แผนที่ 1 สิ่งแวดล้อมรอบตัว ป.2

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ส่ิงแวดล้อมระหว่างบ้านกบั โรงเรียน

เวลาเรียน 3 ชวั่ โมง
แผนผงั การเรียนรู้แบบบูรณาการ

ภาษาไทย ศิลปะ : ทศั นศิลป์
• การพดู สนทนา • การวาดภาพระบายสีส่ิงแวดลอ้ ม

การพดู แสดงความคิดเห็น ทางธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม
การพดู นาเสนอผลงานและชิ้นงาน ที่มนุษยส์ ร้างข้ึน

สิ่งแวดล้อมระหว่างบ้าน
กบั โรงเรียน

ตัวชี้วดั

1. ระบุสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติและท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน ซ่ึงปรากฏระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน (ส 5.1 ป.2/1)
2. อธิบายความสาคญั ของส่ิงแวดลอ้ มทางธรรมชาติและท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน (ส 5.2 ป.2/1)

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สิ่งแวดล้อมระหว่างบ้านกบั โรงเรียน
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1
เร่ือง สิ่งแวดล้อมรอบตวั

ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 1 ชว่ั โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 5.1 เขา้ ใจลกั ษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพนั ธ์ของสรรพส่ิงซ่ึงมีผลต่อกนั

ใชแ้ ผนที่และเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ในการคน้ หา วิเคราะห์ และสรุปขอ้ มูล
ตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใชภ้ ูมิสารสนเทศอยา่ งมีประสิทธิภาพ
มาตรฐาน ส 5.2 เขา้ ใจปฏิสมั พนั ธ์ระหวา่ งมนุษยก์ บั สิ่งแวดลอ้ มทางกายภาพท่ีก่อใหเ้ กิดการ
สร้างสรรคว์ ถิ ีการดาเนินชีวิต มีจิตสานึกและมีส่วนร่วมในการจดั การทรัพยากร
และส่ิงแวดลอ้ มเพ่อื การพฒั นาท่ียงั่ ยนื
ตัวชี้วดั
ส 5.1 ป.2/1 ระบุสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติและท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน ซ่ึงปรากฏระหวา่ งบา้ น
กบั โรงเรียน
ส 5.2 ป.2/1 อธิบายความสาคญั ของสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติและที่มนุษยส์ ร้างข้ึน

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายความหมายและความสาคญั ของส่ิงแวดลอ้ ม (K)
2. จาแนกประเภทของสิ่งแวดลอ้ มที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติและมนุษยส์ ร้างข้ึน (P)
3. เห็นความสาคญั ในการศึกษาส่ิงแวดลอ้ ม เพ่อื การดาเนินชีวติ อยา่ งยง่ั ยนื (A)

สาระสาคญั

ส่ิงแวดลอ้ ม คือ ส่ิงที่อยรู่ อบตวั เรา มีท้งั สิ่งท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ และส่ิงท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน
ซ่ึงลว้ นมีความสาคญั ตอ่ การดาเนินชีวติ ของมนุษย์

สาระการเรียนรู้

สิ่งแวดลอ้ มรอบตวั

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. ใฝ่ เรียนรู้
2. มุ่งมน่ั ในการทางาน

คาถามสาคญั

สิ่งแวดลอ้ มมีความสาคญั อยา่ งไร

การจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•ันส•ังเ•กต• ร•วบ•ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนสงั เกตสิ่งต่าง ๆ รอบตวั จากน้นั ร่วมกนั สนทนา โดยการตอบคาถาม ดงั น้ี
• สิ่งตา่ ง ๆ รอบตวั นกั เรียนมีอะไรบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ โตะ๊ เพื่อน ตน้ ไม้ เกา้ อ้ี อาคารเรียน)
• ส่ิงตา่ ง ๆ ที่อยรู่ อบตวั นกั เรียนเรียกวา่ อะไร
(สิ่งแวดลอ้ ม)
• สิ่งแวดลอ้ ม หมายความวา่ อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ทุกสิ่งทุกอยา่ งที่อยรู่ อบตวั เรา ซ่ึงมีท้งั ส่ิงมีชีวติ และไม่มีชีวติ มีท้งั ที่เกิดข้ึนเอง

ตามธรรมชาติและมนุษยส์ ร้างข้ึน)

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมความสามารถทางภูมิศาสตร์ ดา้ นความเขา้ ใจระบบธรรมชาติและมนุษย์
และสร้างเสริมทกั ษะดา้ นการสงั เกต

2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั ส่ิงแวดลอ้ ม จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้
อ่ืน ๆ เพม่ิ เติม

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ดา้ นการรวบรวมขอ้ มูล

•(ขG•้ันaค•tิดh•eวrเิ •คinรg•า)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

3. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั ส่ิงแวดลอ้ ม โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ส่ิงแวดลอ้ มแบง่ ออกเป็ นกี่ประเภท อะไรบา้ ง และแต่ละประเภทมีความหมายอยา่ งไร
จากน้นั บนั ทึกคาตอบของนกั เรียนเป็ นแผนภาพความคิดบนกระดาน ดงั ตวั อยา่ ง

ส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมทมี่ นุษย์สร้างขนึ้

ความหมาย ความหมาย
สิ่งท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ
สิ่งท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึนหรือดดั แปลง
ส่ิงแวดล้อม เปลี่ยนสภาพโดยอาศยั สิ่งท่ีมีอยใู่ น

ธรรมชาติ

ส่ิงแวดลอ้ มทาง ส่ิงแวดลอ้ มทาง
ธรรมชาติ ธรรมชาติท่ีเป็ น
ที่เป็ นสิ่งมีชีวติ สิ่งไมม่ ีชีวติ เป็นสิ่งที่
เป็ นส่ิงที่เจริ ญเติบโต ไมส่ ามารถเจริญเติบโตได้
กินอาหารและน้าได้ ถา้ ไมด่ ูแลรักษา
กจ็ ะเส่ือมสภาพไป

4. นกั เรียนร่วมกนั ยกตวั อยา่ งเกี่ยวกบั ส่ิงแวดลอ้ มทางธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน
มาคนละ 1 ชนิด โดยบนั ทึกคาตอบของนกั เรียนเป็ นแผนภาพความคิด บนกระดาน

สิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติ สิ่งแวดลอ้ มท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน

ตน้ ไม้ สิ่งแวดล้อม บา้ นเรือน
แหล่งน้า เครื่องบิน
อากาศ
แสงอาทิตย์ ถนน
เส้ือผา้ เครื่องแตง่ กาย

5. นกั เรียนแบ่งกลุ่มร่วมกนั ยกตวั อยา่ งสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน
มา 1 ตวั อยา่ ง แลว้ วิเคราะห์ผลท่ีเกิดข้ึนจากการมีและไม่มีส่ิงแวดลอ้ มดงั กล่าว เป็นแผนภาพความคิด

ผลทเี่ กดิ ขึน้

ถา้ มี ใหค้ วามร่มร่ืนและใหอ้ ากาศบริสุทธ์ิ
ทาใหโ้ ลกเยน็

ส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาติ

ตน้ ไม้ ผลทเี่ กดิ ขึน้

โลกจะร้อนข้ึน สิ่งมีชีวติ ต่าง ๆ
ถา้ ไมม่ ี ไมส่ ามารถอาศยั อยไู่ ด้

ผลทเี่ กดิ ขึน้
ถา้ มี อานวยความสะดวกในการเดินทาง

ส่ิงแวดล้อมทมี่ นุษย์สร้างขึน้ ผลทเ่ี กดิ ขึน้
รถยนต์
การเดินทางจะชา้ และใชเ้ วลานาน
ถา้ ไม่มี

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ดา้ นการวเิ คราะห์ขอ้ มูล

6. นกั เรียนคิดประเมินเพอ่ื เพิม่ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ส่ิงแวดลอ้ มมีความสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ สิ่งแวดลอ้ มเป็นปัจจยั ท่ีมีความสัมพนั ธ์กบั การดาเนินชีวติ ของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด

เช่น มนุษยใ์ ชต้ น้ ไมใ้ นการสร้างบา้ นเรือน สัตวป์ ่ าใชผ้ นื ป่ าเป็นที่อยอู่ าศยั แสงแดดใหค้ วามร้อน
และช่วยในการสังเคราะห์ดว้ ยแสงของพืช และมนุษยใ์ ชอ้ ากาศในการหายใจ)

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมความสามารถทางภูมิศาสตร์ ดา้ นความเขา้ ใจระบบธรรมชาติและมนุษย์

• •ข้นั •ป•ฏิบ• ัต•ิแล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•ังก•าร•ปฏ• ิบ• ตั •ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•ns•tr•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
•7.• นกั เรียนวาดภาพระบายสีส่ิงแวดลอ้ มท่ีพบระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน แลว้ จาแนกส่ิงท่ีพบเห็น

และตอบคาถามลงในชิ้นงานที่ 28 เรื่อง สิ่งแวดลอ้ มท่ีพบระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน
8. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งและความเรียบร้อยของชิ้นงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดควรปรับปรุง

แกไ้ ขใหถ้ ูกตอ้ ง
9. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งท่ีเขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
ส่ิงแวดลอ้ ม คือ สิ่งที่อยรู่ อบตวั เรา มีท้งั สิ่งท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ และสิ่งท่ีมนุษยส์ ร้างข้ึน

ซ่ึงลว้ นมีความสาคญั ตอ่ การดาเนินชีวติ ของมนุษย์

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน•า•เสน• อ•(A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

10. นกั เรียนนาเสนอชิ้นงาน เรื่อง สิ่งแวดลอ้ มที่พบระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน หนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการส่ือสาร

11. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ที่มีแบบแผน

•ข้นั• ป•ระ•เม•ิน•เพ•ื่อเ•พม่ิ• ค•ุณ•ค่า•บร•ิก•าร•สัง•คม•แ•ละ•จ•ิตส•าธ•าร•ณ•ะ •(S•elf•-R•eg•ul•ati•ng•)

12. นกั เรียนนาเสนอแนวทางการดูแลรักษาสิ่งแวดลอ้ มในชุมชนของตนมาคนละ 1 ขอ้
และนาแนวทางดงั กล่าวไปปฏิบตั ิในชีวติ ประจาวนั

13. นกั เรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลงั การเรียนและหลงั การทากิจกรรม
ในประเด็นต่อไปน้ี

• ส่ิงท่ีนกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพยี งใด
• เพือ่ นนกั เรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพยี งใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ที่ไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสงั คมทว่ั ไป

ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพิ่มคุณคา่ ไปสู่สังคม
เกิดประโยชนต์ อ่ สงั คมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังตอ่ ไป

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 2
ของสถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.)

2. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

การประเมนิ การเรียนรู้

1. ประเมินความรู้ เร่ือง ส่ิงแวดลอ้ ม (K) ดว้ ยแบบทดสอบ
2. ประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง สิ่งแวดลอ้ มที่พบระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน (P) ดว้ ยแบบประเมิน
4. ประเมินคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ดา้ นใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทางาน (A) ดว้ ยแบบประเมิน

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินกระบวนการทางานกล่มุ

รายการการประเมนิ ระดบั คุณภาพ

กระบวนการ 4 32 1
ทางานกล่มุ
มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท ไม่มีการกาหนด
สมาชิกชดั เจน บทบาทสมาชิก
และมีการช้ีแจง สมาชิกชดั เจน เฉพาะหวั หนา้ และไมม่ ีการช้ีแจง
เป้าหมาย เป้าหมาย สมาชิก
การทางาน มีการช้ีแจงเป้าหมาย ไม่มีการช้ีแจงเป้าหมาย ตา่ งคนตา่ งทางาน
มีการปฏิบตั ิงานร่วมกนั
อยา่ งร่วมมือร่วมใจ อยา่ งชดั เจนและ อยา่ งชดั เจน
พร้อมกบั การประเมิน
เป็ นระยะ ๆ ปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั

แตไ่ มม่ ีการประเมิน ไม่ครบทุกคน

เป็ นระยะ ๆ

แบบประเมินชิ้นงาน เร่ือง สิ่งแวดล้อมทพี่ บระหว่างบ้านกบั โรงเรียน

รายการการประเมนิ 4 ระดบั คุณภาพ 1
32

1. ความสามารถ สารวจและระบุ สารวจและระบุ สารวจและระบุ สารวจและระบุ

ทางภูมศิ าสตร์ สิ่งแวดลอ้ มทาง สิ่งแวดลอ้ มทาง สิ่งแวดลอ้ มทาง ส่ิงแวดลอ้ มทาง

• ความเขา้ ใจระบบ ธรรมชาติและมนุษย์ ธรรมชาติและมนุษย์ ธรรมชาติและมนุษย์ ธรรมชาติและมนุษย์

ธรรมชาติและ สร้างข้ึนที่พบระหวา่ ง สร้างข้ึนท่ีพบระหวา่ ง สร้างข้ึนท่ีพบระหวา่ ง สร้างข้ึนท่ีพบระหวา่ ง

มนุษย์ บา้ นกบั โรงเรียน บา้ นกบั โรงเรียน บา้ นกบั โรงเรียน บา้ นกบั โรงเรียน

• การใหเ้ หตผุ ล ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ อง ไดถ้ กู ตอ้ งเพียงบางส่วน ไดต้ ามคาแนะนาของครู

ทางภูมิศาสตร์ และครบถว้ น แตไ่ ม่ครบถว้ น และไม่ครบถว้ น

2. กระบวนการ ดาเนินการตาม ดาเนินการตาม ดาเนินการตาม ดาเนินการตาม

ทางภูมศิ าสตร์ กระบวนการทาง กระบวนการทาง กระบวนการทาง กระบวนการทาง

• การต้งั คาถาม ภูมิศาสตร์ไดถ้ กู ตอ้ ง ภมู ิศาสตร์ไดถ้ ูกตอ้ ง ภูมิศาสตร์ไดถ้ กู ตอ้ ง ภมู ิศาสตร์

เชิงภมู ิศาสตร์ และครบถว้ นทุกข้นั ตอน แต่ไมค่ รบถว้ น เพยี งบางส่วน ไดต้ ามคาแนะนาของครู

• การรวบรวมขอ้ มลู ทุกข้นั ตอน

• การจดั การขอ้ มลู

• การวเิ คราะห์ขอ้ มลู

• การสรุปเพอื่

ตอบคาถาม

3. ทกั ษะ สงั เกตและวาดภาพ สงั เกตและวาดภาพ สงั เกตและวาดภาพ สงั เกตและวาดภาพ

ทางภูมศิ าสตร์ ส่ิงแวดลอ้ มที่พบ สิ่งแวดลอ้ มที่พบ สิ่งแวดลอ้ มท่ีพบ ส่ิงแวดลอ้ มที่พบ

• การสงั เกต ระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน ระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน ระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน ระหวา่ งบา้ นกบั โรงเรียน

• การแปลความ โดยจาแนกส่ิงแวดลอ้ ม โดยจาแนกสิ่งแวดลอ้ ม โดยจาแนกสิ่งแวดลอ้ ม โดยจาแนกส่ิงแวดลอ้ ม

ขอ้ มูลทาง ทางธรรมชาติและ ทางธรรมชาติและ ทางธรรมชาติและ ทางธรรมชาติและ

ภูมิศาสตร์ สิ่งแวดลอ้ มท่ีมนุษย์ สิ่งแวดลอ้ มท่ีมนุษย์ สิ่งแวดลอ้ มที่มนุษย์ ส่ิงแวดลอ้ มท่ีมนุษย์

สร้างข้ึนไดถ้ ูกตอ้ ง สร้างข้ึนไดถ้ กู ตอ้ ง สร้างข้ึนไดเ้ พียงบางส่วน สร้างข้ึน

ตรงตามขอ้ มลู ครบถว้ น ตรงตามขอ้ มูล ไดต้ ามคาแนะนาของครู

แต่ไม่ครบถว้ น

เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ 1 ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
1. ความสามารถทางภมู ิศาสตร์ 432 1 11-12 4 (ดีมาก)
2. กระบวนการทางภมู ิศาสตร์ 432 1 9-10 3 (ดี)
3. ทกั ษะทางภูมิศาสตร์ 432 7-8 2 (พอใช)้
1-6 1 (ควรปรับปรุง)

ข้อเสนอแนะของผู้บริหารสถานศึกษา

ลงช่ือ )
( )

ตาแหน่ง

บันทกึ หลงั การสอน

ผลการจดั การเรียนการสอน

ปัญหา/อุปสรรค

แนวทางแกไ้ ข

ครูผสู้ อน
(

วนั ท่ีบนั ทึก