วิธีปฏิบัติงานที่ WI-LAB-11 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า ชื่อ – สกุล ตำแหน่ง ลายเซ็น ว-ด-ป จัดทำโดย น.ส.รุ่งทิพย์ หีดแก้ว นักเทคนิคการแพทย์ 2 ตุลาคม 2566 ทบทวนโดย นางคติแซ่ไหล ผู้จัดการวิชาการ 10 มกราคม 2567 อนุมัติโดย น.ส.จันทนี นิติการุญ หัวหน้ากลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ 10 มกราคม 2567 เอกสาร ( × ) ควบคุม ( ) ไม่ควบคุม
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 2/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 บันทึกรายการแก้ไข แก้ไขครั้งที่ รายการแก้ไข วันที่ 00 เริ่มใช้เอกสาร 10 มกราคม 2567
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 3/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน ( Water bath ) 1.0 วัตถุประสงค์ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการใช้งานและการดูแลรักษาอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิที่เป็นระบบดิจิทัล ซึ่งมีความ แม่นยำในการควบคุมอุณหภูมิและสะดวกในการใช้งานของเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ 2.0 ขอบข่าย ใช้สำหรับงานตรวจวิเคราะห์ที่ต้องใช้ความร้อนที่คงที่ เป็นเวลานานในอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิโดยไม่ทำ ให้ความเข้มข้นของส่วนประกอบเปลี่ยนแปลงผ่านการระเหย ที่ใช้ในห้องปฏิบัติการกลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ 3.0 บทนิยามและคำย่อ 3.1 Time –symbol = สัญลักษณ์นาฬิกา 3.2 Delay-symbol = สัญลักษณ์แสดงหน่วงเวลา 3.3 Alarm-symbol = สัญลักษณ์แสดงการทำงานของระบบป้องกันอุณหภูมิสูงเกิน 3.4 Set key = ปุ่มตั้งค่าการทำงาน 3.5 Temperature display = หน้าจอแสดงอุณหภูมิ 3.6 Heater-symbol = สัญลักษณ์การทำงานของเครื่องให้ความร้อน 3.7 Hold-symbol = สัญลักษณ์แสดงเวลาการทำงาน 3.8 Push/turn control = ปุ่มเลือกการทำงาน 3.9 PID = Proportional-Integal-Derivative = ตัวควบคุมที่ปรับพลังงานที่จ่ายให้กับองค์ประกอบความ ร้อนอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดการเบี่ยงเบนของอุณหภูมิและ รักษาการควบคุมอุณหภูมิให้คงที่ 3.10 SSR = Solid State Relay = ตัวควบคุมอุณหภูมิ 4.0 เอกสารอ้างอิง 4.1 Microbiology Note, Editor. Laboratory bath- principles, types, parts Operating Procedure Applications. [Internet]. 2023 [cited 2023 Jun 29]. Available from: https://microbiologynote.com/th. 5.0 เอกสารที่เกี่ยวข้อง 5.1 การสอบเทียบ Water bath & Incubator (WI-STO-15) 5.2 แบบบันทึกการใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water bath) (F-WI-LAB-11-01) 5.3 คู่มือการใช้งานอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ (water bath) (SD-MIH- 20)
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 4/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 6.0 แนวนโยบาย การควบคุมอุณหภูมิของสารละลายในการทดสอบให้คงที่ ใช้ระบบ microprocessor PIDtemperature controller ของอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ และขดลวดที่ฝังอยู่ภายในอ่าง 3 ด้านเพื่อช่วยในการ ควบคุมและกระจายอุณหภูมิได้อย่างทั่วถึง ทำให้สามารถควบคุมอุณหภูมิของสภาวะการทำงานในช่วงต่างๆได้ แบบ Digital ที่มา: https://microbiologynote.com/wp-content/uploads/2023/06/Parts-of-laboratory-WaterBath.png?ezimgfmt=ng:webp/ngcb7 ส่วนประกอบของอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ 1. ตู้คอนเทนเนอร์หรือถังน้ำ: ภาชนะบรรจุเป็นที่วางตัวอย่างทดสอบและจุ่มลงในน้ำร้อนเป็นระยะ เวลานาน โดยทั่วไปจะทำจากโลหะที่เป็นฉนวน เช่น เหล็กกล้าไร้สนิม เพื่อรักษาความร้อนได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 2. ฝาภาชนะ: ฝาปิดออกแบบมาเพื่อปิดฝาภาชนะ ป้องกันไม่ให้น้ำระเหยออกจากอ่าง มักทำจากแก้วทน ความร้อนหรือโลหะหุ้มฉนวน ให้ทัศนวิสัยในขณะที่รักษาอุณหภูมิให้คงที่ 3. เครื่องทำความร้อน: ฮีตเตอร์มีหน้าที่สร้างความร้อนภายในอ่างน้ำ มักจะมีเซ็นเซอร์อุณหภูมิ เช่น เซ็นเซอร์ Cu50 เพื่อตรวจสอบและควบคุมกระบวนการให้ความร้อน 4. เครื่องวัดอุณหภูมิ: เทอร์โมมิเตอร์ช่วยให้ผู้ใช้สามารถตรวจสอบอุณหภูมิของอ่างน้ำได้ สามารถเป็น แบบบิวท์อิน รวมเข้ากับแผงควบคุมของอ่างน้ำ หรืออุปกรณ์แยกต่างหากที่วางอยู่ภายในอ่างน้ำ 5. เทอร์โมสตัทหรือเรกูเลเตอร์: เทอร์โมสตัทหรือตัวควบคุมมีบทบาทสำคัญในการรักษาอุณหภูมิให้คงที่ ในอ่างน้ำ โดยจะควบคุมองค์ประกอบความร้อนตามการอ่านค่าอุณหภูมิจากเซ็นเซอร์ ทำให้มั่นใจได้ถึง การควบคุมอุณหภูมิที่แม่นยำ
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 5/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 6. อุปกรณ์ใบพัดหรือเครื่องกวน: ส่วนประกอบนี้มักพบในอ่างน้ำหมุนเวียน ประกอบด้วยใบพัดหรือ เครื่องกวนที่ช่วยหมุนเวียนน้ำภายในอ่าง เพื่อให้มั่นใจว่ามีการกระจายอุณหภูมิอย่างสม่ำเสมอและ ป้องกันการไล่ระดับอุณหภูมิ 7. ทางออก: เต้าเสียบใช้สำหรับระบายหรือไล่น้ำออกจากภาชนะเมื่อจำเป็น ช่วยให้สะดวกในการเทน้ำ ออกหรือเปลี่ยนน้ำในอ่างน้ำ 8. ไฟแสดงสถานะ: ไฟแสดงสถานะเป็นคุณลักษณะทั่วไปในอ่างน้ำ เมื่อไฟสว่างขึ้น แสดงว่าอ่างน้ำกำลัง ทำความร้อนอยู่ เมื่ออ่างน้ำถึงอุณหภูมิที่ต้องการ ไฟจะดับลง ซึ่งแสดงว่าอ่างมีอุณหภูมิคงที่ 9. อินเทอร์เฟซดิจิตอล/อนาล็อก: อ่างน้ำที่ทันสมัยหลายแห่งมีอินเทอร์เฟซแบบดิจิตอลหรืออนาล็อก อินเทอร์เฟซนี้ช่วยให้ผู้ใช้สามารถตั้งค่าและควบคุมอุณหภูมิที่ต้องการของอ่างน้ำได้อย่างง่ายดาย 7.0 เครื่องมือ เครื่องใช้ วัสดุอุปกรณ์ 7.1 เทอร์โมมิเตอร์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน 7.2 น้ำกลั่น/น้ำกรอง 7.3 อ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ 8.0วิธีปฏิบัติ 8.1 การใช้อ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ 8.1.1 ใส่น้ำให้ท่วมขดลวด ( สังเกตจากสันนูนภายในอ่าง ) น้ำที่ใช้ควรเป็นน้ำกลั่นหรือที่ผ่านการกรอง 8.1.2 เสียบปลั๊กไฟ 220 โวลต์ 8.1.3 กดปุ่ม Push / turn เพื่อเปิดเครื่อง
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 6/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 8.1.4 การตั้งอุณหภูมิ ๐ c Temp. หมุนปุ่ม Push / turn อักษรแสดงอุณหภูมิกระพริบ ๐ c และเรืองแสงขึ้นมาให้กดปุ่ม Set key ค้างไว้พร้อมกับหมุนปุ่ม Push / turn เพื่อตั้งอุณหภูมิที่ต้องการ ( ตั้งได้สูงสุด 95๐ c และจุดเดือดของน้ำ 100 ๐ c ) 8.1.5 กรณีเลือกตั้งหน่วงเวลา Delay-time หมุนปุ่ม Push / turn มาที่สัญลักษณ์ delay และ time กระพริบ ให้กดปุ่ม Set key ค้างไว้ พร้อมกับหมุนปุ่ม Push / turn เพื่อตั้งเวลาหน่วงเวลา ( ตั้งได้ตั้งแต่ 1 นาที ถึง 99.59 ชั่วโมง ) กรณีไม่ต้องการใช้ Mode นี้ให้เลือก “ OFF” 8.1.6 การตั้งเวลาทำงาน Hold - time หมุนปุ่ม Push / turn มาที่สัญลักษณ์ Hold และ time กระพริบ ให้กดปุ่ม Set key ค้างไว้ พร้อมกับหมุนปุ่มPush / turnเพื่อตั้งเวลาทำงาน ( ตั้งได้ตั้งแต่ 1 นาที ถึง 99.59 ชั่วโมง ) กรณี ไม่ต้องการใช้ Mode นี้ให้เลือก “ OFF” ข้อแนะนำ กรณีสัญลักษณ์ Alarm ติดอาจเนื่องมาจากน้ำภายในอ่างต่ำกว่าขีดที่กำหนด ให้ดึงปลั๊กไฟออก เติมน้ำให้ท่วมขดลวดหรือสันนูนภายในอ่าง รอจนกว่าเครื่องเย็นดีแล้ว เสียบปลั๊กไฟเพื่อทำงานตามปกติ แต่ในกรณีที่เครื่องยังไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ โปรดเรียก ฝ่ายบริการของบริษัท 8.2 การบำรุงรักษาอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ 8.2.1 การตรวจสอบประจำวัน 8.2.1 ตรวจสภาพปลั๊กไฟและสายไฟ 8.2.2 ตรวจเช็คระดับน้ำ 8.2.3 ตรวจเช็คอุณหภูมิที่ใช้ 8.2.4 ตรวจสวิทช์ไฟหลังใช้งาน 8.2.5 ตรวจเช็คความสะอาดของเครื่องมือหลังใช้งาน 8.2.2 การดูแลรักษาประจำสัปดาห์ 8.2.2.1 ทำความสะอาดภายในและภายนอกอ่างด้วยผ้านุ่มสะอาด บิดน้ำพอหมาดๆ แล้วเช็ดให้ทั่ว 8.2.2.2 เช็ดซ้ำด้วยผ้านุ่มสะอาดที่แห้งสนิท 8.2.2.3 เปลี่ยนถ่ายน้ำ 8.3 การสอบเทียบอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ มีการสอบเทียบอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ ตาม WI-STO-15 โดยช่างเครื่องมือประจำโรงพยาบาล ปีละ 1 ครั้ง 9.0 การคำนวณ อ่านผลจากสเกลของเทอร์โมมิเตอร์ที่ติดมากับเครื่อง
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 7/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 10.0 การควบคุมคุณภาพ ใช้เทอร์โมมิเตอร์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานแล้วมาสอบเทียบอุณหภูมิในอ่างน้ำปีละครั้ง 11.0 การบันทึกข้อมูลและเอกสารที่ใช้ ให้บันทึกลงในแบบบันทึกการใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน ( Water bath ) (F-WI-LAB-11-01) 12.0 ข้อเสนอแนะและข้อควรระวัง 12.1 กรณีที่ไม่ใช้งานเป็นเวลานาน ควรเทน้ำในอ่างทิ้ง 12.2 ขณะใช้งาน อย่าให้ระดับน้ำอยู่ต่ำกว่าแท่งกำเนิดความร้อน 12.3 การปรับอุณหภูมิ ไม่ควรเปลี่ยนอุณหภูมิให้สูงหรือต่ำกว่าทันที เพื่อยืดอายุการใช้งาน ของแท่งกำเนิดความร้อน 12.4 ควรวางวัตถุตัวอย่างบนตะแกรงรองรับ เพื่อป้องกันการกระแทกต่ออุปกรณ์ที่สำคัญ เช่น แท่งกำเนิดความร้อน และเทอร์โมมิเตอร์ 12.5 ในกรณีที่ใช้กับสารไวไฟหรือ สารกัดกร่อน ต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อมีไฟฟ้ารั่วหรือน้ำรั่วซึมต้องหยุดเครื่องทันที 12.6 หมั่นตรวจเช็คปลั๊กไฟและสายไฟอยู่เสมอว่ายังอยู่ในสภาพที่ดีหรือไม่ 12.7 สถานที่วางเครื่อง ควรตั้งไว้บนพื้นโต๊ะที่แข็งแรงมั่นคงควรตั้งอ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ ไว้ใกล้กับ อ่างน้ำ เพื่อความสะดวกในการเปลี่ยนถ่ายน้ำ 12.8 ควรใช้น้ำกลั่นหรือ น้ำกรอง ในการใช้งาน เพื่อป้องกันคราบตะกรันที่จะจับที่ตัว Heater หรือตัว อ่างน้ำควบคุมอุณหภูมิ 13.0 ภาคผนวก 13.1 ภาคผนวก 1 แบบบันทึกการใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน ( Water bath ) (F-WI-LAB-11-01)
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI-LAB-11 หน้า 8/8 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน (Water Bath) วันที่ประกาศใช้ 10 มกราคม 2567 ภาคผนวก 1 F-WI-LAB-11-01 แบบบันทึกการใช้และบำรุงรักษาอ่างน้ำร้อน ( Water bath )