ระบบแสงประกอบเสียง

บทท่ี 1 ระบบแสงประกอบเสยี ง

www.themegallery.com

แสงสว่าง คือ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สามารถจะผ่าน
วัตถุหน่ึงได้ง่าย โดยที่ปราศจากตัวนาซ่ึงความเร็วของแสงสูง
ถึง 300 ล้านเมตรต่อวินาที และแสงที่เดินทางมาจากดวง
อาทติ ย์มายงั โลกใบน้ใี ช้เวลาเพยี ง 8.3 วินาที

www.themegallery.com

ลูเมน แคนเดลา อลิ มู แิ นนซ์และลูมิแนนซ์

หน่วยวดั ปริมาณของแสง เรียกวา่ ลูเมน (Lumen)

อลิ ูมแิ นนซ์ (Illuminanace) หมายถึง ความสวา่ งของ
แสงท่ีกระทบลงบนวตั ถุเรียกวา่ ความส่องสวา่ ง มีหน่วยเป็นลูเมน
ต่อตารางเมตร

ลูมแิ นนซ์ (Luminance) หมายถึง ความส่องสวา่ งที่
สะทอ้ นออกมาจากวตั ถุเรียกวา่ ความส่องสวา่ ง มีหน่วยเป็นแคน
เดลาต่อตารางเมตร

www.themegallery.com

อุณหภูมขิ องสี

การบอกสขี องแสงจากอุณหภมู ขิ องสีจะเขา้ ใจชัดเจนกว่า
การบอกสีโดยทว่ั ไป เช่น สที บ่ี อกดว้ ยอุณหภมู ิ 3,500 องศาเคล
วนิ หมายถึง สที ่ีเห็นเมอื่ เผาวตั ถุดา โดยวตั ถดุ าเมื่อถกู นามาเผา
ดว้ ยอณุ หภูมติ า่ งกันจะมสี ีตา่ งกัน

www.themegallery.com

ความสมั พันธ์ระหวา่ งอุณหภูมิของสีและการสอ่ งสวา่ ง

หากมีการใช้หลอดท่ีมีอุณหภูมิสีสูงและมีความส่อง
สว่างต่าก็จะดูทึบเกินไป หากมีการใช้หลอดที่มีอุณหภูมิสีต่า
แตม่ ีความสอ่ งสว่างมากกจ็ ะทาใหแ้ สงจ้ามากเกนิ ไป

www.themegallery.com

ลักษณะของแสงสี

สาหรับแสงสว่างภายในบ้านควรใช้หลอดไฟฟ้าท่ีมี
อุณหภูมิสีต่าคือ เลือกใช้หลอดไฟฟลูออเรสเซนต์ชนิดวอร์มไวต์
สาหรบั ระบบแสงสวา่ งภายในสานกั งานต้องการความส่องสว่างถึง
600 ลูเมนต่อตารางเมตร ก็ควรใช้หลอดไฟท่ีมีอุณหภูมิของสีสูง
ประมาณ 5,000 องศาเคลวิน เลือกใช้หลอดไฟชนิดฟลูออเรส
เซนตช์ นดิ เดยไ์ ลต์หรอื คลู ไวต์

www.themegallery.com

รายละเอียดของหลอดไฟฟ้า

หลอดไฟฟา้ ท่ีใช้งานทัว่ ไปใช้แรงเคลือ่ นไฟฟ้า 220 โวลต์
อายุการใช้งานของหลอดไฟฟา้ แบ่งได้เปน็ 2 ชนิด คือ อายุการใช้
งานพกิ ดั (Rate Life) กับอายุการใชง้ านทางด้านเศรษฐศาสตร์
(Economic Life)

การแบง่ ประเภทของหลอดไฟฟา้ มีการแบง่ ออกเปน็ 2
ประเภท
นนั่ คือ หลอดไฟฟา้ ชนดิ อินแคนเดสเซนต์กับหลอดไฟฟ้าชนดิ
ฟลอู อเรสเซนต์

www.themegallery.com

หลอดไฟชนิดอินแคนเดสเซนต์

หลอดไฟฟ้าชนิดอินแคนเดสเซนต์ เป็นหลอดท่ีมีไส้ทามา
จากลวดทังสเตนทม่ี ีจุดหลอมเหลวสูงถงึ 3,655 องศาเคลวิน เพ่ือ
ยืดอายุการใช้งานของหลอดในการใช้งานจริง จะมีอุณหภูมิต่า
กวา่ นม้ี าก หลอดไฟอนิ แคนเดสเซนตม์ หี ลายชนิดดังน้ี คือ

หลอดไฟอินแคนเดสเซนต์ชนิดจีแอลเอส
(General Service Lamp, GLS)

หลอดไฟอินแคนเดสเซนต์ชนดิ เปลวเทียนและชนิดปงิ ปอง

www.themegallery.com

หลอดไฟอนิ แคนเดสเซนต์ชนิดพาร์ (PAR Lamp)

หลอดไฟฮาโลเจนแรงดนั ตา่ (Low Voltage Halogen)

หลอดไฟทงั สเตนฮาโลเจน (Halogen Tungsten Lamp)

หลอดไฟชนดิ ฟลูออเรสเซนต์

หลอดไฟชนดิ ฟลอู อเรสเซนต์ เรยี กว่า หลอดดสิ ชาร์จ (Discharge
Lamp) หมายถงึ เป็นหลอดไฟท่ีคายประจุไฟฟ้าได้ เป็นหลอดไฟทน่ี ิยมใช้
กนั มากเนื่องจากหาซ้อื ไดง้ ่าย มีราคาถูก ประหยัดไฟฟ้า

www.themegallery.com

วงจรไฟฟา้ ของหลอดฟลูออเรสเซนตช์ นดิ อุ่นไส้หลอด

รปู ท่ี 1.6 วงจรไฟฟ้าของหลอดฟลอู อเรสเซนตแ์ บบอนุ่ ไส้หลอด

www.themegallery.com

วงจรไฟฟ้าของหลอดฟลูออเรสเซนต์ แสดงดังรูปที่ 1.6
(ก) ประกอบดว้ ยหลอดฟลอู อเรสเซนต์ 1 หลอด สวิตช์ปิด – เปิด
1 ตัว สตาร์เตอร์ (Starter) 1 ตัว และบัลลาสต์อีก 1 ตัว
วงจรไฟฟา้ ท้ังหมดตอ่ เขา้ กบั แรงดนั ไฟฟา้ 220 โวลต์

www.themegallery.com

วงจรไฟฟา้ ของหลอดฟลอู อเรสเซนตช์ นดิ จดุ ติดทันทีและชนดิ จดุ ติดเร็ว

รปู ท่ี 1.7 วงจรไฟฟา้ ของหลอดฟลอู อเรสเซนตช์ นดิ จดุ ติดทนั ทแี ละชนดิ จดุ
ติดเร็ว

www.themegallery.com

วงจรไฟฟ้าของหลอดฟลูออเรสเซนต์ชนิดจุดติดทันทีและ
ชนดิ จุดติดเร็วน้ี แสดงดังรูปท่ี 1.7 มีรายละเอยี ดดังน้ีคือ
1. หลอดฟลอู อเรสเซนต์ชนิดจุดตดิ ทันที (Instant Start Lamp)
2. จะไมม่ กี ารใช้สตาร์เตอร์แต่อย่างใด
2. รูปท่ี 1.7 (ข) แสดงหลอดฟลูออเรสเซนต์ชนิดจุดติดเร็ว
(Rapid Start Lamp) ซง่ึ หลอดชนิดน้ีเป็นขั้วร้อน ไม่มีการใช้
สตาร์เตอร์เพราะบัลลาสต์เปน็ ชนิดมีขดลวดอนุ่ ไส้หลอดในตัว

www.themegallery.com

หลอดคอมแพคต์ฟลูออเรสเซนต์

หลอดคอมแพคต์ฟลอู อเรสเซนต์ (Fluorescent
Compact Lamp) เรียกง่ายๆ คือ หลอดไฟตะเกยี บ

www.themegallery.com

รปู ท่ี 1.8 หลอดตะเกียบแบบตา่ งๆ

www.themegallery.com

มี 3 แบบคือ วอร์มไวต์ คลู ไวต์ และเดย์ไลต์บัลลาสต์ในหลอดตะเกียบน้ี
มี 2 แบบ คือ แบบอเิ ล็กทรอนิกสก์ บั แบบธรรมดา

หลอดปรอทความดันสงู

หลอดปรอทความดนั สงู เรยี กว่าหลอดแสงจันทร์
หลอดปรอทความดนั สงู ใชก้ บั ไฟถนน ไฟทางเดิน โรงงานอตุ สาหกรรม
ที่มีเพดานสูงและอ่ืนๆ ตามต้องการ พัฒนาขึ้นมาแทนที่หลอดฟลูออเรส
เซนต์

www.themegallery.com

รูปที่ 1.9 หลอดปรอทความดนั สูง

www.themegallery.com

วงจรหร่ไี ฟของหลอดอินแคนเดสเซนต์

รปู ที่ 1.10 วงจรหร่ไี ฟของหลอดอินแคนเดสเซนต์ 1,000 วตั ต์

www.themegallery.com

วงจรหร่ีไฟ (Light Dimmer) ของหลอดอินแคนเดสเซนต์ แสดง
ดังรปู ที่ 1.10 อธิบายการทางานของวงจรได้ดงั นี้ คือ
1. วงจรหร่ไี ฟอาศัยหลกั การควบคมุ การหนว่ งเวลามาจดุ ชนวนให้ไตรแอค

ไดท้ างานนากระแสไฟฟ้า
2. อุปกรณ์ในการหน่วงเวลาประกอบตัวต้านทาน R 1 ตัวต้านทานปรับค่า
ได้ VR1 และตัวเก็บประจุ C1 อุปกรณ์ในการจุดชนวน (Trigger) คือ ได
แอค (Diac) และอุปกรณ์ท่ีทาหน้าที่เป็นสวิตช์ อิเล็กทรอนิกส์ความเร็วสูง
(High Speed Electronic Switching) ได้แก่ ไตรแอค (Triac)

www.themegallery.com

3. เมื่อปรับตัวต้านทานปรับค่าได้ VR1 ให้มีค่าความต้านทานท่ีต่าลง
ย่อมจะทาให้แรงดันที่ตกคร่อมตัวเก็บประจุ C1 มีค่าสูงข้ึน ทาให้ไดแอค
และไตรแอคทางานนากระแสไฟฟ้าได้สูงขึ้น ทาให้หลอดไฟ L1 สว่างมาก
ขน้ึ
4. เมื่อปรับตัวต้านทานปรับค่าได้ VR1 ให้มีค่าความต้านทานท่ีสูงขึ้น
ย่อมจะทาให้แรงดันที่ตกคร่อมตัวเก็บประจุ C1 มีค่าลดลง ทาให้ไดแอค
และไตรแอคทางานนากระแสไฟฟ้าได้น้อยลง หลอดไฟ L1 จึงสว่างได้
นอ้ ยลง
5. วงจรหรี่ไฟชุดน้ีสามารถนาไปใช้งานกับหลอดไฟอินแคนเดสเซนต์ได้
เปน็ อยา่ งดี

www.themegallery.com

ระบบแสงประกอบเสยี งภายในอาคาร

ระบบแสงสว่างพ้ืนฐานประกอบดว้ ยระบบการให้แสง
หลกั และระบบการให้แสงรอง มีรายละเอียดดงั นี้ คอื

• หมายถึง ระบบแสงสว่าง 2.ระบบการให้แสงรอง
เพอ่ื สะดวกในการทางาน (Secondary Lighting System)

1.ระบบการใหแ้ สงหลกั • เปน็ ระบบแสงเพ่ือทาให้
(Primary System) เกดิ ความสวยงามและมี
ศิลปะ

www.themegallery.com

ระบบแสงท่ีได้จากอุปกรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์

อปุ กรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่เปล่งแสง ได้แก่ ไดโอดเปล่งแสง
(Light Emitting Diode) เรียกสั้นๆ ว่าแอลอดี ี (LED, เล็ด)
เป็นอุปกรณ์สารก่ึงตัวนาที่มีขาใช้งาน 2 ขา คือ แอโนด
(Anode, A) กับแคโทด (Cathode, k) เม่ือนาแอลอดี ีไปใช้งาน
จาเป็นต้องมีตัวต้านทานมาทาหน้าท่ีจากัดกระแสให้กับระบบ
ของวงจรและจะตอ้ งจดั ไบอสั (Bias) ตรงให้กับแอลอดี ดี ้วย

www.themegallery.com

www.themegallery.com