TOPIK 1-PENGENALAN KPD PERAKAUNAN

TOPIK 1 :

PENGENALAN KEPADA
PERAKAUNAN

OBJEKTIF

Objektif Am: Di akhir kursus ini, pelajar boleh menjelaskan pengenalan dan
konsep perakaunan

Objektif Khusus: Di akhir topik ini anda sepatutnya dapat:

 Menerangkan Definisi dan perbezaan
 Menyenaraikan Sebab-Sebab Mempelajari Perakaunan
 Mengenalpasti Konsep Dan Prinsip Perakaunan:
 Menerangkan Pengkelasan Akaun Dalam Sesuatu Entiti
 Menerangkan Persamaan perakaunan
 Menerangkan Kitaran Perakaunan
.

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

INPUT

1.0 PENGENALAN KEPADA PERAKAUNAN

Perakaunan memainkan peranan penting dalam sistem ekonomi kita. Perakaunan
menyediakan maklumat yang berguna kepada pembuat keputusan seperti individu,
perniagaan, kerajaan, dan lain-lain terutama sekali dalam membuat keputusan
berkaitan perkara-perkara yang melibatkan kewangan. Perniagaan memerlukan
maklumat perakaunan untuk membolehkannya beroperasi dengan baik dan
mencapai maklumat. Tanpa maklumat perakaunan, pengurus perniagaan tidak
dapat mengawal kos, menetapkan harga jualan dan menyediakan belanjawan.

1.1 DEFINISI DAN PERBEZAAN PERAKAUNAN DAN SIMPAN KIRA

 Definisi Perakaunan
 Perakaunan adalah sesuatu proses mengelas, merekod dan
meringkaskan urus niaga dalam ukuran wang serta menganalisis
dan mentaksir data kewangan perniagaan untuk membantu pihak-
pihak yang berpentingan membuat keputusan.

 Definisi Simpan kira
 Simpan kira adalah proses mengelas, merekod dan meringkaskan
urus niaga perniagaan

Mengelas

Simpan kira Merekod

Meringkas

Menganalis Perakaunan
is

Mentaksir

FAHIMAH BINTI JAFFAR 1

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Rajah 2: perbezaan antara simpan kira dan perakaunan

 Daripada definisi Simpankira dan Perakaunan di atas, dapat
disimpulkan bahawa konsep Simpankira dan Perakaunan sangat berkait
rapat dan Simpankira merupakan langkah permulaan dalam proses
perakaunan.

1.2 SEBAB MEMPELAJARI PERAKAUNAN

Kegunaan Kegunaan
Peribadi Pekerjaan

Melanjutkan
Pelajaran

Rajah 1: sebab mempelajari perakaunan

FAHIMAH BINTI JAFFAR 2

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

1.3 KONSEP DAN PRINSIP PERAKAUNAN

a) Konsep Berterusan
o Perniagaan diandaikan akan beroperasi secara berterusan untuk
suatu jangka masa yang panjang.
o Konsep ini berkaitan dengan kos sejarah iaitu dengan andaian ini,
semua aset perniagaan harus direkod pada harga belian atau kos
sejarah.

b) Konsep Pemadanan Hasil dan Belanja
o Mengikut prisip pemadanan, hasil bagi suatu tempoh perakaunan
harus dipadankan dengan perbelanjaan bagi tempoh tersebut untuk
mendapat untung atau rugi bersih bagi tempoh berkenaan.
o Untung atau rugi sesebuah perniagaan tidak boleh dikira
berdasarkan penerimaan atau pembayaran dalam satu tempoh
masa.
o Pendapatan bagi satu tempoh perakaunan adalah wang yang
sepatutnya diterima bagi tempoh tersebut, sama ada sudah
diterima atau belum diterima.
o Begitu juga belanja bagi satu tempoh perakaunan, ia merupakan
wang yang sepatutnya dibayar bagi tempoh tersebut, sama ada
sudah dibayar atau belum dibayar.
o Contoh: Premium insurans perniagaan adalah RM500 setahun
tetapi jumlah premium yang sudah dibayar bagi satu tahun ialah
RM400 dan RM100 dibayar pada tahun berikutnya. Jumlah yang
sebenarnya ditolak daripada untung kasar ialah RM500 iaitu jumlah
yang sepatutnya dibayar pada tahun tersebut.

c) Konsep Ketekalan
o Konsep ketekalan menyatakan sesebuah perniagaan harus
mengekalkan kaedah perakaunan yang telah ditetapkan untuk
beberapa tempoh perakaunan yang berterusan.
o Contohnya, jika kaedah susut nilai aset tetap secara ansuran tetap
digunakan untuk menyusutnilai kenderaan, maka ia akan diamalkan
secara berterusan untuk tahun-tahun seterusnya.
o Konsep ketekalan yang diamalkan membolehkan perbandingan
dibuat.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 3

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

d) Konsep Materialiti
o Menurut konsep materialiti, nilai yang dianggap dapat memberi
kesan kepada penyata kewangan akan direkodkan.
o Nilai kecil yang tidak memberi kesan kepada penyata kewangan
dianggap tidak material dan tidak perlu dimasukkan ke dalam Kunci
Kira-kira.
o Contoh: Sebuah buku panduan poskod dibeli dengan harga
RM5.00 untuk kegunaan pejabat tidak direkodkan sebagai aset
dalam Kunci Kira-kira kerana nilainya adalah kecil walaupun boleh
digunakan untuk jangka masa panjang.

e) Konsep Entiti Berasingan
o Dalam perakaunan, pemilik perniagaan dan perniagaan dianggap
sebagai entiti berasingan.
o Dengan itu, hanya urus niaga yang berkaitan dengan perniagaan
sahaja direkodkan dalam buku perniagaan.
o Urus niaga peribadi pemilik tidak boleh direkodkan di dalam buku
perniagaan.
o Contoh: Pemilik mengeluarkan wang tunai RM200 untuk membayar
yuran peperiksaan anaknya dianggap sebagai ambilan dan tidak
boleh dianggap sebagai belanja perniagaan.

f) Konsep Wang Sebagai Ukuran
o Wang merupakan unit ukuran dalam urus niaga perniagaan.
o Dengan merekodkan urus niaga dalam nilai mata wang, ia dapat

memudahkan penghitungan nilai urus niaga.
o Setiap negara mempunyai unit mata wang sendiri, unit mata wang

yang digunakan di negara kita ialah Ringgit Malaysia.
o Contoh: Beli 100 buah beg bernilai RM300 dicatatkan untuk belian.

g) Konsep Tempoh Perakaunan
o Sesebuah perniagaan diandaikan akan beroperasi berterusan
untuk jangka masa yang panjang.
o Walau bagaimanapun, untuk membolehkan laporan prestasi
perniagaan dibuat dan dibandingkan, hayat perniagaan
dibahagikan kepada jangka masa tertentu yang dikenali sebagai
tempoh perakaunan.
o Tempoh perakaunan mungkin setahun, setengah tahun dan
sebagainya.
o Contoh: jika tempoh perakaunan sesebuah perniagaan adalah
setahun dan ia bermula dari 1 Januari, maka ia akan berakhir pada
31 Disember.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 4

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

h) Konsep Kos Sejarah
o Menurut konsep kos sejarah, semua urus niaga harus direkod
mengikut harga belian atau kos belian.
o Amaun tersebut akan direkodkan dalam buku perakaunan
walaupun berlaku turun naik harga dipasaran bagi barang tersebut.
o Kos belian merupakan satu nilai yang objektif kerana harga tersebut
terbukti dalam dokumen perniagaan.
o Contoh: Sebuah perniagaan membeli sebuah kenderaan dengan
harga RM25 000 pada tahun 2003. Walaupun nilainya telah jatuh
menjadi RM24 000 pada tahun 2004, ia masih dicatat sebagai
RM25 000 dalam buku perakaunan

i) Konsep Catatan Bergu
o Berdasarkan prinsip catatan bergu, setiap urus niaga harus direkodkan
sekurang-kurangnya dua kali dalam akaun yang berasingan pada
masa dan jumlah yang sama, iaitu satu akaun didebitkan dan satu lagi
akaun dikreditkan.
o Jumlah debit harus sama dengan jumlah kredit. Dengan itu, sistem
catatan bergu dapat membolehkan kita menyemak ketepatan merekod.
o Contoh: jualan barang niaga dengan harga RM500 secara tunai. akaun
jualan dikreditkan denga RM500 manakala akaun tunai didebitkan
dengan RM500

FAHIMAH BINTI JAFFAR 5

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

1.4 PENGKELASAN AKAUN
1.4.1 Klasifikasi Akaun

ASET

HASIL KELAS LIABILITI
AKAUN

BELANJA EKUITI
PEMILIK

Aset
 Barangan bernilai yang dimiliki oleh sesebuah perniagaan supaya aktiviti-

aktiviti perniagaan dapat berjalan dengan lancar.
 Dua pengelasan aset:

Aset Semasa Aset Bukan Semasa / tetap

Ciri-ciri • Aset-aset yang • Ia dibeli bukan untuk dijual
Contoh senang ditukar semula.

• Biasanya dalam • Ia diperlukan untuk
tempoh setahun operasi perniagaan.
atau satu tempoh
perakaunan. • Biasanya mempunyai
hayat lebih daripada satu
• Bentuk aset tahun perakaunan.
sentiasa berubah
• Ia boleh digunakan
• Wang tunai, deposit berulang kali
di bank, stok
barangan dan • Premis, alatan pejabat,
penghutang. perabot pejabat kenderaan
bermotor, loji dan mesin.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 6

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Liabiliti
 Segala yang di hutang oleh sesebuah perniagaan kepada pihak luar yang

perlu dijelaskan dengan wang, barangan ataupun perkhidmatan.
 Jadi tanggungan perniagaan kepada pihak luar ang memberi hutang.
 Dua jenis pengelasan liabiliti:

Liabiliti Semasa Liabiliti Bukan Semasa / tetap

Ciri-ciri • Hutang perniagaan • Hutang perniagaan yang
Contoh yang dijangkakan akan dibayar baluk dalam
akan dijelaskan satu tempoh lebih
dalam tempoh satu daripada satu tahun
tahun perakaunan. perakaunan.

• Pemiutang, pinjaman • Gadai janji premis atau
jangka pendek, tanah, debentur, dan
overdraf bank, dan pinjaman bank jangka
belanja terakru panjang.

Ekuiti Pemilik
 Ekuiti pemilik atau modal adalah jumlah pelaburan atau kepentingan pemilik

dalam perniagaannya.
 Ekuiti pemilik boleh diperoleh dengan menolak jumlah liabiliti perniagaan

daripada jumlah aset perniagaan.
 Jika pemilik tidak berhutang, maka ekuiti pemilik = jumlah aset perniagaan.
 Ekuiti akan bertambah apabila untung diperoleh daripada operasi perniagaan.
 Ekuiti pemilik akan berkurang apabila perniagaan mengalami kerugian.
 Ambilan oleh pemilik boleh kurangkan ekuiti pemilik.
 Sumber ekuiti pemilik bergantung pada bentuk perniagaan.
 Milikan tunggal – modal yang digunakan untuk memulakan perniagaan

adalah tanggungjawab pemilik sendiri.
 Perkongsian – modal di sumbangkan oleh rakan-rakan kongsi. Jumlah yang

disumbangkan bergantung kepada perjanjian antara rakan-rakan kongsi

tersebut.
 Syarikat (sendirian berhad & awam berhad) – modal syarikat diperoleh

daripada jumlah saham syarikat.
 sendirian berhad – saham tidak ditawarkan kepada orang ramai, hanya

individu tertentu melalui jemputan
 Awam berhad – jumlah saham yang dikumpulkan biasanya besar.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 7

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Hasil
 Wang tunai yang diterima atau akan diterima pada satu tarikh yang akan

datang oleh sesebuah perniagaan kesan daripada menjual barang-barang

atau perkhidmatan.
 Hasil yang diterima terdapat dalam bentuk komisen, sewa, dan faedah

simpanan.
 Pengelasan hasil :

Hasil Kendalian Hasil Bukan Kendalian

• Hasil yang diperoleh daripada • Hasil yang diperoleh daripada
operasi perniagaan biasa. aktiviti perniagaan luar biasa
atau abnormal.
• Contoh:
Jualan barang niaga. • Contoh
Keuntungan atas jualan aset
Penerimaan daripada bukan semasa.

perkhidmatan yang diberikan. Dividen daripada pelaburan.

Komisen diterima, faedah
diterima, dan diskaun diterima.

Belanja
 Wang yang dibayar atau dikenakan dan akan dibayar pada satu tarikh yang

akan datang kesan daripada kendalian perniagaan.
 Pengelasan Belanja

Belanja Kendalian Belanja Bukan Kendalian

• Belanja yang perlu dibayar • Belanja yang perlu dibayar
kesan daripada operasi buka kesan daripada operasi
perniagaan biasa. perniagaan biasa.

• Contoh • Contoh
Kos jualan – belian barang Rugi atas jualan aset bukan
untuk dijual semula. semasa

Penjualan dan pengagihan – derma
gaji jurujual.

Pentadbiran dan am – gaji
pengurus

Kewangan – faedah atas
pinjaman

FAHIMAH BINTI JAFFAR 8

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

KELAS CONTOH
AKAUN

BELANJA Belian,angkutan,diskaun diberi, susut nilai,sewa,kadar
bayaran,insurans dan hutang lapuk

ASET Aset Bukan Semasa -
bangunan,tanah,kenderaan,computer,lengkapan,perabot dan
alatan pejabat.

Aset Semasa – Stok,penghutang,bank,tunai,belanja
terdahulu,hasil terakru

HASIL Jualan,diskaun diterima,komisen diterima,untung dari jualan aset
bukan semasa dan pengurangan peruntukan hutang ragu

EKUITI Modal,ambilan,untung atau rugi

Liabiliti Bukan Semasa – pinjaman dan gadai janji
LIABILITI Liabiliti Semasa – pemiutang,overdraf,belanja terakru dan hasil

terdahulu.

Jadual 2 : contoh item dalam pengkelasan akaun

1.4.2 Persamaan Perakaunan

1. Tanpa Hasil dan Belanja
Aset = Liabiliti + Ekuiti Pemilik

2. Mengambil kira hasil dan belanja
Aset = Liabiliti + Ekuiti Pemilik + (Hasil – Belanja)

FAHIMAH BINTI JAFFAR 9

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

1.5 KITARAN PERAKAUNAN

Dalam penyediaan penyata kewangan, terdapat beberapa langkah yang
perlu diikuti satu persatu. Langkah-langkah tersebut boleh digambarkan
melalui Kitaran Perakaunan.

Apa itu Kitaran Perakaunan?
Kitaran Perakaunan merupakan satu proses pengumpulan dan pemprosesan
data-data perakaunan.

Ia dipanggil sebagai kitaran kerana fasa-fasa dalam kitaran perakaunan
mesti diulangi bagi setiap tempoh perakaunan

KITARAN PERAKAUNAN

FAHIMAH BINTI JAFFAR 10

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Peringkat 1 • Proses bermula apabila segala maklumat urus
Dokumen Sumber niaga seperti invois, nota debit, nota kredit, resit,
baucar bayaran, keratan cek diperoleh.

• Diperoleh apabila urus niaga berlaku

Peringkat 2 •Maklumat daripada sumber dokumen akan di catatkan
Pengeposan ke Buku Catatan dalam Buku Catatan Pertama iaitu Jurnal dan Buku Tunai
•Jurnal terdiri daripada :
Pertama •Jurnal Am
•Jurnal Khas
•Jurnal Belian
•Jurnal Jualan
•Jurnal Pulangan Belian
•Jurnal Pulangan Jualan

Peringkat 3 • Catatan di Buku Catatan Pertama ini akan
Pengeposan ke Lejar diposkan ke lejar dalam akaun-akaun yang
berkenaan sama ada di sebelah debit atau kredit.

• Biasanya pengeposan ke lejar akan dilakukan
pada setiap akhir bulan.

• Selepas itu, akaun-akaun lejar akan diimbangkan

FAHIMAH BINTI JAFFAR 11

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Peringkat 4 • Baki-baki daripada akaun lejar disenaraikan
Penyediaan Imbangan Duga dalam Imbangan Duga sama ada di sebelah
debit atau kredit.

• Akaun-akaun yang berbaki debit akan
dipindahkan ke sebelah debit Imbangan duga

• Akaun-akaun yang berbaki kredit akan
dipindahkan ke sebelah kredit Imbangan
duga.

Peringkat 5 • Pelarasan akan dilakukan untuk
Pelarasan memadankan hasil dan belanja dalam suatu
tempoh perakaunan.

• Antara pelarasan yang berkaitan :
• Belanja terdahulu dan terakru
• Hasil terdahulu dan terakru
• Susut nilai dan susut nilai terkumpul
• Peruntukan hutang ragu

Peringkat 6 • Apabila pelarasan telah dilakukan, Imbangan
Penyediaan Imbangan Duga duga selepas pelarasan akan disediakan.

Terlaras • Maklumat dalam Imbangan duga terlaras
akan digunakan untuk penyediaan penyata
kewangan

FAHIMAH BINTI JAFFAR 12

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

Peringkat 7 • Pada akhir tempoh perakaunan, penyata kewangan
akan disediakan

• Penyata kewangan terdiri daripada :
• Penyata pendapatan

• Kunci kira-kira

Penyediaan Penyata Kewangan

Peringkat 8 • Peringkat terakhir
Catatan Penutup • Catatan penutupan akan dibuat dalam jurnal dan

diposkan ke akaun lejar untuk tempoh perakaunan
yang berikutnya.

Perjalanan seribu batu bermula dari satu langkah – Lao Tze

FAHIMAH BINTI JAFFAR 13

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

AKTIVITI

AKTIVITI 1

1.1 Perakaunan sesuatu proses _______________, __________ dan
_____________urus niaga dalam ukuran wang serta ______________ dan
_____________ data kewangan perniagaan untuk membantu pihak-pihak
yang berpentingan membuat keputusan.

1.2 _____________________ merupakan langkah permulaan dalam proses
perakaunan

1.3 Senaraikan tiga sebab mempelajari perakaunan
i. _________________________________
ii. _________________________________
iii. _________________________________

1.4 Senaraikan lima konsep asas perakaunan:

i. _______________________________
ii. _______________________________
iii. _______________________________
iv. _______________________________
v. _______________________________

FAHIMAH BINTI JAFFAR 14

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

1.5 Berdasarkan kepada lima jawapan di atas, padankan konsep asas
perakaunan dengan maklumat yang diberi.
a. ________________________________
Prinsip ini menyatakan amaun tersebut akan direkodkan dalam
buku perakaunan walaupun berlaku turun naik harga dipasaran
bagi barang tersebut. Kos belian merupakan satu nilai yang
objektif kerana harga tersebut terbukti dalam dokumen
perniagaan.
b. _______________________________________
Prinsip ini menyatakan pendapatan bagi satu tempoh
perakaunan adalah wang yang sepatutnya diterima bagi tempoh
tersebut, sama ada sudah diterima atau belum diterima.Begitu
juga belanja bagi satu tempoh perakaunan, ia merupakan wang
yang sepatutnya dibayar bagi tempoh tersebut, sama ada sudah
dibayar atau belum dibayar.
c. _________________________________
Merupakan prinsip yang menyatakan setiap urus niaga harus
direkodkan sekurang-kurangnya dua kali dalam akaun yang
berasingan pada masa dan jumlah yang sama, iaitu satu akaun
didebitkan dan satu lagi akaun dikreditkan.
d. ____________________________________
Menyatakan sesebuah perniagaan harus mengekalkan kaedah
perakaunan yang telah ditetapkan untuk beberapa tempoh
perakaunan yang berterusan.
e. ____________________________________
Adalah diandaikan sesebuah perniagaan akan beroperasi
berterusan untuk jangka masa yang panjang sehingga
dibubarkan oleh pemilik sendiri.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 15

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

1.5 Senarai lima klasifikasi akaun
i. __________________________
ii. __________________________
iii. __________________________

iv. __________________________
v. __________________________

1.6 Berikan 2 contoh untuk setiap klasifikasi akaun berikut

Aset Semasa
Aset Bukan semasa
Liabiliti Semasa
Liabiliti Bukan Semasa
Hasil kendalian
Hasil bukan kendalian
Belanja kendalian
Belanja bukan kendalian

1.7 Kitaran Perakaunan ialah
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

1.8 Sediakan satu kitaran perakaunan yang lengkap

FAHIMAH BINTI JAFFAR 16

SPP 2074 : PRINSIP PERAKAUNAN

PENILAIAN KENDIRI

\

SOALAN 1.1:
Pengguna maklumat kewangan boleh dibahagikan kepada dua iaitu pengguna
________________ dan pengguna __________________________

SOALAN 1.2 yang telah
Terangkan secara ringkas empat prinsip asas perakaunan berikut
ditetapkan oleh badan perakaunan antarabangsa.

i) Prinsip Konservatisme
ii) Prinsip Ketekalan
iv) Prinsip Catatan Bergu
v) Prinsip Pemadanan Hasil dan Belanja

SOALAN 1.3

Terangkan secara ringkas tiga pengguna dalaman maklumat perakaunan.

SOALAN 1.4

Namakan fasa-fasa dalam Kitaran Perakaunan.

SOALAN 1.5

Terangkan secara ringkas empat pengguna luaran maklumat perakaunan.

FAHIMAH BINTI JAFFAR 17