BAB 9 ALAT PEMBUATAN KEPUTUSAN FLIP BOOK

4.2 ALAT MEMBUAT KEPUTUSAN

ALAT ALAT

KEPUTUSAN KEPUTUSAN KUALITATIF
KUANTITATIF

STATISTIK POKOK ANALISIS SUMBANG KUMPULAN TEKNIK TEKNIK
DESKRIPTIF KEPUTUSAN TULANG SARAN FOKUS DELPHI KUMPULAN
NOMINAL
IKAN

ALAT MEMBUAT KEPUTUSAN KUANTITATIF

TUJUAN
A] membuat keputusan secara objektif
B] membuat keputusan berdasarkan data
dan angka

Alat keputusan kuantitatif

• Kaedah membuat keputusan secara objektif
dengan bantuan alat kuantitatif seperti
statistik, grafik dan pokok keputusan

• Keputusan dibuat berdasarkan data angka dan
maklumat yang dianalisis

STATISTIK DESKRIPTIF

Maksud statistik
Satu seni dan sains untuk mengumpul,
memproses, menganalisis, menginterprestasi
dan mempersembahkan data untuk tujuan
membantu membuat keputusan yang lebih
berkesan

MAKSUD STATISTIK DESKRIPTIF

Kaedah – kaedah yang digunakan
untuk mengumpul, menyususn,

mempersembah dan memerihalkan
data yang dikumpulkan

Statistik deskriptif

Bil Huraian Formula
1. Min Jumlah semua nombor dibahagi
dengan saiz sampel Min = ∑X
2. Median n
Nilai tengah bagi nombor-nombor
3. Mod sampel yang telah disusun dalam n = saiz sampel
4. Julat tertib menaik ∑X = jumlah nombor
5.Sisihan
Piawai •Menyusun nombor mengikut tertib
menaik pilih nilai tengah
•Jika terdapat 2 nilai tengah,
•Median = x1 + x2

2

Nombor yang paling kerap julat = X terbesar – X terkecil
berulang dalam suatu sampel

Perbezaan antara nilai terbesar
dengan nilai terkecil dalam
maklumat berangka

Purata jarak setiap nombor dari Sisihan paiwai = − ҧ 2
nilai purata −1

Contoh kiraan

Contoh 1 Contoh 2

Markah prestasi mata Tentukan min, median, mod,

pelajaran pelajar Pengajian julat dan sisihan piawai bagi

Perniagaan bagi 5 pelajar set data berikut : 20, 21, 34,

ialah 85, 65, 43, 65, 70. 50

tentukan min, median, mod,

julat dan sisihan piawai bagi

set data ini.

CONTOH PENGIRAAN

CARI MIN

•

FORMULA MIN = Min =

Jumlah semua nombor dibahagi dengan saiz

sampel

MIN = 85 + 65 + 43 + 65 + 70 = 65.6

5

CONTOH PENGIRAAN

CARI MEDIAN

• FORMULA MEDIAN =
Nilai tengah bagi nombor sampel yang telah
disusun dalam tertib menaik
• Jika terdapat 2 nilai tengah,
• Median = x1 + x2

2
MED = 43,65,65,70,85
MED = 65

CONTOH PENGIRAAN

CARI MOD

• FORMULA MOD =
Nombor yang paling kerap berulang dalam suatu
sampel
MOD = 43,65,65,70,85
MOD = 65

CONTOH PENGIRAAN

CARI JULAT

• FORMULA JULAT = julat = X terbesar – X terkecil

• Perbezaan antara nilai terbesar dengan
nilai terkecil dalam maklumat berangka

X = 85 , 70 , 65, 65, 43
JULAT = 85 – 43 = 42

CONTOH PENGIRAAN

CARI SISIHAN PIAWAI

• FORMULA SISIHAN PIAWAI = − ҧ 2
−1

Purata jarak setiap nombor dari nilai purata

X = 85 , 70 , 65, 65, 43

√[85-65.6] 2+[70-65.6] 2 +[65-65.6] 2 +[65-65.5] 2 +[43-65.6] 2
5-1

= √ 0.5 = √ 0.125 = 0.35
4

CUBA KIRA

Tentukan min, median, mod, julat dan sisihan piawai bagi set data
berikut : 20, 20, 41, 80

MIN = 20+20+41+80/4 = 40.25
MEDIAN = 20,20,41,81 = 20+41/2 = 30.5
MOD = 20
JULAT = 80-20 = 60

SISIHAN PIAWAI = − ҧ 2
−1

/[20-40.25]2+[20-40.25]2+[41-40.25]2+[80-40.25]2 = 2400.75 = /800.25

4-1 3

[email protected]

x − ҧ = − ҧ 2 ෍ − ҧ 2 − ҧ 2
− 1
20 20-40.25 = -20.25
20 20-40.25= -20.25 410 √800.19/3 28.28
41 41-40.25= 0.75 410
80 80-40.25= 39.75 0.56
1580
− ҧ 2 2400.56

CUBA KIRA

Tentukan min, median, mod, julat dan sisihan piawai bagi set data
berikut : 20, 20, 41, 80

MIN = 40.25
MEDIAN = 30.5
MOD = 20
JULAT = 60
SISIHAN PIAWAI = 28.28

POKOK KEPUTUSAN

Satu gambarajah yang merujuk kepada pembentukan
alternative pilihan yang dapat membantu pembuat

keputusan untuk memilih keputusan terbaik.

Melibatkan kebarangkalian hasil yang akan diperoleh dari
alternative keputusan.

POKOK KEPUTUSAN

CONTOH MELUKIS POKOK KEPUTUSAN

KILANG KECIL PERMINTAAN TINGGI PERMINTAAN RENDAH
KILANG BESAR RM260,000 RM190,000
KEBARANGKALIAN RM790,000 RM30,000
0.6 0.4

KILANG ABC SDN BHD PERLU MEMBUAT ANALISIS KEWANGAN BAGI SYARIKAT
UNTUK MENENTUKAN KEPUTUSAN YANG PERLU DI AMBIL OLEH SYARIKAT
SAMAADA INGIN MEMBUKA KILANG KECIL ATAU KILANG BESAR.

CONTOH MELUKIS POKOK KEPUTUSAN

KILANG KECIL PERMINTAAN TINGGI PERMINTAAN RENDAH
KILANG BESAR RM260,000 RM190,000
KEBARANGKALIAN RM790,000 RM30,000
0.6 0.4

CONTOH MELUKIS POKOK KEPUTUSAN

KILANG KECIL PERMINTAAN TINGGI PERMINTAAN RENDAH
KILANG BESAR RM260,000 RM190,000
KEBARANGKALIAN RM790,000 RM30,000
0.6 0.4

PERMINTAAN TINGGI RM260,000[0.6] = RM156,000

KILANG KECIL PERMINTAAN RENDAH
KILANG BESAR RM190,000[0.4] = RM76,000

PERMINTAAN TINGGI RM790,000[0.6] = RM474,000

PERMINTAAN RENDAH
RM30,000[0.4] = RM12,000

CONTOH MELUKIS POKOK KEPUTUSAN

PENGIRAAN JANGKAAN KEWANGAN

KILANG KECIL
[RM260,000[0.6] = RM156,000 ] + [RM190,000[0.4] = RM76,000] = RM232,000

KILANG BESAR
[RM790,000[0.6] = RM474,000]+ [RM30,000[0.4] = RM12,000] = RM486,000

PERMINTAAN TINGGI RM260,000[0.6] = RM156,000

KILANG KECIL PERMINTAAN RENDAH
KILANG BESAR RM190,000[0.4] = RM76,000

PERMINTAAN TINGGI RM790,000[0.6] = RM474,000

PERMINTAAN RENDAH
RM30,000[0.4] = RM12,000

CONTOH MELUKIS POKOK KEPUTUSAN

PENGIRAAN JANGKAAN KEWANGAN

KILANG KECIL
[RM260,000[0.6] = RM156,000 ] + [RM190,000[0.4] = RM76,000] =
RM232,000

KILANG BESAR
[RM790,000[0.6] = RM474,000]+ [RM30,000[0.4] = RM12,000] =
RM486,000

KESIMPULANNYA
SYARIKAT ABC SDN BHD MESTI MEMBUKA KILANG BESAR KERANA
JANGKAAN KEWANGAN YANG AKAN DIPEROLEHI ADALAH
SEBANYAK RM486,000 BERBANDING MEMBUKA KILANG KECIL DI
MANA JANGKAAN KEWANGANNYA HANYA SEBANYAK RM232,000.

ALAT MEMBUAT KEPUTUSAN KUANLITATIF

Analisis
tulang ikan

Kumpulan Sumbang
Nominal saran

Teknik Kumpulan
Delphi fokus

1.ANALISIS TULANG IKAN

• Model grafik berbentuk seperti tulang seperti tulang ikan dan
juga dikenali sebagai Rajah Ishikawa.

• Dilukis untuk menganalisis situasi dan akibat masalah dengan
mengenal pasti sebab-sebab yang menjadi punca masalah.

• Dilakukan dengan pencambahan fikiran yang menunjukkan
sebab dan kesan daripada sesuatu peristiwa bagi membantu
kumpulan menilai dan mengkategorikan kemungkinan kesan
dan sebab yang timbul.

LANGKAH DALAM PENGGUNAAN ANALISIS
TULANG IKAN

LANGKAH 1
• Pilih satu masalah (akibat) yang hendak dikaji
• Tuliskan masalah, situasi / akibat pada bahagian kanan dalam gambar rajah

(kepala ikan)

Masalah/
situasi/akibat

LANGKAH 2

• Tuliskan sebab-sebab utama yang mungkin menyumbang kepada akibat,
masalah / situasi pada 4 tulang utama

• Untuk proses pengeluaran / perniagaan, lazimnya ia berkaitan dengan punca
manusia, mesin, bahan mentah dan kaedah. (4M = man, method, material,
machine)

manusia mesin

Masalah/
situasi/akibat

kaedah Bahan
mentah

LANGKAH 3

• Gunakan teknik sumbang saran untuk menjana
subsebab / punca kecil bagi setiap sebab / punca
utama tulang –tulang kecil

• Periksa rajah yang telah dibina untuk memastikan
sebanyak mungkin punca kecil/ subsebab telah dikenal
pasti.

MANUSIA MESIN Masalah/
Tidak situasi/akibat
cekap malas
Kualiti
lama Pembekal bahan
manual
KAEDAH
BAHAN
MENTAH

LANGKAH 4

• Bincangkan kesahihan subsebab yang telah dikenal pasti
• Kenal pasti dan bulatkan subsebab / punca sebenar yang

memerlukan perhatian lanjut.
• Pertimbangkan sebab-sebab yang dikenal pasti itu sekali lagi
• Jika perlu kutip data tambahan

LANGKAH 5

• RANCANG DAN LAKSANAKAN TINDAKAN
YANG BERSESUAIAN AGAR SEBAB-SEBAB
(PUNCA) TERSEBUT DAPAT DIATASI.

2. SUMBANG SARAN

Satu kaedah untuk mendapatkan alternatif penyelesaian
masalah.

Bercambahan fikiran, membolehkan semua orang dalam
kumpulan menyumbang fikiran dan pendapat.

Penjanaan idea dengan setiap ahli daripada bidang yang
berlainan memberi pendapat tentang menyelesaikan masalah.

Tujuan untuk mengumpul sebanyak idea yang ada.

PERATURAN SESI SUMBANG SARAN

1.Topik dimaklumkan awal.
2. Pengerusi dan pelapor main peranan pastikan perjalanan aktiviti berjalan lancar.
3. Setiap ahli diberi giliran untuk beri cadangan
4.Ahli bebas menyumbang idea
5. Semua cadangan dicatat
6.Tidak dibenarkan mengkritik idea yang dikemukakan
7. Semua idea mesti diterima
8. Idea yang diberikan boleh digabungkan
9. Beri sokongan kepada ahli
10. Idea akan dinilai dan idea yang terbaik akan dipilih.

3. KUMPULAN FOKUS

• Ahli terdiri daripada pelbagai latar belakang
pengetahuan, kemahiran dan pengalaman .

• Menyumbang maklumat dalam format
berstruktur.

• Ahli kumpulan terdiri daripada 8 hingga 14
orang.

PERKARA YANG PERLU DILAKUKAN
SEBELUM SESUATU SESI PERBINCANGAN.

1. Seorang fasilitator dilantik
2. Fasilitator akan mewujudkan keadaan persekitaran yang selesa antara ahli.
3. Penyertaan setiap ahli sangat diperlukan dalam setiap sesi perbincangan.
4. Ahli kumpulan akan dirangsang dengan kritikan untuk menghasilkan idea

baharu.
5. Ahli kumpulan perlu bersikap terbuka dan sanggup menerima pendapat.
6. Setiap idea disaring dan satu keputusan akan dicapai.
7. Akhir perbincangan satu pendapat majoriti akan dihasilkan.

KELEBIHAN KELEMAHAN

1. Memberikan hasil yang 1. Perbincangan boleh
terbaik sekiranya ahli menemui jalan buntu
kumpulan saling mengenali, sekiranya ahli takut
bekerjasama dan saling memberikan pendapat
menghormati.

2. Melibatkan semua ahli 2. Maklum balas daripada

kumpulan yang akan setiap ahli sangat penting.

merasakan pendapat mereka

dihormati dan di ambil kira.

3.Teknik perbincangan
terbuka maka dianggap
demokratik.

4.TEKNIK DELPHI

• Pengutipan data berdasarkan kaedah tinjauan daripada ahli terlibat.
• Teknik untuk mengembeling pendapat ahli yang pakar dalam bidang berkaitan

bagi mendapat keputusan yang kreatif
• Ahli kumpulan tidak bersemuka
• Identiti ahli dirahsiakan
• Teknik ini kompleks dan mengambil masa yang lama
• Sesuai untuk isu sensitive, situasi ketidakpastan yang tinggi/hal berisiko tinggi.
• Setiap ahli ditinjau melalui soal selidik menerusi pusingan untuk menghasilkan

profile maklumat.

5.TEKNIK KUMPULAN NOMINAL

• Satu kumpulan panel dibentuk mengikut struktur tertentu.
• Setiap ahli diberi peluang untuk meluahkan idea .
• Membentuk alternatif bagi menyelesaikan sesuatu masalah.
• Ahli kumpulan bertukar idea bagi membuat keputusan.
• Idea terbaik yang disumbangkan oleh ahli akan dipilih melalui proses

pengundian.
• Sesuai digunakan untuk mendapatkan idea yang terhad.
• Keputusan dibuat melalui persetujuan majoriti dalam masa yang singkat.

LANGKAH YANG TERLIBAT

1. Mengenalpasti masalah – kumpulan dikehendaki menulis seberapa banyak
alternatif secara bebas.

2. Setiap ahli akan mencatatkan semua idea pada helaian kertas.
3. Setiap ahli kumpulan akan menyatakan idea dan idea akan dibincangkan

dan mendapatkan penjelasan dan penilaian secara senyap.
4. Setiap ahli kumpulan akan mengundi secara senyap untuk menentukan

idea yang terbaik untuk menyelesaikan masalah.

KELEBIHAN KELEMAHAN
Mengambil masa yang lama untuk
Setiap ahli diberi peluang untuk mencapai persetujuan
memberikan cadangan masing-masing
secara individu Mewujudkan ahli yang akan menguasai
sesi perbincangan dan keputusan dalam
Ahli kumpulan sama-sama terlibat dalam kumpulan
membuat keputusan Mewujudkan ahli yang tidak dapat
menerima keputusan menyebabkan rasa
Idea lebih bernas dan baik kerana ahli tidak puas hati dan tidak komited
menganalisis masalah daripada pelbagai
aspek berdasarkan pengalaman dan Mewujudkan sikap tolak ansur pada
kemahiran sebilangan ahli menyebabkan keputusan
kurang baik diterima
Lebih banyak pengetahuan dan Meningkatkan kos
maklumat dapat digabungkan untuk
mendapatkan lebih alternatif

Semua ahli faham akan proses pemilihan
idea dan mereka akan komited untuk
melaksanakan dan menyelesaikan
masalah tersebut