ไฟล์ใช้งานส่งน้อง

ส

า
ร

ในชีวิตประจำวัน

ชื่อ....................................................ชั้น..............เลขที่............

สวัสดี!

เราชื่อพี่นับเทียน

วันนี้เราจะพาน้องๆมาเรียนรู้เรื่องสารใีนชีวิตประจำวัน
ถ้าพร้อมแล้วก็ไปกันเล้ยยย....

สารบัญ

หน้า

1 แนะนำขั้นตอนการเรียนรู้
4 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
9 การเปลี่ยนแปลงทางเคมี
13 การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้

และการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้

15 การทดลอง

1

ขั้นตอนการเรียนรู้

1. Scan Qr Code เพื่อรับชมคลิปสื่อการสอน
2. สามารถใช้หนังสือเล่มนี้เรียนรู้ควบคู่ไปพร้อมกับสื่อ

เริ่มสแกน Qr Code ได้เลย!

ของแข็ง : น้ำแข็ง 2

ของเหลว : น้ำ

สารรอบตัวที่เรา
พบเห็นได้ทั่วไป
เราสามารถจำแนกได้
3 ประเภท คือ ของแข็ง
ของเหลว และแก๊ส




แก๊ส : ควันสี

3

การเปลี่ยนแปลงของสาร

หมายถึง การที่สารมีสมบัติต่างไปจากเดิม
เช่น มีสี กลิ่น รส รูปร่าง หรือสถานะเปลี่ยนไป
การเปลี่ยนแปลงบางอย่างอาจทำให้มีสารใหม่เกิดขึ้น
หากใช้สมบัติของสารเป็นเกณฑ์ น้องๆจะสามารถ
แบ่งประเภทของการเปลี่ยนแปลงได้ 2 ประเภท

ได้แก่

การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

4

การเปลี่ยนแปลง
ทางกายภาพ

หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่ทำให้ลักษณะของ
สารเปลี่ยน แต่องค์ประกอบของสารยังคงเดิม
นั่นคือ สารที่เปลี่ยนแปลงนั้นยังคงเป็นสารเดิม
ไม่ได้เปลี่ยนเป็นสารใหม่ และสามารถเปลี่ยน
กลับสภาพเดิมได้ โดยแบ่งออกเป็น

การเปลี่ยนสถานะ
การละลาย

5

การเปลี่ยนแปลงสถานะ

ถ้าหากเราเพิ่มความร้อน จะแบ่งเป็น
การหลอมเหลว เช่น การหลอมเทียน
การระเหย เช่น น้ำระเหยเป็นไอน้ำ
การระเหิด เช่น การบูร ลูกเหม็น

6

ถ้าหากเราลดความร้อน จะแบ่งเป็น
การควบแน่น เช่น ไอน้ำควบแน่นเป็นฝน
การแข็งตัว เช่น น้ำแข็งตัวเป็นน้ำแข็ง
การระเหิดกลับ เช่น เกล็ดไอโอดีน

7

การละลาย

เป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของสาร
ที่เกิดขึ้นจากการนำสารใส่ลงในน้ำ แล้วสารนั้น
ผสมรวมกับน้ำอย่างกลมกลืนจนมองเห็นเป็น

เนื้อเดียวกันทุกส่วน โดยสารที่ได้ยังคงเป็น
สารเดิมเราเรียกว่า สารละลาย

8

การละลายของสารในน้ำทำให้เกิดสารละลาย
ซึ่งจัดเป็นสารเนื้อเดียว เช่น น้ำเกลือ น้ำเชื่อม
ในสารละลายจะมีองค์ประกอบ 2 ส่วน คือ ตัวทำละลาย
และตัวละลาย โดยสารที่มีปริมาณมากกว่าและมีสถานะ
เดียวกับสารละลายเรียกว่า ตัวทำละลาย และสารที่มี
ปริมาณน้อยกว่าเรียกว่า ตัวละลาย เช่น น้ำเกลือเป็น
สารละลายที่มีน้ำเป็นตัวทำละลาย และเกลือเป็นตัวละลาย

น้ำ เกลือ
(ตัวทำละลาย) (ตัวละลาย)

น้ำเกลือ
(สารละลาย)

9

การทเปาลงี่เยคนมแี ปลง

10

การเปลี่ยนแปลงทางเคมี
เป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีสารใหม่เกิดขึ้น
ซึ่งสารใหม่จะมีสมบัติต่างไปจากสารเดิม

และกลับไปเป็นสารเดิมไม่ได้
เช่น ผลไม้สุก การเกิดสนิม

การเผากระดาษ

11

วยสุก
การสุกของผลไม้ เช่น กล้

ตัวอย่าง
การเปลี่ยนแปลงทางเคมี
ที่พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน

ปลาทอดกรอบ

การประกอบอาหาร เช่น ไข่ดาว

12

ข้อเปรียบเทียบ

การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

ไม่เกิดปฏิกิริยาเคมี เกิดปฏิกิริยาเคมี

ไม่มีสารใหม่เกิดขึ้น มีสารใหม่เกิดขึ้น

ทำให้กลับสู่สภาพเดิมได้ง่าย ทำให้กลับสู่สภาพเดิมได้ยาก

ภายหลังการเปลี่ยนแปลง ภายหลังการเปลี่ยนแปลง
องค์ประกอบและสมบัติทางเคมี สารใหม่ที่จะได้จะมีองค์ประกอบ
ของสารจะเหมือนเดิมแต่รูปร่าง และสมบัติทางเคมีต่างจากเดิม
ภายนอกอาจจะแตกต่างจากเดิม

มาดูความแตกต่างระหว่าง
การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
และการเปลี่ยนแปลงทางเคมีกัน!

13

ผันกลับได้
และ

ผันกลับไม่ได้

14

สารบางชนิดเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้ว
สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้
เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้
ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
เช่น การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ
การละลาย

สารบางอย่างเกิดการเปลี่ยนแปลง
แล้วไม่สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้

เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้
ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
เช่น การเผาไหม้ การเกิดสนิม

15

เริ่มสแกน Qr Code ได้เลย!

มาทำการ
ทดลองกัน!!

16

แนะนำกิจกรรมในวันนี้

พี่นับเทียนจะพาน้องๆเรียนรู้เรื่องสาร
ผ่านการทดลองทำเทียนหอมจากไขถั่วเหลือง

และเมื่อทำการทดลองเสร็จให้น้องๆบันทึก
ผลการทดลองลงในตารางหน้าถัดไป

ทำความรู้จักกับไขถั่วเหลือง

Soy Wax หรือ ไขถั่วเหลือง ผลิตจากน้ำมันของถั่วเหลือง
ธรรมชาติ เป็นที่นิยมในการนำมาทำเทียนหอม เพราะเป็น
มิตรต่อคนและสิ่งแวดล้อม มีลักษณะเป็นของแข็งสีขาว

17

อุปกรณ์ภายในกล่อง

น้องๆอย่าลืมตรวจสอบอุปกรณ์ภายในกล่องให้ครบถ้วนนะคะ!

Soy Wax ไม้ไอติม น้ำหอม

ไส้เทียน

อุปกรณ์ตกแต่ง สีผสมเทียน ขวดแก้ว

18

ขั้นตอนการทำ

19

1. ละลาย soy wax ตามขนาดที่ต้องการ สามารถละลายด้วยการวาง
ถ้วยผสมบนหม้อน้ำร้อน (หรือจะใส่ถ้วยละลายในไมโครเวฟก็ได้)
จากนั้นรอจนละลายเป็นของเหลว

2. ใส่สีผสมเทียนลงไป และผสมให้เข้ากัน ทิ้งไว้ให้ soy wax เย็นลง
ซักพัก จากนั้นเพิ่มน้ำหอมลงไป

3. ติดไส้เทียนกับก้นขวด โดยใช้ฐานจุ่มไปที่ soywax ที่ละลายแล้ว
จากนั้นนำไปแปะไว้ตรงกลางขวด รอสักพักไส้เทียนจะติดแน่นกับ
ก้นขวด

20

4. เท soy wax ลงไปในขวดแก้ว ใช้ไม้ไอติมหนีบไส้เทียนให้อยู่
กึ่งกลาง รอสักพักจนเทียนเซ็ตตัว

5. ตัดไส้เทียนส่วนเกินทิ้ง โดยให้เหลือปลายไว้สำหรับจุด

6. ในขั้นตอนนี้น้องๆสามารถตกแต่งได้ตามใจชอบ

21

เมื่อทดลองเสร็จแล้ว
ให้บันทึกผลลงในตาราง

การทดลอง ผลการทดลอง รูปแบบการ ผันกลับได้/ผันกลับไม่ได้
เปลี่ยนแปลง

นำ soywax มาละลาย






เมื่อใส่สีผสมลงไปใน


soywax





เมื่อใส่น้ำหอมลงไปใน

soywax


พักให้ soywax เซ็ตตัว


เมื่อจุดเทียนหอม

22

การทดลองครั้งนี้น้องๆพบเห็น
การเปลี่ยนแปลงสถานะรูปแบบไหนกันบ้างนะ?

พี่นับเทียนจะสรุปแบบง่ายๆให้น้องๆเข้าใจนะคะ

1. การละลายไขถั่วเหลือง
เมื่อไขถั่วเหลืองถูกนำมาละลาย ไขถั่วเหลืองที่มีสถานะเป็นของแข็ง
จะถูกเปลี่ยนสถานะกลายเป็นของเหลว และเมื่อทิ้งไว้ให้เย็น
ไขถั่วเหลืองจะเปลี่ยนสถานะกลับมาเป็นของแข็งอีกครั้ง
เมื่อสารที่เปลี่ยนไปนั้นยังคงเป็นสารเดิม ไม่ได้เปลี่ยนเป็นสารใหม่
และสารสามารถกลับสู่สภาพเดิมได้ เราจึงเรียกว่า
เป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
และเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้

2. การจุดเทียนหอม
น้องๆลองสังเกตดูนะคะ เมื่อเทียนถูกจุดแล้ว จะเกิดการเผาไหม้
มีการเปลี่ยนแปลงเป็นสารอื่น คือคาร์บอนไดออกไซด์กับน้ำ (ไอน้ำ)
ดังนั้น การจุดเทียนจึงเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
และเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้