วิธีปฏิบัติงานที่ WI– MIH–12 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า ชื่อ –สกุล ตำแหน่ง ลายเซ็น ว-ด-ป จัดทำโดย น.ส. ช่อผกา ศิริพันธุ์ นักเทคนิคการแพทย์ 1 มิถุนายน 2566 ทบทวนโดย นางคติ แซ่ไหล ผู้จัดการคุณภาพ 1 มิถุนายน 2566 อนุมัติโดย น.ส. จันทนี นิติการุญ หัวหน้ากลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ 25 สิงหาคม 2566 สำเนาสำleฉ บับ เอกสาร ( X ) ควบคุม ( ) ไม่ควบคุม
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI – HEM – 12 หน้า 2 / 6 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test วันที่ประกาศใช้1 มิถุนายน 2566 บันทึกรายการแก้ไข แก้ไขครั้งที่ รายการแก้ไข วันที่ 00 เริ่มใช้เอกสาร 1 มิถุนายน 2566
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI – HEM – 12 หน้า 3 / 6 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test วันที่ประกาศใช้1 มิถุนายน 2566 การทดสอบ Tourniquet test 1.0 วัตถุประสงค์ เพื่อใช้เป็นคู่มือในการทดสอบความผิดปกติของหลอดเลือดฝอยหรือเกร็ดเลือด อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้ง สองอย่าง 2.0 ขอบข่าย สำหรับผู้ป่วยที่สงสัยมีภาวะเกร็ดเลือดต่ำ หรือหลอดเลือดฝอยเปราะ 3.0 บทนิยามและคำย่อ Sphagmomanometer = เครื่องวัดความดัน Systolic pressure = ความดันระยะหัวใจบีบตัว Diastolic pressure = ความดันระยะหัวใจคลายตัว Hypoxia = ภาวะพร่องออกซิเจน 4.0 เอกสารอ้างอิง 4.1 นิสารัตน์ โอภาสเกียรติกุลและคณะ.บรรณาธิการ. พยาธิวิทยาคลินิก ( Clinical pathology). สมาคมพยาธิวิทยาคลินิกไทย ( สพคท.) .พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ,2545 . หน้า 366. 4.2 อำพร ไตรภัทร. กระบวนการห้ามเลือดและการทดสอบทางห้องปฏิบัติการด้านกระบวนการห้ามเลือด. คณะเทคนิคการแพทย์ ม.ขอนแก่น. พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ,2552 . หน้า 147-148. 4.3 www.siamhealth.net/public_html/Disease/infectious/dhf/touniquet.html 5.0 เอกสารที่เกี่ยวข้อง F-MIH-21 แบบบันทึกผลการตรวจวิเคราะห์ กรณี LIS ใช้งานไม่ได้ (CBC/Parasite/Coagulation) 6.0 หลักการ เมื่อเพิ่มความดันในหลอดเลือดเพื่อลดการไหลกลับของเลือดในหลอดเลือดฝอย จะทำให้เกิด hypoxia ตามมา มีผลทำให้หลอดเลือดมี permeability เพิ่มขึ้น ในกรณีที่หลอดเลือดฝอยเปราะอยู่เดิม จะทำให้เม็ดเลือดแดงสามารถผ่านออกมานอกหลอดเลือดเห็นเป็นจุดเลือดออก (petichiae ) [1] 7.0 เครื่องมือ เครื่องใช้ วัสดุอุปกรณ์ 7.1 เครื่องวัดความดันเลือด ( sphygmomanometer ) 7.2 นาฬิกาจับเวลา
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI – HEM – 12 หน้า 4 / 6 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test วันที่ประกาศใช้1 มิถุนายน 2566 8.0 ขั้นตอนการดำเนินงาน 8.1 ก่อนทำการทดสอบ สำรวจที่แขนก่อนว่ามีจุดเลือดออกหรือไม่ หากมีให้ทำเครื่องหมายไว้ 8.2 ใช้สายรัดของเครื่องวัดความดันเลือดรัดแขนบริเวณเหนือข้อศอก ปรับความดันโดยใช้ค่าความดันตัวบน (Systolic pressure )บวกค่าความดันตัวล่าง (Diastolic pressure ) แล้วนำมาหารด้วย 2 [3] หรือจะใช้ค่าความดันที่ 80 มิลลิเมตรปรอทก็ได้ ควบคุมความดันให้คงที่ แล้วเริ่มจับเวลา 8.3 รอจนครบ 5 นาที จึงลดความดันลงและถอดสายรัดแขนออก รอประมาณ 1-2 นาที[3] แล้วจึงตรวจดูว่ามีจุดเลือดออกที่แขน ใต้บริเวณที่รัดสายรัดลงมาหรือไม่ (ไม่นับจุดเลือดออกที่อาจพบ บริเวณที่รัดสายรัดความดัน เพราะอาจเกิดจากการให้ควาดันที่ไม่คงที่มากเกินไป หรือนานเกินไปได้ ) อาจใช้ปากกาวาดวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 6 เซนติเมตร เพื่อให้ทราบขนาดของพื้นที่ที่ใช้ตรวจดูในแต่ละครั้ง ควรดูให้ทั่วตั้งแต่บริเวณใต้ข้อพับข้อศอกลงมา หากพบจุดเลือดออกให้นับจำนวนจุดเลือดออกที่พบ 9.0 การอ่านผล / การรายงานผล 9.1 การอ่านผล ผลลบ ( negative ) = เมื่อพบมีจุดเลือดออกใต้ผิวหนัง น้อยกว่าหรือเท่ากับ 10 จุด ผลบวก ( positive ) = เมื่อพบมีจุดเลือดออกใต้ผิวหนัง มากกว่า 10 จุด 9.2 ค่าปกติ ผลลบ ( negative ) 9.3 การแปลผล Tourniquet test เป็นการทดสอบที่ใช้ประโยชน์ในการช่วยวินิจฉัยโรคได้ค่อนข้างจำกัด และ ไม่ได้เป็นการทดสอบที่ใช้วินิจฉัยโรคใดโรคหนึ่งโดยเฉพาะ ผลบวกอาจพบในผู้ที่มีความผิดปกติ เกี่ยวกับหลอดเลือดหรือเกร็ดเลือด เช่น โรคไข้เลือดออก เกร็ดเลือดต่ำ ( thrombocytopenia), von Willebrand disease, Glanzman’s thrombasthenia , Bernard Soulier syndrome นอกจากนี้การทดสอบนี้ยังให้ผลบวกในโรคลักปิดลักเปิด ( scurvy ), เลือดออกผิดปกติใต้ผิวหนังจาก การแพ้ ( allergic purpura ) 10.0 การควบคุมคุณภาพ 10.1 นาฬิกาจับเวลา ควรทำการปรับเทียบทุก 6 เดือน 10.2 เครื่องวัดความดัน ควรทำการปรับเทียบทุกปี
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI – HEM – 12 หน้า 5 / 6 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test วันที่ประกาศใช้1 มิถุนายน 2566 11.0 การบันทึกข้อมูล - ให้บันทึกผลการวิเคราะห์ลงในระบบ LIS ของโรงพยาบาล โดยวิธี Manual entry - กรณีระบบคอมพิวเตอร์ของรพ. (HIS) ขัดข้องให้บันทึกผลการวิเคราะห์ลง F-MIH-21 แบบบันทึกผล การตรวจวิเคราะห์ กรณี LIS ใช้งานไม่ได้ (CBC/Parasite/Coagulation) 12.0 รายละเอียดอื่นๆ 12.1 ผู้ที่ให้ผลบวกับการทดสอบนี้ อาจพบได้ในผู้หญิงปกติบางราย[1] 12.2 การทดสอบนี้ไม่สามารถทำได้ผลดีในผู้ที่อ้วนมาก ( ความดันที่ให้อาจจะไม่ได้กดทับหลอดเลือด เนื่องจากชั้นไขมันหนามาก ) หรือผู้ที่ผอมมาก ( สายรัดความดันไม่กระชับวงแขน ) [2] 13.0 ภาคผนวก 13.1 ภาคผนวก 1 F-MIH-21 แบบบันทึกผลการตรวจวิเคราะห์ กรณี LIS ใช้งานไม่ได้ (CBC/Parasite/Coagulation)
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า วิธีปฏิบัติงานที่ : WI – HEM – 12 หน้า 6 / 6 แก้ไขครั้งที่ 00 เรื่อง การทดสอบ Tourniquet test วันที่ประกาศใช้1 มิถุนายน 2566 ภาคผนวก1 F-MIH-21 แบบบันทึกผลการตรวจวิเคราะห์ กรณี LIS ใช้งานไม่ได้ (CBC/Parasite/Coagulation)