หน่วยที่ 3
การออกแบบเอกสาร
หน่วยที่ 3
การออกแบบเอกสาร
จัดทำโดย
นางสาวอรสา แฮแก้ว
เลขที่ 20
ปวส.1 สาขาการจัดการสำนักงาน
ความหมายของการออกแบบ
การออกแบบ
คือ ศาสตร์แห่งความคิด และต้องใช้ศิลป์ร่วมด้วย เป็นการสร้างสรรค์ และการแก้ไข
ปัญหาที่มีอยู่ เพื่อสนองต่อจุดมุ่งหมายและนำกลับมาใช้งานได้อย่างน่าพอใจ หรือการ
วางแผนจัดทำตามขั้นตอน หรือการเลือกใช้วัสดุวิธีการเพื่อทำตามที่ต้องการโดยให้
สอดคล้องกับลักษณะรูปแบบปรับปรุงแบบผลงานหรือสิ่งต่างๆ ที่มีอยู่ให้เหมาะสม
องค์ประกอบมูลฐานของการออกแบบการ
จัดองค์ประกอบศิลป์
องค์ประกอบมูลฐานของงานออกแบบ หมายถึง สิ่งซึ่งปรากฏ
แก่สายตารอบๆตัว โดยผู้ออกแบบสามารถนำมาประสมประสาน
ให้เกิดเป็นผลงานผู้ออกแบบจำเป็นต้อง ศึกษาวิเคราะห์ถึงคุณสมบัติ
และบทบาทขององค์ประกอบมูลฐานต่าง ๆ ให้เกิดความเข้าใจอย่าง
แท้จริงในข้อดีและข้อจำกัดต่าง ๆ
องค์ประกอบมูลฐานของการออกแบบ
1.จุด (DOT) จุดเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่สำคัญสำหรับการออกแบบ
เพราะจุดเป็นต้นกำเนิดของเส้น และน้ำหนักของภาพ
การนำจุดมาใช้สามารถทำได้ 3 ลักษณะ ดังนี้
1 การวางตำแหน่งของจุดลักษณะกระจาย มักใช้ในการออกแบบแนวนอน
2 การวางตำแหน่งของจุดลักษณะเน้นช่องจังหวะ เป็นการวางจุด โดยให้พัก
เป็นระยะ
3 การวางตำแหน่งของจุดลักษณะเป็นกลุ่ม เป็นการทำให้จุดในงานออกแบบ
เกิดเอกภาพ
2 เส้น LINE
เส้นเกิดจากการเดินทางหรือต่อเนื่องของจุดในลักษณะทิศทางเดียวกัน ในการออกแบบ
เส้น อาจเกิดจากการลากพู่กัน การขูดขีดด้วยดินสอ ปากกา ฯลฯเส้นในงานออกแบบประกอบด้วย
เน้นหลักที่สำคัญ ได้แก่
3.รูปร่างและรูปทรง
รูปร่าง คือ จะมี 2 มิติ ได้แก่ความกว้างกับความยาว รูปทรง คือ จะมี 3 มิติ ได้แก่
ความกว้างความยาวและความลึก รูปร่างและรูปทรงที่เป็นมูลฐานในการออกแบบนั้น
สามารถจำแนกได้ 3 ลักษณะ ดังนี้
1. รูปเลขาคณิต 2. รูปธรรมชาติ 3. รูปอิสระ
4. แสงและเงา
เป็นปัจจัยที่ที่ทำให้ผู้ดูเกิดความรู้สึกต่อรูปทรงได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ในการออกแบบ
สามารถใช้แสงและเงาเพื่อเน้นความลึก
5. ช่องว่าง
หมายถึง การกำหนดช่องว่างในตัววัตถุหรือตัวรูปและช่องว่างรอบตัว
วัตถุหรือพื้นที่ว่างที่ล้อมรอบรูปร่าง รูปทรง หรือระยะห่างระหว่างรูปร่าง
กับรูปทรง
6.สี
องค์ประกอบที่มีความสำคัญต่อความรู้สึกและการรับรู้ของผู้ดู ถ้า
เปรียบเทียบภาพสีกับภาพขาวดำ จะพบว่าภาพสีย่อมแสดงความแตก
ต่างและให้รายละเอียดแก่ผู้ดูได้ดีกว่า
สีกับความหมาย
ลักษณะของพื้นผิว
หมายถึง ความรู้สึกในการจำแนกความเรียบ หรือความขรุขระ
ของวัตถุทางสายตา พื้นผิวที่มีความแตกต่างย่อมเร้าให้ผู้ดูเกิด
ความสนใจ
พื้นผิวเรียบ พื้นผิ
วหยา
บ พื้นผิวนูน
หลักการจัดวางส่วนประกอบในการออกแบบ
การเน้นจุดแห่งความสนใจ สามารถทำได้ดังนี้
1. การเน้นโดยการตัดการ คือ การทำให้ส่วนประกอบจำนวนหนึ่งมีความ
แตกต่างไปจากส่วนประกอบอื่ น
2. การเน้นโดยการแยกตัวประกอบออกไป คือ ให้ส่วนประกอบบางส่วน
แยกตัวออกมาต่างหาก วิธีนี้เน้นโดยการนำรูปร่างหรือ รูปทรงมาอยู่
ด้วยกัน
3. การเน้นโดยการจัดวางตำแหน่ง คือ จัดวางส่วนประกอบในตำแหน่งที่
เหมาะสมไม่ใช่เป็นการตัดการด้วยรูปร่างต่าง ๆ แต่ใช้ เส้น สี รูปร่าง รูป
ทรงให้อยู่ในตำแหน่งที่น่าสนใจ
หลักการจัดวางส่วนประกอบในการออกแบบ
ความสมดุล หมายถึง การกำหนดและจัดวางองค์ประกอบ
ให้มีน้ำหนักและขนาดสัดส่วนที่เท่า ๆ กัน ทั้งสองข้าง
การสร้างความสมดุลสามารถทำได้ 3 แบบ
1.สมดุลแบบสมมาตร คือ การจัดวางภาพ โดยให้องค์ประกอบ
ซ้ายและขวามีลักษณะเหมือนกันทุกประการ ตัวอย่าง ใบหน้าคน
ลายผีเสื้อ
หลักการจัดวางส่วนประกอบในการออกแบบ
2.สมดุลแบบอสมมาตร คือ การจัดองค์ประกอบเพื่อให้เกิดความ
รู้สึกว่าองค์ประกอบซีกซ้ายและซีกขวามีปริมาณที่เท่า ๆ กัน จะทำให้
เกิดความรู้สึกอิสระ ไม่เคร่งเครียด
3.สมดุลแบบรัศมี คือ การจัดองค์ประกอบให้มีการกระจายหรือ
การรวมตัวที่จุดศูนย์กลาง นิยมใช้ในการออกแบบลวดลายต่าง ๆ
เช่น ภาพดาวเพดาน เครื่องหมายการค้า
หลักการจัดวางส่วนประกอบในการออกแบบ
สมดุลแบบสมมาตร สมมดุลแบบอสมมาตร สมดุลแบบรัสมี
หลักการจัดวางส่วนประกอบในการออกแบบ
ความมีเอกภาพ คือ การจัดวางองค์ประกอบให้มีความ
เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน โดยไม่แตกแยก งานที่ขาดเอกภาพ
จะทำให้ผู้ดูเกิดความรู้สึกแตกแยก ไม่น่าสนใจ
ตัวอย่างความมีเอกภาพ
จังหวะ คือ ลักษณะขอจังหวัดในการจัดภาพ ได้แก่การวางองค์ประกอบ
ให้มีระยะตำแหน่งขององค์ประกอบเป็นช่วง ๆ เกิดความรู้สึกเคลื่อนไหว
ต่อเนื่องและความมีทิศทาง เช่น ตัวอย่างวงกลมหลาย ๆ วง ให้ความรู้สึกว่า
มีตวามเคลื่ อนไหว
ความกลมกลืน คือ เป็นการจัดวางองค์ประกอบทางศิลปะ
ซึ่งมีคุณสมบัติใกล้เคียงเข้าไว้ด้วยกันอย่างพอเหมาะ ทำให้การออกแบบ
ประสานกลมกลืน มีความเป็นระเบียบ แต่หากความกลมกลืนซ้ำกัน
ก็ทำให้เกิดความน่าเบื่อได้ จึงต้องจัดให้มีความขัดแย้งเข้าไปร่วมด้วย
ความขัดแย้ง คือ การจัดวางองค์ประกอบไม่ให้มีความซ้ำซาก
กัน เช่นรูปร่าง สีที่แตกต่างกัน ซึ่งความขัดแย้งจะตรงข้ามกับความ
กลมกลืนเราสามารถนำมาแก้ไขในสิ่งที่กลมกลืนกันมาก ๆ จนเกิด
ความน่าเบื่อ ให้ดูน่าสนใจขึ้น เช่น ดอกหางนกยูงสีแดงบานสะพรั่งเต็ม
ต้น แต่ถ้าเป็นดอกสีแดงข้างหลังอาจเป็นใบสีเขียวหรือฉากท้องฟ้า จะ
ทำให้ดูน่าสนใจยิ่งขึ้น
สัดส่วน คือ เป็นกฎเกณฑ์ของเอกภาพที่เกี่ยวข้องกับ
ความสมส่วนซึ่งกันและกันของขนาดในส่วนต่าง ๆ สัดส่วน
จึงมีความสำคัญมาก จะต้องมีความสัมพันธ์กับขนาดเป็น
อย่างดีด้วย ขนาดและสัดส่วนยังมีความสัมพันธ์กับ
รูปร่าง – รูปทรง
ความเรียบง่าย
คือ การวางองค์ประกอบในการจัดภาพ ควรเน้นทีความเรียบง่าย
ไม่รกรุงรัง เพื่อง่ายต่อการรับรู้ของผู้ดูและเหมาะกับสภาพ
หลักการออกแบบที่ดี
ผลงานการออกแบบที่มีคุณค่าย่อมมาจากหลักการออกแบบที่ดี
โดยหลักการของการออกแบบ มีดังต่อไปนี้
1. ควรออกแบให้มีลักษณะที่เหมาะสมกับความมุ่งหมาย
ตามประโยชน์ใช้สอย มีความกลมกลืน
2. ควรเป็นการออกแบบให้มีลักษณะที่ง่าย มีกระบวนการ
ผลิตที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน
หลักการออกแบบที่ดี
3. ควรมีสัดส่วนที่ดีกลมกลืนกันทั้งส่วนรวม เช่น
รูปแบบ ลักษณะผิว เส้น สี
4. ควรมีความเหมาะสมกับวัสดุและวิธีการ มีคุณภาพ
มีวิธีการใช้ง่าย สะดวก
5. ควรมีการตกแต่งอย่างพอดี ไม่รกรุงรัง
6. ควรมีโครงสร้างที่เหมาะสมกลมกลืนกับวัฒนธรรม
และความต้องการของสังคม
7. ไม่ควรสิ้นเปลืองเวลามากนัก
หน้าที่และประโยชน์ของการออกแบด้วยเทคโนโลยี
คอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบมรหน้าที่สำคัญ 2 ประการ
1. อำนวยความสะดวกในการเขียนแบบของชิ้นงานที่ต้องการบนจอภาพ
การใช้คอมพิวเตอร์ในการออกแบบ จะตัดความยุ่งยากในการเขียนบนกระดาน
ด้วยมือ ซึ่งเป็นการที่ละเอียดต้องการความสามารถสูง คอมพิวเตอร์สามารถแสด
บนจอภาพ ทั้งในระบบ 2 มิติ และ 3 มิติ ได้ตามความต้องการและยังสามารถ
ออกแบบได้ทุกชนิด
หน้าที่และประโยชน์ของการออกแบด้วยเทคโนโลยี
คอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบมรหน้าที่สำคัญ 2 ประการ
2. คอมพิวเตอร์ในการออกแบบได้แก่ การจำลองสภาพการทำงานจริงของชิ้นงานที่
ได้ออกแบบไว้ในสภาวะต่าง ๆ เพื่อศึกษารายละเอียดของชิ้นงาน และวิเคราะห์หา
ประสิทธิภาพ คุณภาพ โดยไม่ต้องสร้างชิ้นงาต้นแบบขึ้นมาทดลองจริง ๆ
คอมพิวเตอร์ช่วยประหยัดเวลาในการคำนวณค่าต่าง ๆ
ประโยชน์ของคอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบสรุปได้เป็น
4 ประการ
1. เพิ่มประสิทธิภาพในการออกแบบ คือ ช่วยให้ผู้ใช้วาดรูปต่าง ๆ บนจอภาพ
ได้อย่างรวดเร็ว และง่ายดาย ผู้ใช้ที่ยังไม่มีฝีมือ เพียงแค่บอกลักษณะรูปร่าง
ของชิ้นงานให้อยู่ในรูปของข้อมูลให้กับคอมพิวเตอร์ ก็จะได้ภาพชิ้นงานนั้น
ปรากฏบนจอ
2. เพิ่มคุณค่าของงานออกแบบ คือ คอมพิวเตอร์สามารถรับภาวะทางด้าน
การคำนวณตัวเลขต่าง ๆ การแสดงผล การเขียนแบบ ทำให้ผู้ออกแบบ
สามารถใช้สมองและความสามารถของตนเองไปทำในส่วนที่สำคัญอื่น ๆ เช่น
ความปลอดภัยความสวยงาม
ประโยชน์ของคอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบสรุปได้เป็น
4 ประการ
3. ลดต้นทุนการออกแบบและการผลิต คือ ทำให้ไม่สิ้นเปลือง
ทั้งวัสดุและเวลา เพราะคอมพิวเตอร์สามรถจำลองการทำงานหรือ
การวิเคราะห์งานออกแบบ
4. เป็นแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ในการอกแบบ คือ เมื่อทำงานเสร็จแล้ว
สามารถนำข้อมูลมาใช้ในครั้งต่อไปได้ตามความต้องการ