อนามัยเจริญพันธุ์
และการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ครูผู้สอนว่าที่ร้อยตรีหญิงอาซูรา บือราเฮง
1 อนามัยเจริญพันธุ์
2 การตั้งครรภ์
ิ
์
ุ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
1อนามัยเจริญพันธุ์
สภาวะที่สมบูรณ์พร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจของชายและ
หญิงส าหรับสืบทอดเผ่าพันธุ์ การได้รับการดูแลสุขภาพที่
ถูกต้องและเหมาะสมในระหว่างของการตั้งครรภ์ รวมถึงได้รับ
ข้อมูลข่าวสารและบริการสุขภาพอย่างปลอดภัย มีสิทธิเท่า
เทียมกันทั้งชายและหญิง ประกอบด้วย
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
การวางแผนครอบครัว
• ตรวจสุขภาพและขอค าปรึกษาก่อนแต่งงาน
จากแพทย์เฉพาะทางเพื่อป้องกันโรคติดต่อ
ทางเพศสัมพันธ์
• พิจารณาจากสุขภาพอนามัย ด้านร่างกาย
และสภาพจิตใจของมารดาประกอบกับ
เศรษฐกิจของครอบครัว
• เลือกใช้วิธีคุมก าเนิดให้เหมาะสมเมื่อยัง
ไม่พร้อมหรือมีเพียงพอแล้วที่วางแผนไว้
์
ุ
ิ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
การอนามัยแม่และเด็ก
01 เมื่อประจ าเดือนไม่มาควรรีบไปพบแพทย์เพื่อท าการตรวจให้ชัดเจน
02 ในระหว่างตั้งครรภ์ มารดาต้องดูแลตนเองอย่างดี พักผ่อนให้เพียงพอ
03 ก่อนถึงก าหนดคลอดควรเตรียมเสื้อผ้าและสิ่งของต่างๆให้พร้อม
04 หลังจากคลอด ต้องดูแลเอาใจใส่ในสุขภาพของทารก
ตลอดการพาไปฉีดวัคซีนตามที่ก าหนดไว้
05 ส าหรับมารดาหลังคลอดควรพักฟื้นและเว้นจากการท างานหนัก
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
2 การตั้งครรภ์
การตั้งครรภ์จะเริ่มต้นขึ้นเมื่อตัวอสุจิของผู้ชายมาปฏิสนธิกับไข่ของผู้หญิงเป็น
สัญญาณแรกที่บ่งชี้ว่าได้มีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น อาจมีอาการอย่างอื่นร่วมเกิดขึ้น
เช่น คลื่นไส้อาเจียน เจ็บเต้านม การับรู้ในรสและกลิ่นของอาหารเปลี่ยนไป
ในระยะการตั้งครรภ์ ควรดูแลและเอาใจใส่สุขภาพของตนเป็นอย่างดี เพราะ
สุขภาพของมารดาอาจส่งต่อทารกในครรภ์ได้ ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการ
ตั้งครรภ์ ดังน ี้
แอลกอฮอล์
โรคที่เกิด บุหรี่
จากภาวะ
การตั้งครรภ์
ปัจจัย
ที่มีผลกระทบ
สภาพ
ต่อการตั้งครรภ์ แวดล้อม
กาติดเชื้อ
สารเสพติด
อื่นๆ
ุ
์
ิ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการตั้งครรภ์
01
แอลกอฮอล์ มารดาที่ตั้งครรภ์ดื่มเข้าไปจะท าให้ระดับ
แอลกอฮอล์ในเลือดของมารดาสูงขึ้น และจะไหลเข้าสู่ทารก
โดยตรงผ่านทางรก ซึ่งแอลกอฮอล์ในเลือดของทารกที่อยู่ใน
ครรภ์มารดาจะมีระดับสูงพอๆ กับมารดา แต่ทารกจะใช้เวลา
ในการขับสารพิษออกจากร่างกายมากกว่าถึงสองเท่า
02
บุหรี่ เป็นสารเสพติดให้โทษ ส าหรับมารดาที่ตั้งครรภ์การสูง
บุหรี่ไม่ส่าจะก่อนการตั้งครรภ์ระยะตั้งครรภ์ หลังตั้งครรภ์
หรือแม้กระทั่งการรับเอาควันบุหรี่เข้าสู่ร่างกายโดยทางอ้อม
ล้วนเป็นผลเสียต่อทารกในครรภ์ทั้งสิ้น
ุ
ิ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการตั้งครรภ์
03
สารเสพติด เมื่อเข้าสู่ร่างกายไม่ว่าจะทางใดก็ตาม ล้วน
แล้วก่อให้เกิดผลเสียต่อร่างกาย มารดาที่เสพสารเสพติด
เข้าไปอาจส่งผลต่อทั้งมารดาและทารกในครรภ์ได้
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ผลกระทบของแอลกอฮอล์ที่มี
ต่อมารดาและทารกในครรภ์
หากดื่มประจ าจะท าให้เกิดภาวะแท้งได้
หากดื่มในช่วง ๓ เดือนแรก
จะท าให้ทารกเกิดความผิดปกติ
ทารกเสี่ยงต่อการเรียนรู้ การพูด สมาธิสั้น
ท าให้การพัฒนาการล่าช้าและความบกพร่อง
ของระบบหัวใจ
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
่
ผลกระทบของบุหรีที่มีต่อมารดาและ
ทารกในครรภ์
01 ทารกจะได้รับออกซิเจนและสารอาหารน้อยลง
มารดาที่สูบบุหรี่หรือรับควันเข้าไป อาจมี
02 อาการแพ้ท้องและมีโอกาสตั้งครรภ์นอก
มดลูก ภาวะแท้งหรือคลอดก่อนก าหนดได้
03 ทารกที่น้ าหนักตัวน้อยจะมีปัญหาด้าน
พัฒนาการ และความเสี่ยงของโรคอื่นๆ ได้
ิ
์
ุ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ผลกระทบของสารเสพติดที่มี
ต่อมารดาและทารกในครรภ์
01 เกิดภาวะแท้งหรือคลอดก่อนก าหนดได้
02 ทารกมีศีรษะเล็กและพัฒนาการทางสมองช้า
03 หากมารดาติดสารเสพติด ทารกจะติดไปด้วย
และอาจท าให้ทารกเสียชีวิตได้
์
ิ
ุ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ผลกระทบที่มีต่อมารดาแ ล ะ ทารกในครรภ์
01
์
ิ
ุ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ผลกระทบที่มีต่อมารดาแ ล ะ ทารกในครรภ์
สภาพจิตใจของมารดามีผลต่อสภาพจิตใจของทารกในครรภ์
01 อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในระยะตั้งครรภ์อาจส่งผลให้ทารก
คลอดก่อนก าหนด ความผิดปกติหรือคลอดยากได้ ซึ่ง
มีผลให้สมองพิการ มีพัฒนาการเจริญเติบโตผิดปกติ
ความพร้อมของบิดามารดาในการมีบุตร เป็นสิ่งที่มีผลต่อ
สุขภาพและการเจริญเติบโตย่อมท าให้เด็กมีพัฒนาการใน
ด้านต่างๆ เป็นไปอย่างสมบูรณ ์
การได้รับการดูแลเอาใจใส่จากแพทย์หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
อย่างใกล้ชิด โดยการไปฝากครรภ์ขณะตั้งครรภ์หรือเตรียมตัว
เพื่อคลอด และให้มารดาได้ปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง เพื่อให้
ทารกมีสุขภาพแข็งแรงสมบูรณ ์
์
ิ
ุ
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
ผลกระทบของการติดเชื้อที่มีต่อ
มารดาและทารกในครรภ์
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3
โรคที่เกิดจากภาวะการตั้งครรภ์
โรคโลหิตจางในมารดา
โรคเบาหวานจากการตั้งครรภ์
โรคหัวใจกับการตั้งครรภ์
โรคหัดเยอรมัน
ภาวะความดันโลหิตสูงในมารดา
การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
โรคซิฟิลิส
ิ
ุ
์
ื่
เรอง อนามัยเจรญพันธและการตั้งครรภ์
รายวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ปี ที่ 3