Adab, Budi Pekerti dan Nilai Membawa Kepada Perpaduan MPU3183 PENGHAYATAN ETIKA DAN PERADABAN NAMA PENSYARAH: NNOOOORRHHUUDDAA BBIINNTTII AABBDDUULL KKAARRIIMM KUMPULAN 3 01
Goals Reminder NISHANTI A/P ARUMUGAM (MC221019777) SIDANG EDITOR NUR ALIA SYAHIRA BINTI SUBRI (MC221019644) KOUSALYA A/P CHANDRAN (MC221019776) SYAIRAH NUR FATIN BINTI MOHD HAIRUDDIN (MC221019648) 02
KANDUNGAN MUKA SURAT PENGENALAN 04 PERSPEKTIF TAMADUN (MELAYU,CINA,INDIA & BUMIPUTERA) 05 - 07 KEPENTINGAN PERPADUAN 08 - 09 PERANAN MEMUPUK PERPADUAN 10 - 12 KESAN MASYARAKAT TIDAK BERSATU PADU 13 KESIMPULAN 14 RUJUKAN 15 ISI KANDUNGAN 03
PENGENALAN 04 DEFINISI Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat adab ditakrifkan sebagai tingkah laku dan pertuturan yang halus (sopan), kesantunan, budi pekerti yang halus, dan beradab. Adab mengarahkan tingkah laku supaya manusia berkelakuan dengan cara yang boleh diterima dalam masyarakat. Menurut kerangka kebangsaan Malaysia, adab adalah satu bentuk budi bicara yang berbudi bahasa yang dikongsi oleh semua anggota masyarakat Malaysia dan diturunkan melalui adat resam atau tradisi masyarakat. Adab seseorang juga memainkan peranan dalam penampilan imej masyarakat yang positif. ADAB BUDI PEKERTI Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat budi pekerti bermaksud perangai, kelakuan dan tabiat. NILAI Nilai adalah piawaian dan prinsip kami yang mengambil kira harga. Kami menggunakan nilai sebagai kriteria apabila menilai objek, keadaan dan orang. Nilai begitu jelas dilihat sebagai sifat, motivasi, atau norma yang diterima dalam interaksi antara benda, idea, dan pemilikan. Pada dasarnya, nilai berfungsi sebagai pengukur yang membantu orang ramai dalam menentukan pendirian mereka terhadap isu sosial atau moral.
Tempoh kehamilan PERSPEKTIF TAMADUN ADAT RESAM ADAT Malaysia ialah sebuah negara berbilang kaum dan terdiri daripada orang Melayu, Cina, India dan Iban. Malaysia adalah sebuah negara yang tersendiri dengan latar belakang budaya yang tersendiri kerana kepelbagaian etnik dan sejarah yang panjang. Selagi ia tidak menyinggung mana-mana kaum tertentu, mereka bebas mengamalkan adat resam dan budaya mereka sendiri tanpa sekatan. Menurut Kamus Dewan Edisi Keempat, adat ialah peraturan yang telah dipatuhi selama bertahun-tahun dalam sesebuah masyarakat sebelum dikodifikasikan sebagai undangundang atau peraturan yang mesti dipatuhi. Peraturan ini berkembang menjadi tabiat semula jadi manusia. Untuk meneruskan tradisi kaum itu, ia menjadi satu keperluan yang mesti dipelihara dari generasi ke generasi. Semua aspek kehidupan, termasuk kelahiran, perkahwinan, dan kematian dilindungi oleh adat. ADAT RESAM MASYARAKAT MELAYU Peribahasa Melayu "Biar mati anak, jangan mati adat" merumuskan kepentingan adat itu kepada orang Melayu. Pepatah ini menggambarkan individu yang kuat mengikut tradisi. Budaya luar yang telah diubah suai mengikut ciri-ciri Islam yang dihalalkan oleh Syariat Islam memberi kesan kepada perlakuan dan kepercayaan masyarakat Melayu terhadap adat resamnya. AAddaatt kkeellaahhiirraann Masyarakat Melayu mengikut tradisi yang diwarisi turuntemurun, seperti: Kelahiran dan tempoh berpantang Amalan menyambut kelahiran bayi AAddaatt ppeerrkkaahhwwiinnaann Selagi tidak melanggar syariat Islam, adat perkahwinan orang Melayu masih boleh diikuti. Terdapat beberapa langkah yang perlu diambil sebelum perkahwinan untuk persediaan perkahwinan: Adat merisik Adat meminang Adat bertunang Akad nikah Majlis Perkahwinan AAddaatt kkeemmaattiiaann Semasa mengendalikan jenazah orang Islam, terdapat beberapa garis panduan yang mesti diikuti, khususnya: Semasa kematian Memandikan jenazah Mengkafankan jenazah Solat jenazah Pengebumian jenazah Selepas kematian 05
Selepas kelahiran: Merisik Keserasian pengantin Parisam Upacara sebelum perkahwinan Upacara Perkahwinan Mengurus mayat Upacara vaaikkarisi Kollic catti Pembakaran PERSPEKTIF TAMADUN ADAT RESAM MASYARAKAT CINA Adat resam dan budaya masyarakat Cina amat unik. Persekitaran dan hidupan liar di sekeliling memberi kesan kepada kehidupan seharian, menjadikan orang ramai bergantung kepada nasib. Tukang Tilik mempunyai peranan penting sebagai perunding pakar dalam pelbagai perkara, seperti kelahiran, perkahwinan, dan kematian. AAddaatt kkeellaahhiirraann Masyarakat Cina mematuhi beberapa pantang larang dan amalan semasa mengandung dan selepas bersalin untuk melindungi anak dalam kandungan daripada kejadian malang termasuk keguguran, sakit, dan kematian. AAddaatt ppeerrkkaahhwwiinnaann AAddaatt kkeemmaattiiaann Pantang-larang sewaktu mengandung Berpantang Kenduri, mencukur rambut dan memberi nama Dalam budaya Cina, perkahwinan adalah pemangkin kepada perubahan hidup yang ketara. Untuk menjamin perkahwinan mereka sesuai dengan norma budaya masyarakat Cina, pasangan yang sudah bersedia untuk berkahwin harus membuat rancangan yang teliti dan tersusun. Merisik Meminang Bertunang Majlis Perkahwinan Masyarakat Cina mempunyai adat pengebumian yang sangat ketat, setiap satunya mempunyai makna tertentu. Upacara adalah bahagian yang sangat berharga dan mahal dalam adat kematian. Setelah kematian Semasa dan selepas pengkebumian ADAT RESAM MASYARAKAT INDIA India adalah negara asal bagi orang India Malaysia. Ketika Tanah Melayu menjadi jajahan British, kebanyakan mereka berhijrah ke Malaysia. Di Malaysia, bagaimanapun, orang India telah hadir sejak kemuncak Dinasti Chola, menurut sumber sejarah. AAddaatt kkeellaahhiirraann AAddaatt ppeerrkkaahhwwiinnaann AAddaatt kkeemmaattiiaann Sewaktu mengandung: Adat Valaikaappu Membawa bayi pulang ke rumah Memberi nama Kad jemputan, penyediaan Thaali 06
Bercakap dengan tenang dan lembut Berlutut di hadapan orang tua Menghulurkan salam apabila bertemu PERSPEKTIF TAMADUN ADAT RESAM MASYARAKAT IBAN Masyarakat Iban juga mengamalkan pelbagai adat resam dari turun temurun. Adat resam meraka dianggap sebagai pantang larang menurut kepercayaan mereka AAddaatt kkeellaahhiirraann AAddaatt ppeerrkkaahhwwiinnaann AAddaatt kkeemmaattiiaann Bersalai Tanggal pusat Menamakan bayi Mandi sungai Berkhatan Merisik Meminang Bertunang Berkahwin Selepas majilis perkahwinan Semasa kematian Semasa pengebumian Selepas kematian INDIA MELAYU IBAN CINA Gunakan penyepit untuk makan Semasa makan, siku tidak diletakkan di atas meja. Gunakan tangan dan duduk semasa makan Sentiasa memberi nafkah kepada ibubapa Berdiam diri semasa sembahyang Bertolak ansur Menjalinkan persahabatan yang erat antara satu sama lain 07
1. Masyarakat dapat hidup dengan harmoni Keutamaan juga perlu diberikan kepada kepelbagaian agama Malaysia bagi memelihara keharmonian kaum dalam kalangan rakyat Malaysia dengan memupuk budaya toleransi dan nilai kerjasama serta hormat-menghormati. Hasilnya, masyarakat akan lebih bersedia untuk mengakui dan memahami kepelbagaian agama yang diamalkan di negara ini, yang akan membantu memajukan lagi persefahaman antara agama. Bagi mengembangkan idea toleransi kaum dan kedamaian dalam jiwa kanak-kanak pada usia awal, ibu bapa khususnya perlu mendedahkan anak-anak mereka kepada etika dan peradaban. Toleransi boleh ditunjukkan dalam tindakan seharian seperti menyediakan makanan kepada jiran, mengambil bahagian dalam projek berkumpulan, dan mewujudkan persatuan kejiranan untuk mengekalkan keselamatan masyarakat tanpa mengira kaum atau agama. KEPENTINGAN PERPADUAN 2. Mengenali budaya dan adat resam sesama masyarakat Pelbagai perayaan termasuk Hari Raya Aidilfitri, Tahun Baru Cina, Deepavali, Krismas dan Gawai Hari boleh menjadi perkara untuk memupuk semula persahabatan dan mempelajari budaya kejiranan. Satu lagi kualiti tersendiri yang bukan sahaja meningkatkan keharmonian kaum malah menjadi kayu pengukur kepada Malaysia dalam usaha untuk menjadi sebuah negara yang aman dan harmoni ialah keharmonian demi penyatuan. Sebagai contoh, rumah terbuka yang berlangsung untuk menghormati keharmonian kaum yang menggalakkan adat ziarah-menziarahi, tolong-menolong, dan semangat kemasyarakatan sebagai cara hidup kita. 08
KEPENTINGAN PERPADUAN 3. Menjadi Inspirasi untuk diikuti oleh negara lain. Masyarakat di Malaysia berasal daripada pelbagai budaya, bangsa dan kepercayaan. Kedaulatan dan perpaduan negara akan diperkukuh lagi dengan jalinan mesra antara kaum berbeza yang menjunjung prinsip dan tamadun terpuji. Rakyat Malaysia mempunyai keistimewaan untuk berhidup dalam harmoni yang juga daya tarikan rujukan kehidupan terhadap negara luar. Selain itu, perkara ini dikukuh lagi dengan hakikat bahawa semua masyarakat di Malaysia menyambut perayaan, termasuk Deepavali, Tahun Baru Cina, dan Hari Raya Aidilfitri. Di samping itu, rakyat Malaysia mempunyai rasa keterikatan yang kuat dengan rakyat mereka. 4. Menjadikan Malaysia sebagai negara yang merdeka Sebelum Malaysia mencapai kemerdekaan ,pelbagai kesusahan yang telah dilalui oleh generasi terdahulu untuk menuntut kemerdekaan. Masyarakat ketika itu telah berganding bahu untuk menuntut kemerdekaan telah membuka mata pihak inggeris supaya memberikan kemerdekaan kepada tanah melayu yang telah memberikan masyarakat kini hidup harmoni tanpa gangguan dan kongkongan penjajah. Kita perlulah sentiasa menghormati dan membantu satu sama lain. 09
Peranan yang perlu di pegang terutamanya sebagai seorang pelajar dan remaja adalah sangat penting untuk mereka menghayati dan mengambil iktibar daripada sejarah negara. Sebagai contoh, satu peristiwa detik hitam dalam sejarah yang berlaku iaitu Tragedi 13 Mei 1969 telah mengakibatkan kerapuhan semangat perpaduan dalam kalangan masyarakat pelbagai kaum di Malaysia. Seorang ahli falsafah iaitu George Santayana telah mengatakan bahawa orang yang melupai sejarah akan melakukan kesilapan yang sama. Walaupun sudah lebih 50 tahun berlalu, banyak pengajaran dan iktibar yang boleh diambil oleh generasi sekarang agar mereka dapat mempelajari pelbagai sejarah yang berlaku secara lebih serius. Dengan mempelajari, memahami, menghayati, dan mengambil iktibar daripada peristiwa yang berlaku dalam sejarah negara seperti tragedi berdarah 13 Mei 1969, sudah tentu golongan muda dan belia akan lebih menghargai perpaduan dan keharmonian yang dikecapi selama ini. Oleh itu, setiap remaja haruslah mengambil iktibar daripada setiap sejarah yang berlaku di tanah air kita supaya dapat menjadi pemangkin semangat perpaduan yang jitu. PERANAN MEMUPUK PERPADUAN INDIVIDU 10
Perpaduan kaum dalam kalangan masyarakat dapat diwujudkan menerusi pelbagai aktiviti kemasyarakatan seperti penganjuran aktiviti gotong-royong untuk membersihkan dan mengindahkan kawasan persekitaran tempat kediaman. Aktiviti ini boleh disertai oleh semua lapisan masyarakat dalam sesebuah taman atau komuniti untuk membuka ruang serta peluang komunikasi antara jiran tetangga sekaligus dapat mengeratkan hubungan sesama kaum. Pada masa yang sama, konsep rumah terbuka yang diadakan pada hari perayaan juga adalah kaedah pemupukan perpaduan yang efektif kerana dapat mendedahkan masyarakat kepada keunikan adat resam setiap kaum. Sebagai contoh, Hari Raya Aildilfitri, Tahun Baru Cina, Deepavali dan Hari Natal merupakan hari perayaan dimana rakyat Malaysia berpeluang untuk mengenali adat resam setiap kaum dengan lebih mendalam dan dapat melahirnya rasa hormat antara satu sama lain. Hal ini demikian, setiap kaum yang ada di negara kita semestinya bangga terhadap adat resam dan budaya kaum lain selain dapat menikmati juadah tradisional masyarakat mengikut kaum yang ada di Negara kita. Secara tidak langsung, masyarakat dapat mewujudkan persefahaman positif dan menjalinkan hubungan erat antara satu sama lain walaupun berbeza kaum. PERANAN MEMUPUK PERPADUAN MASYARAKAT 1 1
Sistem pendidikan secara tidak langsung merupakan satu jalan komunikasi yang mudah untuk mewujudkan perpaduan kaum. Dengan pengenalan satu sistem pendidikan yang berteraskan kebangsaan iaitu Bahasa Melayu sebagai bahasa penghantar oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM), hal ini mampu membentuk elemen perpaduan dalam kalangan murid. Sebagai contoh, apabila aktiviti PDP ataupun aktiviti kokurikulum dilaksanakan, muridmurid yang berbilang kaum akan berinteraksi dan bergaul sekaligus mereka dapat didedahkan dengan kepelbagaian bangsa dan agama di peringkat awal semenjak sekolah rendah lagi. Hal ini demikian, usaha yang dilaksanakan oleh kerajaan telah memberi impak dalam membentuk satu masyarakat berbilang kaum yang bersatu padu terutamanya dalam kalangan generasi muda kini. Tambahan lagi, mata pelajaran Pendidikan Sivik dan Kewarganegaraan yang diperkenalkan pada tahun 2005 dapat menekankan elemen nilai, pengetahuan dan kemahiran dalam kalangan murid sebagai tonggak masa depan negara. Tun Dr Mahathir Mohamad pernah menjelaskan bahawa Malaysia akan menjadi negara yang maju, bersih dan dipandang tinggi oleh masyarakat dunia sekiranya rakyat mempunyai nilai sivik yang tinggi. Sewajarnya, tidak boleh dinafikan lagi bahawa sistem pendidikan di negara kita menjadi pemangkin dalam proses untuk memperkasakan hubungan sesama kaum. PERANAN MEMUPUK PERPADUAN KERAJAAN 1 2
KESAN MASYARAKAT TIDAK BERSATU PADU KEHARMONIAN NEGARA TERJEJAS Salah satu kesannya ialah keharmonian sesebuah negara akan terjejas. Ini memberi maksud kepada tiada kesepaduan dalam kalangan masyarakat. Sebagai contoh, rakyat tidak mencapai kata sepakat dan seterusnya boleh mengakibatkan rakyat yang tidak bekerjasama. Ketenteraman dan kebebasan juga akan hilang dikalangan masyarakat. Ketidakwujudan integrasi boleh menimbulkan pertelingkahan antara kaum. Sebagai contoh, peristiwa 13 Mei 1969 di mana rusuhan kaum yang telah berlaku. KEWUJUDAN MASYARAKAT YANG TIDAK BERMORAL Impilkasi yang seterusnya ialah wujudnya masyarakat yang tidak bermoral dan tiada sikap tolak ansur. Pergaduhan dan pertelingkahan secara tidak langsung boleh berlaku. Hal ini haruslah dibendung agar tidak berlarutan sehingga boleh menyebabkan pertumpahan darah. Integrasi yang tiada dikalangan masyarakat boleh memberi banyak kesan buruk pada orang sekeliling. Masyarakat yang demokratik juga penting untuk menjamin pembangunan negara. Sikap berfikiran terbuka juga penting dalam kalangan masyarakat supaya boleh menerima pandangan dan berkongsi idea. KETIDAKSTABILAN POLITIK Sistem politik dalam negara adalah bertujuan untuk mentadbir negara. Masalah perpaduan akan memberi kesan buruk kepada politik. Contohnya, masalah perpaduan akan membawa kepada kewujudan parti-parti kecil yang akan membentuk gerakan demi mempertahankan hak masing masing. Hal ini akan menyebabkan pertelingkahan antara parti lain dan boleh membawa kepada lebih banyak masalah pentadbiran negara. MASALAH EKONOMI Pengubahan corak ekonomi dan kehidupan daripada pertanian kepada perindustrian tidak akan mampu dilakukan oleh sesebuah negara. Seperti apa yang berlaku dalam peristiwa 1969, ekonomi lebih dikuasai oleh kaum cina berbanding rakyat tempatan yang bekerja sebagai nelayan dan petani sahaja. Ketiadaan perpaduan akan memberi kesan kepada kesukaran melakukan sebarang transformasi ekonomi yang juga melibatkan perubahan teknologi, ekonomi, sosial dan kebudayaan. Perpaduan akan memudahkan proses ini untuk berlaku kerana penglibatan social dan kebudayaan masyarakat. 1 3
KESIMPULAN Semua kaum mesti mengambil peluang untuk belajar tentang satu sama lain. Setiap kaum mempunyai budaya dan set cita-cita tersendiri. Budaya kerja dan ekonomi boleh dikongsi dengan kaum lain untuk memakmurkan di mana-mana sahaja terdapat nilai positif dari budaya lain. Setiap kaum mempunyai tujuan yang berbeza dalam memgekalkan perpaduan kaum. 1 4
RUJUKAN (2016, January), Peranan Pelajar Dalam Mewujudkan Perpaduan Melalui Integrasi Budaya. Retrieved from http://tokgajahdihatiku.blogspot.com/p/asal-usul-manusiamenurut-islam.html Noor Mohamad Shakil Hameed, (2021, May 21), Jangan sesekali lupakan 13 Mei 1969. Retrieved from https://www.utusan.com.my/rencana/2021/05/jangan-sesekali-lupakan13-mei-1969/ (2016, March 18), Langkah-langkah memupuk perpaduan. Retrieved from http://karanganspmska.blogspot.com/2016/03/langkah-langkah-memupuk-perpaduan.html Irwan Shafrizan Ismail & Suhaila Shahrul Annuar, (2019,Ogos 13), Pendidikan sivik bentuk masyarakat bertanggungjawab, prihatin dan timbang rasa – PM. Retrieved from https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2019/08/595683/pendidikan-sivikbentuk-masyarakat-bertanggungjawab-prihatin-dan (2016, February 21), Kesan-kesan yang baik dalam memupuk perpaduan kaum. Retrieved from http://sarachangnesh.blogspot.com/ Ipendidikan, (2022), Usaha-Usaha Untuk Memupuk Perpaduan Kaum. Retrieved from https://www.ipendidikan.my/usaha-usaha-untuk-memupuk-perpaduan-kaum.html (2023), Retrieved from https://pemetaanbudaya.my/culture/dis/125 Nurhamizah Hassan, (2015,May 20), adat resam kaum iban di malaysia. Retrieved from https://prezi.com/dqmi2ihi_bpj/adat-resam-kaum-iban-di-malaysia/?fallback=1 Shaharuddin bin Daud, (2022,Februari 25), Kepentingan Adab Berkomunikasi Dalam Membina Perpaduan. Retrieved from https://malaysiaaktif.my/2022/02/kepentinganadab-berkomunikasi-dalam-membina-perpaduan/ (2023,April 30), KARANGAN KEPENTINGAN PERPADUAN DI MALAYSIA. Retrieved from https://5ce5582a8d3b9.site123.me/blog-saya/karangan-kepentingan-perpaduan-dimalaysia Ateerah Abdul Razak, Nur Azuki Yusuff & Zaleha Embong, (2021), PENGHAYATAN ETIKA DAN PERADABAN. Retrieved from http://myscholar.umk.edu.my/bitstream/123456789/2207/1/ETIKA%20DAN%20PERADABAN%20 18.4.2021.pdf 1 5