~1~
บทที่ 1
บทนำ
การควบคมุ ภายใน
การควบคุมภายใน ในการประกอบธุรกิจไม่ว่าจะเป็นองค์กรประเภทใด หรือขนาดใดก็ตาม
เจ้าของหรือผู้บริหาร องค์กรย่อมมุ่งหวังให้การดำเนินงานประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และ
เป้าหมายที่กำหนดไว้ รวมทั้งมีความเจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องและมั่นคง หากแต่โอกาสที่องค์กรจะ
ประสบกับความเสี่ยงความเสียหาย จากการดำเนินงาน หรือมีการทุจริตอาจเกิดขึ้นได้ทุกเวลาสำหรับ
องคก์ รขนาดเล็กท่มี ีปริมาณธรุ กิจไม่มาก เจ้าของ หรือผูบ้ ริหารอาจดำเนินธรุ กจิ ดว้ ยตนเองโดยควบคุมดแู ล
ได้อย่างทั่วถึงและสามารถบริหารงานให้เป็นไป ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ แต่เมื่อองค์กร มีขนาดใหญ่ขึ้น
และมีปริมาณธุรกิจเพิ่มขึ้น ส่งผลให้การดำเนินธุรกิจ มีความยุ่งยากซับซ้อนมากขึ้น ประกอบกับ
สภาพแวดล้อมทางธุรกิจในปัจจุบัน มีการเปลี่ยนแปลงและแข่งขัน กันอย่างรุนแรงเจ้าของ หรือผู้บริหาร
เพียงคนเดียวไม่อาจควบคุมดูแลได้อย่างทั่วถึง และไม่สามารถบริหารงาน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังน้ัน
จึงใช้ระบบการควบคุมภายในเป็นเครื่องมือควบคุมการดำเนินงาน เพื่อให้บรรลุ วัตถุประสงค์และ
เป้าหมายที่กำหนดไว้ ช่วยป้องกันและรักษาทรัพย์สินขององค์กร และช่วยให้การปฏิบัติงาน ในขั้นตอน
ต่าง ๆ เป็นไปอย่างถูกต้อง เหมาะสม รวมทั้งป้องปราม หลีกเลี่ยง หรือลดความเสี่ยงให้เหลือน้อยที่สุด
ระบบการควบคุมภายในจึงมีความจำเป็นและเกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการดำเนินงานขององค์กร
อยา่ งมาก
1. ความหมายของการควบคมุ ภายใน
การควบคุมภายใน (Internal Control) คือ กระบวนการปฏบิ ัตงิ านที่บคุ ลากรในองคก์ รโดยคณะ
กรรมการบริหาร ผู้บริหารทุกระดับ และพนักงานทุกคนมีบทบาทร่วมกันในการจัดให้มีขึ้นเพื่อสร้างความ
เชอ่ื มั่นอยา่ งสมเหตุสมผลวา่ การปฏบิ ัตงิ านจะบรรลุวัตถปุ ระสงคข์ องการควบคมุ ภายใน
2. วตั ถุประสงคข์ องการควบคุมภายใน
การจัดใหม้ ีการควบคุมภายในขนึ้ ในองค์กร มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ
2.1 ประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการปฏิบัติงาน (Effectiveness and Efficiency of
operations) โดยมุ่งเน้นให้มีการใช้ทรัพยากรขององค์กรในการดำเนินงาน ซึ่งประกอบด้วย คน เงิน
ทรัพย์สิน วัสดุ เครื่องมือเครื่องใช้และเวลาให้เป็นไปอย่างประหยัดและได้ผลคุ้มค่า มีการดูแลรักษา
ทรัพย์สินให้อยู่ใน สภาพพร้อมใช้งาน มีการป้องกันมิให้ทรัพย์สินมีการสิ้นเปลือง สูญเปล่า เสียหาย หรือ
สูญหาย และปลอดภัย จากการกระทำการทุจริต กล่าวโดยสรุป เมื่อการดำเนินงานเป็นไปอย่างมี
ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธผิ ลจะสง่ ผล ใหเ้ กิดการปอ้ งกันดแู ลรักษาทรัพยส์ ินขององคก์ รไปพรอ้ มกนั
2.2 ความเชื่อถือได้ของรายงานทางการเงิน (Reliability of financial reporting) ความเชื่อถือ
ได้และความถูกต้องของรายงานทางการเงินเป็นสิ่งสำคัญต่อผู้ใช้ไม่ว่าจะเป็นบุคคลภายใน หรือ
บุคคลภายนอกองค์กร ได้แก่ผู้บริหาร ผู้ถือหุ้น ผู้ลงทุน เจ้าหนี้ลูกค้า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นต้น โดยใช้
เปน็ ข้อมูลประกอบการตดั สินใจและวางแผนการดำเนินงานในอนาคต จึงเปน็ หนา้ ทข่ี องผู้บริหารที่ตอ้ งทำ
ให้เกดิ ความมนั่ ใจว่ารายงานทางการเงินขององค์กรใหข้ ้อมลู ทคี่ รบถว้ น ถกู ต้องและมีคุณภาพ
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครูนา่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~2~
2.3 การปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ (Compliance with applicable laws and
regulations) เพื่อป้องกันมิให้เกิดความเสียหายใด ๆ ขึ้นกับองค์กร จากสาเหตุการละเว้นไม่ปฏิบัติหรือ
ปฏิบตั ิไมเ่ ป็นไปตามกฎหมายท่เี กย่ี วข้องกับองคก์ ร รวมถงึ ขอ้ บังคบั และกฎระเบียบขององคก์ รเอง
3. แนวคิดการควบคุมภายในของ COSO
องคป์ ระกอบของการควบคุมภายในตามแนวคดิ ของ COSO มี 5 ประการ ไดแ้ ก่
▪ สภาพแวดล้อมการควบคุม (Control Environment)
▪ การประเมนิ ความเส่ยี ง (Risk Assessment)
▪ กจิ กรรมการควบคมุ (Control Activities)
▪ ขอ้ มลู สารสนเทศและการส่อื สาร (Information and Communication)
▪ การตดิ ตามประเมนิ ผล (Monitoring)
อนึ่ง องค์ประกอบของการควบคุมภายในทั้ง 5 ประการนี้ จะมีความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กัน
โดยเริ่มจากแนวทางการดำเนินธุรกิจของผู้บริหารเชื่อมโยงไปสู่กระบวนการบริหารจัดการ เพื่อให้
บรรลตุ ามวตั ถุประสงค์ของการควบคุมภายในทีก่ ำหนด
3.1 สภาพแวดล้อมการควบคุม (Control Environment)
การควบคุมภายในจะบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้เพียงใด ขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพ
ของสภาพแวดล้อมการควบคุมเป็นสำคัญ โดยสภาพแวดล้อมการควบคุมเป็นเรื่องของการควบคุมภายใน
ที่กำหนด เป็นโครงสร้าง นโยบาย และระเบียบ วิธีปฏิบัติที่มีผลมาจากทัศนคติของผู้บริหาร ร วมถึง
สร้างความตระหนัก ให้บุคลากรเกิดจิตสำนึกที่ดีในการปฏิบัติงานตามความรับผิดชอบ จึงกล่าวได้ว่า
สภาพแวดลอ้ มการควบคมุ เป็นฐานรากขององคป์ ระกอบอืน่ ๆ ซึ่งแสดงเป็นแผนภาพได้ ดังนี้
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~3~
ปจั จัยทส่ี ง่ ผลกระทบตอ่ ประสิทธภิ าพของสภาพแวดลอ้ มการควบคมุ มีดังน้ี
3.1.1 ความซื่อสตั ยแ์ ละจรยิ ธรรม (Integrity and Ethical Values)
ความซื่อสัตย์และจริยธรรมเป็นเรื่องของจิตสำนึกและคุณภาพของคน ซึ่งจะเห็นว่าเป็น
นามธรรม แต่ก็สามารถแสดงให้เห็นได้ โดยผู้บริหารต้องทำตนให้เป็นตัวอย่างทั้งคำพูดและการกระทำมี
การกำหนดเป็นนโยบาย และข้อกำหนดดา้ นจรยิ ธรรมไว้อย่างชัดเจน รวมถึงมกี ารกำหนดขอ้ ห้ามอนั จะถือ
ว่าขาดความซื่อสัตย์และจริยธรรมที่มิให้พนักงานปฏิบัติ พร้อมกับแจ้งให้พนักงานทุกคนรับทราบและ
เข้าใจ ในนโยบาย ขอ้ กำหนด และขอ้ หา้ มทีก่ ำหนดไว้
3.1.2 ความรคู้ วามสามารถในการปฏิบัตงิ าน (Commitment to Competence)
การที่องค์กรมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลลดลง มิได้เกิดจากบุคลากรที่ไม่มีความรู้
ความสามารถในการปฏิบัติงานเท่านั้น บุคลากรที่มีความรู้ความสามารถมากเกินไปก็อาจทำให้
ประสิทธิภาพ และประสทิ ธผิ ลขององคก์ รลดลงได้เช่นกนั จงึ จำเป็นตอ้ งกำหนดระดับความรู้ความสามารถ
ที่เหมาะสมกบั หนา้ ทค่ี วามรับผดิ ชอบ เพ่ือใช้เปน็ เกณฑใ์ นการพจิ ารณาบรรจแุ ต่งตัง้ โดยจดั ทำคำบรรยาย
หรือข้อกำหนด คุณลักษณะงาน (Job Description) ของแต่ละตำแหน่งงานไว้อยา่ งชดั เจน
3.1.3 การมสี ว่ นร่วมของคณะกรรมการบรหารและคณะกรรมการตรวจสอบ (Board of
Directors and Audit Committee Participation)
คณะกรรมการบริหารมีหน้าที่จัดให้มีระบบการควบคุมภายในที่ดีขึ้นในองค์กร สำหรั บ
คณะกรรมการตรวจสอบมหี น้าท่ตี รวจสอบการปฏิบัติงานของคณะกรรมการบรหิ าร เพอ่ื ใหก้ าร ตรวจสอบ
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพคณะกรรมการตรวจสอบจะต้องเป็นอิสระจากคณะกรรมการบริหาร
ทั้งคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการตรวจสอบจึงมีความสำคัญต่อบรรยากาศของการควบคุม
โดยเฉพาะการส่งเสริมให้การตรวจสอบภายในและการสอบบัญชีเป็นไปอย่างมีอิสระ สามารถปฏิบัติงาน
ได้ตามมาตรฐานของวชิ าชพี
3.1.4 ปรัชญาการบรหิ ารและปฏิรปู แบบการปฏิบัตงิ าน (Management’s Philosophy
and Operating Style)
ปรัชญาการบรหิ ารและรูปแบบการปฏิบตั ิงานมีผลกระทบทีส่ ำคัญต่อระบบการ ควบคุมภายใน
ที่จัดให้มีขึ้นในองค์กร เนื่องจากผู้บริหารมีหน้าที่โดยตรงในการกำหนดนโยบาย จัดให้มี มาตรการและ
วิธีการควบคุมต่าง ๆ ดังนั้น ความแตกต่างด้านปรัชญาและรูปแบบการทำงานของผู้บริหาร เช่น ผู้บริหาร
แบบอนุรักษ์นิยม หรือแบบกล้าได้กล้าเสีย กล้าเสี่ยง จะเป็นตัวกำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ในองค์กร ซ่งึ นำไปส่กู ารกำหนดระดบั การควบคุมภายในที่แตกตา่ งกนั ด้วย
3.1.5 โครงสร้างการจดั องคก์ ร (Organizational Structure)
การจัดโครงสร้างองค์กรที่เหมาะสมกับขนาดและการดำเนินงานขององค์กร ทำให้ผู้บริหาร
สามารถวางแผน สั่งการ และควบคุมการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล
การจัดโครงสร้างขององค์กร นอกจากจะเป็นการแบ่งแยกหน้าที่และความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงาน
แล้วยังเป็นตัวกำหนดระดับความรู้และความสามารถของบุคลากรด้วย เช่น โครงสร้างองค์กรแบบรวม
ศนู ย์อำนาจการตัดสนิ ใจตอ้ งการคณุ สมบตั ขิ องตัวบุคคล หากแตโ่ ครงสร้างองค์กรแบบกระจายศูนย์อำนาจ
การตัดสินใจ ระบบขั้นตอนการทางานและกระบวนการในการติดตามผลมีความสำคัญมากกว่าคุณสมบัติ
ของตัวบุคคล
3.1.6 วธิ มี อบอานาจและความรบั ผิดชอบ (Assignment of Authority and
Responsibility)
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครูน่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~4~
บุคลากรในองค์กรต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของตน
รวมถึงทราบ ว่างานของตนสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับงานของผู้อื่นอย่างไร เพื่อป้องกันการปฏิบัติงานซ้ำซ้อน
หรือละเว้นการปฏิบัติงาน ดังนั้น องค์กรควรมีการจัดทำคำบรรยาย หรือข้อกำหนดคุณลักษณะงาน
(Job Description) ของแต่ละตำแหน่งงานไว้อย่างชัดเจนเพื่อให้บุคลากรใช้อ้างอิง กรณีเป็นงาน
ที่ซับซ้อน หรือใช้เทคโนโลยีสูง หรือใช้เงินทุนจำนวนมาก ควรมีการจัดทำคู่มือระบบงาน
(System Documentation) ไว้อย่างชัดเจน สำหรับการมอบอำนาจจะต้องให้เหมาะสมกับหน้าท่ีความ
รบั ผดิ ชอบของแต่ละตำแหนง่ งาน
3.1.7 นโยบายดา้ นทรพั ยากรบุคคล (Human Resource Policies)
พฤติกรรมและอุปนิสัยของบุคลากรในองค์กรมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผล
ของการควบคุมภายใน การกำหนดนโยบายด้านทรัพยากรบุคคลตั้งแต่การคัดเลือกบุคลากร
การประเมินผลการปฏิบัติงาน การฝึกอบรม การพัฒนาความรูก้ ารเลื่อนตำแหน่ง การกำหนดค่าตอบแทน
และผลประโยชน์อื่น ๆ เพื่อให้ได้บุคลากรที่มีความรู้ทักษะและความสามารถเหมาะสมกับหน้าที่
ความรบั ผดิ ชอบ และรักษาไว้ซงึ่ บุคลากรท่มี คี ุณภาพ
3.2 การประเมินความเสีย่ ง (Risk Assessment)
การประเมินความเสี่ยงเป็นการประเมินเพื่อทราบว่า องค์กรมีความเสี่ยงอย่างไร และความเสี่ยง
นั้น ๆ อยู่ในกิจกรรมหรือขั้นตอนใดของงาน มีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กร มากน้อย
เพียงใด เพื่อนำมาพิจารณากำหนดแนวทางที่จำเป็นต้องใช้เพื่อให้เกิดความมั่นใจอย่างสมเหตุสมผลว่า
ความผิดพลาด เสยี หายจะไมเ่ กิดขนึ้ หรือหากเกิดขนึ้ ก็จะอยใู่ นระดบั ที่ไม่เป็นอนั ตราย หรอื ไมเ่ ปน็ อปุ สรรค
ตอ่ ความสำเร็จตามวตั ถุประสงค์ขององคก์ ร
องค์กรทุกองค์กรไม่ว่าจะประกอบการในธุรกิจประเภทใด เป็นธุรกิจขนาดใดก็ตาม นอกจาก
ต้องเผชิญกับความเสี่ยงตามรูปแบบของธุรกิจแล้ว ยังต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นได้
ตลอดเวลาอาจเป็นความเปลี่ยนแปลงขององค์กรเอง หรือจากรัฐบาล หรืออาจเป็นความเปลี่ยนแปลง
จากสภาพเศรษฐกิจ สังคม กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง ผู้บริหาร
จึงจำเป็นต้องได้ข้อมูลความเสี่ยงที่ถูกต้องและตรงกับสภาพที่เป็นอยู่จริงในทุกขณะ เพื่อนำมากำหนด
มาตรการหรือปรับเปลี่ยนเพื่อเสริมสร้างระบบการควบคุมภายในให้สอดคล้องและเหมาะสม กับ
สถานการณ์ ดังนั้น องค์กร จึงจำเป็นต้องทำการประเมินความเสี่ยงและต้องกระทำอย่างต่อเนื่องและ
สม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงเวลาทม่ี ีการ เปล่ยี นแปลงเกิดขึน้ ทง้ั จากปจั จยั ภายใน หรอื ภายนอก
ขน้ั ตอนในการประเมนิ ความเส่ยี ง คอื
3.2.1 การกำหนดวตั ถปุ ระสงค์ (Objectives)
3.2.2 การระบุปัจจัยความเส่ยี ง (Risk Identification)
3.2.3 การวิเคราะห์ความเสี่ยง (Risk Analysis)
3.2.4 การจัดการความเสย่ี ง (Risk Management)
3.3 กิจกรรมการควบคมุ (Control Activities)
กิจกรรมการควบคุมเป็นนโยบาย มาตรการ และวิธีการดำเนินงานต่าง ๆ ที่ผู้บริหาร นำมาใช้
เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าคำสั่งต่าง ๆ ที่กำหนดขึ้นนั้นสามารถลด หรือควบคุมความเสี่ยงและได้รับ
การตอบสนองปฏิบัติตามในเวลาที่เหมาะสม กิจกรรมการควบคุมประกอบด้วยกิจกรรมต่าง ๆ
ที่สำคญั คือ
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~5~
▪ การกำหนดนโยบายและแผนงาน (Policies and Plans)
▪ การสอบทานโดยผู้บริหาร (Management Review)
▪ การประมวลผลข้อมูล (Information Processing)
▪ การควบคมุ ทางกายภาพ (Physical Control)
▪ การแบ่งแยกหนา้ ท่ี (Segregation of Duties)
▪ ดัชนวี ดั ผลการดำเนนิ งาน (Performance Indicators)
▪ การจดั ทำเอกสารหลักฐาน (Documentation)
▪ การตรวจสอบการปฏิบัติงานอย่างเป็นอิสระ ( Independent Checks on
Performance)
3.3.1 การกำหนดนโยบายและแผนงาน เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานและ
เป็นเครื่องมือ ในการควบคุม ติดตามและประเมินผล โดยมีการกำหนดผลงานที่คาดหมายไว้อย่างชัดเจน
ทัง้ ในรูปจำนวนผลงาน และระยะเวลาปฏิบตั ติ ามแผนงานดงั กล่าวเพอื่ ใหเ้ กิดความชดั เจน
3.3.2 การสอบทานโดยผู้บริหาร โดยผู้บริหารระดับสูงจะใช้วิธีวิเคราะห์เปรียบเทียบผล
การ ปฏิบัติงานจริงกับแผนงานและงบประมาณที่ได้จัดทำไว้ล่วงหน้า เพื่อให้เห็นถึงภาพรวม
ของการดำเนินงานว่ามีปัญหาในด้านใด แล้วนำมาพิจารณาแก้ไขและเตรียมรับสถานการณ์ในอนาคตได้
ส่วนผู้บริหารระดับกลาง ก็ใช้วิธีสอบทานรายงานผลการปฏิบัติงานของพนักงานในสายบั งคับบัญชา
ว่าการปฏิบัติงานเป็นไปตามนโยบาย แผนงานและงบประมาณ ตลอดจนวิธีปฏิบัติงานจริงเป็นไปตาม
ขอ้ บงั คับและระเบียบทกี่ ำหนด การสอบทาน ของผู้บริหารระดับกลางจะกระทำบ่อยครั้งเพียงใดขึ้นอยู่กับ
ลักษณะของความเส่ยี ง
3.3.3 การประมวลผลข้อมูล โดยครอบคลุมข้อมูลทางบัญชีการเงินและข้อมูลอื่นที่จำเป็น
สำหรับประกอบการตัดสินใจทางการบริหาร ซึ่งต้องการข้อมูลที่มคี วามถูกต้อง สมบูรณ์กะทัดรดั มีเนื้อหา
ที่เกี่ยวข้องกับการตดั สินใจและทันเวลา ดังนั้น การควบคุมการประมวลผลขอ้ มูลจงึ ต้องเริ่มจากการอนุมัติ
รายการ การบันทึกรายการ การสอบยันข้อมูลระหว่างกัน การเก็บรักษา และการควบคุมข้อมูลที่สำคัญ
การออกแบบและการใช้เทคโนโลยที เี่ หมาะสมชว่ ยในการประมวลผลขอ้ มูล
3.3.4 การควบคุมทางกายภาพ คือ การดูแลรักษาและป้องกันทรัพย์สินจากการถูกทำลาย
หรือสูญหาย และมีสภาพพร้อมเสมอสำหรับการใช้งาน กิจกรรมการควบคุมจึงรวมทั้งวิธีที่ใช้
เพื่อการป้องกัน ค้นหา แก้ไขและสนับสนุน เช่น การจัดให้มีสถานที่จัดเก็บอย่างปลอดภัย เหมาะสม
การมีเวรยามรักษาการณ์ การตรวจนับ การเปรียบเทียบจำนวนจริงกับทะเบียน หรือหลักฐาน
ทางการบญั ชี การทำประกนั ภยั เปน็ ตน้
3.3.5 การแบ่งแยกหน้าที่ เป็นการแบ่งแยกหน้าที่ระหว่างบุคคล หรือหน่วยงาน โดยจัดขึ้น
ให้มีการสอบยันความถูกต้องระหว่างกัน ไม่ให้บุคคลคนเดียวปฏิบัติงานตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อป้องกัน
ความเสี่ยงต่อ ข้อผิดพลาดและการทุจริต หรือการกระทำที่ไม่เหมาะสม ควรใช้กับงานมีลักษณะเสี่ยง
ต่อความผิดพลาด หรือ เสียหายได้ง่าย โดยแยกหน้าที่การอนุมัติ การจดบันทึก การเก็บรักษา และ
การสอบทานออกจากกัน เชน่ พนักงานคนเดียวไม่ควรมีหนา้ ที่อนุมตั ิการจา่ ยเงนิ เกบ็ รักษาเงนิ นำเงินฝาก
ธนาคาร บันทึกบัญชีธนาคาร บญั ชีลูกหน้ีและจัดทำงบพสิ จู น์ยอดเงินฝากธนาคาร เป็นต้น
3.3.6 ดัชนีวัดผลการดำเนินงาน เป็นเครื่องมอื ที่ใช้บ่งบอกถึงสภาวะขององค์กรว่าเปน็ อย่างไร
อยู่ในระดับที่น่าพอใจหรือไม่และควรให้ความสนใจในเรื่องใดเป็นพิเศษ เพื่อนำมาพิจารณาสั่งการแก้ไข
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~6~
ปญั หา ได้ทันกาล ดชั นีวัดผลการดำเนินงานที่นยิ มใชม้ กั อยูใ่ นรปู ของอตั ราสว่ นต่าง ๆ ทแ่ี สดงความสมั พันธ์
ของข้อมลู ทางการเงิน หรอื การดำเนนิ งานอยา่ งหนึ่งกบั ขอ้ มูลอีกอย่างหนึ่ง
3.3.7 การจัดทำเอกสารหลักฐาน เป็นการควบคุมโดยกำหนดให้กิจกรรมที่มีความสำคัญ
ต้องจัดทำเอกสารไว้เป็นหลักฐานเพื่ออ้างอิงและตรวจสอบ หรือเป็นแนวทางให้ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง
เช่น การทำสัญญาซือ้ ขาย การจัดทำคมู่ ือปฏิบตั ิงาน การกำหนดแบบฟอร์มเอกสาร เปน็ ตน้
3.3.8 การตรวจสอบการปฏิบัติงานอย่างเป็นอิสระ หรือการตรวจสอบภายในโดยผู้ทำหน้าท่ี
ตรวจสอบจะต้องเป็นอิสระจากกลุ่มผู้ปฏิบัติงานนั้น ๆ มีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันและติดตามค้นหาสาเหตุ
ของความเสยี หายต่าง ๆ ขององคก์ ร
3.4 ข้อมูลสารสนเทศและการส่ือสาร (Information and Communication)
3.4.1 ข้อมูลสารสนเทศ มีความจำเป็นสำหรับการปฏิบัติงาน ตั้งแต่ผู้บริหารไปจนถึงพนักงาน
ทุกระดับขององค์กร โดยผู้บริหารใช้ข้อมูลข่าวสารเพื่อประกอบการพิจารณาตัดสินใจ และสั่งการ สำหรับ
ผูป้ ฏบิ ัติงานจะใช้ข้อมูลข่าวสารจากผบู้ ริหารเป็นแนวทางปฏิบตั งิ านตามหน้าทีแ่ ละความรับผิดชอบ ข้อมูล
สารสนเทศ หมายถึง ข้อมูลข่าวสารประกอบด้วยข้อมูลทางการเงินการบัญชี ได้แก่ ระบบเอกสาร ระบบ
บัญชี ระบบประมวลผลข้อมูล และข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการดำเนินงาน ได้แก่ นโยบาย แผนงานและ
งบประมาณ กฎระเบียบต่าง ๆ ที่ใช้ในองค์กร อำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของ แต่ละตำแหน่งงาน
รวมถึงสารสนเทศทางธรุ กจิ และอื่น ๆ ทไ่ี ด้จากแหลง่ ข้อมูลภายในและภายนอก
ลกั ษณะของข้อมลู ขา่ วสารท่ดี ี มดี ังนี้
(1) เหมาะสมกบั การใช้ โดยบรรจุเนอื้ หาสาระท่ีจำเปน็ สำหรบั การตดั สินใจ
(2) ถกู ต้องสมบูรณ์ สะท้อนผลตามความเป็นจรงิ และมรี ายละเอยี ดครบถว้ น
(3) เป็นปัจจบุ นั โดยใหข้ ้อเท็จจริงที่ใกล้เคียงวนั ท่ีใช้ตดั สนิ ใจมากทส่ี ุด
(4) ทนั เวลา สามารถจัดทำได้ทนั เวลาท่ตี ้องการใชข้ ้อมลู ขา่ วสารนั้น
(5) สะดวกในการเข้าถึงสำหรับผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง และมีระบบรักษาความปลอดภัยมิให้ผู้ท่ี
ไมม่ ีหน้าทีเ่ ก่ียวข้องเขา้ ถงึ ได้
การจัดให้มีข้อมูลข่าวสารที่ดีเป็นหน้าที่ของผู้บริหาร โดยจะต้องจัดหาบุคลากรที่มี ความรู้
ความสามารถ และมีประสบการณ์ทางวิชาชีพ รวมถึงต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้เทคโนโลยี และ
ระบบงานทีด่ ี
4.4.2 การสื่อสาร หมายถึง การจัดระบบสื่อสารให้ข้อมูลที่จัดทำไว้แล้วส่งไปถึงผู้ที่ควรได้รับ
หรือมีไว้สำหรับผู้ที่ใช้ข้อมูลข่าวสารนั้น การสื่อสารที่ดีต้องเป็นการสื่อสารแบบ 2 ทาง ( Two – ways
Communication) กล่าวคือ มีการรับและส่งข้อมูลซึ่งกันและกันแบบโต้ตอบกันได้ โดยระบบการสื่อสาร
ท่ีดี ต้องประกอบด้วย ระบบการสื่อสารทั้งภายในและภายนอก เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดควรจัดให้มีการ
ประเมนิ ระบบการสือ่ สารขององคก์ รอย่างสมำ่ เสมอ
3.5 การติดตามประเมนิ ผล (Monitoring)
การเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งจากภายในและภายนอกองค์กร อาจทำให้ ระบบ
การควบคุมภายในมีประสิทธิภาพลดลง จึงต้องมีการติดตามประเมินผลเพื่อให้ผู้บริหารมีความมั่นใจ
อย่างสมเหตุสมผลว่าระบบการควบคุมภายในน้ันยังคงมปี ระสิทธิภาพ
3.5.1 การติดตามเป็นการควบคุม และกำกับดูแลของฝ่ายบริหารเพื่อติดตามตรวจสอบ
ผลความ ก้าวหน้าของการดำเนินงานว่าเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ เพียงใด และมีปัญหาอุปสรรค
ท่ตี ้องได้รับการปรับปรงุ แกไ้ ขอย่างไร
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~7~
3.5.2 การประเมินผล ระบบการควบคุมภายในที่นำไปใช้ในระยะเวลาพอสมควรแล้ว ควรจัด
ให้มีการประเมินผลว่าระบบการควบคุมภายในนั้นยังเหมาะสมที่จะใช้ต่อไปหรือไม่ โดยผู้ประเมินผล
ต้องไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกำหนดระบบการควบคุมภายใน เพื่อมีความอิสระในการรายงานผลการ
ประเมิน และให้จัดทำรายงานเสนอต่อผู้บริหาร โดยชี้แจงให้ทราบถึงข้อบกพร่องที่ค้นพบ หรือสาเหตุ
ของความแตกตา่ ง ระหวา่ งผลการดำเนนิ งานจรงิ กบั การประมาณการ และผทู้ ตี่ ้องรับผดิ ชอบ รวมทั้งเสนอ
ให้มีการสั่งการ เพ่ือแกไ้ ขตอ่ ไป
สหกรณก์ บั การควบคมุ ภายใน
คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ต้องจัดให้มีระบบการควบคุมภายในที่ดีในสหกรณ์โดยให้
แทรกอยู่ในกระบวนการปฏิบัติงานตามปกติ และต้องสร้างจิตสำนึกกระตุ้นให้เจ้าหน้าที่สหกรณ์ตระหนัก
ถึง ความสำคัญของการควบคุมภายใน รวมทั้งปฏิบัติตนให้เป็นตัวอย่างที่ดี เพื่อให้การดำเนินงานของ
สหกรณ์เป็นไป อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล แม้ว่าระบบการควบคุมภายในจะมีความจำเป็นและ
เกี่ยวข้องกับ ความสำเร็จในการดำเนินงานของสหกรณ์ แต่หากใช้อย่างไม่ถูกต้อง เช่น เข้มงวด หรือ
เคร่งครัดเกินสมควร อาจทำให้การปฏิบัติงานติดขัด ล่าช้า หรือไม่คล่องตัว ในทางตรงกันข้ามหากปล่อย
ปละ ละเว้นไม่ปฏิบัติตาม ระบบการควบคุมภายในท่ีกำหนดก็อาจทำให้มีความเสยี่ งท่จี ะเกดิ ความเสียหาย
หรือการทุจริตขึ้น ดังนั้น คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์จะต้องทำให้เกิดความสมดุลระหว่าง
ความคล่องตัวในการปฏิบัติงานกับระดับ การควบคุมภายในที่มีประสิทธิผล จึงจำเป็นต้องศึกษาเกี่ยวกับ
ลักษณะของการควบคุมภายในที่ดี การควบคุม ภายในแต่ละด้านและข้อจำกัดของการควบคุมภายใน
เพื่อใหเ้ กดิ ความรู้ ความเขา้ ใจและสามารถนำไปใช้ ประโยชน์ในการบริหารงานสหกรณ์
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~8~
บทที่ 2
แผนปฏิบตั กิ ารควบคุมภายในสหกรณ์ออมทรพั ยค์ รูนา่ น จำกัด
ประจำปงี บประมาณ 2564
วิสยั ทศั น์ (Vision)
สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด เป็นองค์กรที่บริหารจัดการเพื่อสมาชิกด้วยความโปร่งใส
บริการประทบั ใจ เทคโนโลยีทนั สมยั ยึดหลกั ประชาธิปไตย ใส่ใจดา้ นสวสั ดิการ
พนั ธกจิ (Mission)
พนั ธกิจท่ี 1 พัฒนาสหกรณใ์ ห้เป็นศนู ยก์ ลางทางการเงินของสมาชิก
พนั ธกจิ ท่ี 2 พัฒนาระบบการบรหิ ารจัดการสหกรณ์แบบมืออาชพี ตามระบบ CQA
พนั ธกิจท่ี 3 พฒั นาบคุ ลากรทุกระดับส่คู วามเป็นมืออาชีพ
พนั ธกจิ ที่ 4 พัฒนาโครงสร้างพ้นื ฐานและการบริการใหไ้ ด้มาตรฐาน
พันธกิจที่ 5 พฒั นาระบบสารสนเทศ เทคโนโลยี และการสื่อสารใหม้ ีประสทิ ธิภาพ
พนั ธกิจท่ี 6 เช่อื มโยงเครอื ขา่ ยความร่วมมือกับขบวนการสหกรณใ์ นประเทศไทย
เปา้ ประสงค์ (Goals)
1. สหกรณอ์ อมทรัพยค์ รนู ่าน จำกดั เปน็ องค์กรท่ีเป็นศูนยก์ ลางการเงินแกส่ มาชิกท่ีมีความม่นั คง
และพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ของสมาชกิ ทัง้ ในด้านการฝาก การให้สนิ เชื่อ และการลงทุนด้านอน่ื ๆ
2. สมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด ได้รับสวัสดิการอย่างหลากหลายและครอบคลุม
โดยเฉพาะสวสั ดิการท่ชี ว่ ยพัฒนาคุณภาพชวี ิตและความมน่ั คงของสมาชกิ และครอบครวั
3. สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด เป็นองค์กรที่บริหารจัดการที่มีมาตรฐานตามระบบ CQA
โดยมีจุดเน้นในเรื่องของการกระจายอำนาจ การมีส่วนร่วม การพัฒนาการบริการสมาชิกและ
การบริหารงานที่ยึดหลักธรรมาภิบาล ส่งผลให้สหกรณ์เป็นองค์กรที่มีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการ
ที่ดมี ีประสทิ ธภิ าพและไดร้ ับความเชอ่ื ม่นั จากสมาชกิ และสงั คม
4. สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด เป็นองค์กรที่มีระบบสารสนเทศ เทคโนโลยี และการสื่อสาร
จนสามารถรองรับการบริหารจัดการยุคใหม่และการเข้าถึงการให้บริการกับสมาชิก ตลอดจนการนำ
เทคโนโลยีในการเพ่ิมประสิทธภิ าพในการปฏบิ ตั ิงาน
5. สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด มีบุคลากรทุกระดับที่มีความเป็นมืออาชีพในการบริหาร
จัดการและการดำเนินงานของสหกรณ์ และสมาชิกสหกรณ์มีอุดมการณ์สหกรณ์อย่างทั่วถึง จนสามารถ
ร่วมมอื ช่วยเหลือกนั ในมวลหมู่สมาชิกตามระบบการบรหิ ารงานสหกรณ์ สูค่ วามสำเรจ็ ตามอดุ มการณ์ และ
หลกั การสหกรณ์
6. สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด มีโครงสร้างพื้นฐานที่สมบูรณ์เอื้อและสนองต่อการพัฒนา
ระบบบริหารสหกรณ์และการดำเนินงานสหกรณ์และมีมาตรฐานในการให้บริการกับสมาชิกจนได้รับ
ความพงึ พอใจจากสมาชกิ
7. สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด มีภาคีเครือข่ายการบริหารสหกรณ์ และมีการเชื่อมโยง
เครอื ข่ายทางธรุ กจิ กบั ขบวนการสหกรณท์ ่ีเอือ้ ต่อประสิทธิภาพการบรหิ ารงานสหกรณ์
งานควบคุมภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~9~
วตั ถปุ ระสงค์
1. เพื่อกำหนดกิจกรรมการควบคุมภายใน ประจำปีงบประมาณ 2564 ให้มีความชัดเจนทั้งใน
สว่ นของหวั ข้อทีจ่ ะต้องดำเนินการ กรอบเวลา และผ้รู ับผดิ ชอบ
2. เพื่อประโยชน์ในการติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน การควบคุมภายในได้อย่างเป็น
รปู ธรรม
3. เพื่อให้การบริหารจัดการด้านการควบคุมภายใน มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และนำไปสู่
การเปน็ วฒั นธรรมองคก์ ร
สาระสำคัญของแผนปฏิบตั กิ ารควบคุมภายใน ประจำปงี บประมาณ 2564
แผนปฏิบัติการควบคุมภายใน ประจำปี 2564 แบ่งออกเป็น 5 องค์ประกอบ ตามการควบคุม
ภายในของกรมตรวจบัญชสี หกรณ์ คอื
1. สภาพแวดลอ้ มการควบคมุ (Control Environment)
2. การประเมนิ ความเส่ยี ง (Risk Assessment)
3. กิจกรรมการควบคมุ (Control Activities)
4. ขอ้ มลู สารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication)
5. การติดตามประเมินผล (Monitoring)
แผนปฏิบตั ิการควบคมุ ภายใน ประจำปีงบประมาณ 2564
กจิ กรรม ระยะเวลา หน่วยงาน หนว่ ยรับตรวจ
รับผิดชอบ/
๑. เสนอแต่งตง้ั คณะกรรมการ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ เก่ยี วขอ้ ง คณะกรรมการ
ควบคุมภายใน ดำเนนิ การ
๒. ประชมุ วางแผนชแี้ จงแนว กมุ ภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ คณะกรรมการ คณะกรรมการ
ทางการดำเนนิ งาน ควบคมุ ภายใน ดำเนินการ
๓. ดำเนนิ งานตามแผนงานการ กมุ ภาพนั ธ์ - คณะกรรมการ
ควบคุมภายใน ธนั วาคม ๒๕๖๔ คณะกรรมการ ดำเนินการ
ควบคุมภายใน
๔. สรุปผลการตรวจสอบ เพอ่ื มิถนุ ายน – คณะกรรมการ
วางแผนปรับปรงุ แกไ้ ขในสว่ นที่ ธันวาคม ๒๕๖๔ คณะกรรมการ ดำเนินการ
บกพรอ่ ง ควบคมุ ภายใน/ฝ่าย
๕. ตดิ ตาม/รายงานผลการ จดั การ
ปฏบิ ัตงิ านที่มีการแก้ไข
๖. รายงานการควบคมุ ภายใน คณะกรรมการ
ควบคมุ ภายใน
กมุ ภาพนั ธ์ - คณะกรรมการ คณะกรรมการ
ธนั วาคม ๒๕๖๔ ควบคมุ ภายใน ดำเนินการ
กุมภาพันธ-์ คณะกรรมการ คณะกรรมการ
ธนั วาคม ๒๕๖๔ ควบคมุ ภายใน ดำเนินการ
ตาราง 1 แผนปฏิบตั กิ ารควบคมุ ภายใน ปี 2564
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 10 ~
แนวทางการควบคุมภายในสำหรับสหกรณ์
แผนภาพ 1 โครงสร้างการบรหิ ารจดั การภายในสหกรณ์
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~ 11 ~
บทท่ี 3
ผลประเมนิ การดำเนนิ การของสหกรณ์ออมทรัพย์ครูนา่ น จำกดั
ตามแนวทางในการควบคุมภายใน
1. การประเมินสภาพแวดล้อมของการควบคุม
ท่ี รายการ ค่าเฉลี่ย ระดับชนั้ คณุ ภาพ
1 ความซื่อสัตยแ์ ละจรยิ ธรรม 93.65 ดีมาก
2 คณะกรรมการดำเนนิ การ 88.89 ดมี าก
3 ฝ่ายจดั การ/ผู้ทำหนา้ ท่ฝี ่ายจัดการ 87.62 ดีมาก
4 ผตู้ รวจสอบกิจการ/ผตู้ รวจสอบภายใน 96.83 ดมี าก
5 นโยบายและการวางแผน 97.62 ดีมาก
6 โครงสร้างสหกรณ์ 100 ดมี าก
7 การบรหิ ารทรพั ยากรบุคคล 98.40 ดีมาก
8 สภาพเศรษฐกจิ และสภาพแวดลอ้ มท่วั ไป 87.30 ดมี าก
93.79 ดมี าก
รวม
ผลการประเมินสภาพแวดล้อมการควบคุม ทั้ง 8 ประเด็น พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละมากที่สุด
คือ โครงสร้างสหกรณ์(ร้อยละ 100) รองลงมา คือ การบริหารทรัพยากรบุคคล (ร้อยละ98.4๐) และ
นโยบายการวางแผน (ร้อยละ97.62) ตามลำดับ ประเด็นที่มี่ค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ สภาพเศรษฐกิจ
และสภาพแวดล้อมทว่ั ไป (รอ้ ยละ87.30)
2. การประเมนิ ความเสย่ี งและกจิ กรรมการควบคุม คา่ เฉลย่ี ระดับชั้นคณุ ภาพ
2.1 ดา้ นการเงินการบัญชี 85.71 ดมี าก
ท่ี รายการ 84.92 ดมี าก
1 การปฏบิ ตั ิงานด้านการเงนิ ไมเ่ หมาะสม 87.57 ดีมาก
2 รบั เงินแล้วไม่บันทกึ บญั ชี 88.98 ดีมาก
3 จ่ายเงนิ โดยไมม่ หี ลักฐานการง่าย/ จา่ ยเงนิ ซ้ำ/ จ่ายเงินเกิน 89.84 ดีมาก
4 การเกบ็ รักษาเงินไม่ปลอดภัย 87.39 ดีมาก
5 การจดั ทำบญั ชไี ม่ถกู ต้อง
รวม
จากแผนภูมิผลการประเมินความเสี่ยงด้านการเงินการบัญชี พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละมาก
ที่สุด คือ การจัดทำบัญชีไม่ถูกต้อง (ร้อยละ89.84) แสดงว่ามีประเด็นนี้มีความเสี่ยงน้อยที่สุด รองลงมา
คือ การเก็บรักษาเงินไม่ปลอดภัย (ร้อยละ88.98) และจ่ายเงินโดยไม่มีหลักฐานการจ่าย/ จ่ายเงินซ้ำ/
จ่ายเงินเกิน(ร้อยละ88.98) ตามลำดับ ผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ รับเงินแล้วไม่บันทึกบัญชี
(ร้อยละ84.92) แสดงว่าประเดน็ น้ีมีความเสยี่ งมากทีส่ ดุ
งานควบคุมภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 12 ~
2.2 ด้านธรุ กิจสินเช่ือ ค่าเฉลี่ย ระดบั ชน้ั คุณภาพ
ที่ รายการ 74.60 ดมี าก
1 การดำเนินงานไมเ่ ป็นไปตามแผน / เป้าหมายท่ีกำหนด 87.30 ดีมาก
2 เจา้ หน้าท่สี นิ เชอื่ ทำหนา้ ทร่ี ับ-จ่ายเงนิ และจดั ทำบัญชยี อ่ ย 79.37 ดีมาก
3 จ่ายเงนิ กู้โดยไม่ไดร้ ับการอนมุ ัติ 80.95 ดีมาก
4 จ่ายเงินกู้เกินกวา่ วงเงินทไ่ี ด้รับอนุมตั ิ 88.49 ดมี าก
5 จ่ายเงินกู้โดยไม่มีหลกั ประกนั / หลกั ประกนั ไม่เป็นไปตามระเบียบฯ 53.97 พอใช้
6 รับชำระหนนี้ อกทท่ี ำการของสหกรณ์ 85.19 ดีมาก
7 รบั ชำระหนไี้ มบ่ นั ทึกบัญชี 75.13 ดมี าก
8 ลูกหนีเ้ งนิ ก้ไู ม่สามารถชำระหนไี้ ด้ตามกำหนด 72.22 ดมี าก
9 ตงั้ ค่าเผื่อหน้ีสงสยั จะสูญไม่เพียงพอ 84.92 ดีมาก
10 คำนวณดอกเบยี้ เงินใหก้ ผู้ ิดพลาด 78.21 ดีมาก
รวม
จากแผนภมู ิผลการประเมินความเส่ียงด้านธุรกจิ สนิ เช่ือ พบวา่ ประเดน็ ท่ีมีคา่ รอ้ ยละมากท่ีสุด คือ
จ่ายเงินกู้โดยไม่มีหลักประกัน/หลักประกันไม่เป็นไปตามระเบียบฯ (ร้อยละ88.49) แสดงว่าประเด็นนี้มี
ความเสี่ยงน้อยที่สุด รองลงมา คือ เจ้าหน้าที่สินเชื่อทำหน้าที่รับ-จ่ายเงิน และจัดทำบัญชีย่อย (ร้อยละ
87.30) และรับชำระหน้ีไม่บันทึกบัญชี (ร้อยละ85.13) ตามลำดับ ผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด
คือ การรบั ชำระหน้นี อกท่ีทำงานของสหกรณ์ (ร้อยละ53.97) แสดงวา่ ประเดน็ นีม้ ีความเสย่ี งมากทีส่ ุด
2.3 ธรุ กจิ เงนิ รับฝาก ค่าเฉล่ยี ระดับชั้นคณุ ภาพ
ท่ี รายการ 76.19 ดมี าก
1 การดำเนินงานไม่เป็นไปตามแผน / เป้าหมายทก่ี ำหนดไว้ 85.71 ดมี าก
2 เจ้าหนา้ ท่รี บั ฝากเงินทำหนา้ ที่รบั -จ่าย และจดั ทำบัญชียอ่ ย 73.81 ดมี าก
3 ปฏบิ ตั ผิ ดิ ระเบียบ ขอ้ บงั คับ 50.00 พอใช้
4 รบั ฝากเงนิ นอกท่ีทำการสหกรณ์ 85.40 ดีมาก
5 การรับฝากเงินและถอนเงนิ ไมต่ รงกบั หลักฐาน 88.10 ดมี าก
6 บญั ชีย่อยเจา้ หนเ้ี งนิ รับฝากไมถ่ ูกตอ้ ง 90.48 ดีมาก
7 การคำนวณดอกเบยี้ เงนิ รบั ฝากผิดพลาด 78.53 ดมี าก
รวม
จากแผนภมู ิผลการประเมนิ ความเส่ียงด้านธุรกจิ เงนิ รับฝาก พบว่า ประเดน็ ทม่ี คี า่ ร้อยละมากท่ีสุด
คือ การคำนวณดอกเบี้ยเงินรับฝากผิดพลาด (ร้อยละ90.48) แสดงว่าประเด็นนี้มีความเสี่ยงน้อยที่สุด
รองลงมา คือ บัญชีย่อยเจ้าหนี้เงินรับฝากไม่ถูกต้อง (ร้อยละ88.10) และเจ้าหน้าที่รับฝากเงินทำหน้าที่
รับ-จ่าย และจัดทำบัญชีย่อย(ร้อยละ85.71) ตามลำดับ ผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ การรับ
ฝากเงนิ นอกท่ที ำการ (ร้อยละ50.00) แสดงวา่ ประเด็นนมี้ คี วามเสี่ยงมากทีส่ ุด
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูน่าน จำกัด
ประจำปี 2564
~ 13 ~
2.4 เงนิ ลงทนุ ในหลกั ทรพั ย์ คา่ เฉล่ีย ระดบั ช้นั คณุ ภาพ
ท่ี รายการ
1 ลงทุนในหลักทรพั ย์ทไ่ี มเ่ ปน็ ไปตามกฎหมาย 52.38 พอใช้
2 ลงทนุ ในหลักทรพั ยท์ ่ีไมเ่ หมาะสม
3 ไดร้ ับผลตอบแทนจากการลงทนุ ไมค่ รบถ้วน 62.70 ดี
4 จำหนา่ ยเงนิ ลงทนุ ขาดทนุ /ไมค่ ุ้มค่า
5 เอกสารเงินลงทุนในหลกั ทรัพยส์ ูญหาย/ไมค่ รบถ้วน 70.63 ดีมาก
6 การแสดงรายการเงินลงทุน ณ วันสิ้นปไี มถ่ กู ตอ้ ง
65.87 ดี
69.05 ดี
65.08 ดี
รวม 64.29 ดี
จากแผนภูมิผลการประเมินความเสี่ยงด้านเงินลงทุนในหลักทรัพย์ พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละ
มากที่สุด คือ ได้รับผลตอบแทนจาการลงทุนไม่ครบถ้วน(ร้อยละ70.63) แสดงว่า ประเด็นนี้มีความเสี่ยง
น้อยที่สุด รองลงมา คือ เอกสารเงินลงทุนในหลักทรัพย์สูญหาย/ไม่ครบถ้วน (ร้อยละ69.05) และ
จำหน่ายเงินลงทุนขาดทุน/ไม่คุ้มค่า(ร้อยละ65.87) ผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ การลงทุนใน
หลกั ทรพั ย์ทไ่ี มเ่ ปน็ ไปตามกฎหมาย (ร้อยละ52.38) แสดงวา่ ประเดน็ นมี้ คี วามเสี่ยงมากที่สุด
2.5 ที่ดนิ อาคารและอุปกรณ์ ค่าเฉล่ยี ระดับช้นั คณุ ภาพ
ที่ รายการ 80.16 ดีมาก
1 การจัดซื้อก่อสร้างไม่เป็นไปตามระเบียบมติที่ประชุมใหญ่
มตทิ ่ีประชุมคณะกรรมการ 81.75 ดมี าก
2 ทรพั ย์สินของสหกรณ์เส่ือมชำรุด/เสยี หายสญู หาย 76.72 ดมี าก
3 การดูแล บำรงุ รกั ษาทรัพยส์ ินไมเ่ หมาะสม 79.37 ดมี าก
4 โอนทรัพย์สินออกจากทะเบียนคุมไม่มีเหตผุ ล 84.13 ดมี าก
5 ซื้อทรพั ยส์ ินในราคาสูงกวา่ ทคี วร 74.60 ดมี าก
6 บนั ทึกมลู ค่าทรพั ยส์ ินในบญั ชไี มถ่ กู ต้อง 79.45 ดมี าก
รวม
จากแผนภูมิผลการประเมินความเสี่ยงด้านที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละ
มากที่สุด คือ ซื้อทรัพย์สินในราคาสูงกว่าที่ควร (ร้อยละ84.13) แสดงว่า ประเด็นนี้มีความเสี่ยงน้อยท่ีสุด
รองลงมา คือ ทรัพย์สินของสหกรณ์เสื่อมชำรุด/เสียหายสูญหาย (ร้อยละ81.75) และการจัดซื้อก่อสร้าง
ไม่เป็นไปตามระเบียบมติที่ประชุมใหญ่มติที่ประชุมคณะกรรมการ(ร้อยละ80.16) ตามลำดับ ผลประเมิน
ที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ บันทึกมูลค่าทรัพย์สินในบัญชีไม่ถูกต้อง (ร้อยละ74.60) แสดงว่าประเด็นนี้มี
ความเสี่ยงมากทส่ี ดุ
งานควบคุมภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครูนา่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~ 14 ~
2.6 เจา้ หน้เี งินกู้ ค่าเฉล่ีย ระดบั ชัน้ คณุ ภาพ
ที่ รายการ
1 กเู้ งนิ โดยไมผ่ า่ นการอนมุ ัติจากคณะกรรมการ/ 84.13 ดีมาก
ทป่ี ระชุมใหญ่ 80.95 ดมี าก
2 นำเงนิ กไู้ ปใช้ผดิ วัตถุประสงค์ 82.14 ดมี าก
3 จ่ายเงินชำระหนี้เจา้ หนี้เกนิ กว่าหนท้ี ่ีมีอยู่ 82.41 ดมี าก
รวม
จากแผนภูมิผลการประเมินความเสี่ยงด้านเจ้าหน้ีเงินกู้ พบว่า ประเด็นที่มคี ่าร้อยละมากที่สุด คือ
กู้เงินโดยไม่ผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการ(ร้อยละ84.13) แสดงว่า ประเด็นนี้มีความเสี่ยงน้อยที่สุด
และผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ นำเงิน กู้ไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ (ร้อยละ80.95) แสดงว่า
ประเด็นน้ีมคี วามเสี่ยงมากทส่ี ดุ
2.7 สมาชกิ และทนุ เรือนหุน้
ท่ี รายการ ค่าเฉลย่ี ระดับช้ันคณุ ภาพ
ดมี าก
1 การดำเนนิ งานไมเ่ ปน็ ไปตามแผนและเป้าหมายท่กี ำหนดไว้ 77.78 ดมี าก
ดีมาก
2 การรบั สมาชกิ ไม่เปน็ ไปตามหลกั เกณฑใ์ นข้อบงั คบั 85.71 ดมี าก
ดมี าก
3 บันทึกทุนเรอื นหุ้นไมค่ รบถว้ น 85.71 ดีมาก
4 สมาชิกลาออกโดยยงั มภี าระผูกพนั กับสหกรณ์ 83.33
5 จ่ายเงินปันผลไม่ถกู ตอ้ ง 86.77
รวม 83.86
จากแผนภูมิผลการประเมินความเสี่ยงด้านสมาชิกและทนุ เรือนหุ้น พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละมาก
ทส่ี ุด คอื จ่ายเงนิ ปนั ผลไมถ่ ูกตอ้ ง(86.77) แสดงวา่ ประเดน็ นี้มคี วามเส่ยี งนอ้ ยท่สี ุด รองลงมา คือ การรับ
สมาชิกไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และการบันทึกทุนเรือนหุ้นไม่ครบถ้วน(ร้อยละ85.71) และผลประเมิน
ที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ การดำเนินงานไม่เป็นไปตามแผนและเป้าหมายที่กำหนดไว้ (ร้อยละ77.78)
แสดงว่าประเดน็ นม้ี ีความเสย่ี งมากท่สี ุด
3. การประเมนิ ระบบข้อมลู สารสนเทศและการสอ่ื สาร
ท่ี รายการ คา่ เฉล่ีย ระดบั ชั้นคุณภาพ
1 ขอ้ มูลขา่ วสาร 97.62 ดีมาก
2 ระบบสารสนเทศ 100 ดมี าก
3 การปอ้ งกนั ดแู ลรกั ษาสารสนเทศ 100 ดมี าก
99.21 ดมี าก
รวม
จากแผนภูมิผลการประเมินระบบข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละ
มากทีส่ ดุ มี 2 ประเดน็ คอื การปอ้ งกันดแู ลรกั ษาสารสนเทศ และระบบสารสนเทศ (ร้อยละ100) และผล
ประเมนิ ทม่ี คี ่าร้อยละน้อยทีส่ ดุ คือ ข้อมลู ข่าวสาร (ร้อยละ97.62)
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~ 15 ~
4. การประเมินระบบการกำกบั และการประเมนิ
ท่ี รายการ ค่าเฉลยี่ ระดับชน้ั คณุ ภาพ
1 รายงานผลการปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบกิจการที่เป็นลายลักษณ์ 100 ดมี าก
อักษรอย่างสม่ำเสมอ
2 การประชมุ คณะกรรมการดำเนินการโดยสม่ำเสมอ 100 ดีมาก
3 บนั ทึกรายงานการประชมุ เปน็ ลายลกั ษณอ์ ักษร 100 ดมี าก
4 การรายงานปัญหาของการดำเนินงานแต่ละด้าน และติดตามความ 100 ดมี าก
คืบหน้าของการแก้ไขปัญหาอยา่ งทันเหตุการณ์
5 การเปรียบเทียบผลการดำเนินงานกับแผนงานและงบประมาณที่ 100 ดมี าก
กำหนดไว้
6 การพิจารณาแก้ไขผลการดำเนินงาน หากไม่เป็นไปตามแผนงานและ 100 ดีมาก
งบประมาณที่กำหนด
7 การนำข้อสงั เกต / ข้อบกพร่องท่ไี ด้รบั แจ้งจากผสู้ อบบญั ชี /ผู้ตรวจสอบ 100 ดมี าก
กิจการ /ผู้ตรวจสอบภายใน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาพิจารณา
ดำเนินการ
8 การตดิ ตามผลการปฏบิ ตั ิงานของบคุ ลากรตามท่กี ำหนดไว้ 95.24 ดมี าก
รวม 99.40 ดมี าก
จากแผนภูมิผลการประเมินระบบการกำกับและการประเมิน พบว่า ประเด็นที่มีค่าร้อยละมาก
ที่สุด มี 7 ประเด็น คือ รายงานผลการปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบกิจการที่เป็นลายลักษณ์อักษรอย่าง
สม่ำเสมอ การประชุมคณะกรรมการดำเนินการโดยสม่ำเสมอ บันทึกรายงานการประชุมเป็นลายลักษณ์
อักษร การรายงานปัญหาของการดำเนินงานแต่ละด้าน และติดตามความคืบหน้าของการแก้ไขปัญหา
อย่างทันเหตุการณ์ การเปรียบเทียบผลการดำเนินงานกับแผนงานและงบประมาณที่กำหนดไว้
การพิจารณาแก้ไขผลการดำเนินงาน หากไม่เป็นไปตามแผนงานและงบประมาณที่กำหนด และการนำ
ข้อสังเกต / ข้อบกพร่องที่ได้รับแจ้งจากผู้สอบบัญชี /ผู้ตรวจสอบกิจการ /ผู้ตรวจสอบภายใน และ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาพิจารณาดำเนินการ(ร้อยละ100) และผลประเมินที่มีค่าร้อยละน้อยที่สุด คือ
การตดิ ตามผลการปฏบิ ตั ิงานของบคุ ลากรตามทีก่ ำหนดไว(้ ร้อยละ95.24)
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 16 ~
บทที่ 4
สรุปผลการประเมนิ การดำเนนิ การของสหกรณ์ออมทรพั ยค์ รนู า่ น จำกัด
ประจำปี ๒๕๖๔
1. ด้านสภาพแวดลอ้ มของการควบคุม
ประเด็นโครงสร้างสหกรณ์เป็นประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด รองลงมา คือ การบริหาร
ทรัพยากรบุคคล และนโยบายการวางแผน ตามลำดับ ประเด็นที่มีความเสี่ยงมากที่สุด คือ สภาพ
เศรษฐกิจและสภาพแวดลอ้ มทั่วไป
2. ด้านกิจกรรมการควบคุม 7 ดา้ น
2.1 ดา้ นการเงนิ การบัญชี
ความเสี่ยงด้านการเงินการบัญชี ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด คือ การจัดทำบัญชีไม่ถูกต้อง
รองลงมา คือ การเกบ็ รักษาเงินไม่ปลอดภัย และจ่ายเงนิ โดยไมม่ ีหลกั ฐานการจ่าย/จา่ ยเงนิ ซ้ำ/จ่ายเงนิ เกิน
ตามลำดบั ประเด็นท่มี ีความเสย่ี งมากท่ีสุด คือ รับเงินแล้วไม่บันทึกบัญชี
2.2 ด้านธรุ กจิ สินเชือ่
ความเสี่ยงด้านธุรกิจสินเชื่อ ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด คือ จ่ายเงินกู้โดยไม่มีหลักประกัน/
หลักประกันไม่เป็นไปตามระเบียบฯ รองลงมา คือ เจ้าหน้าที่สินเชื่อทำหน้าที่รับ-จ่ายเงิน และจัดทำบัญชี
ย่อย และรับชำระหน้ีไมบ่ ันทกึ บัญชี ตามลำดับ ประเด็นที่มคี วามเสี่ยงมากที่สุดคือ การรับชำระหน้ีนอกที่
ทำงานของสหกรณ์
2.3 ธรุ กจิ เงินรับฝาก
ความเสี่ยงด้านธุรกิจเงินรับฝาก ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุดคือ การคำนวณดอกเบี้ยเงินรับ
ฝากผิดพลาดรองลงมา คือ บัญชีย่อยเจ้าหนี้เงินรับฝากไม่ถูกต้อง และเจ้าหน้าที่รับฝากเงินทำหน้าที่รับ-
จา่ ย และจัดทำบญั ชีย่อย ตามลำดบั ประเดน็ นมี้ คี วามเส่ียงมากที่สุด คือ การรับฝากเงนิ นอกทีท่ ำการ
2.4 เงนิ ลงทุนในหลกั ทรัพย์
ความเสย่ี งดา้ นเงนิ ลงทนุ ในหลักทรพั ย์ ประเดน็ ท่ีมีความเสยี่ งน้อยทส่ี ดุ คือ ไดร้ ับผลตอบแทนจาก
การลงทุนไม่ครบถ้วน รองลงมา คือ เอกสารเงินลงทนุ ในหลักทรัพย์สูญหาย/ไม่ครบถว้ น และจำหน่ายเงิน
ลงทุนขาดทุน/ไม่คุ้มค่า ประเด็นที่มีความเสี่ยงมากที่สุด คือ การลงทุนในหลักทรัพย์ที่ไม่เป็นไปตาม
กฎหมาย
2.5 ทดี่ นิ อาคารและอุปกรณ์
ความเสีย่ งดา้ นทีด่ ิน อาคารและอปุ กรณ์ ประเด็นท่ีมีความเส่ียงนอ้ ยท่ีสดุ คอื ซือ้ ทรพั ยส์ นิ ในราคา
สูงกว่าที่ควร รองลงมา คือ ทรัพย์สินของสหกรณ์เสื่อมชำรุด/เสียหายสูญหาย และการจัดซื้อก่อสร้างไม่
เป็นไปตามระเบียบมติที่ประชุมใหญ่มติที่ประชุมคณะกรรมการ ตามลำดับ ประเด็นที่มีความเสี่ยงมาก
ท่สี ุดคือ บนั ทกึ มลู คา่ ทรัพยส์ นิ ในบญั ชีไมถ่ กู ตอ้ ง
2.6 เจ้าหนี้เงินกู้
ความเสี่ยงด้านเจ้าหนี้เงินกู้ ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุดคือ กู้เงินโดยไม่ผ่านการอนุมัติจาก
คณะกรรมการและประเด็นที่มคี วามเสีย่ งมากทสี่ ดุ คือ นำเงนิ ก้ไู ปใช้ผิดวตั ถปุ ระสงค์
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู ่าน จำกัด
ประจำปี 2564
~ 17 ~
2.7 สมาชิกและทนุ เรือนหุ้น
ความเสี่ยงด้านสมาชิกและทุนเรือนหุ้น ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยท่ีสุด คือ จ่ายเงินปันผล
ไม่ถูกต้อง รองลงมา คือ การรับสมาชิกไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และการบันทึกทุนเรือนหุ้นไม่ครบถ้วน
และประเดน็ นีม้ คี วามเสย่ี งมากทส่ี ุด คือ การดำเนินงานไมเ่ ปน็ ไปตามแผนและเปา้ หมายท่ีกำหนดไว้
3. ดา้ นระบบข้อมูลสารสนเทศและการสอื่ สาร
ด้านระบบข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด มี 2 ประเด็น คือ
การป้องกันดูแลรักษาสารสนเทศ และระบบสารสนเทศ และประเด็นที่มีความเสี่ยงมากที่สุด คือ ข้อมูล
ขา่ วสาร
4. ด้านระบบการกำกับและการประเมิน
ด้านระบบการกำกับและการประเมิน ประเด็นที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด มี 7 ประเด็น คือ รายงาน
ผลการปฏิบตั ิงานของผู้ตรวจสอบกิจการที่เป็นลายลักษณ์อักษรอยา่ งสม่ำเสมอ การประชุมคณะกรรมการ
ดำเนินการโดยสม่ำเสมอ บันทึกรายงานการประชุมเป็นลายลักษณ์อักษร การรายงานปัญหาของการ
ดำเนินงานแต่ละด้าน และติดตามความคืบหน้าของการแก้ไขปัญหาอย่างทันเหตุการณ์ การเปรียบเทียบ
ผลการดำเนินงานกับแผนงานและงบประมาณที่กำหนดไว้ การพิจารณาแก้ไขผลการดำเนินงาน หากไม่
เป็นไปตามแผนงานและงบประมาณที่กำหนด และการนำข้อสังเกต / ข้อบกพร่องที่ได้รับแจ้งจากผู้สอบ
บัญชี /ผู้ตรวจสอบกิจการ /ผู้ตรวจสอบภายใน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาพิจารณาดำเนินการ และ
ประเดน็ ท่ีมีความเสีย่ งมากที่สุด คอื การตดิ ตามผลการปฏบิ ัติงานของบุคลากรตามทกี่ ำหนดไว้
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูน่าน จำกัด
ประจำปี 2564
~ 18 ~
บทท่ี ๕
สรุปผลการการดำเนนิ การของคณะกรรมการควบคุมภายในสหกรณอ์ อมทรัพย์ครนู า่ น จำกดั
ประจำปี ๒๕๖๔
การดำเนินงานของสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รูน่าน จำกัด ซึ่งเป็นองค์กรของสมาชิกทีไ่ ด้เลือกผู้แทนมา
ทำหน้าท่ีคณะกรรมการดำเนินการ(จำนวน๑๕ คน) ให้บริหารจัดการกิจการของสหกรณ์ให้เป็นไปตาม
กฎหมายสหกรณ์ ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่งและกฎหมายอื่นๆที่เกี่ยวข้อง มีรูปแบบการบริหารจัดการเป็น
ระบบการถว่ งดุลและมกี ารตรวจสอบตดิ ตามซ่ึงกันและกันตามโครงสรา้ งต่อไปน้ี
คณะกรรมการควบคุมภายในตามคำสั่ง ที่ ๔/๒๕๖๔ ลงวันท่ี ๑๑ มกราคม ๒๕๖๔ ได้กำหนด
แนวทางการทำงานประจำปี ๒๕๖๔ โดยจัดทำแผนปฏิบัติการควบคุมภายในประจำปี ๒๕๖๔
ประกอบด้วย ๕ องค์ประกอบตามเกณฑ์ของกรมตรวจสอบบัญชีสหกรณ์ คือสภาพแวดล้อมการควบคุม
การประเมินความเส่ียง กิจกรรมการควบคมุ ข้อมูลสารสนเทศและการติดตามประเมนิ ผล
วธิ ีการดำเนนิ งานตามแผนการควบคมุ ภายใน
-จดั ทำเครือ่ งมอื เพื่อประเมินตาม ๕ องค์ประกอบหลกั ในรูปแบบออนไลน์ เพื่อสะดวกในการ
บริหารจดั การ
-รวบรวม วเิ คราะห์ข้อมูล
-รายงานตอ่ คณะกรรมการดำเนนิ การ สองเดอื น/คร้ัง
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 19 ~
-จัดทำเอกสาร สรปุ รายงาน
-สรปุ รายงานต่อที่ประชมุ สามัญประจำปี
ผลทีเ่ กดิ กบั สหกรณ์
สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัดมีระบบการควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
เป็นไปตามกฎหมายสหกรณ์ ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่งและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง สร้างความเชื่อมั่น ทำให้
กระบวนการปฏิบัติงานของคณะกรรมการดำเนินการและฝ่ายจัดการของสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูน่าน จำกัด
ดำเนินงานใหบ้ รรลุตามวตั ถปุ ระสงคต์ ามแผนการควบคมุ ภายในอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ล
ด้วยความปรารถนาดี
คณะกรรมการควบคุมภายใน
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~ 20 ~
ภาคผนวก
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครนู า่ น จำกัด
ประจำปี 2564
~ 21 ~
แบบประเมินการดำเนินการของสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รนู ่าน จำกัด
ตามแนวทางในการควบคุมภายใน
คำชแ้ี จง
แบบประเมินนี้จัดทำขึ้นตามแนวทางการดำเนินการตามแผนการควบคุมภายใน
สหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด ประจำปี 2564 เพื่อศึกษาการดำเนินการตามกรอบและแนวทางการ
ปฏิบัติงานของสหกรณ์ออมทรัพย์ครูน่าน จำกัด เพื่อนำข้อมูลที่ได้กำหนดเป็นแนวทางในการดำเนินงาน
ของสหกรณ์มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และให้เป็นไปตามกฎหมายสหกรณ์ ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง
และกฎหมายอนื่ ทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง
1. การประเมนิ สภาพแวดล้อมของการควบคุม
ที่ รายการ มี (1) ไม่มี(2)
ความซ่อื สัตยแ์ ละจรยิ ธรรม
1 มีการกำหนดเกี่ยวกับความซื่อสัตย์และจริยธรรมในการประพฤติปฏิบัติ
ของคณะกรรมการและฝา่ ยจัดการ
2 มีการสื่อสารความเข้าใจกับทุกฝ่ายให้ทราบถึงบทลงโทษเกี่ยวกับความ
ซือ่ สตั ยแ์ ละจริยธรรม
3 มีการดำเนินการเมื่อไม่ปฏิบตั ิตามที่กำหนด
คณะกรรมการดำเนนิ การ
1 มคี วามรู้ความสามารถและประสบการณ์เพยี งพอในการบริหารงาน
2 การตัดสินใจในการบริหารงานเป็นไปอย่างเหมาะสม มิได้ขึ้นอยู่กับ
บคุ คลหนงึ่
3 กรรมการเขา้ ร่วมประชมุ คณะกรรมการดำเนินการโดยสมำ่ เสมอ
ฝ่ายจัดการ/ผทู้ ำหน้าทฝี่ า่ ยจัดการ
1 ฝ่ายจดั การมีความรคู้ วามสามารถเหมาะสมกับตำแหนง่
2 มีหลกั ประกันการทำงานที่เหมาะสมกับตำแหนง่ หนา้ ที่ปัจจุบัน
3 มีการมอบหมายหน้าที่ความรับผิดชอบชัดเจนและปฏิบัติหน้าที่ตามท่ี
ไดร้ ับมอบหมาย
4 มีการสับเปลี่ยนหมุนเวียนเจ้าหน้าที่ในตำแหน่งงานต่างๆ ตามความ
เหมาะสม
5 มเี จ้าหน้าท่เี พียงพอต่อการปฏิบัตงิ าน
ผตู้ รวจสอบกจิ การ/ผูต้ รวจสอบภายใน
1 มคี วามรแู้ ละมปี ระสบการณ์โดยตรงในการปฏิบัติหนา้ ท่ี
2 ไดป้ ฏบิ ตั งิ านตรวจสอบอยา่ งเหมาะสมตามหนา้ ทที่ กี่ ำหนดไว้
3 มอี สิ ระในการปฏิบตั ิงานทัง้ จากคณะกรรมการและฝ่ายจดั การ
นโยบายและการวางแผน
งานควบคุมภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครูน่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 22 ~
ที่ รายการ มี (1) ไมม่ (ี 2)
1 แผนงานท่ีกำหนดมคี วามเปน็ ไปได้ในทางปฏบิ ัติ
2 มกี ารกำหนดบุคลากรและงบประมาณสอดคล้องกับแผนงาน
โครงสรา้ งสหกรณ์
1 มีการแบ่งส่วนงานที่ชัดเจน เหมาะสมกับขนาดและการดำเนินงานของ
ธรุ กิจ
2 มีการแบ่งแยกหน้าที่และความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ในระดับต่างๆ
อยา่ งเหมาะสมกบั ส่วนงานทกี่ ำหนดอย่างชดั เจน
3 มีการกำหนดระเบียบและแนวปฏิบัติในการดำเนินงานด้านต่างๆ
ครอบคลมุ ทกุ ธรุ กิจ
การบริหารทรัพยากรบคุ คล
1 มีการกำหนดระเบียบและแนวปฏิบัติด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลไว้
อย่างชัดเจน
2 มกี ารปฏิบตั ิตามหลกั เกณฑท์ ่กี ำหนด
3 มีการพัฒนาบุคลากรประจำปี เพื่อให้มีความรู้ความชำนาญและทักษะใน
การปฏิบัตงิ าน
สภาพเศรษฐกิจและสภาพแวดลอ้ มทว่ั ไป
1 การปรับเปลี่ยนอัตราออกเบี้ย หรืออัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
หรืออัตราภาษีศุลกากร ไม่ส่งผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อการ
ดำเนินงานของสหกรณ์
2 การเปล่ียนแปลงกฎหมาย/นโยบายของรฐั บาล/คำแนะนะตา่ งๆ ท่ีกำหนด
โดยหน่วยงานกำกับดูแลสหกรณ์ ไม่ส่งผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อ
การดำเนินงานและการดำเนนิ ธุรกจิ ของสหกรณ์
3 ภาวะการแข่งขันในตลาด ไม่ส่งผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อการ
ดำเนนิ งานของสหกรณ์
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูน่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 23 ~
2. การประเมินความเส่ยี งและกจิ กรรมการควบคมุ
2.1 ดา้ นการเงินการบัญชี
ที่ รายการ ระดบั การควบคมุ ภายใน
0123
การปฏิบตั ิงานด้านการเงินไม่เหมาะสม
1 มีการแบ่งแยกหน้าที่ระหว่างผู้ทำหน้าที่การเงิน บัญชี และ
อนุมัตอิ อกจากกัน
2 มกี ารจดั ทำงบพสิ จู น์ยอดเงนิ ฝากธนาคารรับเงินแล้วไม่บันทึก
บญั ชี
รับเงินแลว้ ไม่บันทึกบญั ชี
1 มีระบบเก็บรกั ษาใบเสร็จรบั เงนิ ทเี่ หมาะสมตามสภาพ
2 มกี ารออกใบเสร็จรบั เงินทกุ ครงั ทีมกี ารรับเงิน
3 ใช้ใบเสร็จรับเงินเรียงตามลำดับเลขที่และลงลายมือชื่อ
ผู้รับเงิน
4 ใบเสรจ็ รบั เงนิ ทถี กู ยกเลิกไดน้ ำมาแนบตดิ ไว้กับสำเนา
5 มีการทำทะเบียนคมุ ใบเสรจ็ รับเงิน
6 การรบั เงินด้วยเช็คมกี ารจัดทำทะเบยี นคุมเช็ค
จ่ายเงนิ โดยไม่มีหลักฐานการงา่ ย/ จา่ ยเงินซำ้ / จ่ายเงินเกนิ
1 มีการตรวจสอบความครบถ้วน ถูกต้อง ของเอกสารหลักฐาน
กอ่ นการงา่ ยเงนิ และประทบั ตรา "จ่ายแล้ว" ภายหลัง การ
จ่ายเงนิ
2 มีการอนมุ ตั กิ ารจ่ายเงิน โดยผูม้ ีอำนาจอนุมัติ
3 การจ่ายเงินด้วยเช็คมีการระบุชือ่ ผูม้ ีสิทธิรับเงิน และมีการขีด
คำวา่ "ผ้ถู ือ" ออก
4 เช็คที่ยกเลิกการจ่ายได้มีการประทับตรา "ยกเลิก" และนำมา
ติดกับตน้ ขัว้ เชค็
5 มกี ารจัดทำทะเบยี นคุมเชค็ จ่าย
6 ไม่มกี ารลงลายมอื ชอื่ ลว่ งหนา้ ในการสง่ั จา่ ยเชค็
การเกบ็ รักษาเงนิ ไมป่ ลอดภัย
1 มกี ารกำหนดผูร้ ับผดิ ชอบในการเกบ็ รักษาเงนิ สด
2 มีการเก็บรักษาเงนิ สดตามวงเงนิ ทีก่ ำหนด
3 มีการเก็บรักษาเงินและเช็คของสหกรณ์อยู่ในตู้นิรภัยหรือใน
ที่ที่มีความปลอดภัย
4 มีการตรวจนบั เงนิ สดในมือเปรียบเทียบกับบญั ชที กุ วัน
การจัดทำบัญชีไมถ่ กู ต้อง
1 มีผู้สอบทานความถูกตอ้ งในการบนั ทึกบญั ชี
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 24 ~
ที่ รายการ ระดับการควบคุมภายใน
0123
2 มกี ารจัดทำบัญชเี รียบร้อยเปน็ ปจั จุบันตามระเบยี บ ท่ี
นายทะเบยี นสหกรณ์กำหนด
3 มีการเปรียบเทียบยอดรวมของบัญชีย่อยกับบัญชีคุม
เปน็ ประจำอยา่ งเหมาะสม
4 มีการเปรียบเทียบยอดคงเหลือตามหลักฐานของธนาคาร
กับบญั ชีเงนิ ฝากธนาคาร เปน็ ประจำ
5 มีการจัดทำงบทดลองอย่างน้อยเดอื นละคร้ัง
กรณีสหกรณใ์ ชโ้ ปรแกรมระบบบญั ชี
1 มกี ารใช้โปรแกรมระบบงานท่เี หมาะสมกบั ลักษณะ
การดำเนนิ งาน/ธุรกิจ
2 มคี ่มู ือการใชโ้ ปรแกรมระบบงานต่างๆ
3 กรณีออกใบเสร็จรับเงินจากโปรแกรม มีการเรียงเลขที่
ใบเสรจ็ รบั เงิน
4 มกี ารเริม่ ตน้ เลขทใี่ บเสรจ็ รบั เงนิ ใหมท่ กุ ปบี ญั ชี
5 มีรายงานการยกเลิกใบเสร็จรับเงนิ
6 โปรแกรมระบบงานไม่สามารถแกไ้ ขขอ้ มลู ย้อนหลัง
7 ระบบงานที่ใช้อยู่ ไม่เปดิ โอกาสให้แก้ไขโดยไร้ร่องรอย
8 เจ้าหน้าที่มีความรู้ความสามารถและทักษะในด้านการใช้
คอมพวิ เตอร์
9 มีการกำหนดรหัสผ่านแถะเก็บเป็นความลับสำหรับเจ้าหน้าท่ี
ทุกระดับในการเข้าถึงข้อมูล
10 มีการกำหนดผู้ดูแลระบบงาน / ผู้รับผิดชอบในการปรับปรุง
ข้อมูล และมีรหัสผ่านโดยเฉพาะ
11 มกี ารเปลยี่ นรหสั ผา่ นตามชว่ งเวลากำหนด
12 มกี ารตรวจสอบและอนมุ ตั ิรายการกอ่ นบนั ทึกข้อมลู
หมายเหตุ
0 = ปรบั ปรงุ
1 = พอใช้
2 = ดี
3 = ดมี าก
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพย์ครนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 25 ~
2.2 ดา้ นธุรกิจสนิ เช่ือ
ที่ รายการ ระดบั การควบคมุ ภายใน
0123
การดำเนินงานไมเ่ ปน็ ไปตามแผน / เปา้ หมายท่ีกำหนด
1 มกี ารกำหนดแผน / เป้าหมายการดำเนนิ ธรุ กจิ
เจ้าหน้าทสี่ นิ เชื่อทำหน้าที่รับ-จา่ ยเงนิ และจดั ทำบัญชยี ่อย
1 มีการแบ่งแยกหน้าที่และความรับผิดชอบระหว่างเจ้าหน้าที่
สนิ เชือ่ เจา้ หน้าทกี่ ารเงิน และเจ้าหน้าทบ่ี ญั ชี
2 ทุกสิ้นวันมีการตรวจสอบเอกสารหลักฐานการง่ายเงินกู้
การรบั ชำระหนแ้ี ละการบันทกึ บญั ชยี ่อยลกู หนีเ้ งนิ กู้โดยผูม้ ิได้
ทำหนา้ ท่ดี า้ นสินเชือ่
จา่ ยเงินกู้โดยไมไ่ ดร้ บั การอนุมัติ
1 มีการพิจารณาและอนุมัติเงินกู้โดยผู้มีอำนาจก่อนการจ่าย
เงนิ กู้
2 มกี ารจดบันทกึ รายงานการประชมุ เกี่ยวกบั การอนมุ ตั ิเงินกู้
จา่ ยเงินกเู้ กินกวา่ วงเงนิ ท่ไี ดร้ ับอนุมัติ
1 ก่อนการจ่ายเงินกู้ มีการตรวจสอบใบรับเงินกู้กับสัญญาเงินกู้
และมตคิ ณะกรรมการท่ีอนมุ ตั ิเงนิ กโู้ ดยถกู ต้องตรงกัน
2 มีการบันทึกจำนวนเงินที่อนุมัติในคำขอกู้ โดยผู้มีอำนาจ
อนมุ ตั ิ
จ่ายเงินกู้โดยไม่มีหลักประกัน / หลักประกันไม่เป็นไปตาม
ระเบยี บฯ
1 มีการจัดทำหนังถือคำประกัน / หลักฐานต่อสหกรณ์
ตามระเบียบทกี่ ำหนด
2 กรณหี ลกั ประกันอสังหารมิ ทรัพย์ ได้มกี ารจดทะเบียนจำนอง
3 มีการจดั ทำทะเบียนผู้คำ้ ประกนั / หลกั ประกัน
4 มีการประเมินราคาอสังหารมิ ทรพั ย์ทน่ี ำมาเป็นหลักประกัน
รับชำระหนี้นอกทท่ี ำการของสหกรณ์
1 มีการกำหนดแนวทางปฏบิ ตั เิ กยี่ วกบั การรบั ชำระหน้ี
นอกท่ีทำการของสหกรณ์ไวช้ ดั เจนและเหมาะสม
2 มีมติจากคณะกรรมการฯให้มีการรับชำระหนี้นอกที่ทำการ
สหกรณ์
รับชำระหนี้ไมบ่ ันทึกบญั ชี
1 มกี ารออกใบเสร็จรับเงนิ และบนั ทึกบัญชีย่อยทุกครั้ง
ทมี่ กี ารชำระหน้ี
2 มีการเปรยี บเทียบบญั ชีย่อยให้ตรงกบั บัญชีคุมยอดทกุ เดอื น
3 มกี ารยืนยันยอดลูกหนี้เงนิ กู้อย่างนอ้ ยปลี ะคร้ัง
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 26 ~
ที่ รายการ ระดับการควบคุมภายใน
0123
ลกู หน้เี งนิ กูไ้ มส่ ามารถชำระหนี้ไดต้ ามกำหนด
1 มีการดดิ ตามการใชเ้ งินกใู้ หเ้ ปน็ ไปตามวัตถปุ ระสงค์
2 มีการดิดตามทวงถาม / เร่งรัดลูกหนี้ที่ชำระหน้ีไม่เป็นไปตาม
กำหนดสัญญา
3 มกี ารจัดทำรายงานการตดิ ตามหนี้ทถ่ี ึงกำหนดชำระ
ต้งั ค่าเผ่ือหนสี้ งสยั จะสูญไม่เพยี งพอ
1 มีการวเิ คราะหส์ ภาพลกู หนแ้ี ละหลักประกนั เป็นคร้ังคราว
2 มีการตั้งคำเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตามระเบียบและคำแนะนำ
นายทะเบยี นสหกรณ์
คำนวณดอกเบี้ยเงินใหก้ ู้ผดิ พลาด
1 มกี ารประกาศอัตราดอกเบย้ี เงินใหก้ ู้ในท่ีเปิดเผย
2 มีการทดสอบการคำนวณดอกเบี้ยเงินให้กู้ /ใช้โปรแกรม
คอมพิวเตอร์คำนวณดอกเบย้ี
หมายเหตุ
0 = ปรบั ปรุง
1 = พอใช้
2 = ดี
3 = ดมี าก
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู ่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 27 ~
2.3 ธรุ กจิ เงนิ รับฝาก
ที่ รายการ ระดบั การควบคุมภายใน
0123
การดำเนินงานไม่เปน็ ไปตามแผน / เป้าหมายที่กำหนดไว้
1 มกี ารกำหนดแผน / เปา้ หมายการดำเนนิ ธุรกิจ
เจ้าหน้าท่ีรบั ฝากเงนิ ทำหน้าท่รี ับ-จา่ ย และจดั ทำบัญชีย่อย
1 ทุกสิ้นวันมีการตรวจสอบเอกสารการรับฝาก-ถอนเงินฝาก
และการบนั ทึกบัญชีย่อยเจ้าหน้ีเงินรับฝากโดยผู้มีไดท้ ำหน้าที่
รบั ฝากเงนิ
ปฏบิ ัติผิดระเบียบ ขอ้ บงั คับ
1 ก่อนรับฝากงินจากสหกรณ์อื่นมีการตรวจสอบเงินรับฝากให้
อยู่ในวงเงินกู้ยืมที่ได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียน
สหกรณ์
2 ไม่มกี ารรับฝากเงินจากบคุ คลภายนอก
รบั ฝากเงินนอกทท่ี ำการสหกรณ์
1 มีการกำหนดแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการรับฝากเงินนอก
ที่ทำการสหกรณไ์ วช้ ัดเจนและเหมาะสม
2 มมี ตจิ ากคณะกรรมการใหม้ ารบั ฝากเงินนอกทที่ ำการสหกรณ์
การรับฝากเงนิ และถอนเงนิ ไม่ตรงกับหลกั ฐาน
1 สมาชิกผู้ฝากเปน็ ผู้จัดทำใบนำฝากใบถอนเงนิ ฝาก
2 มีการตรวจสอบลายมือชื่อผู้ถอนเงินในใบถอนเงินฝาก
เปรยี บเทยี บกับบัตรตัวอยา่ งลายมือช่อื ทุกคร้ังทมี่ ี
การถอนเงนิ
3 ไมม่ ีการเก็บรกั ษาสมดุ ผู้ฝากของสมาชิกหรือผ้ฝู ากเงนิ
ไวท้ ส่ี หกรณ์
4 มีการตรวจสอบใบนำฝาก/ใบถอนเงินฝากเปรียบเทียบกับ
สมุดคู่ฝาก และบัญชีย่อยเจ้าหน้ีเงินฝาก พร้อมทั้งลงลายมือ
ชอื่ กำกับ
5 มกี ารยนื ยนั ยอดเงินรบั ฝากอย่างนอ้ ยปลี ะครงั้
บัญชยี ่อยเจ้าหนเ้ี งนิ รบั ฝากไม่ถูกต้อง
1 มกี ารบันทึกรายการฝาก-ถอนในบัญชยี อ่ ยรายบคุ คลทันที
ท่ีมีการฝาก-ถอน
2 มีการเปรียบเทียบจำนวนเงินฝาก-ถอน ระหว่างบัญชีคุมกับ
บัญชียอ่ ยเป็นประจำ
การคำนวณดอกเบ้ียเงนิ รับฝากผิดพลาด
1 มกี ารประกาศอัตราดอกเบ้ยี เงนิ รับฝากในทีเ่ ปิดเผย
งานควบคมุ ภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รนู ่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 28 ~
ที่ รายการ ระดบั การควบคมุ ภายใน
0123
2 มีการทดสอบการคำนวณดอกเบี้ยรับฝาก/ใช้โปรแกรม
คอมพิวเตอร์คำนวณดอกเบย้ี
หมายเหตุ
0 = ปรับปรุง
1 = พอใช้
2 = ดี
3 = ดีมาก
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 29 ~
2.4 เงนิ ลงทุนในหลกั ทรัพย์
ที่ รายการ ระดับการควบคุมภายใน
0123
ลงทนุ ในหลกั ทรพั ยท์ ี่ไมเ่ ป็นไปตามกฎหมาย
1 ลงทุนนอกเหนือจากประกาศของ คพช. ได้ผ่านการอนุมัติ
จากท่ีประชมุ ใหญ่ และไดร้ ับความเหน็ ชอบจาก คพช.
ลงทนุ ในหลักทรัพยท์ ่ีไม่เหมาะสม
1 มกี ารศึกษาสภาวะทางเศรษฐกิจที่อาจสง่ ผลกระทบ
ตอ่ การลงทุน และวิเคราะหผ์ ลตอบแทนเพือ่ กำหนดแผน
2 มีการลงทุนในหลักทรัพย์ที่ได้รับการอนุมัติจากที่ประชุม
คณะกรรมการ/ทป่ี ระชมุ ใหญ่
ไดร้ บั ผลตอบแทนจากการลงทุนไม่ครบถว้ น
1 มกี ารจดั ทำทะเบยี นคมุ หลกั ทรพั ย์
2 มกี ารตรวจสอบผลตอบแทนท่สี หกรณ์ไดร้ ับเปรียบเทียบ
กับข้อตกลงเงือ่ นไขท่ีสหกรณ์ทำกับกิจการท่ีไปลงทุน
จำหน่ายเงนิ ลงทนุ ขาดทนุ /ไมค่ ุ้มค่า
1 มกี ารติดตามความเคลอื่ นไหวของเงินลงทุนอยา่ งสม่ำเสมอ
2 มกี ารจัดทำข้อมูลการจำหน่ายเงินลงทุน เสนอต่อ
คณะกรรมการพจิ ารณาอนุมตั ิ
เอกสารเงินลงทุนในหลกั ทรัพยส์ ูญหาย/ไมค่ รบถว้ น
1 มกี ารตรวจนับเอกสารเงินลงทุนเปรยี บเทยี บกับทะเบยี น
คุมหลักทรัพย์เป็นคร้งั คราว
2 มีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบในการเก็บรักษา
หลกั ทรพั ย์ให้อย่ใู นสถานทีท่ ีป่ ลอดภยั
การแสดงรายการเงินลงทนุ ณ วนั ส้ินปีไม่ถกู ตอ้ ง
1 มีการเปรียบเทียบราคาทุนกับมูลค่ายุติธรรมของเงินลงทุน
(กรณีเปน็ เงินลงทนุ ทีอ่ ยใู่ นความตอ้ งการของตลาด)
หมายเหตุ
0 = ปรับปรุง
1 = พอใช้
2 = ดี
3 = ดีมาก
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รนู า่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 30 ~
2.5 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
ที่ รายการ ระดับการควบคมุ ภายใน
0123
การจัดซื้อก่อสร้างไม่เป็นไปตามระเบียบมติที่ประชุมใหญ่
มตทิ ่ีประชมุ คณะกรรมการ
1 มีการกำหนดหลักเกณฑแ์ ละวิธีการจัดซือ้ และจดั จ้าง
2 มีการกำหนดงบประมาณ และแผนการจัดซื้อก่อสร้างไว้ใน
แผนงานประจำ
ทรัพย์สนิ ของสหกรณ์เสื่อมชำรดุ /เสียหายสญู หาย
1 มรี ายงานจากคณะกรรมการตรวจนบั ทรัพยส์ ินทกุ ส้ินปี
และมีการแจ้งรายการทรพั ยส์ ินชำรุด/ เสื่อมสภาพ
2 มีการกำหนดมาตรการป้องกันและดูแลรักษาทรัพย์สินมิให้
สูญหาย/เสยี หาย
การดแู ล บำรุงรกั ษาทรพั ยส์ นิ ไม่เหมาะสม
1 มกี ารมอบหมายผ้รู บั ผดิ ชอบในการดแู ลและบำรงุ รักษา
ทรัพยส์ นิ
2 มกี ารประกันภยั ทรพั ยไ์ วอ้ ยา่ งเหมาะสม
3 มีการจัดทำทะเบียนทรัพย์สิน และติด/เขียนหมายเลขรหัส
หมายเลขครภุ ัณฑก์ ำกับไวท้ ี่ทรพั ย์สิน
โอนทรพั ย์สินออกจากทะเบยี นคมุ ไมม่ เี หตผุ ล
1 มีการจัดทำรายงานทรัพย์สินที่ไม่ใช้งาน พร้อมทั้งระบุสาเหตุ
ที่ไมไ่ ดใ้ ช้งาน
2 การจำหน่ายทรัพย์ สินได้รับอนุมั ติจากที่ประชุ ม
คณะกรรมการ และเป็นไปตามระเบยี บท่ีกำหนด
3 มกี ารจัดจำหนา่ ยทรพั ย์สินออกจากทะเบยี นคมุ
เมื่อมกี ารขาย/เลกิ ใช้
ซื้อทรพั ยส์ นิ ในราคาสงู กว่าทีควร
1 มีการแต่งตง้ั กรรมการจดั ซอื้ /จัดจ้าง
2 มีการสอบถามเพ่ือเปรียบเทียบราคาทรพั ย์สนิ ก่อนซื้อ/
จดั จา้ ง
บนั ทกึ มลู คา่ ทรพั ย์สนิ ในบญั ชีไมถ่ ูกตอ้ ง
1 มีการตรวจสอบการบันทึกมูลค่าทรัพย์สินที่ซื้อหรือก่อสร้าง
ในราคาเรม่ิ แรกโดยใช้ราคาซ้อื รวมภาษี ต้นทนุ การกยู้ ืม และ
ตน้ ทุนทางตรงอืน่
หมายเหตุ 1 = พอใช้ / 2 = ดี / 3 = ดมี าก
0 = ปรับปรุง /
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รูน่าน จำกัด
ประจำปี 2564
~ 31 ~
2.6 เจา้ หน้เี งนิ กู้
ที่ รายการ ระดับการควบคุมภายใน
0123
กูเ้ งินโดยไมผ่ า่ นการอนุมัติจากคณะกรรมการ/
ที่ประชุมใหญ่
1 การกู้เงินอยู่ภายในวงเงินที่ได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ ซึ่ง
ไดร้ บั ความเห็นชอบจากนายทะเบียนสหกรณ์
2 มีการกำหนดผู้มีอำนาจลงนามแทนสหกรณ์ในการกู้ยมื
นำเงนิ กไู้ ปใช้ผดิ วตั ถุประสงค์
1 เงินกู้ยมื ไดน้ ำไปใชต้ ามวัตถปุ ระสงคท์ ่ีขอกู้
จ่ายเงนิ ชำระหนเ้ี จา้ หนี้เกินกว่าหน้ีที่มอี ยู่
1 มีการอนมุ ตั ิการจา่ ยชำระหนี้
2 มีการตรวจสอบเอกสารการเป็นหนี้และการคำนวณดอกเบี้ย
จา่ ยก่อนการชำระหนี้
3 การชำระหนเ้ี ป็นไปตามกำหนดสญั ญา
4 มกี ารยนื ยนั ยอดเจ้าหนีเ้ งนิ กู้
หมายเหตุ 1 = พอใช้ / 2 = ดี / 3 = ดมี าก
0 = ปรบั ปรุง /
2.7 สมาชกิ และทุนเรอื นหุน้
ที่ รายการ ระดับการควบคุมภายใน
0123
การดำเนนิ งานไม่เป็นไปตามแผนและเป้าหมายท่กี ำหนดไว้
1 มีการกำหนดแผนและเป้าหมายเกย่ี วกบั สมาชิกและ
ทนุ เรอื นห้นุ
การรบั สมาชกิ ไม่เปน็ ไปตามหลักเกณฑใ์ นข้อบังคบั
1 มีมติที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินการให้รับเข้าเป็นสมาชิก
สหกรณ์
2 มกี ารชำระคา่ หุน้ และคา่ ธรรมเนียมแรกเข้า
บนั ทกึ ทนุ เรอื นหุ้นไมค่ รบถว้ น
1 การสง่ ชำระคา่ หุน้ /เพมิ่ ห้นุ เป็นไปตามระเบียบ
2 มกี ารจดั ทำทะเบียนสมาชิกและห้นุ
3 มีการจ่ายคนื คา่ หุ้นภายหลงั จากการไดร้ ับอนมุ ัติให้ลาออก
4 มกี ารเปรยี บเทยี บยอดในทะเบยี นหุ้นวา่ ตรงกับยอด
ในบัญชคี ุมยอด
5 มกี ารยืนยันยอดทุนเรอื นหนุ้ อย่างนอ้ ยปีละครั้ง
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพย์ครนู ่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 32 ~
ที่ รายการ ระดับการควบคมุ ภายใน
0123
สมาชกิ ลาออกโดยยังมภี าระผกู พันกับสหกรณ์
1 มีการตรวจสอบภาระผกู พันก่อนอนมุ ตั ใิ ห้ลาออก
2 มีมติที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินการอนุมัติให้สมาชิก
ลาออก / ให้ออก
จ่ายเงนิ ปันผลไมถ่ ูกต้อง
1 มีการคำนวณยอดจ่ายเงินปันผลของหุ้นตามระยะเวลาการ
ถือหุน้
2 มีการจดั ทำรายละเอยี ดเงินปันผลของหุ้นคา้ งจา่ ย
3 มหี ลักฐานการจ่ายเงินปนั ผลตามหุน้ ครบถว้ น
หมายเหตุ 1 = พอใช้ / 2 = ดี / 3 = ดมี าก
0 = ปรับปรุง /
3. การประเมินระบบข้อมูลสารสนเทศและการส่อื สาร
ที่ รายการ มี (1) ไม่ม(ี 2)
ขอ้ มลู ขา่ วสาร
1 มกี ารสำรวจความตอ้ งการและความคิดเหน็ จากสมาชกิ และภายนอก
2 มีการรวบรวมข้อมูลและจัดทำรายงานผลการดำเนินงานประจำเดือน
เพอ่ื ใช้ในการบรหิ ารและตัดสนิ ใจของคณะกรรมการ
3 มีการรวบรวมข้อมูล จัดทำรายงานกิจการ การปฏิบัติตาม กฎหมาย
ระเบียบขอ้ บังคบั และคำแนะนำเสนอต่อท่ปี ระชุมใหญ่
4 มีการแจ้งขอ้ มูลข่าวสารการดำเนินธรุ กิจ และการประชาสมั พนั ธ์
ดา้ นตา่ ง ๆ แก่สมาชิก
5 มกี ารสื่อสารข้อมูลภายในองคก์ ร
6 มกี ารให้บรกิ ารขอ้ มูลแกส่ มาชิกอยา่ งรวดเร็ว
ระบบสารสนเทศ
1 คณะกรรมการใช้ขอ้ มูลทางการเงินการบญั ชใี นการบรหิ ารงาน
ทันต่อเหตุการณ์
2 มีคู่มือ / คำแนะนำการปฏิบัติงาน หรือให้การฝึกอบรมการใช้โปรแกรม
ระบบงานกบั ผูใ้ ช้
3 สามารถแก้ไขปญั หาเบื้องต้นเก่ยี วกับการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อให้ปฏิบัติงาน
ต่อไปได้
4 มกี ารบำรงุ รกั ษาอปุ กรณค์ อมพวิ เตอร์ตามความเหมาะสม
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 33 ~
ที่ รายการ มี (1) ไมม่ ี(2)
5 ประสิทธิภาพของคอมพวิ เตอรแ์ ละระบบงานต่างๆ เหมาะสม
กบั การใชง้ าน
การปอ้ งกันดูแลรักษาสารสนเทศ
1 มีระบบความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศ โดยกำหนดการเข้าถึงข้อมูล
ของผ้ใู ชต้ ามระดบั ความสำคญั ของข้อมลู
2 มีการปอ้ งกนั ไวรัสคอมพิวเตอร์
3 มีการปรับระบบ (Update) การป้องกันไวรสั คอมพวิ เตอรอ์ ยา่ งสม่ำเสมอ
4 มีการสำรองข้อมูลอย่างเพียงพอ ตามระยะเวลาที่กำหนดและเก็บข้อมูล
ชุดสำรองไว้ในทปี่ ลอดภัย
5 มีระบบปอ้ งกันและเตอื นภัยท่ี จำเปน็ สำหรับระบบคอมพวิ เตอร์
รวมถงึ เครอ่ื งสำรองไฟฟา้
6 มีการจดั วางคอมพวิ เตอรใ์ นสภาพแวดล้อมทเี่ หมาะสม
4. การประเมนิ ระบบการกำกับและการประเมิน
ที่ รายการ มี (1) ไมม่ ี(2)
ขอ้ มูลขา่ วสาร
1 มีรายงานผลการปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบกิจการที่เป็นลายลักษณ์อักษร
อย่างสม่ำเสมอ
2 จัดใหม้ ีการประชุมคณะกรรมการดำเนนิ การโดยสม่ำเสมอ
3 มบี ันทึกรายงานการประชมุ เป็นลายลักษณ์อกั ษร
4 มีการรายงานปญั หาของการดำเนนิ งานแต่ละด้าน และติดตาม
ความคบื หน้าของการแก้ไขปญั หาอย่างทนั เหตุการณ์
5 มีการเปรียบเทยี บผลการดำเนินงานกบั แผนงานและงบประมาณ
ทก่ี ำหนดไว้
6 มีการพิจารณาปรับปรุงแก้ไขผลการดำเนินงาน หากไม่เป็นไปตาม
แผนงานและงบประมาณทีก่ ำหนด
7 มีการนำข้อสังเกต / ข้อบกพรอ่ งที่ไดร้ ับแจ้งจากผสู้ อบบญั ชี /
ผตู้ รวจสอบกจิ การ /ผูต้ รวจสอบภายใน และหน่วยงานท่ีเกยี่ วข้อง
มาพิจารณาดำเนนิ การ
8 มกี ารติดตามผลการปฏิบตั ิงานของบคุ ลากรตามทก่ี ำหนดไว้
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูนา่ น จำกดั
ประจำปี 2564
~ 34 ~
การคิดคะแนนเพื่อประเมินชน้ั คณุ ภาพ
1. การประเมินทีละสว่ น
1.1 คะแนนที่ได้ : นำคะแนนที่ได้ (0 – 1 หรือ 0 – 3 แลว้ แต่กรณ)ี มารวมกนั
1.2 หาคา่ ร้อยละจากสตู ร : คะแนนทไ่ี ด้ ×๑๐๐
คะแนนเต็ม
1.3 ผลการประเมนิ
ระดบั ชน้ั คณุ ภาพ คา่ ร้อยละ
ต้องปรบั ปรุง < ๔๐
พอใช้ – ดี ≥ ๔๐ − ๗๐
ดมี าก > ๗๐ − ๑๐๐
2. การประเมินหมดทกุ ส่วน
ใชว้ ธิ ีเดียวกนั กบั การประเมนิ ทีละส่วน
งานควบคุมภายสหกรณ์ออมทรัพยค์ รูน่าน จำกดั
ประจำปี 2564
~ 35 ~
รายช่อื คณะกรรมการควบคมุ ภายใน
สหกรณอ์ อมทรัพย์ครูน่าน จำกัด ประจำปี 2564
1. นายสรุ สิทธิ์ สมยศ ประธานกรรมการ
2. นายวิรชั นามพญา รองประธานกรรมการ
3. นายวฒุ พิ งษ์ ขันผง กรรมการ
4. นายจักรวรรดิ์ ญาณกรสกุล กรรมการ
5. นายดรณุ ไชยธวชั กรรมการและเลขานุการ
งานควบคมุ ภายสหกรณอ์ อมทรัพยค์ รนู ่าน จำกดั
ประจำปี 2564