อุทกภัย

Floods

อุทกภัย

นิยามและความหมายของ

อทุ กภยั

คือ ภัยหรืออันตรายทีเกิดจากนาํ ท่วมหรือ
อันตรายอันเกิดจากสภาวะทีนาํ ไหลเอ่อล้นฝงแม่นํา
ลําธาร หรือทางนํา เข้าท่วมพืนทีซึงโดยปกติแล้ว
ไม่ได้อยู่ใต้ระดับนาํ หรือเกิดจากการสะสมนาํ บน
พืนทีซึงระบายออกไม่ทัน ทาํ ให้พ้นทีนันปกคลุมไป
ด้วยนํา โดยทัวไปแล้วอุทกภัยมักเกิดจากนําท่วม
ซึงสามารถแบ่งเปนลักษณะใหญ่ๆ ได้ 2 ลักษณะ

ลักษณะการเกดิ

นําท่วมขัง/นาํ ล้นตลิง

เปนสภาวะนาํ ท่วมทีเกิดขึนจากระบบระบายนาํ
ไม่มีประสิทธิภาพ เกิดบริเวณทีราบลุ่มแม่นาํ
ชุมชนเมืองใหญ่ๆ มีลักษณะค่อยเปนค่อยไป
ซึงเกิดจากฝนตกหนัก ณบริเวณนันๆติดต่อ
กันเปนเวลาหลายวัน หรือเกิดจากสภาวะนํา
ล้นตลิง ส่วนใหญ่เกิดบริเวณท้ายนาํ และมี
ลักษณะทีแผ่ออกเปนบริเวณกว้าง เนืองจาก
ไม่สามารถระบายได้ทัน ความเสียหายจะเกิด
กับพื ชผลทางการเกษตรและอสังหาริมทรัพย์
เปนส่วนใหญ่ สาํ หรับความเสียหายอืนๆ มีไม่
มากนัก เพราะสามารถเคลือนย้ายไปอยู่ในทีที
ปลอดภัยได้

นาํ ท่วมฉับพลัน

เปนภาวะนาํ ท่วมทีเกิดขึนอย่างฉับพลันอัน
เนืองมาจากฝนตกหนัก ซึงมีความชันมาก
และมีคุณสมบัติในการกักเก็บหรือการต้าน
นําน้อยหรือเกิดจากสาเหตุอืนๆ มักเกิดขึน
ในบริเวณทีราบระหว่างหุบเขาซึงอาจจะไม่
มีฝนตกหนักในบริเวณนันมาก่อน แต่มีฝน
ตกหนักมากบริเวณต้นนําทีอยู่ห่างออกไป
นาํ ท่วมฉับพลันมีความรุนแรงและเคลือนที
ด้วยความรวดเร็วมาก โอกาสทีจะปองกัน
และหลบหนีน้อย

ดังนนั ความเสยี หายจากนาํ ทว่ มฉบั พลันจงึ มีมากทังแกช่ ีวิตและทรัพยส์ ิน

สาเหตขุ องการเกดิ อุทกภยั

จากธรรมชาติ

ฝนตกหนกั จากพายหุ รอื พายฝุ นฟาคะนอง ฝนตกหนกั จากพายหุ มนุ เขตรอ้ น

เปนพายุทีเกิดขนึ ติดต่อกันเปนเวลา เมอื พายุนปี ระจาํ อยูท่ ีแหง่ ใดแหง่
หลายชวั โมง มปี รมิ าณฝนตกหนกั หนงึ เปนเวลานานหรอื แทบไม่
มาก จนไมอ่ าจลงไหลสตู่ ้นนาํ ลําธาร เคลือนทีจะทําใหบ้ รเิ วณนนั มฝี น
ไดท้ ัน จงึ ท่วมพนื ทีทีอยูท่ ีตํามกั เกิด ตกหนกั ติดต่อกันตลอดเวลายงิ
ในชว่ งฤดฝู น พายุมคี วามรนุ แรงมากเมอื เคลือน
ตัวไปถึงทีใดก็ทําใหท้ ีนนั เกิดพายุลม
ฝนตกหนกั ในปาบนภเู ขา แรงฝนตกหนกั เปนบรเิ วณกวา้ ง
และมนี าํ ท่วมขงั
ทําใหป้ รมิ าณนาํ บนภเู ขา หรอื แหล่ง
ต้นนาํ มากมกี ารไหล และเชยี วอยา่ ง ผลจากนาํ ทะเลหนนุ
รนุ แรงลงสทู่ ีราบเชงิ เขาเกิดนาํ ท่วม
ขนึ อยา่ งกะทันหนั เรยี กวา่ นาํ ท่วม ในระยะทีดวงอาทิตยแ์ ละดวงจนั ทร์
ฉับพลัน เกิดขนึ หลังจากทีมฝี นตก อยูใ่ นแนวทีทําใหร้ ะดบั นาํ ทะเลขนึ
หนกั ในชว่ งระยะเวลาสนั ๆ หรอื เกิด สงู สดุ นาํ ทะเลจะหนนุ ใหร้ ะดบั นาํ ใน
การทีฝนจะหยุดตก มกั เกิดขนึ ในลํา แมน่ าํ สงู ขนึ เมอื ประจวบกับระยะ
ธารเล็กๆ เวลาทีนาํ ปาและนาํ จากภเู ขาไหลลงสู่
แมน่ าํ จะทําใหน้ าํ ในแมน่ าํ ไมไ่ หลลงสู่
ผลจากลมมรสมุ มกี ําลงั แรง ทะเลได้ ทําใหเ้ กิดนาํ เอ่อล้นตลิงและ
ท่วมเปนบรเิ วณกวา้ ง ยงิ ถ้าฝน
มรสมุ ตะวนั ตกเฉียงใต้ เปนมรสมุ ที ตกหนกั หรอื มพี ายุเกิดขนึ ในชว่ งนี
พดั พาความชนื จากมหาสมุทรอินเดยี ความเสยี หายจากนาํ ท่วมชนดิ นจี ะมี
เขา้ สไู่ ทย เมอื มรสมุ มกี ําลังแรงเปน มาก
ระยะเวลาหลายวนั ทําใหเ้ กิดคลืนลม
แรง ระดบั นาํ ทะเลตามขอบฝงจะเพมิ มรสมุ ตะวนั ออกเฉียงเหนอื พดั ผลจากแผน่ ดนิ ไหวหรอื ภเู ขาไฟระเบดิ
สงู ขนึ ประกอบกับมฝี นตกหนกั ทําให้ จากประเทศจนี เขา้ สไู่ ทยมรสมุ นมี ี
เกิดนาํ ท่วมไดย้ งิ ถ้ามพี ายุเกิดขนึ ใน กําลังแรงเปนครงั คราว และเมอื เมอื เกิดแผน่ ดนิ ไหว หรอื ภเู ขาไฟบนบก และภเู ขาไฟใต้นาํ ระเบดิ เปลือก
ทะเลจนี ใต้ก็จะยงิ สง่ เสรมิ ทําใหม้ รสมุ บรเิ วณความกดอากาศสงู ในประ ของผวิ โลกบางสว่ นจะไดร้ บั ความกระทบกระเทือนต่อเนอื งกันบางสว่ น
มกี ําลังแรงขนึ เทศจนี มกี ําลังแรงขนึ จะสง่ ผลทํา ของผวิ โลกจะสงู ขนึ บางสว่ นจะยุบลงทําใหเ้ กิดคลืนใหญใ่ นหาสมุทรซดั
ใหม้ คี ลืนค่อนขา้ งใหญ่ ในอ่าวไทย ขนึ ฝงเกิดนาํ ท่วมตามหมูเ่ กาะและเมอื งตามชายฝงทะเลไดเ้ กิดขนึ บอ่ ย
ครงั ในมหาสมุทรแปซฟิ ก

และ ระดบั นาํ ทะเลสงู กวา่ ปกติบาง
ครงั ทําใหม้ ฝี นตกหนกั ในภาคใต้
ทําใหเ้ กิดนาํ ท่วมเปนบรเิ วณกวา้ ง

สาเหตขุ องการเกดิ อุทกภยั

จากการกระทําของมนษุ ย์

การตดั ไมท้ ําลายปา การขยายเขตเมอื งรกุ ลําเขา้ ไปในพนื ที
ลมุ่ ตํา
ในพนื ทีทีเสยี งภัยเมอื เกิดฝนตกหนกั จะทําใหอ้ ัตราการไหลของมวลนาํ
สงู สดุ เพมิ มากขนึ และไหลมาเรว็ ขนึ เปนการเพมิ ความรนุ แรงของนาํ ใน ซงึ เปนแหล่งเก็บนาํ ธรรมชาติทําใหไ้ มม่ ที ีรบั นาํ ดงั นนั เมอื นาํ ล้นตลิง
การทําลายและยงั เปนสาเหตขุ องดนิ ถล่มนอกจากนที ําใหด้ นิ และรากไม้ ก็จะเขา้ ไปท่วมบรเิ วณทีเปนพนื ทีล่มุ ตํา ซงึ เปนเขตเมอื งทีขยายใหม่
ขนาดใหญถ่ กู ชะล้างใหไ้ หลลงมาในท้องนาํ เกิดผลทําใหท้ ้องนาํ ตืนเขนิ การก่อสรา้ งขวางทางนาํ ทําใหม้ ผี ลกระทบต่อการระบายนาํ และก่อ
ไมส่ ามารถระบายนาํ ไดท้ ันที ใหเ้ กิดปญหานาํ ท่วม

การบรหิ ารจดั การนาํ ทไี มด่ ี การออกแบบทางระบายนาํ ของถนน
ไมเ่ พยี งพอ
ทําใหน้ าํ ล้นเอ่อในเขตเมอื งทําความเสยี หายใหแ้ ก่ชุมชนเมอื งใหญ่
เนอื งจากการระบายนาํ นนั ทําไดช้ า้ เปนสาเหตหุ นงึ ทีทําใหเ้ กิดนาํ ท่วมโดยเฉพาะบรเิ วณดา้ น
ท้ายเขอื นหรอื อ่างเก็บนาํ

เหตกุ ารณ์ทีสาํ คัญในปจจุบนั

นําท่วมจังหวัดนครราชสีมา อ.ปกธงชัย

ประจาํ วันที 18 ตุลาคม 2563

ประจาํ วันที 20 ตุลาคม 2563

เหตกุ ารณท์ ีสาํ คัญในปจจุบนั

นําท่วมจังหวัดสระแก้ว อําเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว

ประจาํ วันที 20 ตุลาคม 2563

เหตกุ ารณ์ทีสาํ คัญในปจจุบนั

มวลนําไหลทะลักท่วมพืนทีตาหลังใน อ.วังนําเย็น จ.สระแก้ว
ถ น น เ ข้ า ห มู่ บ้ า น ห ล า ย ส า ย ถู ก ตั ด ข า ด

ประจาํ วันที 11 ตุลาคม 2563

ประจาํ วันที 21 ตุลาคม 2563

ผลกระทบจาก

อทุ กภยั

อันตรายและความเสยี หายต่อชวี ติ
และทรพั ยส์ ิ

- เส้นทางคมนาคมถูกตัดขาดทังทางถนน
และทางรถไฟ
- กิจการสาธารนูปโภคได้รับความเสียหาย
- ความเสียหายของอาคารและสิงห่อสร้าง

ความเสยี หายของแหล่งเกษตรกรรม

- แหล่งกสิกรรมไร่นา สัตว์เลียง สัตว์
พาหนะ ตลอดจนแล่งเก็บเมล็ดพันธุ์
ยุ้ ง ฉ า ง

ความเสยี หายทางเศรฐกิจ

- รายได้ของประเทศลดลง ผลกําไรจาก
ภารกิจต่าง ๆ ถูกกระทบกระเทือน มีค่า
ใ ช้ จ่ า ย ม า ก ขึ น ใ น ก า ร ซ่ อ ม แ ซ ม สิ ง ที เ สี ย
หาย ช่วยเหลือผู้ประสบอุ ทกภัย และ
ทํา ใ ห้ สิ น ค้ า ร า ค า แ พ ง

ผลกระทบจาก

อทุ กภัย

ความเสยี หายทางด้านสขุ ภาพอนามยั
ของประชาชน

- ขณะเกิดอุ ทกภัยขาดนาํ ดีในการอุ ปโภค
บริโภค ขาดความสะดวกด้านห้องนาํ
ตัวอย่าง โรคทีเกิดในอุ ทกภัย

- โรคนาํ กัดเท้า
- โรคอุ จจาระร่วง
- โรคตาแดง

ความเสยี หายทีมผี ลต่อ
ทรพั ยากรธรรมชาติ

- นาํ ทีท่วมขึนมาบนแผ่นดินและกระแสนาํ
ทีไหลเชียว ทําให้เกิดแผ่นดินถล่มได้ นอก
จากนันผิวดินทีอุ ดมสมบูรณ์ก็จะถูกนาํ พัด
พ า ล ง สู่ ที ตํา ทํา ใ ห้ ดิ น ข า ด ปุ ย ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ
แหล่งนาํ เกิดการตืนเขิน

การปองกันการเกิดอทุ กภยั

การปองกันอุทกภัยซึงเปนหน้าทีของรัฐบาลหรือองค์กรต่างๆ ทีจะช่วยควบคุม
ลดอันตราย และความเสียหายทีจะเกิดขึนให้น้อยลงได้นันควรดาํ เนินการ ดังนี

ศึ ก ษ า แ บ่ง เ ข ต อุ ท ก ภั ย ปองกันทาง
วิศวกรรม
ศึกษาเกียวกับการเกิด แบ่งเขตอุทกภัย เพือ
ภาวะนาํ ท่วม เพือหา ประโยชน์ในการใช้ทีดิน ได้แก่ การสร้างทีเก็บ
มาตรการปองกัน และลดความเสียหาย กักนาํ และการปรับปรุง
เช่น การศึกษาสภาพ จากนาํ ท่วมเปน 3 เขต
ทางผ่านของนาํ หรือ
ดินฟาอากาศ กระแสนาํ ต้องห้าม เขตจาํ กัด ทางนาํ ไหลทีเก็บกักนาํ
ไหลเปนต้น และเขตเตือนภัย อาจทําได้หลายวิธี เช่น
ขยายทางนาํ ให้กว้าง
ออกไป รือถอนสิงปลูก
สร้างทีกีดขวางทาง

ระบายนาํ เปนต้น

รักษาปาไม้ ประกันชีวิต และ มาตรการทาง
วินาศภัย กฎหมาย
โดยปลูกปา ปลูกต้นไม้
และพืชพันธุ์ไม้ปกคลุม ควรจัดให้มีระบบประกัน ได้แก่การออกกฎหมาย
อุทกภัย ให้แก่ประชาชน เกียวกับการปองกัน
พืนดิน เพือสกัดกัน อุทกภัย ควบคุม
ไม่ให้นาํ ฝน ไหลลงสู่ที เพือทีจะช่วยเปนหลัก
ประกันว่า มาตรการ เพือลดความ
ตําเร็วเกินไป และ เสียหายจากนาํ ท่วมโดย
ปองกันการกัดเซาะ เมือประสบอุทกภัย ผู้ เฉพาะในเขตจาํ กัด ทังนี
กร่อน ทําลายหน้าดิน ประสบเคราะห์กรรม จะ จะต้องมีการควบคุมให้
ได้รับการคุ้มครอง และ
ปฏิบัติตามกฎหมาย
ช่วยเหลือ อย่างเคร่งครัดและ
ลงโทษหากมีการฝาฝน

เอกสารอา้ งองิ

กิติยา เมฆบุญส่งลาภ. (ม.ป.ป.).

สาเหตุของการเกิดอุทกภัยจากธรรมชาติ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :

https://sites.google.com/site/flood32428/1?

fbclid=IwAR0pQ2Fttidh6CaMz7wMKD5vU9bjJ1QHjiYRHGa9odEWIdKEqO5f

P7c1-DU/. (วันทีค้นขอมูล 21 ตุลาคม 2563).

อรพิ มล ส่องแก้วและคณะ. (2557). ผลกระทบของอุทกภัย.[ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก

:https://uktokkhapai.wordpress.com/%E0%B8%9C%E0%B8%A5%E0%B8

%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%9A%E0%B8%82%E0

%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%8

1%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2/?fbclid=IwAR0C5Myn4-

ErSahclGQUJgRTjwV60OGOiXRh4QvGvOcGSEPIrCYmP0S7XdQ/. (วันทีค้น

ขอมูล 21 ตุลาคม 2563).

การปองกันการเกิดอุทกภัย. (2557). [ออนไลน์].

เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com/site/wwworpreeyacom/kar-

pxngkan-kar-keid-xuthkphay?fbclid=IwAR1soD0mQYtDidEPe0WpUe9V-

KrWhAIGZtgQMPTBN9dYm1hC8OyQGZxk6f4/. (วันทีค้นขอมูล 21 ตุลาคม

2563).

สมาชกิ

น.ส.ธนวรรณ เอียวโพธิเงิน เลขที 36
นายธนกร รักธรรมวาที เลขที 2
นายวิทวัฒน์ นาคูณ เลขที 16
น.ส.ชลลดา ทองแท้ เลขที 34
น.ส.ภาวินี รอดดํา เลขที 43