ใบงานความรู้ รหัสรายวิชา 20201

ใบงานความรู้ รหัสรายวิชา 20201-2001 วิชาการบญั ชีธรุ กิจซอ้ื ขายสนิ ค้า
หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 เรื่อง ความรทู้ ั่วไปเก่ยี วกบั ภาษีมลู ค่าเพ่ิม

1. ความรเู้ กีย่ วกับภาษีมูลค่าเพิ่ม

1.1 ความหมายของภาษมี ูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax หรือ VAT)

ภาษีมูลค่าเพิ่ม คือ ภาษีทางอ้อมประเภทหน่ึงที่เรียกเก็บจากบุคคลท่ีซ้ือสินค้า

หรือรับบริการ โดยจดั เกบ็ เฉพาะจากมูลคา่ สว่ นที่เพิ่มขนึ้ ในแต่ละขน้ั ตอนของการผลิต และบริการโดยผู้บริโภค

คนสุดท้ายจะเป็นผู้รับภาระภาษีท้ังหมด สาหรับผู้ผลิตหรือผู้ขายมีภาระภาษีเช่นเดียวกัน แต่จะเป็นส่วน

ของมูลค่า ที่เพ่ิมขึ้นในแต่ละขั้นตอน ในการบันทึกบัญชีด้านผู้ขายจะบันทึกในบัญชี “ภาษีขาย” ซ่ึงเป็นบัญชี

หมวดหน้ีสิน ด้านผู้ซื้อจะบันทึกบัญชี “ภาษีซื้อ” แต่ทั้งนี้ จะต้องปฏิบัติตามข้อกาหนดที่กาหนดไว้ในประมวล

รษั ฎากร

1.2 ผมู้ ีหนา้ ทเ่ี สยี ภาษี

เนื่องจากภาษีมูลค่าเพิ่มจัดเก็บจากการขายสินค้า การให้บริการ และการนาสินค้า

หรือบริการท่ัวไปจากต่างประเทศ ดังนั้น หากจะจาแนกกระบวนการที่ทาให้มีข้ึน ซ่ึงสินค้าจนถึงการบริโภค

สินคา้ แลว้ อาจแบง่ ได้เปน็ ขน้ั ตอนการผลติ การขายสง่ การขายปลีก ซึ่งการจดั เกบ็ ภาษีมูลคา่ เพ่มิ จะครอบคลุม

ทุกขั้นตอน ท่ีมีการจาหน่ายสินค้าดังกล่าวขึ้น อาจกล่าวได้ว่า ผู้อยู่ในข่ายมีหน้าท่ีเสียภาษีมูลค่าเพิ่ ม

ประกอบด้วย ผู้ผลิต ผู้ขายส่ง ผู้ขายปลีก ผู้ส่งออก ผู้ให้บริการและ ผู้นาเข้า ทั้งน้ี ไม่ว่าจะประกอบการ

ในรูปแบบของบุคคลธรรมดา คณะบุคคล ห้างหุ้นส่วน หรือบริษัท องค์กรของรัฐบาล หรือนิติบุคคลใดๆ

กต็ าม

ดังน้ัน ผู้ที่ขายสินค้า หรือให้บริการในแต่ละขั้นตอน มีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพ่ิม

ตอ่ เม่อื ได้ขายสินค้า หรอื ใหบ้ ริการในทางธุรกิจ หรอื วิชาชพี เม่อื ไดจ้ ดทะเบียนภาษมี ูลค่าเพิม่ เปน็

“ผู้ประกอบการจดทะเบียน” แล้วเท่าน้ัน แต่สาหรับกรณีนาเข้าสินค้าจากต่างประเทศไม่ว่าผู้นาเข้า จะ

เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนหรือไม่ หรือนาเข้าเพ่ือวัตถุประสงค์ในทางธรุ กิจ หรือเพ่ือวัตถุประสงค์อื่นใด ก็

ตาม “ผู้นาเขา้ ” จะต้องเสียภาษมี ูลคา่ เพม่ิ ดว้ ยเชน่ กนั

1.3 ผูม้ หี น้าทจ่ี ดทะเบยี นภาษมี ูลคา่ เพม่ิ

ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพ่ิมตามกฎหมาย ได้แก่ ผู้ประกอบการท่ีขาย

หรือ ให้บริการในทางธุรกิจหรือ วิชาชีพ ซึ่งอาจหมายถึงผู้ประกอบการท้ังที่เป็นบุคคลธรรมดา คณะบุคคล

หรือ ห้างหนุ้ ส่วน ที่มใิ ชน่ ิตบิ คุ คลหรอื นติ ิบคุ คลใด ๆ ก็ตาม ดังต่อไปนี้

1.3.1 เป็นผู้ประกอบการท่ีมีรายรับจากการขายสินค้าหรือ ให้บริการ

เกินกว่า 1,800,000 บาท ต่อปีข้นึ ไป หรือหากไม่ถงึ ก็สามารถเข้าสรู่ ะบบภาษีมลู ค่าเพิ่มได้

1.3.2 เป็นผู้ประกอบการที่ได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพ่ิมตามกฎหมายบางกรณี

แต่มีความประสงค์จะขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เช่น มีรายรับไม่เกิน 1,800,000 บาทต่อปี หรือขายสินค้า

ทางการเกษตร ขายหนงั สือพิมพ์ นติ ยสาร ตาราเรยี น เป็นต้น

~1~

นางสาวอรุณรัศมี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน

1.3.3 เปน็ ผู้ประกอบการทอี่ ยู่นอกใราชอาณาจักร และได้ขายสนิ คา้ ใหบ้ ริการ

1.4 ผไู้ ดร้ ับยกเวน้ ไม่ต้องจดทะเบยี นภาษีมลู ค่าเพ่มิ
ผ้ไู ดร้ ับการยกเวน้ ไมต่ ้องจดทะเบยี นภาษมี ูลค่าเพิ่ม มีดงั นี้
1.4.1 เป็นผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการ ไม่เกิน

1,800,000 บาทตอ่ ปี
1.4.2 เป็นผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือ ให้บริการท่ีได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม

ตามกฎหมาย
1.4.3 เป็นผู้ประกอบการอยู่นอกราชอาณาจักร และเข้ามาประกอบกิจการขาย

สนิ คา้ หรอื ให้บรกิ ารในราชอาณาจกั รเป็นครงั้ คราว
1.4.4 เป็นผู้ประกอบการที่ให้บริการจากต่างประเทศ และได้รับการใช้บริการน้ัน

ในราชอาณาจกั ร
1.4.5 ผ้ปู ระกอบการอืน่ ท่ีอธบิ ดีจะประกาศกาหนดเมื่อมเี หตุอนั ควร

1.5 อตั ราภาษี
อัตราภาษีมูลคา่ เพิม่ เป็นดังน้ี
1.5.1 อัตราภาษีมูลค่าเพ่ิมร้อยละ 7 สาหรับการขายสินค้าหรือ การให้บริการ

ทกุ ประเภทรวมทงั้ การนาเขา้ (อตั ราภาษีนัน้ ได้รวมภาษีทอ้ งถิ่นไว้แล้ว) ซึ่งมีรายรับต่อปีต้ังแต่ 1,800,000 บาท
1.5.2 อตั ราภาษมี ลู คา่ เพิ่มรอ้ ยละ 0 ใชส้ าหรับการประกอบการค้าดงั ต่อไปนี้
- การส่งออกสนิ ค้า
- การให้บริการขนส่งระหว่างประเทศ โดยอากาศยานหรือเรือเดินทะเล

(ถ้าเป็นผู้ประกอบการท่ีเป็นนิติบุคคลท่ีต้ังข้ึนตามกฎหมายต่างประเทศ จะได้รับอัตราศูนย์เฉพาะกรณี
ที่ประเทศน้ัน ให้การปฏิบัติกับนิติบคุ คลไทยในทานองเดยี วกัน)

- การขายสินค้า หรือการให้บริการแก่ส่วนราช การหรือ รัฐวิสาหกิจ
ตามโครงการเงนิ กู้ หรอื เงนิ ช่วยเหลือจากต่างประเทศ

- การขายสินคา้ หรือการใหบ้ ริการกับองค์การสหประชาชาติ ทบวงการชานาญพิเศษ
ของสหประชาชาติ สถานเอกอคั รราชทูต สถานกงสลุ ใหญ่ สถานกงสลุ

- การขายสินค้าหรือ การให้บริการระหว่างคลังสินค้าทัณฑ์บนด้วยกันหรือ ระหว่าง
ผู้ประกอบการที่ประกอบกิจการอยู่ในเขตอุตสาหกรรมส่งออก ไม่ว่าจะอยู่ในเขตอุตสาหกรรมส่งออกเดียวกัน
หรอื ไม่ รวมท้งั การขายสินค้าหรอื การใหบ้ รกิ ารระหวา่ งคลงั สินคา้ ทณั ฑ์บนกับผูป้ ระกอบการท่ีประกอบกิจการ
อยูใ่ นเขตอุตสาหกรรมส่งออก

~2~

นางสาวอรุณรัศมี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน

1.6 การยื่นแบบแสดงรายการและการชาระภาษี
แบบ ภ.พ. 30 ใช้สาหรับผู้ประกอบการจดทะเบียน ท่ีเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

ในอตั รารอ้ ยละ 7 และในอัตราร้อยละ 0 การยนื่ แบบ ภ.พ.30 ใหก้ ระทาเป็นรายเดือน ๆ ละครั้งภาษมี ูลคา่ เพ่ิม
ที่ต้องชาระหรือขอคืนในเดือนภาษีใด ให้ย่ืนแบบฯ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ไม่ว่าจะมีการขายสินค้า
หรือให้บรกิ ารเกิดขน้ึ ในเดอื นภาษนี ัน้ หรอื ไมก่ ต็ าม

ในกรณีท่ีมีสถานประกอบการหลายแห่ง (หรือหลายสาขา) ให้แยกย่ืนแบบ ภ.พ. 30
เป็นรายสถานประกอบการ เว้นแต่จะได้ขออนุมัติจากกรมสรรพากร เพ่ือยื่นแบบ ฯ รวมกัน ณ สถาน
ประกอบการ แห่งหน่ึงแห่งใดก็ตามแบบ ภ.พ. 02 เมื่อได้รับอนุมัติแล้วให้ย่ืนแบบ ฯ ของสถานประกอบการ
ต า ม ท่ี ก า ห น ด ต่ อ ไ ป ข้ อ สั ง เ ก ต ก า ร ย่ื น แ บ บ ภ . พ . 3 0 ไ ม่ ต้ อ ง แ น บ เ อ ก ส า ร ท่ี เ กี่ ย ว ข้ อ ง
แตเ่ อกสารตอ้ งเกบ็ ไว้ ณ ท่ีทาการของบรษิ ทั

การขอคืนภาษี ให้กรอกไว้ท่ีส่วนล่างของแบบ ภ.พ. 30 ซึ่งถือเป็นคาร้อง
ไปในตัว แต่ถ้าเสียภาษีมูลค่าเพิ่มผิดไป และขอคืนภายหลังก็ใช้แบบ ค.10 และแนบแบบ ภ.พ. 30
ที่ผิดไปประกอบด้วย

เอกสารท่เี กีย่ วขอ้ งกับภาษีมูลคา่ เพ่ิม มดี ังน้ี
1. แบบคาขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ. 01
2. แบบแจง้ การเปลีย่ นแปลงกิจการ ภ.พ. 09
3. ใบกากับภาษี
4. รายงานแสดงรายไดจ้ ากการประกอบกจิ การ หรอื รายงานภาษีขาย (Output Book
5. รายงานแสดงภาษมี ูลค่าเพิ่มทชี่ าระไวแ้ ล้ว หรอื รายงานภาษซี ื้อ (Input Book)
6. รายงานสินคา้ และวัตถดุ บิ
7. แบบชาระภาษมี ูลคา่ เพ่มิ ภ.พ. 30
8. แบบขอคืนภาษี (ในกรณีท่ขี อคนื ภายหลงั )แบบค. 10
9. รายละเอียดสินค้าคงเหลือ ณ สน้ิ ปี (กรณเี ป็นบคุ คลธรรมดา)
ดตู วั อย่างแบบคาร้อง คาขอ แบบฟอรม์ กรมสรรพากร ได้จาก
http://download.rd.go.th/ - กรมสรรพากร
1.7 การบญั ชภี าษมี ลู คา่ เพ่ิม (Value Added Tax Accounting)
1.7.1 ภาษขี าย (Output Tax)
ภ าษีขาย หมายคว ามว่า ภ าษีมูลค่าเพ่ิมท่ีผู้ประกอบการจดทะเบียน
ได้เรียกเก็บ หรือพึงเรียกเก็บจากผู้ซื้อสินค้า หรือผู้รับบริการเมื่อขายสินค้า หรือรับชาระค่าบริการ หากภาษี
ขายเกิดข้ึนในเดือนใด ก็เป็นภาษีขายของเดือนนั้น ไม่คานึงว่าสินค้าท่ีขาย หรือบริการท่ีให้นั้น ซื้อมาหรือ
เปน็ ผลมาจากการผลิตในเดือนใดก็ตาม

~3~

นางสาวอรุณรัศมี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน

1.7.2 ภาษีซื้อ (Input Tax)
ภาษีซ้ือ หมายความว่า ภาษีมูลค่าเพ่ิมที่ผู้ประกอบการได้จ่ายให้ กับผู้ขายสินค้า
หรือผู้ให้บริการท่ีเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน เมื่อซ้ือสินค้า หรือชาระค่าบริการเพื่อใช้ในการประกอบ
กิจการของตน (ทั้งที่เป็นวัตถุดิบ หรือสินค้าประเภทเคร่ืองจักร เครื่องมือ และอุปกรณ์ เป็นต้น) หากภาษีซ้ือ
เกิดขึ้นในเดือนใด ก็เป็นภาษีซ้ือของเดือนนั้น ไม่คานึงว่าสินค้าที่ซื้อมานั้นจะขาย หรือนาไปใช้ในการผลิต
ในเดือนใดกต็ าม
1.7.3 การคานวณภาษี
1) ผู้ประกอบการจดทะเบยี นที่เลือกเสียภาษมี ลู ค่าเพม่ิ ในอตั ราร้อยละ 7
ภาษีมูลค่าเพิ่มจะเก็บในอัตราคงที่อันตราเดียวคือ 7% ของราคาสินค้าหรือบริการ
ทกุ ชนดิ สาหรบั สนิ ค้าฟมุ่ เฟือยหรอื บริการบางประเภท อาจมีการเกบ็ ภาษีสรรพสามิต เพ่มิ เตมิ เปน็ พเิ ศษ
การคานวณภาษมี กี ารคานวณ ดังน้ี
ภาษีที่ตอ้ งชาระ = ภาษีขาย – ภาษซี ือ้ (กรณภี าษขี ายมากกวา่ ภาษซี อ้ื )
ภาษีทตี่ อ้ งขอคนื = ภาษีซ้ือ – ภาษขี าย (กรณีภาษีซอ้ื มากวา่ ภาษีขาย)
ถา้ ภาษขี ายมากกวา่ ภาษซี ือ้ กต็ ้องชาระเพิม่
ถ้า ภาษขี ายน้อยกวา่ ภาษีซอ้ื ตอ้ งขอคนื

2. การปดิ บญั ชีภาษซี ือ้ ภาษีขาย และภาษีมูลค่าเพ่ิม
ในกรณที ก่ี ิจการจดทะเบยี นภาษีมูลค่าเพิ่ม จาเป็นต้องทาการบันทกึ รายการ การปิดบญั ชีภาษีซ้ือ

ภาษีขาย และภาษีมูลค่าเพิ่ม ในวันสิ้นเดือน เพ่ือนาส่งภาษีมูลค่าเพ่ิมให้กรมสรรพากร ในกรณีที่มียอดภาษี
ขายมากกว่าภาษีซ้ือ หรือขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มจากกรมสรรพากรในกรณีที่ภาษีซ้ือมากกว่าภาษีขาย
การปิดบัญชีภาษีซื้อ ภาษีขาย มีหลายวิธี ซึ่งแล้วแต่กิจการจะเลือกปฏิบัติ แต่เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจ
จะนาเสนอวิธีเบอ้ื งตน้ ดังน้ี คือ

ขั้นที่ 1 โอนปิดบัญชภี าษซี ้อื เขา้ บัญชีภาษีมูลค่าเพมิ่ เลขท่ี เดบิต หนา้ 1
สมุดรายวนั ท่ัวไป บญั ชี บาท เครดิต

พ.ศ........  สต. บาท สต.
เดอื น วันที่ รายการ
- -
ภาษมี ูลค่าเพม่ิ 
ภาษซี ือ้

โอนปดิ บัญชภี าษีซื้อเข้าบัญชี
ภาษมี ลู ค่าเพม่ิ

~4~

นางสาวอรณุ รศั มี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน

ขั้นที่ 2 โอนปิดบัญชีภาษีซ้ือ เขา้ บญั ชภี าษีมูลคา่ เพิม่

สมดุ รายวันทวั่ ไป หน้า 1

พ.ศ........ รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต
เดอื น วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. บาท สต.

ภาษีขาย  -
 -
ภาษีมูลค่าเพิม่

ภาษมี ลู คา่ เพิม่

ขั้นที่ 3 โอนปดิ บัญชีภาษมี ลู ค่าเพิ่ม เข้าบญั ชลี ูกหนกี้ รมสรรพากร (หมวด 1 สินทรัพย)์

กรณภี าษซี ื้อ  ภาษขี าย (ขอคืนเป็นเงนิ สด) หนา้ 1
สมดุ รายวันทั่วไป

พ.ศ........ รายการ เลขท่ี เดบิต เครดิต สต.
เดอื น วนั ท่ี บญั ชี บาท สต. บาท

ลูกหน้ี-กรมสรรพากร  -
ภาษมี ลู ค่าเพิ่ม  -

โอนปดิ บญั ชภี าษีมลู ค่าเพิม่

หรือ ขั้นที่ 3 โอนปดิ บญั ชีภาษีมูลคา่ เพ่มิ เข้าบัญชีเจ้าหนก้ี รมสรรพากร (หมวด 2 หนสี้ นิ )

กรณีภาษีขาย  ภาษซี ื้อ (ชาระเพิ่มเตมิ ) หน้า 1
สมดุ รายวนั ทว่ั ไป

พ.ศ........ รายการ เลขท่ี เดบิต เครดิต สต.
เดือน วันที่ บัญชี บาท สต. บาท

ภาษมี ูลค่าเพิม่  -
เจา้ หน้ี-กรมสรรพากร  -

โอนปิดบัญชีภาษีมูลค่าเพ่ิม

~5~

นางสาวอรณุ รัศมี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน

การบนั ทกึ รายการนาสง่ ภาษี หรือขอคนื ภาษใี นต้นเดือนถัดไป ปรากฏ ดังน้ี

ข้ันที่ 4 ขอคืนภาษีมลู ค่าเพ่ิม และไดร้ บั ภาษคี นื เป็นเงินสด

สมดุ รายวันทัว่ ไป หน้า 1
เครดติ
พ.ศ........ เลขท่ี เดบิต
เดอื น วันที่ รายการ บญั ชี บาท สต. บาท สต.

เงินสด  - -
ลูกหนี้-กรมสรรพากร 

ได้รบั เงนิ สดจากการขอคนื ภาษี

หรอื ขัน้ ท่ี 4 ชาระภาษมี ลู คา่ เพ่มิ หนา้ 1
สมุดรายวันทั่วไป

พ.ศ........ รายการ เลขที่ เดบิต เครดติ
เดือน วันท่ี บัญชี บาท
สต. บาท สต.

เจ้าหนี้-กรมสรรพากร - -
เงินสด 

นาเงนิ สดชาระภาษมี ลู ค่าเพ่ิม

~6~

นางสาวอรณุ รศั มี ทรพั ยม์ าก ครผู สู้ อน