The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Bahan Ajar Unggah Ungguh Basa Friska, pdf

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by zimraanzulma, 2023-10-02 15:00:15

Bahan Ajar Unggah Ungguh Basa Friska, pdf

Bahan Ajar Unggah Ungguh Basa Friska, pdf

Bahan Ajar Unggah-ungguh Basa Jawa Friska Ayu Utami SMK Negeri1 Adiwerna K E L A S X


Peserta didik dapat memahami penerapan unggah- ungguh bahasa jawa. Peserta didik dapat menentukan penerapan tingkat tutur bahasa jawa sesuai dengan unggah- ungguh. Peserta didik dapat berbicara dengan menerapkan unggah-ungguh basa Jawa C. TUJUAN PEMBELAJARAN BAHAN AJAR UNGGAH-UNGGUH BASA JAWA A. IDENTITAS Fase : E Mata Pelajaran: Basa Jawa Materi : Unggah-ungguh basa Jawa B. CAPAIAN PEMBELAJARAN Peserta didik mampu mengidentifikasi penggunaan Bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan unggah-ungguh basa untuk berbagai tujuan secara logistik, kritis dan kreatif. Peserta didik menelaah kaidah penggunaan Bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan unggah-ungguh basa. (C4) Peserta didik menyimpulkan kaidah penggunaan Bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan unggah-ungguh basa. (C5) Peserta didik mampu menerapkan secara lisan penggunaan Bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan unggah-ungguh basa. (P5) D. ALUR TUJUAN PEMBELAJARAN Faktual : Pengertian Basa, Pacelathon, Unggah-Ungguh Konseptual : Klasifikasi unggah-Ungguh Basa Prosedural : Cara menggunakan Unggah-Ungguh Basa Metakognitif : Menyimpulkan fungsi & makna pemakaian E. DIMENSI PENGETAHUAN Basa, power Point, Video Pacelathon Unggah-Ungguh Basa di lingkungan sosial


A. Fase 1 : Indentifikasi Masalah Materi Faktual Sumangga para siswa dipunmangertosi babagan pangerten dhasar babagan Basa, Pacelathon, ugi Unggah-Ungguh Basa. Kanthi maos saha mangertosi materi punika, ing pangajab mugi sedaya siswa saged ngginakaken unggah- ungguh basa kanthi trep ing madyaning bebrayan. Basa : Yaiku piranti kanggo medharake idhe utawa gagasaning manungsa. Basa iku bisa kaperang dadi loro yaiku lesan lan tulis. Pacelaton: yaiku guneman jumbuh karo keperluan utawa bab kang lagi kondhang. Ing jaman saiki guneman ora mung saran lesan wae, nanging uga bisa lumantar tuli kang ditemoni ing maneka medhia elektronik. Unggah-Ungguh Basa : Unggah-ungguh basa yaiku pranataning basa manut Lungguhing tatakrama utawa subasita. Unggah-ungguh uga kaprah diarani undha-usuk basa. Ing masyarakat Jawa kang njalari anane UnggahUnggah basa yaiku bab pangkat, kalungguhan, enom lan tuwa LINK VIDEO UNGGAH-UNGGUH BASA : https://www.youtube.com/watch?v=semZwMMOnxw


B. Fase 2 : Mengorganisasi Peserta Didik Materi Konseptual Miturut Sudaryanto lan Ekowardono (1993) njlentrehake basa ngoko kapilah dadi loro inggih punika ngoko lugu lan ngoko alus. Dene basa krama uga kapilah dadi loro inggih punika krama lugu lan krama alus. Kabeh tembung-tembunge nggunakake tembung ngoko Nggunakake ater-ater tripurusa ngoko (dak-, kok-, di-), panambang ngoko (- ku,-mu, -e, -ake) Tembung sesulih wong kapisan/utama purusa (kata ganti orang 1) nggunakake tembung aku, sesulih kapindho/madyama purusa (kata ganti orang 1) nggunakake tembung kowe, lan sesulih katelu/wasana purusa (kata ganti orang 3) nggunakake tembung dheweke. Unggah-ungguh Basa iku kaperang dadi 4, yaiku: 1. Ngoko Lugu Titikane basa ngoko alus yaiku: Nggunakake tembung-tembung ngoko kacampuran karma inggil Nggunakake ater-ater tri purusa ngoko ngoko (dak-, kok-, di-), panambang ngoko (-e, -ake) 2. Ngoko Alus Titikane basa ngoko alus yaiku:


Kabeh tetembungane nggunakake tembung-tembung karma Ater-ater di- dadi dipun-, panambang-ake dadi –aken, panambang –a/-ne/- ane dadi ipun Tembung sesulih wong kapisan/utama purusa (kata ganti orang 1)nggunakake tembung kula, sesulih kapindho/madyama purusa (kata ganti orang 1) nggunakake tembung sampeyan/panjenengan, lan sesulih katelu/wasana purusa (kata ganti orang 3) nggunakake tembung piyambakipun/panjenenganipun. Kabeh tetembungane nggunakake tembung-tembung krama kacampuran krama inggil Ater-ater di- dadi dipun-, panambang-ake dadi –aken, panambang –a/-ne/- ane dadi ipun Tembung sesulih wong kapisan/utama purusa (kata ganti orang 1)nggunakake tembung kula, sesulih kapindho/madyama purusa (kata gantiorang 1) nggunakake tembung sampeyan/panjenengan, lan sesulih katelu/wasana purusa (kata ganti orang 3) nggunakake tembung piyambakipun/panjenenganipun Titikan basa karma lugu yaiku: Titikan basa karma lugu yaiku: Tembung sesulih wong kapisan/utama purusa (kata ganti orang 1) nggunakake tembung aku, sesulih kapindho/madyama purusa (kata ganti orang 1) nggunakake tembung sampeyan/panjenengan, lan sesulih katelu/wasana purusa (kata ganti orang 3) nggunakake tembung piyambak/panjenengane. 3. Krama Lugu 4. Krama Alus


C. Fase 3 : Membimbing Penyelidikan Materi Prosedural Panganggone Unggah-Ungguh Basa Sapadha-padha wing wis kulina Ndhuwuran marang andhahan Wong kang wis tuwa marang sing enom Wong tuwa marang anake Guru marang muride Eyang marang putune Ngoko Lugu Sedulur enom marang sedulur tuwa Wong sing kaprenah tuwa marang wong enom sing drajate luwih dhuwur Ibu marang bapak sing wis ngoko-ngokoan amarga wis kulina Ngoko Alus Guneman marang wong kang durung pati akrab kayata wong W kang lagi kenal. ong tuwa marang wong enom W kang isih diajeni ong enom marang wong tuwa nanging ora pati ngajeni. Krama Lugu Bocah marangwong tuwa Siswa marang guru Wong enom marang wong kang luwih tuwa, sipate ngajeni banget Andhahan marang pimpinan Krama Alus


NGOKO LUGU “Kowe mau budhal sekolah numpak apa, Ton?”(bocah marang bocah) Simbah lagi turu Bapak lunga ing Semarang NGOKO ALUS “Bapak arep tindak jam pira menyang kantor?” (ibu marang bapak) “Daleme pak lurah adoh tenan ya, aku wis tau lunga mrana. Tekan kana, malah pak lurah tindak Kebumen.” KRAMA LUGU “Pak RT, wau wonten gethuk dipunsukani Pak Manto, mangga dipuntedha rumiyin mumpung taasih benter!” (warga luwih tuwa marang Pak RT kang luwih enom). KRAMA ALUS “Bapak Andi, panjenengan dipunaturi tindak dhateng acara pelepasan siswa!” (siswa marang guru) Unggah-ungguh Basa Jawa Unggah-ungguh basa, yaiku ragam basa utawa maneka warna basa sing duweni rubedan saka basa siji lan basa liyane. Biasane rubedan iku ditemtokake saka rubedan sikap sopan santun saka wong kasebut marang wong sing dijak ngomong uga saka bab apa kang diomongake. Ing basa Jawa, ngomong marang wong tuwa beda karo ngomong marang bocah cilik utawa seumuran. Lha tembung-tembung sing diucapake mau sing diarani unggah-ungguh. [1] Unggahungguh basa uga diarani pranataning basa manut lungguhing tata krama. Sawetara iku, tata krama yaiku samubarang kang ana sambung rapete karo wong kang lagi ngomong supaya runtut. Dadi dudutane, unggah-ungguh basa yaiku tata krama utawa kpriye carane manungsa cecaturan marang wong liya. sumber: https://jv.wikipedia.org/wiki/Pasinaonan_Unggah-Ungguh_Basa Tuladha


Dudutan : Unggah-ungguh basa Jawa iku mujudake adat sopan santun ing basa Jawa. Adat sopan santun bisa mratelakake pribadine wong Jawa lan bebrayan Jawa lumantar tatakrama lan subasita. Tatakrama mapan ana ing basa utawa pangucap. Subasita mapan ing tindak-tanduk utawa patrap. Kekarone ing pasrawungan bisa dipilahake, nanging ora bisa dipisahake. Pangucap lan patrap tumrape wong Jawa kudu bisa milih lan milah lumantar unggah-ungguh basa. Relevansi : Kanthi nggunakake basa kang bener miturut unggah-ungguh ing sekolah, para siswa bisa nggawa kawruh babagan basa iki menyang ngomah. Ing pangajab, mugya siswa bisa praktik langsung matur marang wong tuwane kanthi basa krama alus kang trep, sanajan sithik mbaka sithik ananging manawa ajeg, bisa ndadekake prigel nalika micara. E. Fase 5 : Menganalisis & Mengevaluasi D.Fase 4 : Mengembangkan & Menyajikan Hasil Karya Fungsi lan paedahe ngunakake Unggah-ungguh basa Jawa yaiku para siswa bisa dadi siswa kang ora mung pinter anggone nggolek ilmu, nanging uga pinter bab basa, bisa ngajeni wong liya, wong sing luwih tuwa. Amarga, ing jaman modern saiki wus langka babagan patrap. Akeh wong pinter, nanging sithik kang nduweni patrap, tindak tanduk, subasita kang apik. Materi Metakognitif


Daftar Pustaka Rahmayanti, Diana. Pembelajaran Materi Unggah-Ungguh Basa Jawa Dalam Kemampuan Berbicara Sopan Santun Peserta Didik Kelas IV MIMA 35 Nurul Ulum Ambulu Tahun Pelajaran 2020/2021. Diss. Universitas Islam Negeri Kiai Haji Achmad Siddiq Jember, 2021. Darmayanti, Riski Yulia, and Heru Subrata. "PENGEMBANGAN MEDIA KOMIK DALAM PEMBELAJARAN UNGGAH-UNGGUH BAHASA JAWA RAGAM BAHASA NGOKO DAN KRAMA PADA SISWA KELAS IV." Penelitian Pendidikan Guru Sekolah Dasar (2021). Nazhiroh, Siti Ainun, Muhamad Jazeri, and Binti Maunah. "Pengembangan Multimedia Interaktif E-Komik dalam Meningkatkan Hasil Belajar Bahasa Jawa." Jurnal Ilmiah Profesi Pendidikan 6.3 (2021): 405-411. Taflihiyah, Anis dan Diyah Kusumaayu Cahyaningrum. 2022. Sinau Basa Jawa. Klaten: CV. Gita Buana. Setiawan, Heri. 2015. Mumpuni Basa Jawa. Surakarta: PT.Tiga Serangkai. Sunardi. 2018. Kridha Basa Jawa. Klaten: CV. Gita Buana. Widodo, Agus. 2017. Kridha Basa Jawa. Klaten: CV. Gita Buana. Yatmana, Sudi dkk. 2015. Kabeh Bisa Basa Jawa. Jakarta: Yudhistira. https://jv.wikipedia.org/wiki/Pasinaonan_Unggah-Ungguh_Basa https://www.youtube.com/watch?v=semZwMMOnxw Harjawiyana, Haryana, dan Theodorus Supriya. 2001. Kamus UnggahUngguh Basa https://www.canva.com/design/DAFwHwYuTHA/LcoYtwq4V5HPEPL_lj0VQ/edit JURNAL https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/piwulang/article/view/13956 Nurcahyaningrum, D. R. (2018). Pengembangan Buku Pengayaan Dialog Di Lingkungan Keluarga Berbasis Unggah-Ungguh Untuk Siswa Smp Di Kabupaten Semarang. Piwulang: Jurnal Pendidikan Bahasa Jawa, 6(1), 1-6.


Click to View FlipBook Version