การสัมมนา
เรอื่ ง “การตระหนกั รแู้ ละการปรับตัวตอ่ การเปล่ยี นแปลงดา้ นเศรษฐกจิ และนวตั กรรมในโลกปจั จบุ นั ”
การเปลี่ยนแปลงทางสังคมจากอดีตจนถึงปัจจุบัน เกิด Disruption มากมาย ซึ่งก็คือการ
เปลยี่ นแปลงของยุคสมัยทเ่ี น้นการพัฒนาสิ่งใหม่ ๆ รอบตัว และมองหาโอกาสใหม่ ๆ ทีจ่ ะสามารถต่อยอด
ได้ในอนาคต เกิดการฉีกกฎในด้านเศรษฐกิจเปลี่ยนไปจากแบบเดิม ๆ มีรูปแบบใหม่และเกิดนวัตกรรมท่ี
ตรงกับยุคสมัย ดังจะเห็นได้จากการปรับตัวของธุรกิจโดยเฉพาะในด้านการเงินการธนาคาร ซึ่งถ้าธุรกิจ
ไหนไม่ปรับตัวตาม ก็มีโอกาสสูงที่จะแพ้ทางให้กับคู่แข่งทางการค้านั่นเอง ทั้งนี้อันสืบเนื่องมาจากความ
เจรญิ ทางด้านเศรษฐกิจโลก เทคโนโลยที ท่ี ันสมัย โดยเฉพาะปจั จบุ ันมีสื่อสังคมออนไลน์เข้ามามบี ทบาทต่อ
การรบั รู้ขา่ วสารและมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตประจำวันทำให้เกิดความรู้ความเขา้ ใจทีห่ ลากหลายยากต่อ
การควบคุม แม้ว่าเทคโนโลยีจะมีประโยชน์ หรือแม้แต่ความเจริญที่เต็มไปด้วยความสะดวกสบาย แต่ก็
สร้างปัญหาอย่างมากตามไปด้วยจนเกิดความไม่ตระหนักถึงปัญหาที่จะตามมาอย่างมากในอนาคต การ
ตระหนักรู้และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ และนวัตกรรมในโลกปัจจุบัน ได้ จึงมี
ความสำคัญสำหรับการเตรียมตัวให้สามารถกา้ วไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ รอบตวั ทั้งการเรียนรู้
ในสถานการณ์โลก (Globalization) พรอ้ มรบั และปรับตัวหลงั ยคุ โควิด covid-19 (Post-COVID) สามารถ
มองอนาคตโลกใหม่ (De-Globalization) เข้าใจและปรับตัวในกระบวนการทางสังคมและตัวตนที่รู้คิด
(Socialization) ได้
- สถานการณ์โลก (Globalization)
การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ส่งผลให้ทั่วโลกต้องออกมาตรการปิดประเทศ กลุ่มธุรกิจที่
ไดร้ ับผลกระทบอนั ดับแรกและหนักทสี่ ดุ ก็คือธุรกิจการท่องเที่ยว ซง่ึ จะกระทบต่อไปในภาคส่วนอื่น ๆ เช่น
โรงแรม และร้านอาหาร การส่งออกสินค้าที่ถอื ว่าเป็นแรงขบั เคลอ่ื นหลักของเศรษฐกิจได้รับผลกระทบตาม
ไปด้วย การแพร่ระบาดของไวรสั โควดิ -19 จึงเปน็ บททดสอบสำคญั ตอ่ กระแสโลกาภิวัตน์ของเศรษฐกิจโลก
(Globalization) รวมถึงห่วงโซ่อุปทานการผลิต (Global supply chain) ที่มคี วามเชอ่ื มโยงกัน เกิดความ
เสี่ยงต่อความต้องการขั้นพื้นฐานของประชาชน อาทิ ด้านสุขภาพและอาหาร หลายประเทศหันมาใช้
นโยบายห้ามการส่งออกหรือมีมาตรการควบคุมต่าง ๆ สำหรับผลิตภัณฑ์ที่สำคัญต่อการดำเนินชีวิตของ
ประชาชน ส่ิงท่ีจะชว่ ยกระตุน้ เศรษฐกิจได้ดี กค็ อื การทำให้เกดิ การบรโิ ภคสินค้าและบรกิ ารภายในประเทศ
แตผ่ ้ปู ระกอบการกต็ ้องร่วมพฒั นาสินคา้ และบริการไปด้วยเช่นกัน ซ่งึ การเกดิ การระบาดของไวรัสโควิด-19
เปน็ เหตุการณท์ ีท่ ำให้โลกไดเ้ หน็ แลว้ วา่ เศรษฐกจิ ตอ้ งมกี ารกระจายความเสยี่ ง เพราะธุรกจิ ทีก่ ระจุกไปอยู่ที่
จุดใดจุดหนึ่ง หรอื เนน้ พฒั นาไปท่ีภาคสว่ นใดภาคส่วนเดียวก็จะมคี วามเสย่ี งทส่ี ูง
- การปรบั ตวั หลังยุคโควดิ covid-19 (Post-COVID)
การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 เป็นบททดสอบสำคัญ ที่ส่งผลกระทบต่อลักษณะโลกาภิวัตน์
ของเศรษฐกิจโลก ห่วงโซ่อุปทานการผลิตของโลกพังทลายลง ประเทศต่าง ๆ กักตุนสินค้าเวชภัณฑ์ และ
ออกมาตรการจำกัดการเดนิ ทาง เศรษฐกจิ บางภาคส่วนมาถงึ จุดทกี่ ารผลติ ตอ้ งหยุดชะงกั ลง หลายประเทศ
หันมาพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานในประเทศตนเองเพิ่มขึ้น และกระจายความเสี่ยงด้านการผลิตและขายสินค้า
โดยไม่พึง่ พาแตป่ ระเทศใดประเทศหน่ึงเทา่ นนั้ เพราะเห็นผลกระทบชัดเจนจากข้ันตอนการผลิตหรือตลาด
ขายสินค้าเมื่อถึงเวลาที่ต้องปิดตัวลง ซึ่งเป็นผลจากมาตรการต่าง ๆ อาทิ การปิดเมืองหรือประเทศเพ่ือ
ป้องกันการแพร่ระบาด นอกจากน้ีการเปลี่ยนวิกฤตครั้งนี้ให้เป็น “โอกาส” ในการคิดทบทวนอย่าง
รอบคอบว่านโยบายเศรษฐกิจของประเทศจะเดินไปในทิศทางใด โดยจะพยายามกระจายความเสี่ยงทาง
เศรษฐกิจโดยไม่พึ่งพารายได้ทางใดทางหนึ่งจนเกินไป อาทิ ไม่พึ่งพาแต่การส่งออกหรือการท่องเที่ยว
เทา่ นั้น แต่อาศัยการบรโิ ภคและการลงทุนในประเทศเปน็ เครื่องจักรสำคญั ด้วย
- อนาคตโลกใหม่ (De-Globalization)
เมื่อก่อนการขับเคลื่อนเป็นไปตามแนวคิดที่เรียกว่า โลกาภิวัตน์ (Globalization)ซึ่งเป็นผลจาก
การพัฒนาการติดต่อสื่อสาร การคมนาคมขนส่ง และเทคโนโลยีสารสนเทศ อันแสดงให้เห็นถึงการ
เจริญเติบโตของความสัมพันธท์ างเศรษฐกจิ การเมอื ง เทคโนโลยี และวฒั นธรรมที่เชื่อมโยงระหว่างปัจเจก
บคุ คล ชุมชน หน่วยธุรกิจ และรฐั บาล ทว่ั ทัง้ โลก อีกท้ังเป็นกระบวนการที่ประชากรของโลกถูกหลอมรวม
กลายเป็นสังคมเดี่ยว กระบวนการนี้เกิดจากแรงของอิทธิพลร่วมทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยีและสังคม -
วัฒนธรรมและการเมือง แต่หลังจากเกิดสงครามทางการคา้ และวิกฤตไวรัสโควิด-19 ทำให้แนวคิดอนาคต
โลกใหม่ (De-Globalization) กำลังจะเข้ามาแทนที่ ซึ่งเป็นแนวคิดย้อนศรกับโลกาภิวัตน์ ที่เริ่มให้ทุก
ประเทศพงึ่ พาตวั เองมากขน้ึ ให้หว่ งโซอ่ ุปมาน (Supply chain) ครบจบภายในประเทศเท่าน้นั
- กระบวนการทางสงั คมและตัวตนทีร่ คู้ ิด (Socialization)
กระบวนการขัดเกลาทางสังคมท่เี กิดขึ้นกบั มนุษย์ และการรจู้ กั ตวั ตนบนสถานการณ์แห่งวิกฤตโค
วดิ -19 ในด้านความสามารถของตนเอง การรบั รคู้ วามสามารถในการกำกับตนเอง และการรับรู้คุณค่าของ
ตนเอง โดยวิเคราะห์เชื่อมโยงกับแนวคิดที่สำคัญทางด้านจิตวิทยา และสังคมวิทยา ยกตัวอย่างเช่น
แนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันและแก้ปัญหาการตีตราทางสังคม ในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างบคุ คล
หรือกล่มุ บคุ คลกบั ลักษณะบางอยา่ งที่มรี ่วมกันหรอื เป็นโรคบางชนดิ ที่เปน็ เหมือนกัน ในแง่การระบาดของ
โรค คาํ นี้อาจหมายถงึ การปฏบิ ัตติ ่อกลุ่มบุคคลดว้ ยการเรยี กชอ่ื แบบดูแคลน การเหมารวม การเลอื กปฏบิ ัติ
การปฏบิ ัตแิ ยกจากคนอื่น และ/หรอื การสญู เสียสถานะบางอย่างเนื่องจากความเชื่อมโยงกับโรคชนิดหน่ึงท่ี
เกิดขึน้ จากการรับรู้ โดยทกุ คนมบี ทบาทสำคัญผา่ นการแสดงพฤติกรรมในการจัดการแก้ปญั หาของโรคติด
เช้อื ไวรัสโควดิ -19 ในการสอื่ สารและสง่ิ ทค่ี วรปฏบิ ตั ิ