นาฏศิล ศิ ป์พื้ ป์ น พื้ เมือ มื งภาคอีส อี าน
ภูมิ ภู ปมิ ระเทศภาคอีส อี านเป็น ป็ ที่ร ที่ าบสูง สู ค่อ ค่ นข้า ข้ งแห้ง ห้ แล้ง ล้ เพราะพื้น พื้ ดิน ดิ ไม่เ ม่ ก็บ ก็ น้ำ ฤดู แล้ง ล้ จะกัน กั ดาร ฤดูฝ ดู นน้ำ จะ ท่ว ท่ ม แต่ช ต่ าวอีส อี านก็มี ก็ อ มี าชีพ ชี ทำ ไร่ทำ ร่ ทำนา และเป็น ป็ คนรัก รั สนุก นุ จึง จึ หาความบัน บั เทิง ทิ ได้ทุ ด้ ก ทุ โอกาส ภูมิ ภู ปมิ ระเทศ
การแสดงของภาคอีส อี าน มัก มั เกิดกิ จากกิจกิวัต วั รประจำ วัน วั หรือ รื ประจำ ฤดูก ดู าล เช่น ช่ แห่น ห่ างแมว เซิ้งซิ้ บั้ง บั้ ไฟ เซิ้งซิ้สวิงวิเซิ้งซิ้กระติบติรำ ลาวกระทบไม้ ฯลฯ ลัก ลั ษณะการ แสดงซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ ลีล ลี าเฉพาะของอีส อี าน คือ คื ลีล ลี าและจัง จั หวะในการก้า ก้ วเท้า ท้ มีลั มี ก ลั ษณะคล้า ล้ ยเต้น ต้ แต่นุ่ ต่ มนุ่ นวล มัก มั เดินดิด้ว ด้ ยปลายเท้า ท้ และสะบัด บั เท้า ท้ไป ข้า ข้ งหลัง ลั สูง สู เป็น ป็ ลัก ลั ษณะของ เซิ้งซิ้ การแสดง
ความเชื่อ ชื่ ลัก ลั ษณะความเชื่อ ชื่ ความเชื่อ ชื่ ของสัง สั คมชาวบ้า บ้ น ส่ว ส่ นใหญ่เ ญ่ ป็น ป็ ความเชื่อ ชื่ ที่ผ ที่ สม ผสานระหว่า ว่ งผีบ ผี รรพบุรุ บุ ษ รุ และ ความเชื่อ ชื่ ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับ กั สิ่ง สิ่ ศัก ศั ดิ์สิ ดิ์ ท สิ ธิ์ เป็น ป็ ความเชื่อ ชื่ ที่เ ที่ กี่ย กี่ วเนื่อ นื่ งต่อ ต่ กัน กั มาเชื่อ ชื่ ว่า ว่ ผีบ ผี รรพบุรุ บุ ษ รุ เป็น ป็ ผู้ คุ้มคุ้ ครองลูก ลู หลานในครอบครัว รัให้ อยู่เยู่ ย็น ย็ เป็น ป็ สุข สุ
ศาสนา การนับ นั ถือ ถื ศาสนา ประชาชนส่ว ส่ นใหญ่นั ญ่ บ นั ถือ ถื ศาสนา พุท พุ ธ
เครื่อ รื่ งดนตรีที่ รี ใที่ ช้บ ช้ รรเลงในวง ดนตรีภ รี าคอีส อี านที่สํ ที่ า สํ คัญได้แ ด้ ก่ แคน โปงลาง พิณ พิ โหวด ซอ บั้ง บั้ ไฟ ฆ้อ ฆ้ งหุ่ยหุ่ หมากกับ แก๊บ ก๊ (กรับ รั ) เป็น ป็ ต้น ต้ เครื่อ รื่ งดนตรี
ลัก ลั ษณะการแต่ง ต่ กาย ผู้ชผู้ าย ส่ว ส่ นใหญ่นิ ญ่ ย นิ ม สวมเสื้อ สื้ แขนสั้น สั้ สี เข้ม ข้ ๆ ที่เ ที่ ราเรีย รี กว่า ว่ “ม่อ ม่ ห่อ ห่ ม” สวม กางเกงสีเ สี ดีย ดี วกับ กั เสื้อ สื้ จรดเข่า ข่ นิย นิ มใช้ผ้ ช้ า ผ้ คาดเอวด้ว ด้ ยผ้า ผ้ ขาวม้า ม้ การแต่ง ต่ กายประจำ ภาคอีส อี าน ผู้หผู้ ญิง ญิ การแต่ง ต่ กายส่ว ส่ นใหญ่นิ ญ่ ย นิ ม สวมใส่ผ้ ส่ า ผ้ ซิ่น ซิ่ แบบทอทั้ง ทั้ ตัว ตั สวม เสื้อ สื้ คอเปิด ปิ เล่น ล่ สีสั สี น สั ห่ม ห่ ผ้า ผ้ สไบ เฉีย ฉี ง สวมเครื่อ รื่ งประดับ ดั ตามข้อ ข้ มือ มื ข้อ ข้ เท้า ท้ และคอ
การเกษตรนับ นั เป็น ป็ อาชีพ ชี หลัก ลั ของภาค แต่ด้ ต่ ว ด้ ย สภาพอากาศที่ร้ ที่ อ ร้ นและแห้ง ห้ แล้ง ล้ รวมถึง ถึ ปัจ ปั จัย จั อื่น อื่ ๆ ทางด้า ด้ นสัง สั คมเศรษฐกิจกิทำ ให้มี ห้ ผ มี ลผลิตลิที่น้ ที่ อ น้ ยกว่า ว่ ภาคอื่น อื่ ๆชาวอีส อี านส่ว ส่ นใหญ่มี ญ่ อ มี าชีพ ชี ทาง เกษตรกรรม โดยเฉพาะการทำ นา เพราะฉะนั้น นั้ หลัง ลั ฤดูก ดู ารเก็บ ก็ เกี่ย กี่ วชาวอีส อี านก็จ ก็ ะว่า ว่ งจากการทำ งานก็ จะทำ อาชีพ ชี รอง เช่น ช่ การทอผ้า ผ้ การจัก จั สาน การทอ เสื่อ สื่ ฯลฯ ซึ่ง ซึ่ พอจะทำ ให้มี ห้ ร มี ายได้เ ด้ สริมริเพิ่มพิ่ขึ้น ขึ้ ได้ อาชีพ ชี รองที่ช ที่ าวอีส อี านทำ กัน กั ในแทบทุก ทุ จัง จั หวัด วั ของ ภาคอีส อี าน คือ คื การทอผ้า ผ้ ดัง ดั นั้น นั้ ชุด ชุ ฟ้อ ฟ้ นของภาค อีส อี านจึง จึ มีชุ มี ด ชุ ฟ้อ ฟ้ นศิลศิ ปาชีพ ชี ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับ กั การทอผ้า ผ้ มากที่สุ ที่ ด สุ เช่น ช่ รำ ตำ หูก หู ผูก ผู ขิดขิเซิ้งซิ้สาวไหม ฟ้อ ฟ้ นเก็บ ก็ ฝ้า ฝ้ ย ฟ้อ ฟ้ นเข็น ข็ ฝ้า ฝ้ ย และฟ้อ ฟ้ นแพรวา ฟ้อ ฟ้ นอาชีพ ชี จึง จึ เป็น ป็ การอนุรั นุ ก รั ษ์อ ษ์ าชีพ ชี ของชาวอีส อี าน และเป็น ป็ การ เผยแพร่ใร่ ห้ค ห้ นในท้อ ท้ งถิ่นถิ่อื่น อื่ เห็น ห็ ความสำ คัญ คั ของ หัต หั ถกรรมพื้น พื้ บ้า บ้ นอีก อี ด้ว ด้ ย ฟ้อ ฟ้ นศิลศิ ปาชีพ ชี อีส อี านมี หลายชุด ชุ ด้ว ด้ ยกัน กั อาชีพ ชี
อาหาร • ส้มตํา • ลาบ ก้อย • อ๋อม • แกงหน่อไม้ใบย่านาง • ข้าวจี่ • ไส้กรอกอีสาน • ปลาส้ม • หมก • แจ่ว