รายงาน เรื่อง วอลเล่ย์บอล จัดทำ โดย เสนอ นายกฤตนัน ภักดีวานิช เลขที่ 1 นายฉันทิต เมืองไข่ เลขที่ 4 นายภานุวัฒ รักจำ รูญ เลขที่ 11 นายศุภกร ฤทธิศักดิ์ เลขที่ 14 นางสาวสุจิรา ทองแก้วเกิด เลขที่ 29 นางสาวชัญญานุช อุตะปะละ เลขที่ 30 อาจารย์ทวีชัย ถนอมลิขิตวงศ์ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของ วิชาสุขศึกษาและพลศึกษา ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนพัทพัลุง มัธยมศึกษาปีที่ 6/7
สารบัญ เรื่อ รื่ ง หน้า ประวัติ วัติ กีฬาวอลเล่ย์บอล ทักษะในการเล่นวอลเล่ย์บอล สนาม และกติกา หลักการเล่น 1 6 9 13 ประโยชน์และคุณค่าของกีฬาวอลเลย์บอล 15
ประวัติกีฬาวอลเล่ย์บอล กีฬาวอลเลย์บอลถือกำ เนิด ขึ้นในปี ค.ศ. 1895 โดยนาย วิล เลียม จี. มอร์แกน ผู้อำ นวยการฝ่าย พลศึกษาของสมาคม วายเอ็มซีเอ เมืองฮอลโยค รัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศอเมริกา ซึ่งได้เกิดขึ้นเพียง 1 ปี ก่อนการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก สมัยใหม่ ครั้งที่ 1 ณ กรุงเอเธนส์ โดยเขามีความคิดที่ต้องการให้มี กีฬาสำ หรับเล่นในช่วงฤดูหนาว แทนกีฬากลางแจ้งเพื่อออกกำ ลังกาย พักผ่อนหย่อนใจยามหิมะตก เขาได้เกิดแนวความคิดที่จะนำ ลักษณะและวิธีการ เล่นของกีฬา เทนนิส มาดัดแปลงใช้เล่น จึงใช้ตาข่ายเทนนิสซึ่งระหว่างเสาโรง ยิมเนเซียม สูงจากพื้นประมาณ 6 ฟุต 6 นิ้ว และใช้ยางในของลูก บาสเกตบอล สูบลมให้แน่น แล้วใช้มือและแขนตีโต้ข้ามตาข่ายกันไป มา แต่เนื่องจากยางในของลูกบาสเกตบอลเบาเกินไป ทำ ให้ลูกบอล เคลื่อนที่ช้าและทิศทางที่เคลื่อนไปไม่แน่นอน จึงเปลี่ยนมาใช้ลูก บาสเกตบอล แต่ลูกบาสเกตบอลก็ใหญ่ หนักและแข็งเกินไป ทำ ให้มือ ของผู้เล่นได้รับบาดเจ็บ จนในที่สุดเขาจึงให้บริษัท Ant G. Spalding and Brother Company ผลิตลูกบอลที่หุ้มด้วยหนังและบุด้วยยาง มีเส้นรอบวง 25-27 นิ้ว มีน้ำ หนัก 8-12 ออนซ์ หลังจากทดลองเล่นแล้ว เขาจึงตั้งชื่อเกมการเล่นนี้ ว่า " มินโทเนตต์ " (Mintonette) ต้นกำ เนิดกีฬาวอลเลย์บอล 1
ค.ศ.1896 ได้มีการประชุม สัมมนาผู้นำ ทางพลศึกษาที่วิทยาลัย สปริงฟีลด์ (Spring-field College) นายวิลเลียม จี มอร์แกน ได้สาธิตวิธี การเล่นต่อหน้าที่ประชุมหลังจากที่ ประชุมได้ชมการสาธิต ศาสตราจารย์ อัลเฟรด ที เฮลสเตด (Alfred T. Helstead) ได้เสนอ แนะให้มอร์แกนเปลี่ยนจาก มินโท เนตต์ (Mintonette) เป็น "วอลเลย์บอล" (Volleyball) โดยให้ ความเห็นว่าเป็นวิธีการเล่นโต้ ลูกบอลให้ลอยข้ามตาข่ายไปมาใน อากาศ โดยผู้เล่นพยายามไม่ให้ ลูกบอลตกพื้น ค.ศ. 1928 ดร.จอร์จ เจ ฟิเชอร์ (Dr. George J. Fisher) ได้ ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงกติกาการเล่นวอลเลย์บอล เพื่อใช้ในการ แข่งขันกีฬาวอลเลย์บอลในระดับชาติ และได้เผยแพร่กีฬาวอลเลย์บอล จนได้รับสมญานามว่า บิดาแห่งกีฬาวอลเลย์บอล 2
วอลเลย์บอลได้แพร่เข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่ช่วงไหนนั้นยังไม่มี หลักฐานแน่ชัด แต่ชาวไทยบางกลุ่มเริ่มเล่นและแข่งขันวอลเลย์บอลในช่วง สงครามโลกครั้งที่สอง ปี 2477 กรมพลศึกษา ได้จัดพิมพ์กติกาเผยแพร่โดย อาจารย์นพคุณ พงษ์สุวรรณซึ่งจัดให้มีการแข่งขันกีฬาประจำ ปีและบรรจุ กีฬาวอลเลย์บอลหญิงเข้าไว้ในรายการแข่งขันเป็นครั้งแรกโดยใช้กติกาการ เล่นระบบ 9 คน และตั้งแต่นั้นมากีฬาวอลเลย์บอลก็พัฒนาขึ้นมาโดยตลอด ต่อมาเมื่อปี 2500 ได้มีการประชุมหารือพิจารณาจัดตั้งสมาคมขึ้นมารับผิด ชอบ จนกระทั่งมีการจัดตั้งสมาคมวอลเลย์บอลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย (Amateur Volleyball Association of Thailand) อย่างเป็นทางการขึ้นเมื่อ วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2502 และเปลี่ยนระบบการแข่งขันเป็น 6 คน และต่อมาได้บรรจุเข้าในหลักสูตรชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นเมื่อปี 2521 หลักสูตรชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเมื่อปี 2524 การเข้ามาในประเทศไทย 3
องค์กรบริหารกีฬาวอลเลย์บอล สมาคมกีฬาวอลเลย์บอลแห่งประเทศไทยเป็น องค์กรกีฬาระดับชาติ สำ หรับบริหารกิตติกีฬา วอลเลย์บอลของไทย ทำ หน้าที่จัดการแข่งขันกีฬา วอลเลย์บอลอย่างเป็นทางการ ทั้ง วอลเลย์บอลใน ร่ม และ วอลเลย์บอลชายหาดและให้การ สนับสนุนวอลเลย์บอลทีมชาติของไทย สมาคมกีฬา วอลเลย์บอลแห่งประเทศไทย เป็นสมาชิกของสมา พันธ์วอลเลย์บอลเอเชีย และ สหพันธ์ วอลเลย์บอลระหว่างประเทศ ซึ่งส่งผลให้กีฬา วอลเลย์บอลของไทยเป็นที่ยอมรับทั้งระดับทวีป และระดับโลก สำ นักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่การกีฬาแห่ง ประเทศไทย หัวหมาก กรุงเทพมหานคร สมาพันธ์วอลเลย์บอลเอเชีย หรือที่เรียกกัน โดยย่อว่า เอวีซี เป็นองค์กรกีฬาระดับทวีป สำ หรับ บริหารกีฬาวอลเลย์บอลในทวีปเอเชียและเขตโอ เชียเนีย ทั้ง วอลเลย์บอลในร่ม และ วอลเลย์บอล ชายหาด สมาพันธ์วอลเลย์บอลเอเชียเป็นสมาชิก ของ สหพันธ์วอลเลย์บอลระหว่างประเทศ สำ นักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย 4
สหพันธ์วอลเลย์บอลระหว่างประเทศ หรือ ที่เรียกกันโดยย่อว่า เอฟไอวีบี เป็นองค์กรกีฬาระดับโลก เป็นองค์กรสูงสุดสำ หรับบริหารกีฬาวอลเลย์บอล ทั้ง วอลเลย์บอลในร่ม และวอลเลย์บอลชายหาด สำ นักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่โลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ 5
ทักษะในการเล่นวอลเล่ย์บอล ทักษะที่ 1 การอันเดอร์บอล ลักษณะท่าทางเตรียมเล่นบอลของผู้เล่นมีลักษณะดังนี้ 1. หงายมือทั้งสองข้าง 2. เอามือหนึ่งไปวางช้อนทับอีกมือหนึ่ง 3. รวบมือให้นิ้วหัวแม่มือชิดติดกัน มัด 4. ใช้มือใดมือหนึ่งกำ หมัด 5. ใช้อีกมือหนึ่งโอบหมัด 6. ให้นิ้วหัวแม่มือทั้งสองชิดติดกัน กำ มือ 7. กำ มือทั้งสองข้าง 8. นำ มือทั้งสองข้างมาชิดกัน 9. ให้นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างเสมอกัน ท่าการอันเดอร์ 1. ยืนเท้าใดเท้าหนึ่งอยู่ข้างหน้าห่างกัน ประมาณ 1 ช่วงไหล่ 2. ย่อเข่าลงให้หัวเข่าเลยปลายเท้าเล็กน้อยก้มลำ ตัวให้หัวไหล่อยู่ใน แนวระดับของเข่า 3. ยกส้นเท้าขึ้นเล็กน้อย น้ำ หนักตัวอยู่ที่ปลายเท้าทั้งสองข้าง ตรง บริเวณโคนหัวแม่เท้า ใต้ฝ่าเท้า 4. จับมือในท่าที่ถูกต้อง แขนทั้งสองเหยียดตึง ตามองที่ลูกบอล 6
ทักษะที่ 2 การส่ง ( เซ็ท ) การยกมือทั้งสองในการเซ็ต 1. ยกมือทั้งสองขึ้นประมาณหน้าผาก มือทั้งสองห่างจากใบหน้าประมาณ 1 กำ มือ ( 10 เซนติเมตร) 2. กางนิ้วออก กางข้อศอกออกเล็กน้อย ข้อศอกอยู่ระดับเสมอไหล่หรือสูงกว่าเล็ก น้อย กางนิ้วออกนิ้วงอเป็น 3. เคลื่อนที่ไปที่ลูกบอลจะตกให้ลูกบอลอยู่เหนือศีรษะบริเวณหน้าผาก 4. ย่อเข่า ยกมือให้จุดสัมผัสบอลกับนิ้วมือห่างจากหน้าผาก 20 ซ.ม ทักษะที่ 3 การตบลูกวอลเลย์บอล 1. การวิ่งเคลื่อนที่เข้าหาจุด 2. เตรียมกระโดดห่างจากจุดที่ลูกบอลตกประมาณ 1 ฟุต 3. กระโดดเหวี่ยงแขนทั้งสองไปข้างหลัง น้ำ หนักตัวไปข้างหลัง เข่างอ 4. เหวี่ยงแขนทั้งสองขึ้นข้างหน้า พร้อมกับถีบเท้าทั้งสองกระโดดลอยตัว ขึ้นตรง ๆ 5. แขนขวาเงื้อไปข้างหลัง งอแขนเล็กน้อย แบมือ ตามองดูบอลตลอดเวลา 6. จังหวะที่จะตบ ให้กดไหล่ซ้ายลง พร้อมกับตบลูกบอลให้แรงส่งจากข้อมือ ศอก ไหล่ และลำ ตัว 7. ลงสู่พื้นด้วยเท้าทั้งสองในลักษณะย่อตัว 7
ทักษะที่ 4 การเสิร์ฟลูกวอลเลย์บอล หลักสำ คัญในการเสิร์ฟ มีดังนี้ ท่าทางในการเสิร์ฟ 1. ตำ แหน่งการยืน 2. การโยนลูกบอล 3. การเหวี่ยงแขน 4. จุดที่มือกระทบลูกบอล ท่าทางในการเสิร์ฟ ทักษะที่ 5 การสลัดกัน ( ป้องกันการตบ ) 1. ยืนแยกเท้าออกประมาณ 1 ช่วงไหล่ 2. มือทั้งสองยกขึ้นกางฝ่ามือออก 3. งอเข่าเล็กน้อย 4. ศีรษะตั้งตรงมองไปข้างหน้า 5. กระโดดขึ้นเพื่อสกัดกั้นลูกตบของฝ่ายตรงข้าม 8
การแข่งขันวอลเลย์บอลจัดขึ้นในสนามที่แบ่งออกเป็น 2 ฝั่ง รวม แล้วกว้าง 9 เมตร ยาว 12 เมตร โดยมีตาข่ายคั่นกลางสูงจากพื้น 2.43 เมตร คั่นระหว่างทีมผู้เล่น บริเวณตาข่ายมีเสาอากาศอยู่ข้างเสา เพื่อให้ผู้ตัดสินที่ 1 และผู้ตัดสินที่ 2 สังเกต สนามวอลเลย์บอล แบ่งออกเป็น ·เส้นกลาง ·แดนหน้า ·เส้นรุก (เส้น 3 เมตร) ·แดนหลัง ·เส้นหลัง ·แดนข้าง สนาม และกติกา 9
ผู้เล่นวอลเลย์บอล และตำ แหน่งต่างๆผู้เล่นวอลเลย์บอลจะมีตำ แหน่งยืนในสนาม 6 ตำ แหน่ง ดังนี้ 1 6 5 2 3 4 ____ 4 3 2 5 6 1 ตำ แหน่งในแดนหน้า ได้แก่ 2, 3 และ 4 ตำ แหน่งในแดนหลัง ได้แก่ 5, 6 และ 1 ตำ แหน่งที่ 1 คือ ตำ แหน่งเสิร์ฟ ชื่อเรียกตำ แหน่งต่างๆ ในสนาม S L DS OPP MB OH OH MB OPP DS L S 10
1. Setter ตัวเซ็ต (Setter) มีหน้าที่ต่อบอลเพื่อทำ คะแนน ต้องปราดเปรียว ว่องไว 2. Opposite Hitter / Right Side Hitter ตัวตีตรงข้าม (Opposite Hitter) เป็นแนวหน้าป้องกันการรุกของคู่ แข่ง อยู่บริเวณเสาอากาศด้านขวา คอยบล็อก และยังเป็นตัวเซ็ต สำ รองอีกด้วย 3. Middle Blocker หรือ Middle Hitter ตัวตีกลาง (Middle blocker หรือ Middle hitter) ผู้เล่นตำ แหน่ง นี้ต้องรุกอย่างรวดเร็ว และบล็อกดี ต้องขึ้นบล็อกคู่กัน ในทีมมัก กำ หนดให้มีผู้เล่นตำ แหน่งนี้ 2 คน 4. Outside hitter หรือ Left side hitter ตัวตีด้านนอก หรือ ตัวตีด้านซ้าย (Outside hitter หรือ Left side hitter) มีหน้าที่ตีหัวเสา ทำ หน้าที่บุกจากเสาอากาศด้านซ้าย มือ ตำ แหน่งนี้จะได้บอลจากตัวเซ็ตมากที่สุด และมักจะกำ หนดให้มี ตำ แหน่งนี้ 2 คน 11
5. Defensive Specialist Defensive Specialist อยู่ตำ แหน่งซ้ายสุดของแดนหลัง หรือด้าน ซ้ายของลิเบโร ทำ หน้าที่ช่วยส่งบอลไปยังลิเบโร และเป็นตำ แหน่ง ที่ผู้เสิร์ฟกลับลงมาเล่นในสนาม 6. Libero ลิเบโร (Libero) หรือ ตัวเล่นอิสระ เป็นผู้เล่นที่เป็นตัวเซ็ตสำ รอง และคอยต่อบอล เมื่อเกมหยุด ลิเบโรสามารถเปลี่ยนตัวกับผู้เล่น แดนหลังได้โดยไม่ต้องแจ้งผู้จัดสิน และไม่นับรวมว่าเป็นการ เปลี่ยนตัวของทีม แต่ลิเบโรไม่มีสิทธิ์บล็อก หรือตีบอลขณะบอลอยู่ เหนือตาข่าย ตำ แหน่งลิเบโรจะใส่ชุดสีที่แตกต่างจากคนอื่นในทีม และไม่จำ เป็นต้องตัวสูง 12
ลูกวอลเลย์บอล แรกเริ่มลูกวอลเลย์บอลใช้ยางในของลูกบาสเกตบอล แต่เนื่องจากมี น้ำ หนักมาก จึงปรับมาใช้เป็นหนังแกะหุ้ม เพื่อป้องกันการบาดเจ็บ ของนักกีฬา แต่ปัจจุบันใช้หนังสังเคราะห์ที่มีน้ำ หนัก 260-280 กรัม เส้นผ่านศูนย์กลาง 65-67 เซนติเมตร มีแรงดันภายใน 0.30-0.325 กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร ใช้ 3 ลูก ต่อการแข่งขัน 1 นัด เพื่อ ไม่ให้เสียเวลาในการเล่น เมื่อบอลออกนอกสนามไปไกล ขั้นตอนการเล่นวอลเลย์บอล 1. กรรมการจะเสี่ยงทายแดนผู้เล่น เพื่อหาทีมที่เริ่มเล่นก่อน และ เลือกฝั่งสนามก่อน 2. ทีมที่ได้เล่นก่อนต้องยืนเสิร์ฟด้านหลังเส้นหลังของสนาม 3. เมื่อทีมตรงข้ามรับบอลไม่ได้ โดยบอลตกอยู่ในแดนคู่แข่ง หรือ คู่แข่งพยายามรับบอล แต่บอลออกนอกสนาม เรียกว่า เอช (Ace) ทีมเสิร์ฟจะได้คะแนน 4. บอลต้องไม่ตกในแดนของตนเอง และผู้เล่นแต่ละทีมมีสิทธิ์ต่อ บอลไม่เกิน 3 ครั้ง แล้วต้องส่งบอลไปทีมคู่แข่ง 5. ทีมที่ได้คะแนนจะเป็นทีมที่เสิร์ฟในรอบต่อไป 6. เมื่อทีมเสียคะแนน ก็ต้องเปลี่ยนตำ แหน่งเสิร์ฟในสนาม หมุน รอบตามเข็มนาฬิกา 2>1>6>5>4>3>2 ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น 7. จบแต่ละเซ็ต จะเปลี่ยนแดน 1 ครั้ง ส่วนเซ็ตที่ 5 จะเปลี่ยนแดน เมื่อทีมใดทีมหนึ่งคะแนนถึง 8 ก่อน หลักการเล่น 13
ข้อห้ามของการเล่นวอลเลย์บอลซึ่งจะถือว่าผิดกติกา ·ผู้เสิร์ฟต้องไม่เหยียบเส้นหลังสนาม และผู้เล่นอื่นๆ ต้องยืนให้ถูก ตำ แหน่ง ·ผู้เล่นตำ แหน่งอื่นๆ ต้องไม่ใช้เท้า หรือส่วนอื่นๆ ของร่างกาย นอกจากมือและแขนรับบอล ·ผู้เล่นต้องไม่สัมผัสตาข่าย แต่บอลสัมผัสตาข่ายได้ ·ผู้เล่นทีมเดียวกันต้องไม่บล็อก หรือรับบอลจากผู้เสิร์ฟทีมเดียวกัน ·ผู้เล่นตำ แหน่งลิเบโร และผู้เล่นแดนหลัง ไม่มีสิทธิ์กระโดดตีบอล หรือบล็อกบอล ยกเว้นว่าผู้เล่นแดนหลังกระโดดมาจากเส้น 3 เมตร เพื่อตีบอล การนับคะแนนวอลเลย์บอล การเล่นกีฬาวอลเลย์บอล ต้องชนะ 3 เซ็ต จาก 5 เซ็ต เซ็ตที่ 1 ถึง 4 ทีมใดทำ คะแนนได้ 25 คะแนนก่อน จึงเป็นฝ่ายชนะ ในเซ็ตนั้น หากดได้คะแนน 24-24 จะต้องเล่นต่อไปจนกว่าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดนำ มากกว่าอีกฝ่าย 2 คะแนน เรียกว่า ดิวซ์ (Deuce) เซ็ตที่ 5 ทีมที่ทำ คะแนนได้ 15 คะแนนก่อน จะเป็นฝ่ายชนะใน เซ็ตที่ 5 แต่ถ้าคะแนน 14-14 ต้องเล่นดิวซ์ 14
ประโยชน์ที่คนเล่นวอลเลย์บอลจะได้รับ 1.เพิ่มความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อ 2. พัฒนาระบบประสาทเชื่อมโยงร่างกาย 3.ช่วยพัฒนาระบบความคิด 4.ช่วยคลายเครียด 5.เพิ่มความคล่องตัว คุณค่าของกีฬาวอลเลย์บอล 1. ส่งเสริมความรักใคร่สามัคคีในหมู่คณะ 2. ส่งเสริมทักษะการใช้มือของผู้เล่นให้มีความแข็งแรง 3. ส่งเสริมทักษะการเคลื่อนไหวของร่างกาย 4. เป็นกีฬาที่เหมาะสมกับคนทุกเพศทุกวัย 5. ไม่ก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาท เพราะผู้เล่นอยู่ในแดนของ ตนเอง 6. เป็นสื่อกลางก่อให้เกิดความสนิทสนมคุ้นเคยและมี สัมพันธไมตรีอันดีต่อกัน5 พ.ย. 2561 ประโยชน์และคุณค่าของ 15 กีฬาวอลเลย์บอล