หลักการเขียนที่ดี
แนวความคิดเบื้องต้น แนวความค ิ ดเบ ้ื องตน ้ ในการส ื่อความหมายควรเร ิ่มจากองคป์ ระกอบของการส ื่อความหมาย ม ี องคป์ ระกอบ 4 ส่วน ได้แก่ ผู้ส่ง ผู้รับ สื่อ และ ข้อมูลข่าวสาร ในถานะที่เป็ นผู้ส่งในการสื่อความหมายผู้เขียนจะต้องก าหนดความคิดให้ครบ วงจรค ื อ นอกจากจากจะค ิ ดถ ึ งข ่ าวสารท ี่จะตอ ้ งเข ี ยนเพอ ื่ถ ่ ายทอดขอ ้ ม ู ลเหล ่ าน ้ันไปยงัผอ ู ้่ านแลว ้ ยังจะต้องคิดถึงผู้รับซึ่ง เป็ นผอ ู ้่ านอ ี กดว ้ ยการค ิ ดถ ึ งผอ ู ้่ านน ้ันก ็ ค ื อการค ิ ดในประเด ็ นท ี่วา ่ ผอ ู ้่ านค ื อใครม ี ความร ู ้ ความเขา ้ในส ิ่งท ี่ผเ ู ้ ข ี ยนกา ลงัจะ สื่อสารเพียงใดหรือไม่ สาระส าคัญหรือประเด็นในการเขียนเป็ นอย่างไร ถ้อยค าภาษา ที่ใช้ในการสื่อสารน ้ันจะม ี ลกัษณะ ที่จะท าให้การรับสารเบี่ยงเบียนไปได้เพียงใดหรือไม่
ข้อจ ากัดในการติดต่อสื่อสารด้วยลายลักอักษร คือ การไม่สามารถส่งสะท้อนกับได้ทันทีต้องรอเวลาและการตีความหมาย อาจจะเป็ นได้หลายอย่างหรือไม่สามารถสื่อ ขอ ้ ความท ี่ตอ ้ งการส ื่อออกไปไดท ้ ้ งัหมด ดงัน ้ัน การส ื่อความหมายดว ้ ยการเข ี ยนน ้ันตอ ้ งใชค ้ วามสามารถใช้ศิลปะในการเขียน เป็ นอย่างมาก การเข ี ยนหนังส ื อเพอ ื่ต ิ ดต ่ อส ื่อสารจะตอ ้ งม ี พ ้ น ื ฐานอย ู ่ บนความจร ิ งและใชถ ้ อ ้ ยคา ในทางบวกอย ู ่ เสมอการเขียนในเชิง ปฏิเสธจะไม่ใช้ภาษาในทางลบจะต้องตอบในเชิงให้ความร่วมมือแต่มีเหตุผลประกอบว่า เนื่องจากมีข้อจ ากัดบางประการท า ให้ไม่สามารถตอบสนองต่อค าขอได้ ้
ความส าคัญของการเขียน การเขียนคือ การแสดงความรู้ ความคิด อารมณ์ความรู้สึกและความต้องการของผู้ส่ง สารออกมาเป็ นลายลักษณ์อักษรเพื่อให้ผู้รับสารอ่านเข้าใจได้รับความรู้ความคิด ความร ู ้ส ึ กและความตอ ้ งการตา ่ งๆเหล ่ าน ้ัน การเขียนเป็ นพฤติกรรมของการส่งสารของ มน ุ ษยซ ์ ่ึ งม ี ความสา คญั ไม ่ ย ิ่งหย ่ อนไปกวา ่ การส ่ งสารดว ้ ยการพด ู และการอ่านเพราะการ เขียนเป็ นลายลักษณ์อักษรหรือตัวหนังสือจะคงทนถาวรและกว้างขวางกว่าการพูดและ การอ่านการที่เราได้ทราบความรู้ความคิดและวิทยาการต่างๆ
องค์ประกอบที่ส าคัญในการเขียน o ค าหรือถ้อยค า หมายถึง การน าอักษรมาประสมกันและสามารถอ่านได้โดย ความหมายอย่างใดอย่างหนึ่งการเขียนในภาษาไทยมีค าอยู่มากมายหลายชนิด ซึ่งสามารถจัดแบ่งประเภทของค า หรือถ้อยค าออกได้ o ใช้ค าอย่างประหยัด เป็ นการใช้ค าให้น้อยเท่าที่จ าเป็ นในการสื่อความหมายไม่ใช้ คา ฟ่มุเฟื อยเพราะคา ฟ่มุเฟื อยสามารถทา ใหค ้ วามหมายของขอ ้ ความน ้นเปลี่ยนไป ั o ใช้ค าให้เหมาะกับบุคคล การสื่อสารในสังคมไทยต้องค านึงถึงการใช้ค าเป็ น ส าคัญเนื่องจากบุคคลในสังคมจะมีความต่างกันในหลายด้านค าที่ใช้ในการ สื่อสารก็ย่อม ต่างกันไปด้วย
o การใช้ภาพตารางประกอบ หมายถึง การน าภาพตารางมาประกอบการ เขียน เพื่อให้ผู้อาน เกิดความเขา ้ใจเน ื้ อหามากยิ่งข ้ึ น o การอ้างอิง หมายถึง การอ้างอิงถึงแหล่งที่มาของข้อมูล หรือข้อความเป็ น การสร้างคุณค่าของงานเขียนโดยเฉพาะงานวิชาการ o ภาคผนวก หมายถึง ส่วนเสริมหร ื อส่วนเพิ่มของงานเข ี ยน เช่น รายละเอียด ของวิธีการต่างๆ แบบสอบถาม ข้อมูลต่างๆ นิยมเขียนไว้หลัง เอกสารอ้างอิง
หลักการใช้ค า การใช้ค าให้เหมาะสมกับความหมาย ใช้ค าอย่างประหยัด ใช้ค าที่มีความหมายชัดเจนไม่ก ากวม ใช้ค าให้ถูกตามหลักภาษาไทย ใช้ค าราชาศัพท์ให้ถูกต้อง การเขียนสะกดค าให้ถูกต้อง
การเข ี ยนให ้ บรรล ุ ว ั ตถ ุ ประสงค ์ จุดประสงค์ในการเขียนติดต่อสื่อสารเพื่อต้องการให้เกิดความต้องการที่ถูกต้องตรงกัน ระหว่างผู้เขียนกับผู้อ่าน สามารถท าได้โดย • ใช้ภาษาที่สื่อความหมายได้ การใช้ภาษาสื่อความหมาย หมายถึงการติดต่อสื่อความหมายในสังคมให้เป็ นที่เข้าใจกันด้วยการฟังผู้อื่น พูด และใหผ ู้อ ้ื่นเขา ้ใจในสิ่งท ี่ตอ ้ งการจะส ื่อสาร เป็ นการติดต่อกับคนในอดีตคือได้อ่านข้อความหรือ เรื่องราวที่มีผู้เขียนไว้ในหนังสือเอกสาร หลักฐานในสมัยต่าง ๆ ก็ท าให้มีโอกาสได้รับทราบ เข้าใจใน ความคิดของบคุคลน ้ นัๆ
• เขียนให้บรรลุวัตถุประสงค์ ต้องมีจุดประสงค์ในการเขียนชัดเจนว่าต้องการจะสื่อสารเรื่องอะไร ให้ความรู้ให้ประโยชน์แก่ผู้อ่านอย่างไร และก าหนด หัวเรื่องที่ผู้เขียนต้องมีความรู้และมีข้อมูลประกอบการเขียน จะต้องศึกษาค้นคว้า รวบรวมความรู้ให้เป็ นระบบ เพื่อจัดท า โครงเร ื่องและลา ดบัเน ้ื อหาในการเข ี ยนถ ่ ายทอดให ้ ผอ ู ้่ านเขา ้ใจไดช ้ ดัเจน เขียนอธิบายตามล าดับโครงเรื่องโดยใช้ภาษาให้ สละสลวย เหมาะสมกับผู้อ่าน และมีคุณค่าต่อผู้อ่าน ม ี ความสมเหต ุ สมผลความค ิ ดเห ็ นท ี่ด ี ีต้องมีความสมเหตุสมผล น ่ าเช ื่อถ ื อเป็ นท ี่ยอมรับของบ ุ คคลทวั่ ไป
• การระลึกถึงวัตถุประสงค์ในการเขียนตลอดเวลา การเขียนหนังสือราชการเพื่อ้แจ้งให้กลุ่มเป้าหมายทราบ ก็ต้องเขียนให้ชัดเจนไม่ให้เกิดเป็ น ประเด็นปัญหา ไปสู่การ ตีความเป็ นหลายแนวทาง ซึ่งจะท าให้เกิดการทราบที่แตกต่างกันออกไป และ การปฏ ิ บตัิในเร ื่องน ้ัน ๆ ต้องระลึกถึง วัตถุประสงค์ในการเขียนอยู่เสมอเพื่อไม่ให้เป็ นการเกิดปัญหาในการที่จะต้องขออนุญาตหรือขออนุมัติข้อมูลประกอบการ พิจารณาอย่างครบถ้วน เสนอผลที่คาดว่าจะ ได้รับและที่ส าคัญ ที่สุดคืองบประมาณที่จะต้องใช้เพื่อการน ้ัน ภาษาที่ใช้ต้อง สุภาพและเป็ นภาษาทางการ
การเขียนเพื่อขออนุญาติหรือขออนุมัติ • การเขียนเพื่อขออนุญาติหรือขออนุมัติ ผู้เขียนจะต้องเล่าความเป็นมาเหตุผลความจ าเป็นในการที่ต้องขออนุญาติ หรือขออนุมัติมีข้อมูลประกอบการพิจารณาอย่างครบถ้วน เพื่อผู้มีอ านาจอนุญาติหรืออนุมัติพิจารณา การเขียนเพื่อขอความร่วมมือ • การเขียนเพื่อขอความร่วมมือ ขอความช่วยเหลือ หรือขอความอนุเคราะห์ ผู้เขียนต้องแสดงเหตุผลเพื่อโน้มน้าว ให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกเต็มใจที่จะให้ความร่วมมือ ให้ความช่วยเหลือ หรือให้ความอนุเคราะห์ ภาษาที่ใช้ร้องขอ ต้องสุภาพและต้องรู้จักขอบคุณ
การเขียนเพื่อพิจารณา • การเขียนเพื่อพิจารณา ต้องมีข้อมูลครบถ้วนแยกแยะประเด็นที่ต้องมีการพิจารณาให้ชัดเจน ต้องใช้ถ้อยค า ภาษาที่สามารถสื่อความหมายได้ชัดเจน • การเขียนเพื่อตอบค าถาม หรือสอบถามหารือ ตรงก ับประเด็นของค าถามให้ถูกต้อง ตรงประเด็นค าถาม โดยอ้างแนวทางการปฏิบัติหรือกฎระเบียบไม่ควรตอบด้วยความคิดเห็นของผู้ตอบ และไม่ควรตอบเลี่ยง ประเด็น ซึ่งเป็นวิธีการที่ไม่พึงกระท า การเขียนเพื่อตอบค าถามหรือตอบข้อหารือ
เมื่อเขียนแล้วต้องกลับมาอ่านทบทวนอีกครั้งเพื่อเป็ นการประเมินว่า • ลา ดบัเร ื่องราวตามข ้ นัตอนหร ื อไม ่ • มีส่วนใดที่อาจจะตีความได้เป็ นอย่างอื่นหรือไม่ • ผอ ู ้่ านจะเขา ้ใจในส ิ่งท ี่ส ื่อความหมายไวห ้ ร ื อไม ่ • สามารถซ ้ื อขอ ้ ความท ี่ตอ ้ งการส ื่อออกไปไดห ้ มดท ุ กประเด ็ นหร ื อไม ่
การจัดระเบียบความคิด ก่อนลงมือเขียนจะต้องมีการจัดระเบียบความคิดให้ลงตัวเสียก่อนแล้วจึงลงมือเขียน ค ื อการต ้ งัคา ถาม 5 W และ 1H ถามตนเองว่า กลุ่มเป้าหมายคือใคร (Who) จะเขียนอะไร (What) มีเรื่องของสถานที่เข้ามาหรือไม่ (Where)มีก าหนดเวลา หรือไม่(When) จุดประสงค์ในการเขียนคืออะไร (Why)และวางแผนกุลยุทธ์ในการเขียนอย่างไร(How) แล้วจึงลงมือเขียน ตามหลกัการต ่ อไปน ้ ี
1. ใคร (Who) ในการติดต่อสื่อสารการก าหนดกลุ่มเป้าหมายในการเขียน เขียนถึงใคร เป็ นสิ่งที่ต้องระลึกรู้อยู่ตลอดเวลาควรก าหนดให้ถูกต้อง 2. เขียนอะไร (What) เป็ นการคิดเพื่อแสวงข้อมูลที่เชื่อถือได้มาใช้ในการเขียนข้อมูล ที่ใช้ในการเขียนไม่สามารถจะก าหนดจากความคิดของผู้เขียนได้ การเขียนหนังสือ บางเรื่องอาจต้องแสวงหาข้อมูลจากหลายแห่ง 3. มีเรื่องถานที่หรือไม่ (Where) ในการเขียนเกี่ยวกับสถานที่ต้องให้ความส าคัญมาก พอสมควร ถ้ามีเรื่องสถานที่เข้ามาเกี่ยวข้องและเขียนขาดตกบกพร่องจะก่อให้เกิด การสับสนในการสื่อความหมาย
4. มีก าหนดเวลาหรือไม่ (When) ในการเขียนเกี่ยวกับเวลา ต้องมีความ ชัดเจน เรื่องของเงื่อนเวลาเป็นสาระส าคัญของการนัดหมายที่มีก าหนดเวลาที่ แน่นอนต้องระมัดระวังเป็นอย่างมากไม่ควรเขียนให้ขาดตกบกพร่อง 5. จุดประสงค์ (Why) ในการเขียนวัตถุประสงค์ของหนังสือแต่ละฉบับต้อง เขียนให้ชัดเจน ใช้ถ้อยค าภาษาที่สื่อได้ 6. เขียนอย่างไร (How) เป็นการวางแผนกลยุทธ์ในการเขียนว่าจะเขียน อย่างไร เป็นเรื่องของความสามารถเป็นการน าศิลปะการเขียนออกมาใช้ ประโยชน์
หลักการเขียนที่ดี หลักการเขียนหนังสือที่ดีได้รับความนิยมเป็นอย่างมากคือหลัก 5C ซ่ึ งม ี ลก ั ษณะดง ั น ้ ี คือ 1. ความถ ู กต ้ อง ความถูกต้อง เป็นเรื่องที่มีความส าคัญและจ าเป็นอย่างมากในการสื่อความหมาย ความถูกต้องที่จะต้องใช้ เป็ นหลก ัในการเข ี ยน ดง ั น ้ ี o ความถูกต้องในเรื่องรูปแบบ o ความถ ู กตอ ้ งในเร ื่องเน ้ื อหา o ความถูกต้องในเรื่องหลักภาษา
2. ความชัดเจน ความชัดเจน เป็ นเรื่องที่ช่วยให้กระบวนการในการสื่อความหมายเป็ นไปอย่างชัดเจนอ่านแล้วเข้าใจเรื่องไดท ้ ้ งัหมด ไม่ต้องตีความ สามารถสรุปความได้โดยไม่ขาดบกพร่องเขา ้ใจจ ุ ดประสงคไ์ ดต ้ รงกนัทั ้ังผเ ู ้ ข ี ยนและผู้อ่าน 3. การยืนยัน การยืนยัน หมายถ ึ งส ิ่งท ี่เข ี ยนน ้ันตอ ้ งเข ี ยนให ้ รัดก ุ มสามารถย ื นยนัเร ื่องท ี่เข ี ยนไดใ้ นเร ื่องข้อเท็จจริงที่แนวปฏิบัติ หรือการอ้างอิงกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ
• 4. ความสั้น ความส ้ นั หมายถึงความกระชับ กะทัดรัดของการเขียนหนังสือโดยไม่ใช้ค า ฟุ่ มเฟื อยไม่วกวน ซ ้ า ซากตอ ้ งเข ี ยนหนังส ื อในลกัษณะสรุปความท ี่เป็นสาระส าคัญ ให ้ ผอ ู ้่านสามารถเข ้ าใจไดใ้ นความกระชับน ้ัไม่ควรเข ี ยนในลกัษณะขยายความโดย ไม่จ าเป็น 5.การโน้มน้าว การโน้มน้าวเป็ นเรื่องจ าเป็ นมาก เป็นการเขียนปัจจัยที่ส าคัญ เพื่อให้บรรลุ วตัถุประสงคท ์ ี่ต ้ งัไว ้ต้องประกอบไปด้วยภาษาที่สุภาพ จริงใจ โดยเฉพาะการเขียน หนังสือเพื่อขออนุญาตขออนุมัติหรือขอความอนุเคราะห์
ขอจบการน าเสนอเพียงเท่านี้ ขอบค ุ ณค ่ ะ