กาพย์แห่เรือ บทชมนก

คาํ นํา

รายงานเลม่ นี้เปน็ ส่วนหนง่ึ ของรายวิชาภาษาไทยเพ่ือ
ศกึ ษาความรู้ เกีย่ วกับเรื่องกาพยเ์ หเ่ รอื โดยคณะผู้จดั ทําไดจ้ ัดทําส่อื
การเรยี นรู้ในรปู แบบหนังสอื
อิเล็กทรอนกิ สเ์ พื่อใช้ในการค้นควา้ ข้อมูลทง่ี า่ ยและสะดวกมากย่งิ ข้นึ โ
ดยมีจดุ ประสงคเ์ พ่ือใหผ้ ู้อา่ นได้รับความรเู้ กี่ยวกับกาพยเ์ ห่เรือบทชม
นกอันสะทอ้ นคุณคา่ ทางวรรณศิลปส์ ะทอ้ นความงดงามของภาษาตล
อดจนรูจ้ กั พันธ์ขุ องนกตา่ งๆ

คณะผจู้ ดั ทาํ หวังเปน็ อย่างย่ิงวา่ ผู้อา่ นจะไดร้ ับความรู้ทเี่ ป็น
ประโยชน์และนาํ ไปใชใ้ นการศึกษาเพ่ิมเติมความสนใจสะดวกและง่าย
ตอ่ การสบื คน้ อีกทง้ั หวังเปน็ อยา่ งย่ิงว่าจะนําไปใชใ้ นชวี ิตประจําวันได้
หากผดิ พลาดประการใด ทางคณะผู้จัดทําขออภยั มา ณ ท่ีนี้

คณะผ้จู ัดทํา

16 กรกฎาคม 2565

สารบญั หนา้

เร่ือง ก
คาํ นาํ ข
สารบัญ 1
เนอื้ หา 3
ถอดคาํ ประพันธ์ 4
ชนดิ ของนกที่พู ดถงึ 6
วเิ คราะห์คุณค่าทางวรรณคดี 7
ความนา่ สนใจของกาพยเ์ ห่ชมเรือ บทชมนก 9
แหล่งอา้ งอิง

1

เนอ้ื หา

โคลง

รอนรอนสรุ ยิ โอ้ อสั ดง

เรือ่ ยเรือ่ ยลับเมรลุ ง คา่ํ แลว้

รอนรอนจติ จาํ นง นุชพี่ เพียงแม่

เรื่อยเร่ือยเรียมคอยแก้ว คลบั คล้ายเรียมเหลียว

กาพย์

เร่ือยเร่ือยมารอนรอน ทพิ ากรจะตกตา่ํ

สนธยาจะใกล้คํา่ คาํ นงึ หน้าเจ้าตาตรู

เร่อื ยเร่อื ยมาเรยี งเรยี ง นกบินเฉยี งไปท้งั หมู่

ตัวเดยี วมาพลดั คู่ เหมือนพี่อย่ผู เู้ ดยี วดาย

เหน็ ฝูงยูงรําฟอ้ น คดิ บังอรร่อนราํ กราย

สร้อยทองย่องเย้ืองชาย เหมอื นสายสวาทนาดนวยจร

สาลกิ ามาตามคู่ ชมกันอยู่ส่สู มสมร

แตพ่ ่ีนอ้ี าวรณ์ ห่อนเหน็ เจา้ เศร้าใจครวญ

นางนวลนวลน่ารกั ไม่นวลพักตรเ์ หมือนทรามสงวน

แก้วพี่นีส้ ดุ นวล ดั่งนางฟา้ หนา้ ใยยอง

นกแก้วแจว้ แจ่มเสียง จบั ไม้เรียงเคียงค่สู อง

เหมอื นพี่นี้ประคอง รับขวญั นอ้ งต้องมือเบา

2

ไก่ฟา้ มาตวั เดยี ว เดินทอ่ งเท่ยี วเล้ียวเหล่ยี มเขา
เหมือนพรากจากนงเยาว์ เปลา่ ใจเปล่ยี วเหลยี วหานาง
แขกเตา้ เคล้าค่เู คยี ง เรียงจบั ไมไ้ ซป้ กี หาง
เรียมคะนึงถงึ เอวบาง เคยแนบขา้ งร้างแรมนาน
ดเุ หวา่ เจา่ จบั ร้อง สนน่ั ก้องซ้องเสยี งหวาน
ไพเราะเพราะกงั วาน ปานเสยี งน้องรอ้ งสงั่ ชาย
โนรสี ปี านชาด เหมอื นช่างฉลาดวาดแต้มลาย
ไม่เทา่ เจ้าโฉมฉาย หม่ ตาดพรายกรายกรมา
สตั ว2าน่าเอน็ ดู คอยหาคู่อยูเ่ อกา
เหมอื นพี่ทจ่ี ากมา ครวญหาเจ้าเศรา้ เสยี ใจ
ปกั ษมี ีหลายพรรณ บา้ งชมกนั ขนั เพรียกไพร
ย่งิ ฟงั วงั เวงใจ ล้วนหลายหลากมากภาษา

3

ถอดคําประพั นธ์

โคลง
แดดรอนๆ ตอนตะวันตกดนิ ดวงอาทติ ยก์ าํ ลงั เลื่อยลบั ไป

กาพย์
ใกล้คํา่ แลว้ พระอาทติ ย์กําลงั จะตกดนิ เวลาจะใกลค้ า่ํ พี่กค็ ดิ ถงึ แต่
หนา้ นอ้ ง นกบนิ สงู เฉียงไปทัง้ ฝูงแตม่ อี ยูต่ วั หนง่ึ ตอ้ งพลดั จากคู่
เหมือนกบั พี่ที่ต้องอยู่คนเดยี ว เห็นนกยงู แพนขนอยกู่ น็ กึ ถึงนอ้ ง

ตอนท่าเคลอื่ นไหวที่มลี ีลาเหมอื นกบั ไม้เถาชนิดหน่ึงทก่ี าํ ลงั
เย้อื งกราย นกสาลกิ ามาตามคูช่ มกันเหมือนกบั นางงามแตพ่ ี่น้กี ็

คิดกังวลถึง
น้องแล้วเศร้าใจ นกนางนวลงามผดุ ผ่องแต่หนา้ น้ันงามผดุ ผอ่ ง
เหมือนกับหนา้ น้องทีง่ ามผดุ ผอ่ งเหมือนกับนางฟา้ ทีห่ น้าผุดผอ่ ง

เปน็ ยองใย นกแก้วเสยี งแจม่ แจ้วอยบู่ นตน้ ไม้เคียงคู่กนั
เหมอื นกบั พ่ีน้ันประคองและรับขวัญน้องตอ้ งมอื เบา ไกฟ่ า้ มาตวั

เดียวเดนิ ทอ่ งเยวอยู่ตามเขาเหมือนพ่ีพรากจากน้องที่
เป็นทรี่ ักพี่น้นั ก็รสู้ กึ เปลา่ เปลี่ยวใจคิดถงึ นอ้ งนกแขกเต้าอยู่กัน
เปน็ คอู่ ย่บู นต้นไม้ไซป้ กี ไซ้หางให้กัน พ่ีน้ันก็คิดถึงตอนท่ีพ่ีนน้ั ได้
กอดน้องแบบแนบชิดเปน็ เวลานาน นกดเุ หว่ากร็ อ้ งกนั เสียงหวาน

สน่ันกอ้ งไพเราะกงั วานปานเสียง
นอ้ งที่พู ดกบั พ่ี นกโนรสี ปี านชาดนน้ั มลี วดลายทส่ี วยงามแต่กส็ วย
ไมเ่ ท่าน้องทหี่ ม่ ตาด (ช่ือผา้ ชนดิ หนึ่ง ทอด้วยไหมควบกับเงนิ แล่ง
หรือทองแลง่ ) ทส่ี วยงามมาหาพ่ี นกสัตวาน่าเอ็นดูคอยหาคอู่ ยูท่ ุก

เวลาเหมือนพ่ีน้นั ทต่ี ้องจากนอ้ ง
มา พ่ีกค็ ิดถงึ นอ้ งจึงเศร้าเสียใจ นกปกั ษีนน้ั มีหลายพรรณ ตา่ งก็
ชมกันขนั เสยี งในป่า พิ่ยง่ิ ฟงั ก็ร้สู ึกวังเวงใจด้วยความหลายหลาก

มากภาษา
ท่ที าํ ใหพ้ ี่น้นั เศรา้ ใจ

4

ชนิดของนกท่ีพู ดถึง

สร้อยทอง - นกทีม่ คี อ นกยูง - นกขนาดใหญ่
เป็นสตี า่ ง ๆ ชนิดหน่งึ ขนงามเป็นสี
เล่ือม ขนเป็นแวว

นางนวล - ชอื่ นกกนิ สาลิกา - นกจําพวก
ปลาชนิดหน่งึ อยูต่ าม นกเอีย้ ง หัวสดี าํ ตัวสี
ชายหาด น้าํ ตาลแกมดํา หนัง
ของตาจัดเหลือง

5

ไกฟ่ า้ - เป็นนกสีสวยงามชอบ ดุเหว่า - ตัวสีดํา เลก็ กว่ากา
อยู่เป็นฝูงอย่างไกบ่ า้ น ตัวขนาด เลก็ นอ้ ย ร้องไพเราะ มักจะ
ไก่แจ้ บินเก่งมาก เรียกกนั วา่ กาเหว่า

โนรี - เป็นนกจาํ พวกนกแกว้ สัตวา - เปน็ นกจาํ พวกนกแกว้
โดยมากมขี นเป็นสแี ดงลว้ น ตัวโต สเี ขียวเกือบเป็นสคี ราม
บางชนิดมสี อี ืน่ แซม เรียก
เบญจพรรณ

แกว้ - ชื่อนกขนเขยี ว ปากแดง แขกเต้า - เปน็ นกในตระกูล
และงุ้ม มีหลายชนิด นกแก้ว แต่ตวั เลก็ กว่า

6

วิเคราะห์คณุ คา่ ทางวรรณคดี

: คณุ ค่าดา้ นวรรณศิลป์

๑. มีการใช้อปุ มาโวหาร บอกวา่ นกท่ีบินหลงพลดั จากคมู่ า ก็เหมอื นกบั ตัวพี่ ท่ตี อ้ งอยู่
เปลา่ เปลี่ยวเดยี วดาย เพราะห่างไกลจากน้อง

๒. มีการเลน่ สมั ผสั เสยี งสระ และ พยญั ชนะ ภายในแตล่ ะวรรค
เช่นคําว่า ย่อง - เย้อื ง เป็นการเลน่ สมั ผสั พยญั ชนะ

และคําวา่ เจ้า - เศรา้ เปน็ การเล่าสมั ผสั สระในวรรคเดียวกนั

: คณุ คา่ ดา้ นสังคม

๑. สะทอ้ นภาพชีวิตของคนไทยในปลายกรงุ ศรีอยุธยาทใี่ ช้การ
สญั จรทางนํ้าเปน็ สําคัญ เนื่องจากประเทศไทยมแี มน่ ํา้ ลําคลองมาก

๒. ให้ความรู้เก่ยี วกบั นกชนิดต่างๆ แสดงใหเ้ ห็นว่าในสมยั ก่อน
มธี รรมชาตอิ ดุ มสมบูรณ์มาก มีนกมากมายหลายชนดิ ทส่ี วยงาม

๓. สะท้อนใหเ้ หน็ ขนบธรรมเนียมประเพณี และคา่ นิยมเกีย่ วกบั
ความงามของสตรีว่าจะต้องงามพรอ้ มท้ังรูปทรง มารยาท
ย้ิมแยม้ แจม่ ใส และพู ดจาไพเราะ

7

ความน่าสนใจของ
กาพย์แหช่ มเรอื บทชมนก

กฤษติกาลนนท์ จติ ต์ประสิทธิ์
ทาํ ใหเ็ ห็นบรรยากาศ ชนดิ ของนกทห่ี ลากหลาย

ณฐั ธิดา ทองเปลว
ประโยชน์ท่ีไดร้ ับคอื มคี วามรเู้ ร่อื งชื่อและลกั ษณะของนก
ธรณ์ธนั ย์ สวสั ดิมงคล
ไดร้ บั ความรูเ้ กี่ยวกับลกั ษณะทา่ ทางของนกเเตล่ ะชนดิ
พัทธนนั ท์ รัตนราช
สะท้อนใหเ้ หน็ ภาพ โดยนกแต่ละชนิดสอื่ ถึงความหมายที่
แตกตา่ งกนั
พุ ทธิมา รักษาราษฎร์
ใช้การเปรียบเทยี บ ให้เหน็ ถงึ บรรยากาศและลกั ษณะของ
นก
ฟา้ ใส ฐาปนวงศ์
ทําใหร้ ู้จกั นกหลากหลายสายพันธุ์ ท่แี ปลกใหม่

8

ความนา่ สนใจของ
กาพยแ์ ห่ชมเรือ บทชมนก

รวทิ พิ ย์ โกวทิ ยานนั ต์
สัมผัสได้ถงึ บรรยากาศเสียงร้อง ทา่ ทาง ของนก

ภษู ติ า หลอ่ ทองสขุ
เปน็ การสะทอ้ นให้เหน็ ถึงการพรรณาถึงคนรกั โดยใช้

บรรยากาศมาเปรียบ
ชาลิสา แซ่เฉ่า
สะท้อนวถิ ชี วี ติ การเดนิ ทางเรอื สัมผัสธรรมชาติ นกนานา
พั นธ์ุ
ชนิญญา วัชรสกุ ิจ
แสดงขนมธรรมเนยี ม ประเพณี ของสตรี
เบญญาภา โตร่งุ กิจมงั่ มี

ความสวยงามของธรรมชาติ ของสตั ว์(นก)
คตี กานต์ อู๋

ให้ความรู้เกย่ี วกับลักษณะ สสี นั ทา่ ทาง การใชช้ วี ติ
ของนกและการเปรยี บเปรยถึงนก

9

แหล่งอา้ งอิง

http://www.wewantkhowless.Wordpress.com
http://jggtpntmhbkm.blogspot.com

รายชื่อสมาชกิ

กฤษตกิ าลนนท์ จิตตป์ ระสิทธิ์ เลขที่ 1

ณฐั ธิดา ทองเปลว เลขที่ 6

ธรณ์ธันย์ สวัสดมิ งคล เลขที่ 8

พัทธนนั ท์ รัตนราช เลขที่ 13

พุ ทธมิ า รักษาราษฎร์ เลขท่ี 16

ฟา้ ใส ฐาปนวงศ์ เลขท่ี 17

ภูริตา สีเขียว เลขท่ี 19

รวิทิพย์ โกวทิ ยานนั ต์ เลขท่ี 24

ภูษิตา หลอ่ ทองสุข เลขท่ี 34

ชาลสิ า แซเ่ ฉา่ เลขท่ี 37

ชนิญญา วชั รสกุ จิ เลขท่ี 38

เบญญาภา โตรงุ่ กจิ ม่ังมี เลขท่ี 39

คีตกานต์ อู๋ เลขที่ 42

นกั เรยี นชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่6 วชิ าเอกภาษาจีน