คู่มือการใช้งานคอมพิวเตอร์เบื้องต้น

ค่มู ือดูแลรกั ษาเครอ่ื งคอมพิวเตอร์เบอ้ื งต้น

จัดทาํ โดย
นายทรงยศ ทบั ทมิ จนั ทร
เจา หนา ทร่ี ะบบและออกแบบสานสนเทศ
สถาบันเหล็กและเหลก็ กลา แหงประเทศไทย

สารบัญ

วธิ ดี แู ลรกั ษาเครอื่ งคอมพวิ เตอรเ์ บ้อื งตน้ .........................................................................................................1
สว่ นประกอบของเคร่ืองคอมพิวเตอร์ ...............................................................................................................1
รู้จักกับอปุ กรณ์ภายในเครือ่ งคอมพวิ เตอร์ .......................................................................................................1

1. ซพี ยี ู (CPU : Central Processing Unit) ........................................................................................1
2. แผนวงจรหลกั (Mainboard; Motherboard).................................................................................1
3. หน่วยความจาํ .......................................................................................................................................1
4. หม้อแปลงไฟฟา้ (Power Supply) ....................................................................................................2
5. ฮารด์ ดสิ ก์ (Hard Disk) .......................................................................................................................2
6. การด์ แสดงผล (Display Card)..........................................................................................................2
7. การ์ดเสยี ง (Sound Card)..................................................................................................................2
8. พัดลมระบายความร้อน (Ventilation Fan)......................................................................................2
9. ซีดรี อมไดร์ฟ (CD-Rom Drive)..........................................................................................................3
10. ดีวีดรี อมไดรฟ์ (DVD-Rom; Digital Video Disc/Digital Versatile Disc)..................................3
11. จอภาพ (Monitor) ..............................................................................................................................3
12. เมาส์ (Mouse).....................................................................................................................................3
13. แผงแป้นอกั ขระ (Keyboard).............................................................................................................4
ดูแลรกั ษาเครอื่ งคอมพิวเตอรเ์ บ้ืองตน้ ..............................................................................................................4
1. ดา้ นฮารด์ แวร์ (Hardware) หรอื อปุ กรณต์ า่ งๆ ทอ่ี ยู่ภายใน และภายนอกเครื่องคอมพวิ เตอร์ .....4
2. ด้านซอต์ฟแวร์ (Software) หรือ โปรแกรมทใ่ี ชก้ บั เครอื่ งคอมพวิ เตอร์...........................................5
3. ด้านผ้ใู ชง้ าน (Peopleware) หรอื ผูใ้ ชเ้ ครื่องคอมพิวเตอร์ ..............................................................6
สง่ิ ทค่ี วรทราบ....................................................................................................................................................6
การดูแลและบาํ รงุ รกั ษาระบบข้นั พืน้ ฐาน.........................................................................................................7
Disk cleanup ..................................................................................................................................................7
วิธกี ารเรยี กใชง้ านโปรแกรม Disk Cleanup..............................................................................................7
Check disc.......................................................................................................................................................8
วธิ ีการเรยี กใชง้ านโปรแกรม Check Disk...................................................................................................8
Defragment ....................................................................................................................................................9

วธิ ีการเรยี กใชง้ านโปรแกรม Defragment.................................................................................................9
Window defender ......................................................................................................................................10

วิธกี ารเรียกใชง้ านโปรแกรม Window defense.....................................................................................10
Restore windows.........................................................................................................................................11

วิธีการเรยี กใชง้ านโปรแกรม Restore windows.....................................................................................11
Antivirus program ......................................................................................................................................12

เพม่ิ เตมิ .........................................................................................................................................................12

1 

วิธีดูแลรักษาเคร่อื งคอมพิวเตอรเ์ บอื้ งต้น

ส่วนประกอบของเครอ่ื งคอมพิวเตอร์

เคร่ืองคอมพวิ เตอร์ มีส่วนประกอบหลกั 2 สว่ น คือ
1. ฮาร์ดแวร์ (Hardware) คอื เคร่อื งและอปุ กรณ์ตา่ งๆ ท่สี ามารถจบั ตอ้ งได้ เช่น จอภาพ, เมาส์, ซีพีย,ู

พดั ลมระบายความร้อน, ซีดีรอมไดร์ฟ, USB
2. ซอฟทแ์ วร์ (Software) คือ โปรแกรมทสี่ ่ังให้เคร่อื งทํางาน สว่ นมากต้องผา่ นขั้นตอนการติดตง้ั

(install หรอื setup)

รู้จกั กับอปุ กรณ์ภายในเคร่อื งคอมพวิ เตอร์

1. ซีพียู (CPU : Central Processing Unit)
ซีพียูเปรียบเสมือบเป็นหัวใจของเครือ่ งคอมพิวเตอร์ มีหน้าที่ประมวลผลการทํางานทุกอย่างบนเครือ่ ง
คอมพวิ เตอร์ โดยปกตจิ ะชํารดุ เสียหายยากมาก และสิ่งท่ีทาํ ให้อายุการทาํ งานของซีพียสู ั้นลง
สาเหตุมากจาก
1.1 การทํา Over Clock ให้ซีพียูทํางานเร็วกว่าความเร็วที่กําหนด และเมื่อซีพียูถูกใช้งานตลอดเวลา

จะทาํ ให้เกดิ ความรอ้ นสงู มีผลทาํ ใหซ้ พี ยี เู สียได้งา่ ย
1.2 พัดลมระบายอากาศ (Ventilation Fan) ที่ติดอยู่กับชุดจ่ายไฟ (Power Supply) เสีย เม่ือซีพียู

ทาํ งานตลอดเวลา จะทาํ ให้ความรอ้ นสะสม และไม่สามารถระบายความร้อนออกไปได้ ซง่ึ ถา้ ซีพียู
เสียจะไมส่ ามารถซอ่ มได้ จาํ ตอ้ งเปลย่ี นตัวใหมเ่ ท่านั้น

2. แผนวงจรหลกั (Mainboard; Motherboard)
แผนวงจรหลักเป็นอุปกรณ์ท่ีมีชิฟ (Chip) ควบคุมการทํางานของอุปกรณ์อ่ืนๆ บนเคร่ืองคอมพิวเตอร์
รวมทั้งเปน็ ตวั รับและจา่ ยไฟใหก้ ับอปุ กรณ์อเิ ลก็ ทรอนิกสอ์ ื่นๆ บนแผงวงจรหลกั ดว้ ย
กรณีเกิดไฟตกหรือไฟกระชาก ถ้ามีอุปกรณ์สํารองไฟ (UPS) จะช่วยให้การทํางานของเครื่อง
คอมพิวเตอรเ์ ป็นไปอย่างราบร่นื

3. หน่วยความจํา
หนว่ ยความจําของคอมพิวเตอรแ์ บ่งออกเป็น 2 ประเภท คอื

3.1 หน่วยความจําท่ีเรียกว่า ROM (Read Only Memory) เป็นหน่วยความจําที่เก็บข้อมูลถาวร โดย
ROM จะถกู ตดิ ตัง้ แบบถาวร
ขอ้ ดี คอื ข้อมลู จะยงั คงอยูแ่ มไ้ ม่มกี ระแสไฟฟา้ ในเครอ่ื งคอมพวิ เตอร์

2 

ข้อเสยี คอื ผูใ้ ชไ้ ม่สามารถเขยี นขอ้ มูลลงในรอมได้ เพราะผผู้ ลติ จะบรรจหุ น่วยความจาํ รอมมา
โดยตรง เช่น โปรแกรมไบออส (Bios)
3.2 หน่วยความจําที่เรียกว่า RAM (Random Access Memory) เป็นหน่วยความจําชั่วคราวก่อน
นําไปประมวลผล โดยหนว่ ยความจาํ RAM จะมหี นว่ ยวัดเป็น Byte
ข้อดี คอื ผู้ใชส้ ามารถเพ่มิ RAM ได้ จะทําใหก้ ารประมวลผลรวดเรว็ ยง่ิ ขึ้น
ข้อเสีย คอื RAM จะเก็บข้อมลู ไดจ้ ะตอ้ งมไี ฟมาเล้ยี งวงจร ถ้าไฟดับขอ้ มูลจะหายหมด

4. หมอ้ แปลงไฟฟา้ (Power Supply)
หมอ้ แปลงไฟฟา้ หรอื Power Supply จะถกู ติดตงั้ อยู่ภายในเคร่อื งคอมพวิ เตอร์ด้านหลงั โดยทํา
หนา้ ท่ใี นการแปลงระดับแรงดนั ไฟฟา้ ให้เหมาะสมกบั ทใ่ี ชใ้ นแผงวงจร โดยมีหน่วยเป็น Watt สว่ น
ไฟฟ้าท่อี อกมาจาก Power Supply มหี นว่ ยเป็นโวลท์ เช่น 12 โวลท์
ข้อดี คือ หากถูกไฟฟ้าดดู ซ๊อต จะไมม่ ีความรุนแรงถงึ ขัน้ เสียชีวิต เพราะเปน็ แรงดนั ระดับตํา่

5. ฮารด์ ดสิ ก์ (Hard Disk)
ฮาร์ดดิสกเ์ ปน็ หน่วยความจาํ สาํ รองสําหรบั บันทกึ ขอ้ มลู ทมี่ ีความจุสงู ซึง่ จะถกู ติดตั้งอยู่ภายในเคร่ือง
คอมพิวเตอร์ โดยทั่วไปฮาร์ดดิสก์มีอายุการใชง้ านอยา่ งต่ํา 3-5 ปี แต่อย่างไรกต็ าม ฮารด์ ดิสกอ์ าจเกิด
อาการเสียได้ตลอดเวลา ดงั น้ัน ควรตอ้ งสํารองข้อมลู ในฮารด์ ดิสก์อย่างสม่าํ เสมอ
ขอ้ ควรระวงั คือ เมือ่ เกิดไฟตก หรือ ไฟกระชาก อาจมผี ลทาํ ให้ฮาร์ดดิสก์เสียหายได้

6. การด์ แสดงผล (Display Card)
การด์ แสดงผลเป็นอุปกรณ์ท่ชี ่วยให้คอมพิวเตอรแ์ สดงข้อมูลได้ โดยผ่านจอคอมพิวเตอร์ การใชง้ าน
ทว่ั ไปจะอยใู่ นช่วง 3 ปีแรก การ์ดแสดงผลมี 2 แบบ คือ แบบท่ีเป็น Card เสยี บใน slot และ แบบ
VGA on board คอื ตดิ มากบั แผงวงจรเลย การใชง้ านโดยท่วั ไปทไี่ มเ่ นน้ งานออกแบบมลั ตมิ เี ดีย งาน
ด้านกราฟฟิกสงู ๆ นยิ มใชแ้ บบ on board

7. การ์ดเสยี ง (Sound Card)
การ์ดเสียงเป็นอุปกรณท์ ท่ี าํ ใหค้ อมพิวเตอร์สามารถแสดงเสยี งและบนั ทกึ เสยี งได้ สามารถตดิ ต้งั เพิม่
แบบเปน็ Card เสยี บใน slot หรอื แบบติดมากบั แผงวงจร การใช้งานโดยสว่ นใหญจ่ ะเป็น on board

8. พัดลมระบายความร้อน (Ventilation Fan)
พดั ลมระบายความร้อนเป็นอุปกรณ์ทีใ่ ชร้ ะบายความร้อนภายในเครือ่ งคอมพวิ เตอร์ โดยสว่ นใหญ่พัด
ลมระบายความร้อนจะเสยี ภายในเวลา 2-3 ปี
ขอ้ เสยี คอื เมอื่ พัดลมความรอ้ นเสยี จะทําใหซ้ ีพยี ูร้อนจดั จะทาํ ให้เครอ่ื งเกดิ อาการคา้ ง (Hang) โดย
ไม่ทราบสาเหตุ และทาํ ใหอ้ ายุการใชง้ านของซีพียสู ั้นลง ซึง่ ควรต้องเปลี่ยนพดั ลม

3 

9. ซีดีรอมไดรฟ์ (CD-Rom Drive)
ซดี ีรอมไดร์ฟเปน็ อปุ กรณ์ท่ใี ชส้ ่ือและบนั ทกึ ขอ้ มลู ทสี่ ามารถอา่ นไดท้ งั้ ภาพและเสียง มที งั้ ติดต้ังมากบั
เครอ่ื งคอมพวิ เตอร์ เรยี กว่า CD-Rom แบบ Internal Drive และตดิ ต้ังภายนอก เรียกว่า CD-Rom
แบบ External Drive ซ่ึงสามารถพกพาได้ โดยใช้รว่ มกบั แผน่ ซดี ีรอม โดยปกตแิ ผน่ CD-ROM จะมี
ความจุอย่ทู ี่ 700 MB หรือเทา่ กบั หนังสือประมาณ 500,000 หน้า
ข้อดี คอื สามารถบนั ทึกข้อมลู ไดม้ ากโดยเฉพาะงานดา้ นมลั ตมิ เี ดีย ทั้งภาพและเสียง และทส่ี าํ คัญ คอื
ปลอดภัยจากไวรสั
ขอ้ ควรระวัง คอื

1) ไมค่ วรนําแผนซีดที ีเ่ สียแลว้ หรือมีรอยขดี ขว่ นมากๆ มาอา่ น เพราะจะทาํ ให้หัวอา่ นชาํ รุดได้

2) การใช้นาํ้ ยาลา้ งหวั อ่านผดิ ประเภท กจ็ ะทาํ ใหซ้ ีดีรอมไดรฟ์ เสยี หายได้

3) นํ้ายาลา้ งหวั อ่าน ห้ามนํามาเชด็ หนา้ จอ จะทําให้หน้าจอเสยี หายได้ ถ้ามฝี ุ่นหรอื คราบน้ิวมอื ใหใ้ ช้
ผา้ สะอาดเชด็ ก็เพยี งพอแลว้

10. ดีวีดรี อมไดรฟ์ (DVD-Rom; Digital Video Disc/Digital Versatile Disc)
ดวี ีดรี อมไดรฟ์ เป็นอปุ กรณท์ ี่ใชส้ อื่ และบันทกึ ขอ้ มูลทสี่ ามารถอ่านได้ทงั้ ภาพและเสียง เช่นเดียวกบั
ซีดรี อมไดรฟ์ โดยใช้ร่วมกับแผ่นดวี ดี รี อม (DVD-Rom) มคี วามจขุ ้อมลู ท่ี 4.7 GB หรอื 7 เทา่ ของ
ซดี ีรอม DVD-Rom สามารถใหภ้ าพคมชัดทใ่ี กล้เคยี งกับเทปตน้ แบบจากสตดู ิโอ และมีการพฒั นา
อยา่ งตอ่ เนื่อง ทําให้ปัจจบุ นั มี Blue-Ray Drive ซึง่ สามารถติดตงั้ บนเครื่องคอมพวิ เตอรไ์ ด้ ส่วนมาก
จะใชส้ าํ หรบั ดหู นังความคมชัดสูง

11. จอภาพ (Monitor)
จอภาพเป็นอปุ กรณส์ ง่ ออก (Output Device) อยา่ งหน่ึงทีใ่ ชส้ ําหรับแสดงข้อมูลหรือโปรแกรม
ออกมาบนจอภาพ ทัง้ จอภาพธรรมดา CRT (Cathode Ray Tube) จอภาพแบบแบน LCD หรือ LED
ข้อควรระวงั คอื ไม่ควรวางจอไว้ใกลบ้ ริเวณทีม่ สี นามแม่เหล็กมากเกินไป และไมค่ วรเชด็ หนา้ จอดว้ ย
นํา้ ยาอน่ื ๆ ทีไ่ ม่ใชน่ ้าํ ยาทําความสะอาดจอ มฉิ ะนน้ั จะทาํ ใหจ้ อเสยี หายได้

12. เมาส์ (Mouse)
เมาส์เปน็ อปุ กรณ์รับเข้า (Input Device) อย่างหนงึ่ ทีใ่ ช้สาํ หรบั รับขอ้ มลู หรือคําสง่ั เขา้ สคู่ อมพวิ เตอร์
แลว้ ทาํ การส่งตอ่ ไปยงั หน่วยประมวลกลาง (Processing Unit) มี 2 แบบ คอื
12.1 แบบทใี่ ชล้ ูกกลงิ้ ขอ้ ดี คือ ลูกกลิง้ สามารถถอดทําความสะอาดเอาสิ่งสกปรกท่ีอยภู่ ายในเมาส์
ออกได้ ขอ้ เสยี คอื เคลอ่ื นไปมาได้ช้ากวา่ แบบใชแ้ สง
12.2 แบบใชแ้ สง (Laser) เมื่อเมาสจ์ ะเคลอ่ื นไปมาบนแผ่นรองเมาส์ จะมแี สงตดั ผ่านและสะท้อน

ขึ้นมาทําใหท้ ราบตาํ แหน่งทีล่ าก ฉะนัน้ ส่งิ ทต่ี อ้ งคํานงึ คอื แผน่ รองเมาส์ ควรเป็นสีทึบ ไมม่ ี
ลวดลายมากเกนิ ไป เพราะจะทาํ ใหก้ ารสะทอ้ นของลําแสงไมด่ ี ทําให้การเคล่อื นทีช่ า้

4 

13. แผงแป้นอกั ขระ (Keyboard)
แผงแป้นอกั ขระเปน็ อปุ กรณ์รับเขา้ (Input Device) อย่างหน่งึ ท่ีใชส้ ําหรบั นําขอ้ มลู ลงในเครือ่ ง
คอมพิวเตอร์ มี 3 แบบ คอื
13.1 แบบใชส้ ายเช่อื มต่ออนุกรม (Serial Port หรอื PS2) หวั มลี ักษณะกลม
ข้อดี คือ ไมจ่ าํ เป็นต้องติดตัง้ ไดร์ฟเวอร์
13.2 แบบใชส้ ายเช่ือมตอ่ ชนิด USB หวั มีลกั ษณะแบน (แบบเดยี วกบั อปุ กรณ์ USB ทว่ั ไป)
ข้อดี คือ สามารถนาํ มาเช่อื มต่อกบั เครอ่ื งคอมพวิ เตอร์ได้หลากหลาย
13.3 แบบแป้นพมิ พไ์ ร้สาย สว่ นใหญ่จะมาพรอ้ มกบั เมาส์ เปน็ ชุดเดียวกัน

ข้อดี คอื เคลอ่ื นยา้ ยท่สี ะดวกมาก ไมต่ ้องมีสายระเกะระกะ
ข้อเสยี คือ จาํ เปน็ ต้องใช้แบตเตอร่ี และมีราคาสงู กวา่ แบบสายเชอื่ ม
ขอ้ ควรระวงั คือ การป้อนข้อมูลจาํ นวนมากทุกวัน หรือ การเอาแผงแปน้ อักขระไปใช้เลน่ เกมส์บ่อยๆ
จะพบว่ามบี างปุม่ จะเสียเร็ว และอายุการใช้งานของแป้นจะสนั้ ลง

ดแู ลรกั ษาเครื่องคอมพวิ เตอร์เบือ้ งตน้

การดูแลรักษาเครอื่ งคอมพิวเตอร์ แบ่งออกเปน็ 3 ด้านหลกั ๆ คอื
1. ด้านฮารด์ แวร์ (Hardware) หรอื อปุ กรณต์ ่างๆ ท่อี ยภู่ ายใน และภายนอกเคร่อื งคอมพวิ เตอร์

1.1 ทีต่ ัง้ ของเครือ่ งคอมพิวเตอร์
 ควรวางเครื่องคอมพวิ เตอร์ใหห้ า่ งจากผนงั ไม่นอ้ ยกวา่ 15 เซนตเิ มตร ไมค่ วรวางมุมอบั หรือ
ชิดกําแพง เพ่ือให้อากาศถ่ายเทสะดวก ลดความร้อนภายในเครอ่ื ง

 ควรวางเครื่องคอมพวิ เตอร์ไวบ้ นโตะ๊ จะดีกวา่ วางใตโ้ ต๊ะหรือวางกบั พื้น เพราะพ้ืนจะมฝี นุ่
มากกวา่ หรอื ระหวา่ งการใช้งาน ขาอาจไปกระแทกกบั เคร่ือง ทาํ ใหเ้ กดิ ความเสียหายไดง้ ่าย

 ควรวางเครอื่ งคอมพวิ เตอรใ์ ห้หา่ งจากแหลง่ สนามแม่เหลก็ เพอ่ื ปอ้ งกันการเสยี หายของ
อปุ กรณ์คอมพวิ เตอร์

 ไมค่ วรวางเครอ่ื งคอมพิวเตอร์ไว้ใกล้หน้าต่างทีม่ แี สงแดดและฝนสามารถเขา้ ถึงได้ เพราะจะ
ทาํ ให้อปุ กรณอ์ ิเลก็ ทรอนิกสต์ า่ งๆ เสยี หายได้

1.2 ความสะอาดภายในเครอ่ื งคอมพิวเตอร์

 ควรดูแลเชด็ ทาํ ความสะอาด ขจดั ฝงุ่ ละออง เส้นผม ใยแมงมุง ที่เกาะอยู่ตามเครอ่ื ง หรือรู
ระบายความรอ้ นออกของฝาเครือ่ งคอมพิวเตอร์ เพ่อื ให้มที างระบายความร้อนกระจายออก
ได้ดี

1.3 สงิ่ ผดิ ปกติของอปุ กรณ์ภายในเครอื่ งคอมพวิ เตอร์

 ไดก้ ลน่ิ ไหม้
 ตัวอุปกรณ์อิเล็กทรอนกิ สบ์ วม มนี ํ้ายาไหลออกมาจากเคร่อื งคอมพิวเตอร์
 พัดลมระบายความรอ้ น ยงั หมุนดอี ยู่หรือไม่ ถา้ หยดุ หมุน ควรแจง้ เจา้ หนา้ ท่เี ปล่ียนทนั ที

5 

1.4 อน่ื ๆ
 ไมค่ วรเคลื่อนยา้ ยเคร่ืองคอมพิวเตอร์ หรือถอดสายใดๆ ทเี่ ชือ่ มตอ่ กบั เคร่อื งในขณะทก่ี าํ ลงั
เปิดใช้งานอยู่
 ไมค่ วรนําน้าํ กาแฟ หรือของเหลวอนื่ ๆ มาตงั้ ใกล้เครอ่ื ง เพราะสงิ่ เหลา่ นอี้ าจทาํ ให้เครอื่ ง
ไดร้ บั ความเสียหายได้
 ไมค่ วรเปดิ เครือ่ งคอมพิวเตอร์ทนั ทีหลงั จากปิดเคร่ือง ให้รอสัก 1 นาทีจึงเปดิ เครอ่ื งใหม่
เพราะกระแสไฟอาจทาํ ให้เคร่ืองคอมพิวเตอรเ์ สียหายได้
 ไมค่ วรปิดเครอื่ งโดยกดปมุ่ Power เพราะจะทําให้โปรแกรมหรอื ไฟลท์ ่ีกาํ ลังทาํ งานเสยี หาย
ได้ วิธีที่ถกู ตอ้ ง คอื ควรใชค้ ําสงั่ ปดิ (Shutdown/Turn off) ผ่านวินโดว์
 ไมค่ วรวางส่งิ ของปิดกน้ั ช่องระบายอากาศของจอภาพและเครอื่ งคอมพวิ เตอร์
 ควรใชอ้ ุปกรณ์ท่ีช่วยสาํ รองกระแสไฟฟ้าและรกั ษาระดับแรงดนั ของไฟฟ้าใหค้ งที่ เชน่ UPS
เพื่อปอ้ งกันไฟกระชากในกรณที ่เี กดิ ไฟฟา้ ดับกะทนั หัน
 ควรเปิดใชโ้ หมดประหยดั พลงั าน เพื่อถนอมอายุการใช้งานของเคร่อื งคอมพิวเตอร์ และ
ประหยัดค่าไฟ เช่น เม่อื ไม่ใชเ้ มาส์ หรอื คยี บ์ อรด์ ระยะหนึ่งให้ปดิ หน้าจอ หรอื เข้าโหมด
Standby

2. ดา้ นซอต์ฟแวร์ (Software) หรือ โปรแกรมทใี่ ชก้ บั เครื่องคอมพวิ เตอร์
2.1 การลงโปรแกรม
 ควรลงโปรแกรมเฉพาะท่ีใช้ ถา้ ลงโปรแกรมมากๆ จะทําให้เคร่ืองอดื หรือ เคร่ืองคา้ งไปเลย
โปรแกรมไหนไมไ่ ดใ้ ช้ ให้ Uninstall ออก
2.2 การเกบ็ ขอ้ มลู
 ควรเก็บข้อมลู เอกสาร ไฟลต์ า่ งๆ แนะนาํ ใหเ้ ก็บไว้ไดรฟ์ อืน่ ที่ไมใ่ ชไ่ ดรฟ์ ซี (Drive C)
 ควรดูแลให้ไดรฟ์ ซี (Drive C) มพี ้นื ทเี หลอื พอสาํ หรบั วนิ โดวท์ ํางานได้ โดยเฉพาะโปรแกรม
จาํ พวกเกมส์ กนิ พนื้ ท่ีในฮาร์ดดสิ ก์เยอะ จนทําให้วนิ โดวท์ าํ งานไมไ่ ด้
2.3 รจู้ ักสงั เกตโปรแกรมแปลกๆ
 โปรแกรมแปลกๆ ที่ไมเ่ คยเหน็ ในเครอื่ งแตแ่ รก ให้ Uninstall ออก
 ควรอ่าน หรือ ดูให้ดี กอ่ นคลกิ ตอบรับ ไม่ควรคลกิ Next Yes OK แบบไม่ไดอ้ า่ น หรอื อา่ น
ไมเ่ ข้าใจ แปลไมอ่ อก ให้กด Cancel ดีกว่า เพราะจะได้โปรแกรมท่ีตดิ มาโดยท่ีเราไม่รตู้ วั
โดยเฉพาะเขา้ เวปยอดฮติ อาจตดิ ไวรสั สปายแวร์ หรอื โปรแกรมท่ไี ม่พงึ ประสงค์เขา้ มาใน
เครื่องคอมพวิ เตอร์
2.4 ตดิ ต้งั โปรแกรมป้องกนั ไวรสั สปายแวร์
 ควรติดต้ังโปรแกรมปอ้ งกนั ไวรสั /สปายแวร์ และอัพเดตฐานขอ้ มูลไวรัสอยูเ่ สมอ
2.5 การดแู ลและบาํ รุงรักษาระบบข้ันพ้นื ฐาน ควรทาํ ให้สมาํ่ เสมอ จะทาํ ใหก้ ารใช้งานโปรแกรมไม่
อดื ไม่ชา้
 ควรลบขยะบนฮาร์ดดิสก์ (Disk Cleanup) สม่ําเสมอ
 ควรตรวจสอบสภาพฮาร์ดดิสก์ (Check Disk) สมาํ่ เสมอ

6 

 ควรจดั เรียงข้อมลู เพื่อเรง่ ความเร็วในการอ่านข้อมูล (Disk Defragmenter) สม่าํ เสมอ
 ควรทาํ สํารองข้อมูลและไฟลร์ ะบบวินโดว์ (System Restore) สมาํ่ เสมอ

3. ด้านผ้ใู ช้งาน (Peopleware) หรือ ผ้ใู ชเ้ ครื่องคอมพวิ เตอร์
3.1 อา่ น
 ควรอ่านสกั นดิ กอ่ นคลกิ อะไร จะไดร้ ู้วา่ ต้องทําอะไรบา้ ง หรอื ใหถ้ ามจากผ้รู ูก้ ็ยังดี
3.2 อารมณ์
 ไมค่ วรเคาะคยี บ์ อร์ดแรงๆ กระแทกเมาสแ์ รงๆ หรอื ดบั เบิล้ คลกิ เมาสถ์ ี่ๆ เพราะไม่ได้ชว่ ยทํา
ใหเ้ ครอ่ื งทํางานเรว็ ข้ึน แตจ่ ะทําให้ช้ามากข้นึ ถงึ ขนั้ เครื่องคา้ งเลย
3.3 ทาํ โดยไมร่ ู้ หรอื ทาํ มัว่
 ไม่ควรไม่รแู้ ล้วมวั่ โดยเฉพาะเรือ่ งการเช่อื มต่ออุปกรณ์เสรมิ ก่อนใชง้ านควรอา่ นคมู่ อื สกั นิด
เช่น ช่องเสยี บใสไ่ ม่เขา้ ก็พยายามฝืนดนั เข้าไป
 การดาว์นโหลดโปรแกรมจากเวบ็ ไซต์ ตอ้ งระวงั ให้มาก
3.4 จัดระเบยี บเอกสาร
 ควรจดั โฟลเดอร์และเอกสารท่ใี ชง้ านใหเ้ ปน็ ระเบียบ จะช่วยประหยัดเวลา และทาํ งานไดเ้ ร็ว
ยงิ่ ขนึ้ เพราะเวลาในการหาไฟลเ์ อกสารต่างๆ ก็สะดวกมากข้ึน เคร่อื งก็ทาํ งานเบาลง

สิ่งที่ควรทราบ

หลายคนพบกับเหตุการณ์ต่างๆ เช่น พิมพ์งานอยู่ดีๆ เครื่องหยุดทํางานไปเฉยๆ หรือดับไปเลย ต้อง
Boot เคร่ืองใหม่อย่างเดียว สาเหตุที่ทําให้เครื่องหยุดทํางาน (Hang) หรือดับไปเลยมีหลายสาเหตุ ฉะนั้นการ
แก้ไขจึงขึ้นอยู่กับว่าอะไรเป็นตน้ เหตุ สิ่งท่ีสามารถแก้ไขได้รวดเร็ว คือ ต้องอาศัยการสังเกตอาการท่ีเกิดขึ้นของ
ผู้ใช้ เช่น ถา่ ยรูปไว้ จะเป็นประโยชนอ์ ย่างมากเพราะเจ้าหน้าท่ีจะสามารถวิเคราะห์หาสาเหตุท่แี ท้จริงได้ ถงึ หา
วธิ ีแกไ้ ขปัญหาทถ่ี กู ตอ้ งได้

7 

การดูแลและบาํ รุงรักษาระบบขน้ั พน้ื ฐาน

Disk cleanup

Disk Cleanup คือ หน่ึงในโปรแกรม สําหรับใช้บํารุงรักษาเคร่ืองคอมพิวเตอร์ ใช้ในการทําความ
สะอาด Hard disk โดยลบไฟล์ต่างๆ ที่ไม่จําเป็นออก เช่น ไฟล์ Temporary รวมไปถึง ไฟล์อินเตอร์เน็ตต่างๆ
ที่เก็บไว้ใน Cache ของ browser เพ่ือให้ Hard disk ของเครื่องคอมพิวเตอร์มีเน้ือที่เหลือในการใช้งานเพ่ิม
มากขึน้ ทาํ งานได้เร็วมากข้นึ

เนื่องจากมีพ้ืนท่ีเหลือว่างสําหรับการจัดการข้อมูลต่างๆ ควรทํา Disk Cleanup กับเคร่ือง
คอมพวิ เตอรเ์ ปน็ ประจํา ประมาณ 1 คร้งั ตอ่ สปั ดาห์

วธิ ีการเรยี กใชง้ านโปรแกรม Disk Cleanup

1. คลิ๊กป่มุ Start Menu จากหนา้ จอ
2. เลอื ก All Program
3. เลือก Accessories
4. เลอื ก System Tools
5. เลือก Disk Cleanup
6. เลือกไดร์ฟที่ตอ้ งการ Disk Cleanup
7. คลิกเคร่อื งหมายถกู ในไฟล์ โดยสามารถ เลอื กได้ ทั้งหมด โดยที่ ไมม่ ีปัญหา ใดๆ ต่อการทํางานของ

เครื่อง สามารถ สังเกตไดด้ ว้ ยว่า ทีค่ ณุ เลือกไปนน้ั สามารถ คนื พืน้ ที่กบั Hard disk ได้เท่าไรท่ีขา้ งลา่ ง
ของโปรแกรม
8. คลิกโอเค โปรแกรม จะถามว่า คุณแนใ่ จหรอื ไม่ ทจี่ ะลบ ไฟล์เหลา่ นี้ ใหค้ ณุ ตอบ Yes จากน้นั
โปรแกรม จะทาํ การ ลบไฟล์ต่างๆ เหล่านนั้ ต่อไป

8 

Check disc

Check Disk คอื การตรวจสอบความผิดปกติของฮารด์ ดิสก์

วธิ กี ารเรยี กใชง้ านโปรแกรม Check Disk
1. เปิด My Computer กด Right-Click ท่ี Drive ทตี่ อ้ งการตรวจสอบ เชน่ C:\ เลอื กเมนู
"Properties..."
2. คลกิ ที่ Tools จะปรากฏหน้าจอตามรูป ในส่วนของ Error-checking ใหท้ ่านคลิกที่ "Check now..."
3. ทําเครื่องหมายถูกท่ี " Scan for and attempt recovery of bad sectors" จากนั้นคลิก Start เพ่ือ
เร่ิมการตรวจสอบและแก้ไข" หลังจากตรวจสอบแล้ว หากพบข้อผิดพลาดใดก็ตามก็จะถูกแก้ไขให้
อตั โนมตั ิ

หมายเหตุ ขณะทีท่ าํ การ Scan Disk ไม่ควรเปดิ โปรแกรมใด ๆ

9 

Defragment

Defragment คือ การจดั ขอ้ มูล ตา่ งๆ ทบี่ ันทกึ ลงไปใน ฮารด์ ดสิ ก์ ใหเ้ ป็นระเบยี บ เนอื่ งจาก เมอื่ มี
การ ติดตัง้ โปรแกรม Save หรือ Delete ข้อมลู ใหม่ๆ ลงไป ข้อมลู เหลา่ นี้ จะถกู จดั เกบ็ อยา่ ง กระจัดกระจาย
ในฮารด์ ดสิ ก์ ซงึ่ นนั่ จะทาํ ให้ การทาํ งานของเครอื่ ง ช้าลงเนือ่ งจาก การอา่ นขอ้ มูล ตอ้ งกระโดดขา้ ม ไป-มา ใน
แต่ละส่วน ของดสิ ก์ ที่แยกกระจายกนั นัน้ เพยี งเพอื่ อา่ นขอ้ มูล ทีต่ ้องการไฟลเ์ ดยี ว การใช้ โปรแกรม
Defragmenter นั้น จะชว่ ยให้ ข้อมลู เหลา่ นี้ เปน็ ระเบยี บ ด้วยการ จัดเอา ข้อมูลของโปรแกรม และไฟล์ต่างๆ
ใหอ้ ย่รู วมกนั อยา่ งเป็นหมวดหมู่ อนั สง่ ผลให้ ฮารด์ ดิสก์ เรียกหาข้อมลู ได้รวดเรว็ แกป้ ญั หาเครอื่ งโหลดเข้า
โปรแกรมนาน หรือเครอื่ งช้าได้ การทาํ Disk Defragment นี้ ควรทาํ อย่างน้อย เดอื นละ 1 ครงั้ เพอื่ ให้
ฮารด์ ดสิ ก์ ของคณุ มีระเบยี บ อยตู่ ลอด รวมทัง้ หากคณุ ไดม้ ีการตดิ ตงั้ โปรแกรม ใหมๆ่ ลงไป กค็ วร ทาํ การ
Defragment ด้วย

วธิ กี ารเรยี กใชง้ านโปรแกรม Defragment
1. ดับเบ้ลิ คลิกที่ My Computer คลกิ ขวาไดร์ฟท่ีต้องการทาํ Defragment เลือก Properties
2. คลิกท่ีแทบ็ Tools จากน้ันคลิกท่ี Defragment Now
3. คลิกท่ี Defragment
4. จากน้นั ใหร้ อ เคร่อื งจะทําการ Defragment ซึง่ อาจจะใชเ้ วลานาน
5. เมอื่ เครื่อง Defragment เสรจ็ เครอื่ งจะแจ้งให้ทราบถา้ ต้องการดูรายละเอยี ดต่าง ๆ ของ
การ Defragment ให้คลกิ ท่ี View Report ถ้าไม่ต้องการกใ็ ห้คลกิ ท่ี Close

หมายเหตุ
 การทาํ Defragment ให้ทําการ Disk Cleanup และ Scan Disk ก่อน
 ขณะที่กําลังทําการ Defrag หากต้องการยกเลิกการทํางาน จะต้องกดที่ Stop เท่าน้ัน ห้ามปิดเคร่ือง

หรือกดปมุ่ Reset เป็นอันขาด ไม่เชน่ นนั้ ข้อมลู ในฮารด์ ดสิ ก์อาจจะสูญหายได้

10 

Window defender
Window defense คือ ซอฟต์แวร์ป้องกันสปายแวร์หรือมัลแวร์ท่ีมีอยู่ใน Windows และทํางานโดย

อัตโนมัติเม่ือเปิดใช้ จะช่วยป้องกันคอมพิวเตอร์จากสปายแวร์และซอฟต์แวร์ หรือจากป็อปอัพ อาการเคร่ือง
ทํางานช้า และไวรัสหรือสปายแวร์ท่ีคุกคามระบบความปลอดภัย ซ่ึงอาจอยู่ในคอมพิวเตอร์โดยท่ีเราไม่รู้:
มัลแวรน์ นั้ อาจตดิ ตง้ั ตวั เองจากอีเมล เมอื่ คณุ เชือ่ มต่อกับอนิ เทอร์เนต็ หรือเมอื่ คณุ ตดิ ตง้ั โปรแกรมบางอยา่ งโดย
ใช้แฟลชไดรฟ์ USB, ซดี ี, ดวี ดี ี

วธิ ีการเรยี กใชง้ านโปรแกรม Window defense

1. เขา้ ปมุ่ Search แลว้ พิมพค์ ําว่า Windows Defender
2. ในแท็ป home ให้คลกิ เลือกรปู แบบการสแกน ซ่ึงมีหลายตวั เลอื ก เลือกตวั ใดตัวหน่งึ

 Quick = ตรวจไวรัสเรง่ ดว่ น
 Full = ตรวจไวรัสทัง้ เคร่ืองคอมพวิ เตอรข์ องคุณ
 Custom = ตรวจไวรัสตามท่ีอยโู่ ฟลเดอร์ หรอื ไดร์ว ทค่ี ณุ กาํ หนด
3. เมื่อเลือกเสร็จแล้ว ก็คลิก scan now เพื่อเร่ิมทําการตรวจไวรัส สามารถสังเกตแถบสีด้านบนถึง
สถานะของเครื่องคอมพิวเตอร์ได้ ถ้าเป็นสีเขียวหมายถึงไม่มีมัลแวร์ทํางานอยู่ ถ้าเป็นสีเหลือง
หมายถงึ พบมลั แวร์ทํางาน แตถ่ า้ เปน็ สแี ดงหมายถึง พบมัลแวรไ์ วรัสในเคร่ือง

11 

Restore windows
Restore windows เปน็ โปรแกรมทใี่ ช้ในการเรียกคืนสภาพวนิ โดรใ์ นขณะที่ยงั มสี ภพการใชง้ านทป่ี กติ

กลบั คนื มา จากทีเ่ ครื่องมปี ญั หาและไมส่ ามารถใชง้ านวินโดร์ไดต้ ามปกติ

วธิ ีการเรียกใชง้ านโปรแกรม Restore windows
ตอนทโ่ี ปรแกรมวินโดวใ์ นคอมพวิ เตอร์ของเรายังใช้งานได้ดี กใ็ ห้เราบันทกึ คา่ เก็บเอาไว้ หากโปรแกรม

วินโดว์เกดิ รวนขึ้นมาสามารถทจ่ี ะย้อนกลับไป ณ วันทเ่ี ราบันทึกค่าเอาไวไ้ ด้เคร่ืองจะกลับมาทาํ งานได้เหมอื น
ตอนทีเ่ ราบันทึก

1. คลกิ ที่ป่มุ Start > Programs > Accessories > System Tools > System Restore
2. คลกิ เลือก Create a restore point. และคลิกปมุ่ Next
3. ตัง้ ช่อื แล้วคลิกปุ่ม Create เคร่อื งจะแสดงวนั เวลาท่ีไดท้ าํ การจดจาํ ความสมบรณู ข์ องเครื่องเอาไว้
4. คลิกทป่ี ุ่ม Close

เมอ่ื โปรแกรมวนิ โดวร์ วน กส็ ามารถท่จี ะย้อนไปยงั วันท่เี ราตั้งค่าเอาไว้ได้ โดยมขี ั้นตอนดังน้ี
1. คลกิ ท่ปี ุม่ Start > Programs > Accessories > System Tools > System Restore
2. คลกิ เลอื กที่ Restore my computer to an earlier time เสร็จแล้วกค็ ลิกปมุ่ Next
3. คลิกเลอื กวนั เวลาทีเ่ ราได้ต้ังค่าเอาไว้ (วนั ที่ท่ีเราตอ้ งการยอ้ นกลบั ) และ คลกิ ปุ่ม Next
4. โปรแกรมจะยืนยันการย้อนกลับไปยังวันเวลาที่เราต้องการ เรียบร้อยแล้วให้คลิกปุ่ม Next จากน้ัน

ระบบจะทําการยอ้ นกลับไปยงั วนั เวลาท่ีเราได้เลือกเอาไว้และ Restart

12 

Antivirus program
antivirus program คือ โปรแกรมประเภทหน่ึงท่ีช่วยป้องกัน ตรวจหา และกําจัดไวรัสก่อนที่ไวรัสนั้นจะ

เขา้ มาทาํ ลายโปรแกรมหรือข้อมลู ในเคร่ือง คอมพิวเตอร์ มหี น้าท่กี ารทาํ งาน 2 ลกั ษณะ คอื ระบุช่ือของไวรัสท่ี
รู้จกั และตรวจสอบผลของการทาํ ลายจากไวรัสในแฟม้ ตา่ งๆ

เพ่มิ เติม

จากคําถาม “กรณที ่ี เสียบแฟลขไดร์ฟแลว้ ไมส่ ามารถมองเหน็ ไฟล์ดา้ นในได้ ทั้งๆทีข่ ้อมูลยงั มอี ยู”่
สามารถแกไ้ ขปัญหาเบอ้ื งตน้ ได้ดังนี้

a. กดปมุ่ windows ดา้ นล่างซ้ายมอื ,ในช่อง search พมิ พ์ “ cmd ” เพอื่ เปดิ กล่อง คอม
มานด์

b. พมิ พ์ชอ่ื ไดร์ฟแลว้ ตามดว้ ย : เชน่ (F:, G:).
c. พมิ พ์คาํ ส่งั attrib *.* -s -h -a -r /s /d (เสร็จแล้วกด enter)
d. รอคาํ สง่ั ทาํ งาน
e. กลบั ไปดทู ี่ แฟลชไดรฟ์ จะมี โฟลเดอร์ เพิม่ ข้ึนมาอีก 2 โฟลเดอร์ ใหเ้ ลอื ก(ดับเบิ้ลคลิก) ไปท่ี

โฟลเดอร์ทีไ่ ม่มชี อ่ื
f. จะพบขอ้ มูลทถี่ กู ซอ่ นไวใ้ นนนั้
g. ใหร้ บี ทาํ การ Backup ขอ้ มูล แลว้ ทํา format ไดร์ท้งิ