สอนเรื่องการอ่านจับใจความสำคัญ

การอ่านจับใจความส าคัญ การอ่านเป็ นทกัษะที ่ท าใหไ้ดร้บัรูข้อ้มูลข่าวสารต่าง ๆ ข่าวสารเหล่านี ้ ล้วนเป็ นประโยชน์และมีบทบาทส าคัญต่อการด าเนินชีวิตของคนทุกเพศทุกวัย ดงันั ้นการรบัขา่วสารอยา่งมปีระสทิธภิาพ ผูร้บั สารตอ้งฝึกทกัษะการอ่านจับใจความ ส าคญัเพือ่สามารถน าความรูแ้ละความทีม่คีุณค่ามาใชใ้หเ้กดิ ประโยชน์ต่อตนเอง และสังคม

ความหมายของการอ่านจับใจความส าคัญ การอ่านจบัใจความส าคญัค ื อ การอ่านเพ ื ่อคน ้ หาสาระ ของเร ื อ่งท ี ่ผูเ ้ ข ี ยนตอ ้ งการสื ่อ โดยในย่อหน ้ าหน ึ ่ง ๆ จะมีใจความ ส าคัญเพ ี ยงใจความเด ี ยว นอกจากนั ้นเป็ นพลความหร ื อส่วน ท ี ข่ยายใจความสา คญั ใหช้ ดัเจนข ึ น้

ความส าคัญของการอ่านจับใจความส าคัญ เป็นพืน้ฐานของการอ่าน สามารถน าไปต่อยอดเป็นการวเิคราะหแ์ละประเมินค่า เรือ่งทีอ่ ่านได้เพราะการอ่านเพือ่จบัใจความส าคญัท าใหท้ราบขอ้มูลเบือ้งตน้ว่า เป็นเรือ่งเกีย่วกบัอะไร หรอื ใคร ทา อะไร ที ่ไหน เมือ่ ไร ทา ไม และอย่างไร เป็ นการน าความรู ้ไปใช ้ในชีวิตประจ าวัน การอ่านจับใจความส าคัญท าให้ทราบ ความคดิและความรูท้ีผ่ ูเ้ขยีนถ่ายทอด เมือ่น าสารที ่ไดม้าวเิคราะห์และประเมินค่า ก็สามารถเลอืกสรรสิ ่งที ่ เป็นประโยชนม์าใชใ้นชวีติ ประจา วนัได้ เป็นการรบัทราบขอ้มูลในระยะเวลาสั ้น การอ่านจับใจความส าคญ ั เป็นการอ่านครา่ว ๆ เพื ่อคน้หาใจความส าคญัที ่สุด ผูอ้่านจึงใช ้เวลา ในการอา่นสัน้และรบั สารไดต้รงประเด็น 1 2 3

หลักการอ่านจับใจความส าคัญ การอ่านจับใจความส าคัญ ผูอ้า่นควรมหีลกั ปฏบิตั ใินการอา่น ดงันี ้ 1. อา่นเรือ่งใหจ้บ และท าความเขา้ใจเนือ้หาทั ้งหมดของเรือ่งนั ้น ๆ 2. อ่านอีกครั ้ง เพื ่อพิจารณาขอ้ความในแต่ละย่อหน้าเพื ่อคนหา ้ ใจความส าคัญหลัก 3. น าใจความส าคัญในแต่ละย่อหน้ามาเรียบเรียงด้วยส านวนภาษา ของตนเองใหไ้ดเ้นือ้ความทีส่ ัน้กระชบัครบถว้น และชดัเจน 4. ทบทวนเนื ้อหาที ่ เรยีบเรยีงขึน้ใหม่ว่ามีใจความส าคญัครบถ้วนหรือไม่ รวมถึงพิจารณาความถูกต้องเหมาะสมของภาษา 5. ถา้เรื ่องที ่อ่านมีลักษณะเป็ นเรื ่องราวที ่มีตัวละคร ควรตั ้งค าถาม ที ่ เกี ่ยวกบัเรือ่งที ่อ่านว่า มีใคร ท าอะไร ที ่ไหน เมื ่อไร ท าไม และอย่างไร เพื ่อให้ จบัใจความส าคญั ได้และน าคา ตอบมาเรยีบเรยีงใหไ้ดใ้จความทีค่รบถว้นสมบูรณ์

เทคนิค 5W1H เป็นเทคนิคการตั ้งค าถามที ่สามารถพฒันาการอ่านจบัใจความส าคญัซึ ่งใช ้ ส าหรบัการอา่นเรือ่งทีม่ตีวัละคร หรอืมบีุคคลในเรือ่ง เชน่นิทาน นวนิยาย เรือ่งสัน้ขา่ว เป็นตน้ เทคนิคการตั ้งคา ถาม 5W1H ประกอบไปด้วย 1. Who (ใคร) หมายถงึตวัละครหลกัในเรือ่งนั ้น ๆ 2. What (ท าอะไร) หมายถงึตวัละครเหล่านั ้นทา อะไรบา้ง 3. Where (ทีไ่หน) หมายถงึ สถานทีท่ี ่ เกดิเหตกุารณ์หรอืสิ ่งทา นั ้นอยู่ที ่ไหน 4. When (เมือ่ ไร) หมายถงึเรือ่งราวเกดิขึน้ เมือ่ ไร 5. Why (ท าไม) หมายถึงสิ ่งที ่ตวัละครท านั ้น ท าดว้ยเหตุผลใด ท าไมจึงได้ท า สิ ่งนั ้น หรอืเกดิเหตกุารณน์ั ้น ๆ 6.) How (อย่างไร) หมายถงึตวัละครนั ้นสามารถท าทุกอย่างใหบ้รรลุผลได้อย่างไร เหตกุารณ์หรอืสิ ่งทีท่า นั ้นทา อย่างไรไดบ้า้ง และผลเป็นอย่างไรบา้ง ลักษณะของการอ่านจับใจความส าคัญ โดยใช้เทคนิค 5W1H

ตั้งค ำถำม เรื่องที่อ่ำนว่ำ มีใคร ท ำอะไร ที่ไหน เมื่อไร ท ำไม และอย่ำงไร . (เทคนิค 5W1H) 1 2 ข ั น้ตอนการอา่นจบ ัใจความส าคญ ั โดยใช้เทคนิค 5W1H อ่ ำนเ รื่อ ง รำวตั้งแต่ต้นจนจบแล ะ ท ำควำมเข้ำใจเนื้อหำทั้งหมด น ำสิ่งที่อ่ำนมำสรุป โดยเรียบเรียงใจควำม ส ำคัญใหม่ด้วยส ำนวนของตนเอง 4 อ่ำนอีกครั้งเพื่อทบทวนเรื่องรำวและเก็บ รำยละเอียดเพิ่มเติม 3 มี4 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้

ตัวอย่าง การอ่านจับใจความส าคัญข้อความ โดยใช้เทคนิค 5W1H ทุกวันหยุดพ่อจะตื่นแต่เช้า เข้าสวนเก็บผักไปขายที่ตลาด และถ้าหากขายไม่หมด ก็จะเก็บผักใส่ถุงแช่ตู้เย็น เพื่อน าไปฝากเพื่อนที่ท างานในวันจันทร์ Who (ใคร) : What (ท าอะไร) : Where (ที ่ไหน) : When (เมือ่ ไร) : Why (ท าไม) : How (อย่างไร) : พ่อ เก็บผัก สวน วันหยุด ตอ้งการน าผกัไปขายทีต่ลาด หากขายผักไม่หมดก็จะเก็บใส่ถุงแช่ตู้เย็น เพือ่น าไปฝากเพือ่นทีท่ างานในวนัจนัทร์

นิทานเร ื อ่ง กระตา่ยกบ ั เตา่ กาลครั ้งหนึ ่ง มีกระต่ายตัวหนึ ่งวิ ่งเร็วมาก และด้วย ทีม่นัวิ ่งเรว็มนัจงึชอบดูถูกสตัวอ์ืน่ๆ ที ่วิ ่งชา้กว่ามนัและก็มั ่นใจ ว่า ไม่มผีูใ้ดทีจ่ะชนะมนัแน่นอน ในเชา้วนัหนึ ่งมนัไปพูดจาเยาะเยย้เต่าตวัหนึ ่งว่า “เจ้าน่ะ คลานตว้มเตีย้มแบบนี ้ เมือ่ ไหรจ่ะไปถงึทีห่มายล่ะ ฮ่า ฮ่า” เต่าก็ไม่พอใจ และพูดตอบเจ้ากระต่ายไปว่า “เจ้าน่ะ มัวแต่ หลงตวัเอง เจา้ก็ไดแ้ต่ถากถางคนอืน่ ไปวนัๆ ” เมื ่อเจ้ากระต่าย ไดย้นิเตา่ตอบแบบนั ้นก็ไม่พอใจ มนัจงึทา้เจา้เตา่วิ ่งแขง่กนั ตัวอย่าง การอ่านจับใจความส าคัญข้อความ โดยใช้เทคนิค 5W1H

เมื ่อการแข่งขันเริ ่มตน้ขึน้กระต่ายก็ วิ ่งน าหน้าเจา้เต่าไป แต่เมื ่อวิ ่งไปไดถ้ ึงครึ ่งทางมัน ก็เกิดชะล่าใจว่ายังไงก็ชนะเจ้าเต่าแน่นอน มึนจึง นอนงีบหลับอยู่ข้างทางใต้ต้นไม้ใหญ่ เจ้า เต่าก็ยังคงคลานต้วมเตี ้ยมจาก จุดเริม่ตน้ไปเรือ่ย ๆ อย่างไม่ย่อทอ้จนมันเข้าใกล้ เสน้ ชยัและในขณะเดียวกนัเจา้กระต่ายไดต้ ื ่นขึน้ เห็นเจ้าเต่าก าลังจะคลานเข้าเส้นชัย มันจึงรบีวิ ่ง อยา่งรวดเรว็เพือ่ ไปถงึชยัชนะ แต่มันก็สายไปเสียแล้ว เพราะว่าเจ้าเต่าได้ คลานเข้าเส้นชัยเสียก่อน ท าให้การแข่งขันในครั ้งนี ้ เต่าเป็ นผู้ชนะ

Who (ใคร) : What (ท าอะไร) : Where (ที ่ไหน) : When (เมือ่ ไร) : Why (ท าไม) : How (อย่างไร) : ตัวอย่าง การอ่านจับใจความส าคัญข้อความ โดยใช้เทคนิค 5W1H กระต่ายกับเต่า กระตา่ยทา้เตา่แขง่วิ ่งกนั ในป่าใหญ่แห่งหนึ ่ง ในเชา้วนัหนึ ่ง เพราะกระตา่ยมัน่ ใจวา่ตนจะชนะ ตอนแข่งขัน กระต่ายชะล่าใจจึงนอนงีบหลับอยู่ข้างทาง เต่าจึงคลานเข้าเส้นชัยก่อนท าให้ชนะการแข่งขัน

Credits: This presentation template was created by Slidesgo, including icons by Flaticon, and infographics & images by Freepik. ใจความส าคัญ นิทาน เร ื่อง “กระต่ายกับเต่า” เชา้วันหนึ ่งในป่าใหญ่กระต่ายทา้เต่าแข่งวิ ่ง เพราะมั ่นใจว่าตนจะชนะ เมื ่อถึงตอนแข่งขัน กระต่ายชะล่าใจจึงนอนงีบหลับอยู่ข้างทาง เต่าจึงได้คลานเข้าเส้นชัยก่อน ท าให้ชนะการ แข่งขัน

ให้นักเรียนศึกษาการอ่าน จับใจความส าคัญจากนิทาน

1. จัดเตรียมกระดาษขนาด .2. พับกระดาษแบ่งออกเป็น 8 ส่วนที่เท่า ๆ กัน 3. พับกระดาษเข้าหากัน และใช้กรรไกรตัดกึ่งกลาง 4. พับกระดาษเข้าหากันในทางตรงกันข้าม 5. พับกระดาษเข้าหากันให้เป็นลักษณะหนังสือ 6. เสร็จสิ้นขั้นตอนในการสร้างหนังสือเล่มเล็ก

ตัวอย่างหนังสือเล่มเล็ก จากกระดาษ A 4 แผ่นเดียว