานของเรา จนกลายเป็ น
เอกลกั ษณข์ องเรา พอลูกคา้ เห็นแลว้ ก็รวู ้ า่ เป็ นของเรา
โดยเนน้ การทาเซรามกิ สง่ ออกนอก ลกู คา้ จะเป็ น โรงงานของเราก็เล็กๆ เราอยแู่ บบพนี่ อ้ ง บางคนอยแู่ ถว
กลมุ่ ในประเทศแถบยโุ รป อย่างเชน่ องั กฤษ เยอรมนี รามอนิ ทราขายทเี่ ป็ นเศรษฐแี ลว้ ยงั มาขอเป็ นลูกจา้ งเรา
เจา้ ของบรษิ ทั ทงั้ สองสายเลอื ดจากศลิ ปากร เพยี งเพราะอยากทางานอยา่ งทใ่ี จรกั "
มหาวทิ ยาลยั ดา้ นศลิ ปะเลา่ วา่
น่นั คอื คอนเซป็ ตข์ องบรษิ ทั เขยี น ดนิ เผา...เลยี้ ง
"เราเรม่ิ จากสตูดโิ อเล็กๆ ทบ่ี า้ นเดมิ แลว้ ทาขาย "เศรษฐ"ี ไวป้ ัน้ เซรามกิ น่นั เอง
โดยไม่ไดค้ ดิ วา่ จะเป็ นอาชพี หลกั อยู่ในปัจจบุ นั นี้ เรม่ิ จาก
งานอดเิ รกจนมาเป็ นงานเซรามกิ จว๋ิ โดยลกู คา้ ส่วนใหญ่
เป็ นลกู คา้ ตา่ งชาติ เราทาแบบ made to order เนน้
การสง่ ออกมากกวา่ สว่ นงานของไทยก็รบั เชน่ เดยี วกนั
แต่นานๆ ที เชน่ ของใชบ้ นโตะ๊ อาหาร กจิ การก็เป็ นไปตาม
ภาวะเศรษฐกจิ ของโลกดว้ ย"

กวา่ จะมาเป็ นอาจารยเ์ ขยี น ยมิ้ ศิริ
ศษิ ยร์ กั อาจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี

อาจารยเ์ ขยี น ยมิ้ ศิริ ศษิ ยก์ น้ กฏุ ขิ องอาจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะ รวมไปถงึ การไดร้ บั ใชอ้ าจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี ผกู้ อ่ ตงั้ คณะ
ศรี เป็ นคนจงั หวดั ธนบรุ ี เกดิ ทบี่ า้ นชา่ งหล่อ ถนนพราน จติ รกรรม มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากรอยา่ งใกลช้ ดิ
นก เมอื่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๔๖๕ คุณตาของอาจารย ์
เขยี นเป็ นชา่ งหล่อเหมอื นกนั เป็ นชา่ งพนื้ บา้ น ผลงานเดน่ ๆ ของอาจารยเ์ ขยี นอนั ไดแ้ ก่ ขลุ่ย
ทพิ ย ์ ซง่ึ อย่ใู นพพิ ธิ ภณั ฑสถานแห่งชาตศิ ลิ ป์ พรี ะศรี
อาจารยเ์ ขยี นเรยี นจบจากโรงเรยี นศลิ ปากร ชนไก่ อยใู่ นสวนแกว้ มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร แม่กบั ลูก
แผนกชา่ ง แลว้ ไดศ้ กึ ษาต่อวชิ าชา่ งชนั้ สูงของกรม เรงิ ระบา ตะกรอ้ เป็ นตน้
ศลิ ปากรเป็ นเวลา ๑ ปีจนไดป้ ระกาศนียบตั ร ต่อมาไดท้ นุ
ไปดงู านในประเทศอติ าลเี ป็ นเวลา ๒ ปี ในสถาบนั ศลิ ปะ ผลงานของอาจารยเ์ ขยี นทง้ั หมดนี้ จะออกแบบ
ของกรุงโรม (Academy of Fine Arts of Rome) สไตลต์ ะวนั ออกพบตะวนั ตก ไดอ้ ยา่ งพอดี
หลงั จากน้นั ไดศ้ กึ ษาดงู านศลิ ปะสมยั ตา่ งๆ ในประเทศ
อติ าลแี ละประเทศตา่ งๆ ในยโุ รปภาคเหนือ จนนาความรู ้ ความทอ่ี าจารยเ์ ขยี นสนใจในวชิ าศลิ ปะ
กลบั มารบั ใชช้ าตไิ ทย โบราณคดอี ย่างมาก จงึ ไดร้ ว่ มดว้ ยชว่ ยกนั ศกึ ษา
ประวตั ศิ าสตรโ์ บราณคดกี บั หม่อมเจา้ จนั ทรจ์ ริ ายุวฒั น์
เรมิ่ รบั ราชการโดยสงั กดั กองสถาปัตยกรรม กรม รชั นี (ทา่ นจนั ทร)์ อาจารยม์ านิต วลิ ลโิ ภดม และนุ่ม เหม
ศลิ ปากร ตอ่ มาสงั กดั กองโบราณคดี และกองหตั ถศลิ ป์ รตั น์ รว่ มกนั จดั ทาหนังสอื "พุทธานุสรณ"์ ซง่ึ เป็ นเรอ่ื ง
กอ่ นจะยา้ ยไปเป็ นอาชพี เรอื จา้ งในมหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร เกย่ี วกบั พทุ ธบูชาเน่ืองในวาระครบ ๒๕ พทุ ธศตวรรษ ซง่ึ
จนไดเ้ ป็ นคณบดคี ณะจติ รกรรม มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร เป็ นเนือ้ หาเกยี่ วกบั แบบอย่างศลิ ปะสมยั ตา่ งๆ ของไทยใน
กอ่ นเสยี ชวี ติ อดตี ซงึ่ เนน้ แบบอยา่ งของพุทธศลิ ป์ และพระพุทธรูป
โดยเฉพาะ

นอกจากนีย้ งั มผี ลงานดา้ นวชิ าการในเรอ่ื ง "ศลิ ปะ
พนื้ บา้ นสมยั อ่ทู อง สโุ ขทยั และรตั นโกสนิ ทร ์สาขา
ประตมิ ากรรม" "จติ รกรรมฝาผนังสกุลชา่ งนนทบรุ "ี เป็ น
ตน้ และดว้ ยความเป็ นศลิ ปินทมี่ คี วามรภู ้ าษาองั กฤษเป็ น
อยา่ งดี ทาใหไ้ ดแ้ ปลและเรยี บเรยี งหนงั สอื "ศลิ ปะและ
ววิ ฒั นาการของศลิ ปะสมยั ใหม่" ซง่ึ แปลมาจากตารา
อาจารยศ์ ลิ ป์ พรี ะศรี อาจารยข์ องอาจารยเ์ ขยี นน่ันเอง

จากปากศษิ ย ์ ถงึ ครูผูล้ ว่ งลบั

ขนึ้ ชอื่ วา่ "ศลิ ปากร" แลว้ ทุกคนตอ้ งรูจ้ กั อาจารย ์ นิพนธ ์ ขาวไิ ล ลูกชายสดุ รกั ของอาจารยฉ์ ันท ์ ขาวไิ ล
ศลิ ป์ พรี ะศรี แตเ่ มอื่ ไม่อยแู่ ลว้ ก็ตอ้ งลกู ศษิ ยอ์ ยา่ ง ยงั เล่าต่อไปอกี วา่ อาจารยศ์ ลิ ป์ รจู ้ กั ลูกศษิ ยท์ ุกคนดี ทา
แน่นอน และอาจารยเ์ ขยี นก็ไดช้ อื่ วา่ เป็ นศษิ ยร์ กั ใหล้ ูกศษิ ยก์ ค่ี นตอ่ กค่ี นยงั ตอ้ งนาเรอื่ งแฟนมาปรกึ ษากบั
อาจารยศ์ ลิ ป์ คนหนึ่ง อาจารยศ์ ลิ ป์ อกี ประการหน่ึงอาจารยศ์ ลิ ป์ เป็ นคนใชค้ น
ใหต้ รงกบั ความถนัด เรยี กวา่ "put the right man in
นิพนธ ์ ขาวไิ ล ผูจ้ ดั การสานักวจิ ยั ศลิ ป์ พรี ะ the right job" น่ันเอง
ศรี ผูเ้ ป็ นลกู ศษิ ยข์ องอาจารยเ์ ขยี นรนุ่ กลาง เลา่ ใหฟ้ ัง
ถงึ ครูวา่ เป็ นมาอยา่ งไร "ลูกศษิ ยถ์ นัดปนั้ ทหารก็ใหป้ นั้ ปัน้ นูด้ ก็ใหป้ ัน้
แต่อาจารยเ์ ขยี นเป็ นลกู ศษิ ยท์ ถ่ี นัดภาษาองั กฤษ เพราะ
"เดมิ ไดย้ นิ จากรนุ่ พวี่ า่ อาจารยเ์ ขยี นดุมาก รา่ พวกศลิ ปินชา่ งไม่เกง่ ภาษา อาจารยศ์ ลิ ป์ ก็เลยใชง้ าน
ลอื กนั ในรุน่ พวี่ า่ ถา้ วชิ าอาจารยเ์ ขยี นเขา้ หอ้ งเรยี นชา้ แปล อาจารยศ์ ลิ ป์ เลยไม่ตอ้ งแปลเป็ นภาษาไทย เดมิ ได ้
แค่หนึ่งนาที อาจารยก์ ็ไม่ยอม ยดึ กฎเกณฑม์ าก แต่ รบกวนใหพ้ ระยาอนุมานราชธน (ผูอ้ านวยการหรอื
พออาจารยม์ แี ฟนแลว้ คอื คณุ หญงิ นารี จากเดมิ ที่ อธกิ ารบดคี นแรกของมหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร) ชว่ ยแปล
แตง่ ตวั เนีย้ บ สะอาด เรยี บรอ้ ย ก็ยงั เป็ นอยู่ แต่ซเี รยี ส ให"้
จะหายไป กลายเป็ นยมิ้ แยม้ แจม่ ใส มอี ารมณ์
ออ่ นหวานเขา้ มาน่ันเอง โลกโรแมนตกิ ขนึ้ เห็นไดจ้ าก นิพนธย์ งั ตง้ั ขอ้ สงั เกตตอ่ ไปวา่ ศลิ ปินนีเ้ มอ่ื รกั
ผลงานยคุ หลงั ทงี่ านป้ันก็จะออ่ นหวานตาม เนน้ ความ ผูห้ ญงิ ในใจสกั คน มกั จะไปหลงรกั ผูห้ ญงิ โดยผหู ้ ญงิ อาจ
รกั ของแม่ ของชายหนุ่มหญงิ สาว เป็ นตน้ " ยงั ไมร่ ตู ้ วั แลว้ ตโี พยตพี ายวา่ ผหู้ ญงิ คนนน้ั ทาใหต้ วั อก
หกั

แตเ่ มอ่ื กลบั มาสู่โลกในความเป็ นจรงิ แลว้ ก็กลบั มองเห็น "ในสงั คมไทยคนไมช่ อบอาจารยเ์ ขยี นเพราะความมี
ความจรงิ มากกวา่ รูปสมบตั ิ เห็นคุณสมบตั อิ ยา่ งการเอา ระเบยี บ แต่อาจารยต์ อ้ งการใหล้ ูกศษิ ยม์ รี ะเบยี บทง้ั ใน
ใจใส่ ความใกลช้ ดิ มากกวา่ ทจ่ี ะเป็ นนางในฝันอกี ตอ่ ไป ดา้ นงานศลิ ปินและงานวชิ าการ เพราะอาจหวงั มากไปทา
ใหง้ านดา้ นบรหิ ารของอาจารยเ์ ขยี น ไมป่ ระสบ
ลกู ศษิ ยร์ นุ่ หลงั อกี คนหน่ึงคอื ผศ.ปรชี า เถาทอง ความสาเรจ็ เทา่ ทค่ี วร อาจทาใหอ้ ายุสน้ั ได"้
คณบดคี ณะจติ รกรรมประตมิ ากรรมและภาพพมิ พ ์
มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร เลา่ ใหฟ้ ังถงึ ครูของคณะ อาจารยน์ ักมานุษยวทิ ยาโบราณคดยี งั บอกวา่
จติ รกรรมยคุ อดตี วา่ เคยไปบา้ นหลงั จากอาจารยเ์ ขยี น คนยอมรบั ผลงานมากกวา่ วชิ าการ แนวคดิ อาจารย ์
ตายแลว้ เพอ่ื ไปทาบญุ กระดกู เขยี นนน้ั ตรงกบั แนวคดิ ของอาจารยศ์ ลิ ป์ และท่านจนั ทร ์
ทม่ี องศลิ ปะแบบอารมณ์ ไม่ใชม่ องทรี่ ปู แบบเหมอื น
"ตอนน้ันก็ไปกบั อาจารยร์ นุ่ นอ้ ง-ผศ.ถาวร โก กระแสหลกั ของสงั คมยคุ นนั้ จงึ นามาสู่คอนเซป็ ตข์ อง
อุดมวทิ ย ์ (รองอธกิ ารบดฝี ่ ายศลิ ปวฒั นธรรม หนังสอื พทุ ธานุสรณ์ ทาใหเ้ กดิ มุมมองใหม่ๆ
มหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร) ในฐานะเป็ นอาจารยข์ องขนงนุฏ
คุณหญงิ นารกี ็ชวนรบั ประทานอาหาร ฝี มอื ไทย รสดี
อรอ่ ย"

อาจารยป์ รชี ายงั บอกต่อไปวา่ บา้ นเกา่ หลงั นั้น
เป็ นบา้ นโบราณทส่ี ภาพดี ไม่ไดเ้ ปลย่ี นแปลงอะไรมาก
นัก

รศ.ศรศี กั ร วลั ลโิ ภดม นกั โบราณคดที โี่ ด่งดงั
และรจู ้ กั งานวชิ าการของอาจารยเ์ ขยี นอย่างดี ไดเ้ ล่าวา่
อาจารยเ์ ขยี นเป็ นทงั้ ศลิ ปินทว่ั ไป มอี ดุ มคติ เรยี บรอ้ ย ไม่
ไวห้ นวดไวเ้ ครา ไม่แตง่ ตวั มรี ะเบยี บ แมจ้ ะมผี ลงานแค่
๑๕ ชนิ้ แต่ก็ถอื วา่ ประสบความสาเรจ็ มาก ทงั้ ในแงศ่ ลิ ปิน
และแง่วชิ าการ

ผลงานบางส่วนของ
อ. เขยี น ยมิ้ ศิริ

ทวิ ทศั น์ ๔ พ่นี อ้ ง, ๒๕๐๐
ดินสอดำบนกระดำษ, ๒๒ x ๒๘.๕ ซม. ปูนพลำสเตอร,์ สูง ๘๐ ซม.
สมบตั ขิ องทำยำทศิลปิน
สมบตั ขิ องหอศิลปแหง่ ชำติ

พกั , ๒๕๐๕ แม่และลูก, ๒๔๙๔
ปนู พลำสเตอร,์ สูง ๗๓ ซม. หลอ่ สำรดิ , สูง ๘๕ ซม.
สมบตั ขิ องมเี ซียม ยบิ อนิ ซอย สมบตั ขิ องพพิ ิธภณั ฑสถำนแหง่ ชำติ ศิลป์ พรี ะศรี
อนุสรณ์
รำงวลั เกยี รตนิ ิยม อนั ดบั ๒ เหรยี ญเงนิ ประเภท
ประตมิ ำกรรม
กำรแสดงศิลปกรรมแหง่ ชำติ ครง้ั ท่ี ๓ พ.ศ. ๒๔๙๔

ขลยุ่ ทพิ ย,์ ๒๔๙๒
หลอ่ สำริด, ๕๕ x ๓๘ ซม.
สมบตั ิของพิพธิ ภณั ฑสถำนแหง่ ชำติ ศิลป์ พีระศรี
อนุสรณ์
รำงวลั เกยี รตนิ ิยม อนั ดบั ๑ เหรียญทอง ประเภท
ประตมิ ำกรรม
กำรแสดงศิลปกรรมแหง่ ชำติ ครง้ั ท่ี ๑ พ.ศ. ๒๔๙๒

ผูจ้ ดั ทา

นางสาว ธญั ชนก ผาบจนั แกว้
เลขท1ี่ 7 ชนั้ ม.5/7
นางสาว นรษิ า แกว้ เคยี งคา
เลขท1่ี 8 ชนั้ ม.5/7