สอนพื้นฐานที่ควรรู้ เกี่ยวกับ โปรแกรม MAYA

สอนพน้ื พน้ื ฐานทค่ี วรรู้ เกย่ี วกบั
โปรแกรม MAYA ด้วยโปรแแกรม

MAYA 2022

อา่ นท�ำความเขา้ ใจงา่ ยเหมาะส�ำหรบั ผู้
ท่มี คี วามสนใจ เรมิ่ ป้ั นโมเดล 3 มิติ
ด้วยโปรแกรม maya

จดั ทำ� โดย กฤตนิ วนิ จิ สร

บทนำ�

หนงั สอื เลม่ น้ีจดั ทำ� ขน้ึ เพอ่ื ใหค้ วามรผู้ ทู้ ต่ี อ้ งการเรยี นรกู้ ารใชโ้ ปรแกรม maya ดว้ ยการสอนสรา้ งโมเดล 3 มติ ิ
แบบอยา่ งงา่ ยสำ� หรบั ผเู้ รมิ่ ตน้ หนงั สอื เลม่ น้ีจะพาผอู้ า่ นไปทำ� ความรจู้ กั การใชง้ านเครอ่ื งมอื เบอ้ื งตน้ ท่ี ใชบ้ อ่ ย การ
ขน้ึ รปู โมเดลและการลงสี ผจู้ ดั ทำ� หวงั วา่ หนงั สอื เลม่ น้ี จะเป็นประโยชน์แกผ่ ทู้ ต่ี อ้ งการเรม่ิ ศกึ ษา และน�ำไปประยกุ ต์
ใชใ้ นอนาคต

สารบญั

สว่ นการทำ� งานต่างๆ ของโปรแกรม Maya 1
ขอ้ ควรรเู้ บอ้ื งตน้ และการใชง้ านชดุ เครอ่ื งสำ� หรบั จดั การวตั ถุ 2
ทำ� ความเขา้ ใจเกย่ี วกบั มมุ กลอ้ งในโปรแกกรม Maya 3
เร่ิมต้นท�ำความรุ้จักการสร้างโมเดล 3 มิติ 4
mode การท�ำงานแบบคราวๆ ของโปรแกรม Maya 7
สอนสร้างโมเดลแก้วกาแฟแบบอย่างง่าย 8

บทที่ 1 ทำ� ความรู้จกั กบั การใชง้ านเครอ่ื งมอื เบอ้ื งต้น

ทำ� ความรู้จกั กบั หนา้ ต่างเมนู
การใชเ้ คครอื่ งมอื สำ� เรจ็ รูปต่าง
รู้จกั เครอ่ื งมอื ทใ่ีชบ้ ่อย

1 5

ส่วนการทำ� งานต่างๆ ของโปรแกรม Maya

1

2

3
6

4
7

1.แถบเมนู Menu bar เป็นแถบรวมตำ� สงั่ ใชง้ านทงั้ หมด โดยมลี กั าณะเหมอื นกบั ซอฟแวรอ์ น่ื ๆ ทวั้ ไปโดย
เลอื กคำ� สงั่ จากแถบเมนูแลว้ จะแสดงตำ� สงั่ ยอ่ ยในแต่ละแคบเมนูทแ่ี ตกตา่ งกนั ออกไป
2.แถบชนั้ วาง Shelf ใชส้ ำ� หรบั จดั เกบ็ เครอ่ื งมอื หรอื คำ� สงั่ เมนู โดยแบง่ เครอ่ื งมอื ตำ� สงั่ ออกเป็นหวั ขอ้ หรอื
หมวดหมตู่ ่างๆ ตามลกั ษณะการใชง้ าน
3.ชดุ เครื่องมอื ท่ีใช้สำ� หรบั จดั การกบั วตั ถุ ใชส้ ำ� หรบั เลอื กคำ� สงั่ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกกบั การคมุ พน้ื ทก่ี ารทำ� งาน
4.ป่ มุ สำ� หรบั แสดงหน้าจอแบบต่างๆ ใชส้ ำ� หรบั การเลอื กแบง่ หน้าจอของพน้ื ทก่ี ารทำ� งานออกเป็นสว่ นๆ
เพอ่ื ใหเ้ หมาะสมกบั ผใู้ ชง้ านแต่ละคน ยกตวั อยา่ งเชน่ แบง่ หน้าจอพน้ื ทก่ี ารทำ� งานออกเป็น 2 สว่ น หรอื 4
สว่ น
5.แถบไอคอนเครอื่ งมือมาคราฐาน ใชส้ ำ� หรบั เลอื กคำ� สงั่ พน้ื ฐานทวั่ ไปตวั อยา่ ง ยกตะวอยา่ งเชน่ คำ� สงั่
สรา้ งไฟล์ (new scence) คำ� สงั่ เปิดไฟล์ (open scence) คำ� สงั่ บนั ทกุ ไฟล์ (save) ดว้ ยการเลอื กจากไอคอน
แทนกาเลอื กจากเมนู
6.แถบ Channel box/layer editor เป็นแถบเสรมิ การทำ� งานสำ� หรบั จดั การในสว่ นของการวางตำ� แหน่ง
ขนาดคณุ สมบตั ขิ องวตั ถุ นอกจากน้ียงั รวมถงึ การจดั การเลเยอร์
7.ส่วนพืน้ ที่การทำ� งาน เป็นสว่ นทใ่ี ชใ้ นการจดั การกบั วตั ถุทส่ี รา้ งโดยซอฟแวรม์ ายา

2

ขอ้ ควรรู้เบอ้ื งต้น และการใชง้ านชุดเครอื่ งสำ� หรบั จดั การวตั ถุ

กอ่ นทจ่ี ะเรมิ่ ตน้ เรยี นรใู้ นขนั้ ต่อไป ควรทจ่ี ะรเู้ กย่ี วกบั แกน 3 มติ ิ X Y Z
ทเ่ี ป็นตวั กำ� หนด ความ กวา้ ง ความยาว ความลกึ ตามลำ� ดบั การจะปัน้
โมเดล 3 มติ คิ วรคำ� นึงทศิ ทางของแกนน้ีอยเู่ สมอ โดยควรจะใหด้ า้ น
หน้าของตวั โมเดลหนั ไปทางแกน z เสมอ และแกน 3 มติ ขิ องโปรแกรม
Maya จะอยทู่ ม่ี มุ ซา้ ยลา่ งของ ส่วนพืน้ ท่ีการทำ� งาน เสมอ
Move tool เป็นเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชส้ ำ� หรบั เคลอ่ื นยา้ ยวตั ถุ
ไปในตามแกน X Y Z ตามสขี องลกู ศรทต่ี รงกบั สขี อง
แกน 3 มติ แิ ละสามารถเคลอ่ื นยา้ ยแบบ อสิ ระไดโ้ ด
ยการคลก๊ิ ซา้ ยคา้ งทก่ี ลอ่ งสเ่ี หลยี มแลว้ ลากไปตาม
ตอ้ งการ หรอื กดป่มุ W บนคยี บ์ อรด์

Rotate tool เป็นเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชส้ ำ� หรบั หมนุ วตั ถุไปในตามแกน X Y Z ตามสขี องวงกลมดา้ นในทต่ี รงกบั สขี องแกน 3 มติ ิ
และสามารถหมนุ แบบอสิ ระไดโ้ ดยการคลก๊ิ ซา้ ยคา้ งทว่ี งกลมสหี ลอื งทอ่ี ยดู่ า้ นนอกสดุ แลว้ ลากไปตามตอ้ งการ หรอื กดป่มุ
E บนคยี บ์ อรด์

3

Scale tool เป็นเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชส้ ำ� หรบั ขยายหรอื ยอ่ ขนาดวตั ถุไปในตามแกน X Y Z ตามสขี องกลอ่ งสเ่ี หลย่ี มทต่ี รงกบั สี
ของแกน 3 มติ แิ ละสามารถยอ่ ขยายยแบบ อสิ ระไดโ้ ดยการคลก๊ิ ซา้ ยคา้ งทก่ี ลอ่ งสเ่ี หลย่ี มสหี ลอื งทอ่ี ยดู่ า้ นนในสดุ แลว้ ลาก
ไปตามตอ้ งการ หรอื t

ทำ� ความเขา้ ใจเกย่ี วกบั มุมกลอ้ งในโปรแกกรม Maya

การปัน้ โมเดล 3 มติ กิ ารเลอิ กใชม้ มุ กลอ้ งใหเ้ หมาะสมกบั การทำ� งานเป็นสง่ิ สำ� คญั แตส่ ำ� หรบั ผเู้ รม่ิ ตน้ ควรทจ่ี ะเขา้ ใจมมุ
กลอ้ งทงั้ 4 แบบในโปรแกรม คอื มมุ Top ดา้ นบน มมุ front ดา้ นหน้า มมุ side ดา้ นขา้ ง และ มมุ perspective ทจ่ี ะเป็น
มมุ มองแบบ 3 มติ ิ โดยสงั เกตไดง้ า่ ยๆวา่ หน้าต่างทใ่ี ชอ้ ยเู่ ป็นมมุ ไหนจากลกู ศรทช่ี ต้ี ามภาพดา้ นลา่ ง และสามารถสปั
เปลย่ี นมมุ กลอ้ งไดจ้ าก แถบ ป่มุ เลอื กหน้าจอการทำ� งานทางดา้ นซา้ ย หรอื กดป่มุ space bar 1 ครงั้ แลว้ ปลอ่ ย เพอ่ื
เปลย่ี นมมุ กลอ้ งไดร้ วดเรว็ ยง่ิ ขน้ึ

4

เร่ิมต้นท�ำความรุ้จกั การสร้างโมเดล 3 มติ ิ

เรม่ิ ตน้ ให้ ทำ� การสรา้ ง 4 เหลย่ี มโดยคลก๊ิ ทเ่ี ครอ่ื งมอื Polygoncube ทอ่ี ยใู่ น แถบชนั้ วาง Shelf 1 ครงั้ จะสรา้ ง
ลกู บาศก์ ขน้ึ โดยทเ่ี ราสามารถขยายหรอื ทำ� อะไรก๊ได้ ขนั้ แรกใหล้ อง หมนุ่ หน้าจอโดยการ กด alt คา้ งไว้ ตามดว้ ยค
ลก๊ิ เมา้ สซ์ า้ ยแลว้ ลาก เพอ่ื หมนุ ขน้ึ ท่ี 2 ให้ กด alt คา้ งไว้ ตามดว้ ยคลก๊ิ เมา้ สก์ ลางบรเิ วณลกุ กลง้ิ เมา้ ส์ และซมู เขา้
ออกดว้ ยการ หมนุ ลกู กลง้ิ เมา้ ส์

ขนั้ ตอนท่ี 2 ใหท้ ำ� การสรา้ งทรงกลม ขน้ึ มา
โดยคลก๊ิ ทเ่ี ครอ่ื งมอื Polygon sphere
ทอ่ี ยใู่ น แถบชนั้ วาง Shelf 1 ครงั้ จะสรา้ ง
ลกู บาศก์ ขน้ึ 1 ชน้ิ ใหย้ อ่ ใหเ้ ล๊กลง

ในกรณที ก่ี ด สรา้ ง Polygon sphere แลว้
ไมม่ อี ะไรเกดิ ขน้ึ บนหน้าจอ ใหก้ ด เลข 4
บนคยี บ์ อรด์ เพอ่ื เป็นการเปลย่ี นโหมด
เป็นโหมดเสน้ ทำ� ใหเ้ หน็ โมเดลทซ่ี อ้ นกนั
อยไู่ ด้ และใหค้ ลก๊ิ ลากออกมา

5

เมอ่ื ลากออกมาแลว้ ใหก้ ด เลข 5 บนคยี บ์ อรด์ เพอ่ื เปลย่ี นกลบั ไปโหมดเดมิ

ขนั้ ตอนต่อมาใหล้ องน�ำทรงกลมไปตอ่ กบั จดุ มมุ ของ
ลกู สาศก์ โดยการใช้ move tool หรอื ป่มุ W บน
คยี บ์ อรด์ จากนนั้ ใหก้ ดป่มุ V คา้ งไวใ้ หส้ เ่ี หลย่ี มตรง
กลางของทรงกลม กลายเป็นวงกลมแลว้ ลาก ไปชดิ
กบั มมุ ของลกู สาศก์ เพอ่ื เป็นการ snap
ขนั้ ตอนตอ่ ไป จะเป็นการ copy โมเดล โดยการคลกิี ท่ี ทรงกลมแลว้ กด ctrl คา้ งแลว้ ตามดว้ ย D บนคยี บ์ อรด์ เมอ่ื ทำ� จาม
ขนั้ ตอนแลว้ โมเดลจะซอ้ นกนั อยใู่ หท้ ำ� การกด ป่มุ W แลว้ ต่อดว้ ยทำ� การ snap และใหท้ ำ� ซ้ำ� ใหค้ รบ 8 มมุ

ต่อมาจะเป็นการสรา้ ง greoup ของโมเดลหลายชน้ิ ใหอ้ ยใู่ นกลุม่
เดยี วกนั เพอ่ื เพม่ิ วึ ามสะดวกในการเลึ น่ื ยา้ ยหรอื ขยายโดยการคล๊กื
เมา้ คา้ งแลว้ ลากคมุ โมเดลทงั้ หมด จากนนั้ ใหก้ ด ctrl คา้ งแลว้ ตาม
ดว้ ย G บนคยี บ์ อรด์ เพอ่ื เป็นการสรา้ ง group

6

การคลก๊ิ เลอื กโมเดลท่ี Group ไวแ้ ลว้ ทำ� ไดโ้ ดยการไปท่ี แถบเมนู Menu bar ทอ่ี ยดู่ า้ นบน แลว้ ไปทค่ี ำ� สงั่ Window จาก
นนั้ ไปเลอื กทห่ี วั ขอ้ Outliner เพอ่ื เป็นการเปิดหน้าตา่ ง Outliner ขน้ึ มา โดยในหน้าต่าง Outliner จะแสดงใหเ้ หน็ วา่ ใน
พน้ื ทก่ี ารทำ� งาน วา่ มอี ะไรอยบู่ า้ ง

ใหค้ ลกิ เลอื กไปท่ี Group ในหน้าตา่ ง Outliner จะเป็นการเลอื กโมเดลทอ่ี ยใู่ น Group และ สามารถ copy โมเดลทงั้
Group กไ็ ดเ้ ชน่ กนั

7

mode การท�ำงานแบบคราวๆ ของโปรแกรม Maya

การเลอื ก mode การทำ� งานในสว่ นต่างๆของโปรแกรมทช่ี ว่ ยในการสรา้ งโมเดล 3 มติ ิ จะมใี ชบ้ อ่ ยเบอ้ื งตน้ อยุ่ 4
mode คอื face mode,vertex modde,odject mode และ edge mode โดยเมอ่ื เปิดใชง้ านโปรแกรมมาจะอยุ่ ใน
odject mode เสมอ
odject mode คอื mode การทำ� งานทจ่ี ะเป็นการปรบั เลอ่ื น ขยบั โมเดลโดยภาพรวม
face mode คอื การปรบั แตง่ พน้ื ผวิ ของโมเดล
edge mode คอื การปรบั แต่งเสน้ ทอ่ี ยบุ่ นตวั โมเดล
vertex mode คอื การเพมิ่ จดุ และปรบั แตกจดุ ตา่ งๆ เพอ่ื ใหต้ วั โมเดลมคี วามละเอยี ดมากยง่ิ ขน้ึ
การทจ่ี ะเปลย่ี น mode ไดน้ นั้ ทำ� ไดโ้ ดยการ คลกิี ขวาคา้ งไวแ้ ลว้ เลอ่ื นเมา้ สเ์ พอ่ื เปลย่ี น mode

บทท่ี 2 เรมิ่ ต้นการลองสร้างโมเดล 3 มติ แิ บบงา่ ย

สอนการสร้างโมเดลแก้วน้�ำ
สอนการลงสีโมเดลแบบอย่างง่าย

8

การสรา้ งโมเดลแบบเบอ้ื งตน้ ทจ่ี ะทำ� การสอน โดยจะสรา้ งโมเดลแกว้ กาแฟสขี าว
ขนั้ ตอนท่ี 1 ใหท้ ำ� การ สรา้ งตวั polygon ทรงกระบอก แลว้ ปรบั ตงั้ คา่ หน้าตา่ งดา้ นขวาในภาพ โดยปรบั คา่ ตา่ งๆ ตามชอ่ ง
Polycylender1

ขนั้ ตอนท่ี 2 ใหเ้ ปลย่ี น mode ไปท่ี face mode จากนนั้ คลก๊ิ เลอื ก พน้ื ผวิ ดา้ นบนสดุ ของตวั โมเดล แลว้ กด
ป่มุ delete บนคบี อรด์

9

ขนั้ ตอนท่ี 3 ใหป้ รบั มมุ กลอ้ งไปทด่ี า้ นลา่ งของตวั โมเดล จากนนั้ ใหค้ ลกิี เลอื กพน้ื ผวิ ดา้ นลา่ งแลว้ กด Ctrl + E แลว้ ปรบั
ขนาดใหเ้ ล๊กลงตามภาพ

ขนั้ ตอนท่ี 4 ใหก้ ดป่มุ G เพอ่ื เป็นการใชค้ ำ� สงั่ เดมิ ซ้ำ� ปรบั ขนาดใหเ้ ลก็ ลงและใชค้ ำ� สงั่ Move tool จากนนั้ ใหใ้ ชล้ กุ ศรแกน
Y ปรบั ใหส้ งู ขนั้ เพอ่ื ทำ� กน้ แกว้

10

ขนั้ ตอนท่ี 5 ใหป้ รบั mode กลบั ไปท่ี object mode แลว้ กด Ctrl + E แลว้ ปรบั คา่ Thickness ท่ี 0.3ตามภาำ�พดา้ นลา่ ง
แลว้ กด Enter เพอ่ื เป็นการทำ� ตวั โมเดลใหม้ คี วามหนา

ขนั้ ตอนท่ี 6 เมอ่ื เพมิ่ ความหนาของแกว้ แลว้ ให้ เปลย่ี นไปท่ี Edge Mode แลว้ ดบั เบล้ิ คลก๊ิ ทเ่ี สน้ ของขอบแกว้ เพอ่ื เป้นการ
เลอื กเสน้ รอบวงทงั้ หมด แลว้ ปรบั ความหา่ งของเสน้ ใหเ้ ป็นตามภาพดา้ นลา่ งดว้ ย move tool

ขนั้ ตอนท่ี 7 ใหว้ สลบั ไปท่ี Face mode คลกิี เลอื กชอ่ งสเ่ี ปลย่ี มตามภาพ แลว้ ไปทค่ี ำ� สงั่ Bridge ทอ่ี ยบู่ นแถบดา้ นบน
แลว้ ใหเ้ ปลย่ี นชอ่ งลา่ งสดุ ขอหน้าต่างทข่ี น่ี มา ไปท่ี Blend แลว้ ปรบั คา่ Divisions ไปท่ี 6 เพอ่ื ทำ� หแู กว้

11

ขนั้ ตอนท่ี 8 ใหไ้ ปทห่ี น้าตา่ ง Rendering ทแ่ี ถบดา้ นบน และใหค้ ลกิี เลอื กทค่ี ำ� สงั่ lambert แลว้ ทด่ี ทู ห่ี น้าต่างดา้ นขวา
ขนั้ ตอนท่ี 9 เมอ่ื ปรากฏหน้าตา่ งดา้ นขวาดงั น้ี ถา้ หากไมแ่ สดง
หน้าต่างดงั น้ี ดใู ชล้ กู ศรทแ่ี ถบดา้ นบน เพอ่ื หน้าหน้าต่าง lambert
จากนนั้ ใหก้ ดท่ี color เพอ่ื เปลย่ี นสไี ดต้ ามตอ้ งการ และเมอ่ื เลอื กสี
ไดต้ ามตอ้ งการแลว้ ใหก้ ดป่มุ เลข 2 บนคยี บ์ อรด์ เพอ่ื เป็นการ
smooth โมเดล

เรยี นรู้การใชง้ านโปรแกรมmayaซงึ่ เป็น
ซอฟต์แวร์ทน่ี มิ ยมใชง้ านด้วยความครบเครอื่ ง
ของตวั ซอฟต์แวร์ทง้ั การสร้างภาพ3มติ ิ
และภาพเคลอ่ื นไหว3มติ ิ
หนงั สอื ทจ่ี ดั ทำ� ขน้ึ มาในครง้ั นม้ี แี หลง่ อ้างองิ จาก
หนงั สอื สร้างและจดั การแบบจำ� ลอง 3 มติ ดิ เวย
โปรแกรม MAYA 2017

ประวตั ผิ ูจ้ ดั ทำ�
นาย กฤตนิ วนิ จิ สร
นกั ศกึ ษา ระดบั ชนั้ ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ชน้ั สูง 2.1 สาขาวชิ าคอมพวิ เตอร์กราฟิก
วทิ ยาลยั พณชิ ยการเชตุพน กรุงเทพมหานคร
งานออกแบบหนงั สอื
เป็นส่วนหนงึ่ ของรายวชิ า การออกแบบสอ่ื สง่ิ พมิ พด์ จิ ทิ ลั (30308-2104)
ครูประจำ� รายวชิ า นายธนสิ ร คงสมบูรณ์