Ebook

สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารกั ษศาสตร์
คณะมนษุ ยศาสตร์และสงั คมศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า



เทศบาลตาบลตลาดแค เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลตลาดแค โดย

จัดต้ังตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2514 ใน
ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 88 หน้า 1791 ลงวันที่ 3 มิถุนายน 2514
ต่อมาไดย้ กฐานะขนึ้ เป็น “เทศบาลตาบลตลาดแค” ตามพระราชบัญญัติ
เปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล เมื่อวันท่ี 25 พฤษภาคม
2542 โดย นายชัยรัตน์ กิตติหิรัญวัฒน์ เป็นนายกเทศมนตรีคนแรก
จนถึงปัจจบุ ัน

E-Book เรือ่ ง อาหารพนื้ บ้านชุมชนเทศบาลตลาดแคเล่มนี้ เป็น
ส่วนหนึง่ ของรายวิชาการจัดการสารสนเทศท้องถิน่ จดั ทาขน้ึ เพอื่ เปน็ ค่มู อื ใน
การศึกษาหาความรู้และเพ่ือให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ท่ีสนใจ รวมทั้งเป็น
การอนุรกั ษ์และเผยแพร่ภูมิปัญญาด้านอาหารพื้นบ้านของปราชญ์ชาวบ้าน
ชุมชนเทศบาลตลาดแค

E-book เลม่ นี้ มเี นอื้ หาประกอบ ดงั นี้ ประวัติความเป็นมาของ
ชมุ ชน อาหารพ้นื บา้ น เมนูอาหารคาว วัตถดุ ิบ วิธีทา เป็นต้น ทั้งนี้ทางคณะ
ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างย่ิงว่า E-Book เล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจ
ศึกษา และทางคณะผู้จัดทาขอขอบคุณอาจารย์ผู้สอน ปราชญ์ชาวบ้าน
ทุกทา่ นและชุมชนทไี่ ด้ถ่ายทอดความรแู้ ละกรุณาใหท้ างเราได้เก็บข้อมูลเพ่ือ
มาทาสื่อและเผยแพร่ ขอขอบพระคุณในการช่วยสนับสนุนจนทาให้
E-Book เล่มน้ี สาเร็จ ณ โอกาสนี้ด้วย

คณะผู้จัดทา

อาหารพนื้ บ้าน……………….…...1
แกงบอน………………………….….3
แกงขี้เหลก็ ………………………....5
แกงมนั ปลายา่ ง…………………...7
แกงหวั ตาล………………………....9
แกงผกั หวานไข่มดแดง………..11
นา้ พรกิ พุงปลา……………………13
น้าพริกไขเ่ คม็ ……………………..15
หอ่ หมกปลาซวิ ……………………17
ป้ิงปลาซิว…………………………..19
ปลารา้ ทอดทรงเคร่ือง………….21
ลาบปลาดกุ ………………………..23
ควั่ หม…ี่ ……………………………..25
แนะนาปราชญช์ าวบ้าน……….27
บรรยากาศการลงพนื้ ท…ี่ ……..28



อาหารพื้นบ้าน หมายถงึ อาหารประชาชนบรโิ ภคอยูใ่ นชีวิตประจาวัน
และบริโภคในงานประเพณีการทาบุญโอกาสต่างๆ โดยมีวัตถุดิบได้นามา
ประกอบอาหารจากแหล่งต่างๆ ท้ังจากแหล่งธรรมชาติ ด้วยการเก็บของป่า
การจับสัตว์น้าและจากการผลิตขึ้นมาเอง เช่น การเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์
หรือจากการซ้ือและขายแลกเปล่ียน โดยมกี รรมวิธีทาเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน
น้นั ๆ รวมทงั้ รสชาตทิ ีเ่ ปน็ เฉพาะถน่ิ แตกต่างกันไป

อาหารพืน้ บ้านชุมชนตลาดแค มีหลากหลายประเภท ท้ัง แกง ผัด ปิ้ง
ยา่ ง ส่วนใหญ่วตั ถุดิบหาได้จากแหล่งธรรมชาติ อีกทงั้ ยงั มีวัตถดุ ิบทมี่ ีเฉพาะตาม
ฤดูกาล เช่น ไข่มดแดง หัวตาล ผักหวาน และยังมีเมนูท่ีทานกันประจา เช่น
แกงบอน แกงขี้เหลก็ แกงหัวตาล คั่วหม่ี เปน็ ตน้



วตั ถุดิบ

1. บอน 200 กรมั
2. พริกแกง 2 ช้อนโต๊ะ
3. นา้ ปลาร้า 1/2 ถว้ ย
4. ปลาย่าง 1 ตัว
5. น้ามะขามเปยี ก 2 ช้อนโตะ๊
6. ใบแมงลกั 10 กรมั

วธิ ีทา

1. ปอกบอน หนั่ เฉยี งหนา ลา้ งบอนด้วยนา้ เปล่า
2. ตม้ นา้ เปล่ารอใหเ้ ดือด แลว้ ใส่บอนลงไปในหม้อ ต้มประมาณ 15 นาทแี ล้วตกั นาไปพกั ไว้
3. ต้มนา้ ให้เดอื ด นาพรกิ ทโ่ี ขลกตักใสล่ งหม้อ รอให้เดือด
4. ใสน่ ้าปลารา้ ตม้ สกุ ลงไป ใสป่ ลายา่ ง ปรงุ รสตามด้วยน้ามะขามเปียก

และนา้ ตาลพอประมาณ ใหร้ สชาตพิ อเปรีย้ วหวาน
5. นาบอนที่ตม้ ตกั ใส่ในหม้อและคนใหเ้ ข้ากัน ตามดว้ ยใบแมงลกั

เป็นเสร็จเรียบรอ้ ยพร้อมทาน



วตั ถดุ บิ

1. ใบข้ีเหลก็ 500 กรมั 2. พรกิ แกง 2 ช้อนโต๊ะ

3. กะทิ 4 ถว้ ยตวง 4. แคบหมู

5. มะเขอื พวง 1/2 ถว้ ย 6. ใบแมงลกั 4-5 ช่อ

7. นา้ ใบยา่ นาง 3 ถ้วยตวง

วธิ ีทา

1. ต้มนา้ เปล่าให้เดือด ใสใ่ บขี้เหล็กลงไปต้มสกั 3 น้าพร้อมเทนา้ ทงิ้ ทุกครงั้
เพ่ือไมใ่ หใ้ บขีเ้ หลก็ ขม ตักพักไวจ้ ากน้นั บบี คัน้ น้าออก

2. พรกิ แกงลงผัดกับกะทิ พอหอม ใส่เครื่องปรุง น้าปลา เกลือ
3. เอาใบขเ้ี หล็กท่ีคั้นน้าแลว้ ลงไปผดั พรอ้ มกับแคบหมู
4. ผัดจนไดท้ แ่ี ลว้ ตามดว้ ยกะทิ และน้าใบย่านาง พรอ้ มใสน่ ้าเปลา่ นิดหนอ่ ย
5. พอเดือดแล้วใส่มะเขอื พวง และใบแมงลกั เสร็จเรยี บรอ้ ย



วตั ถุดิบ

1. พรกิ แกง 2 ชอ้ นโต๊ะ 2. ข่า 1 ช้อนโตะ๊

3. ตะไคร้ 3 ตน้ 4. ใบมะกรูด ตามชอบ
5. หอม 6 กลบี 6. กระเทยี ม 6 กลีบ

7. ปลาร้า 3-4 ช้อนโต๊ะ 8. มัน 2 ถว้ ย

9. ปลาย่าง 1-2 ตัว

วิธที า

1. ลา้ งมันให้สะอาด แลว้ นามนั ไปต้ม
2. ใส่พริกแกง ตามดว้ ยใสเ่ กลือและใส่นา้ ปลาร้า
3. ใส่ปลายา่ งเป็นชิ้นๆ
4. ใส่น้าเปล่าพอประมาณ พร้อมปรุงรสด้วยน้าปลา ปิดฝารอเดอื ด



วัตถดุ บิ

1. หวั ตาล 2 ถว้ ย 2. พริกแกง 2 ชอ้ นโตะ๊

3. ปลายา่ ง 1-2 ตวั 3. แปง้ ข้าวเจ้า 1/2 ถว้ ย

4. นา้ ปลาร้า 3-4 ช้อนโต๊ะ 5. ใบส้มซ่า 10 ใบ

6. ใบแมงลกั 4-5 ช่อ 7. เกลอื 1/2 ชอ้ นชา

วธิ ีทา

1. ตม้ ตาลให้เดอื ดแล้วใสพ่ ริกแกงลงไป
2. ตามด้วยใส่เกลอื นดิ หนอ่ ย ใส่ปลายา่ ง ใสแ่ ป้งขา้ วเจา้
3. รอจนเดือดแล้วเบาไฟลง
4. ใส่น้าปลาร้า ใสใ่ บสม้ และใส่ใบแมงลัก เสร็จเรยี บร้อย



วัตถุดิบ

1. ผกั หวาน 300 กรมั 2. ไขม่ ดแดง 100 กรัม
3. ปลาดกุ ย่าง 1 ตัว 4. พริกแกง 1 ชอ้ นโต๊ะ
5. น้าปลาร้า 1 ช้อนโต๊ะ

วธิ ที า

1. ต้มน้าเปลา่
2. ใส่พริกแกงเลก็ น้อย ใส่เกลอื รอใหเ้ ดือด
3. ใส่ผักหวานและใส่ปลาดุกยา่ ง
4. ปรุงรสด้วยน้าปลา
5. วัตถุดิบหลกั ที่ขาดไม่ได้ ใสไ่ ข่มดแดง ถา้ หากจืดให้ใส่นา้ ปลาร้าเพ่ิม

เสร็จเรียบรอ้ ย



วตั ถดุ ิบ

1.พงุ ปลา 4 ชอ้ นโตะ๊ 2. หอมแดง 2-3 หวั

3. ตะไคร้ 2 ตน้ 4. กระเทยี ม 2-3 หวั

5. ข่า 1 ชอ้ นต๊ะ 6. พริกป่น ตามชอบ

7. พรกิ แดงซอย ตามชอบ 8 .ต้นหอมซอย 1 ช้อนโต๊ะ

9. ใบมะกรูด ตามชอบ 10. กระชาย 1 ช้อนโตะ๊

11. เนื้อปลายา่ ง 1 ตวั

วธิ ีทา

1. ใสน่ า้ มนั ลงกระทะ รอใหร้ ้อนแล้วนาหอมซอย
เจยี วใหห้ อม

2. นาตะไคร้ กระเทยี ม ขา่ กระชาย ใบมะกรดู โขลกรวมกัน
แลว้ ไปผัดโดยใชไ้ ฟปานกลาง

3. ใสพ่ งุ ปลาผัดใหห้ อม และเนื้อปลายา่ งท่ีโครกแล้วนาไปผัดให้หอม
4. ใสพ่ รกิ ปน่ และน้าเปล่า
5. ผดั ให้เดือด ใสพ่ ริกแดงที่ซอย และต้นหอมซอย เสรจ็ เรยี บรอ้ ย



วตั ถุดบิ

1. หอมแดง 6 หวั 2. กระเทียม 3 หวั
3. พรกิ แหง้ ตามชอบ 4. น้ามะขามเปียก 2 ชอ้ นโตะ๊
5. น้าปลา 1 ชอ้ นโตะ๊ 6. ไข่เคม็ 4 ฟอง
7. นา้ มัน 2 ช้อนโต๊ะ 8. น้าตาลป๊ีบ 1 ชอ้ นโตะ๊
9. นา้ เปลา่ 100 ml

วิธที า

1. นาหัวหอม กระเทียมและพรกิ แหง้ ลงไปคว่ั ให้หอม ให้ออกเกรียมๆนดิ หนอ่ ย
2. นาทัง้ 3 อยา่ งมาตาให้ละเอยี ด
3. ปรุงรสดว้ ยน้าปลา นา้ มะขามเปียก น้าตาลปบ๊ี ชิมรสตามชอบ
4. ตงั้ กระทะใสน่ า้ มันลงไป น้ามนั ร้อนใหใ้ ส่พริกลงไปผดั ให้หอม
5. ใส่นา้ เปลา่ ผัดต่อนดิ หน่อย ใสไ่ ขเ่ คม็ ลงไปผดั เสรจ็ เรียบร้อยพร้อมทาน



วัตถุดิบ

1. ปลาซวิ แกว้ 1/2 กิโลกรัม 2. ไข่ไก่ 2 ฟอง

3. ตะไคร้ 5 ตน้ 4. หอมแดง 6 หัว
5. ใบแมงลกั 2 กามือ 6. น้าปลา 1/2 ทพั พี
7. เกลือ 1/2 ช้อนชา 8. ใบตอง
9. พริก 10 เม็ด

วธิ ีทา

1. นาปลาซวิ แกว้ มาล้างให้สะอาด
2. เตรยี มเคร่อื งปรงุ ตะไคร้ หอมแดง พริก ซอยให้เป็นช้นิ เล็กๆ พอประมาณ

ตะไครเ้ อาสว่ นท่อี ่อนๆ
3. ตีไขใ่ หฟ้ ู นาปลาลงไปคลุกเคลา้ ใหเ้ ข้ากนั เตมิ เครอื่ งปรงุ ตะไคร้

พริก หอมแดง น้าปลา เกลือ
4. ใสใ่ บแมงลกั ลงไป
5. เตรยี มใบตอง เย็บเป็นกระทง
6. ตักปลาทใ่ี สเ่ ครื่องปรงุ แล้วลงในใบตองแล้วห่อ
7. นาไปน่งึ ประมาณ 15 นาที พอสกุ ยกลง จดั ใส่จาน



วัตถดุ ิบ

1. ปลาซิวแกว้ 1/2 กิโลกรมั
2. ตะไคร้ 5 ตน้
3. เกลอื 1/2 ช้อนชา
4. ใบแมงลกั 2 กามือ
5. ใบตอง

วิธีทา

1. ล้างปลาซวิ แลว้ นาตักพักไว้
2. โขลกตะไคร้ แลว้ ใสเ่ กลือและนามาคนกับปลาซวิ ให้เขา้ กัน แลว้ ใสใ่ บแมงลกั
3. ตกั ใส่ใบตองหอ่ กลัดใหด้ ี แล้วนาไปยา่ ง เสร็จเรียบรอ้ ย



วัตถดุ ิบ

1. ปลาร้า 1 ช้นิ (หรือมากกวา่ นน้ั ) 2. หอมแดงซอย 1 หวั

3. กระเทียม 1 หัว 4. ใบมะกรูด ตามชอบ

5. พรกิ แห้ง ตามชอบ 6. มะนาว 2 ลูก

7. น้าตาลทราย 1 ช้อนชา 8. แป้งสาลี 2 ช้อนโตะ๊

9. นา้ มนั สาหรับทอด

วธิ ที า

1. นาปลารา้ มาคลกุ กบั แป้งสาลบี างๆ ทาให้ทว่ั ช้ิน
2. ตั้งกระทะใส่นา้ มนั ใหท้ ว่ ม รอจนนา้ มันเดือดจดั แลว้ จัดการนาปลาร้า

ลงไปทอดจนสกุ เหลอื ง
3. ใช้นา้ มันท่ีเหลอื จากทอดปลารา้ ตกั ออกใหเ้ หลือน้อยๆ นากระเทียม

หอมแดงและใบมะกรดู ลงไปผดั แลว้ ปรุงรสด้วยน้าตาลเลก็ น้อย
เพอ่ื ใหต้ ัดความเค็มของปลารา้
4. นาปลาร้าขน้ึ สะเดด็ นา้ มัน โรยกระเทยี ม หอมแดงและใบมะกรดู ลงไปในตัวปลาร้า
5. บบี มะนาวใหท้ ่วั แลว้ โรยดว้ ยพรกิ แหง้ อกี คร้ัง เสร็จเรียบร้อยพร้อมทาน



วัตถุดิบ

1. ข่า 1 ชอ้ นโต๊ะ 2. ตะไคร้ 2 ต้น
3. ใบมะกรูด 2 ช้อนชา 4. หอม 1 ช้อนโต๊ะ
5. กระเทยี ม 1 กลีบ 6. ปลาดุกย่าง 1 ตัว
7. หอมแดง 10 กรัม 8. น้าปลารา้ ปรงุ สกุ 1-2 ทพั พี
9. ใบสะระแหน่ 10 กรมั

วิธีทา

1. ใส่เครอื่ งลาบแลว้ ไปโขกให้ละเอียด
2. ใสเ่ นอื้ ปลาดกุ ย่างนาไปโขกดว้ ย
3. ตม้ นา้ ปลารา้ ให้เดือด
4. ใสน่ ้าปลาร้าลงไปท่ีเครื่องลาบและเนอื้ ปลาดุกยา่ งท่ีโขลกแล้ว
5. ปรุงรสดว้ ย ใสพ่ ริกป่น ขา้ วควั่ ชูรสมะนาว และใบสะระแหน่ เสรจ็ เรียบรอ้ ย



วตั ถุดิบ

1. หม่บี ้านขาม โนนสงู 1 หอ่ 2. เนื้อหมู 50 กรัม

3 .น้ามะขามเปยี ก 1-2 ช้อนโต๊ะ 4. พรกิ ปน่ 1 ช้อนโตะ๊

5. ถว่ั งอก ตามชอบ 6. ต้นหอม ตามชอบ

7. กระเทยี ม 3-4 กลีบ 8. หอม 6 หวั

วธิ ที า

1. หมบ่ี ้านขาม โนนสูง (ไม่ต้องแชน่ ้า)
2. ใสน่ า้ มนั นิดหนอ่ ย ใส่นา้ ตาล (เคยี่ วนา้ ตาลใหเ้ หลือง)
3. ใสห่ อม กระเทียม ใสห่ มู (หรอื ใสป่ ลาย่างกไ็ ด้) คัว่ ให้หอม
4. ใส่พริกป่น ใสน่ า้ มะขามเปยี ก ใสน่ า้ ใส่นา้ ปลา ใสห่ ม่ี (หมีไ่ มต่ ้องแช่นา้ กอ่ น)

ใสถ่ วั่ งอก ตน้ หอมซอยทอ่ น

นางวรรณ ในทองหลาง นางนอม สุขเสนี
หมู่ 1 เทศบาลตาบลตลาดแค หมู่ 1 เทศบาลตาบลตลาดแค
ตาบลธารปราสาท อาเภอโนนสูง ตาบลธารปราสาท อาเภอโนนสูง
จงั หวดั นครราชสมี า จงั หวดั นครราชสมี า

นางรว่ ม กระจา่ งโพธิ์ นางสมหวงั บญุ ล้า
หมู่ 1 เทศบาลตาบลตลาดแค หมู่ 1 เทศบาลตาบลตลาดแค
ตาบลธารปราสาท อาเภอโนนสูง ตาบลธารปราสาท อาเภอโนนสงู
จังหวดั นครราชสมี า จงั หวัดนครราชสมี า





ความหมายและลกั ษณะของอาหารพน้ื บ้าน. (2554). [ออนไลน]์ . เข้าถงึ ไดจ้ าก :
http://www.thaigoodview.com/node/93310 (วนั ท่สี บื คน้ : 10
เมษายน 2564).

เทศบาลตาบลตลาดแค: ประวตั คิ วามเปน็ มา. (ม.ป.ป.). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงได้
จาก : http://www.taladkae.go.th/info.php?cat=1 (วันที่สบื คน้ :
10 เมษายน 2564).

ปลาร้าทอดทรงเครือ่ ง. (2560). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :
https://food.mthai.com/food-recipe/123494.html (วนั ทส่ี บื คน้ :
11 เมษายน 2564).

นา้ พริกไข่เค็มแบบผดั . (2563). [ออนไลน์]. เขา้ ถงึ ได้จาก :
https://cookpad.com/th/recipes/12550110- (วนั ท่ีสืบค้น : 11
เมษายน 2564).

แกงบอน. (2559). [ออนไลน]์ . เข้าถึงไดจ้ าก : https://www.thai-
thaifood.com/th/ (วนั ทีส่ ืบคน้ : 30 เมษายน 2564).

แกงบอน. (ม.ป.ป.). [ออนไลน]์ . เข้าถงึ ไดจ้ าก :
https://th.openrice.com/th/bangkok/ (วนั ท่ีสืบค้น : 30 เมษายน
2564).

แกงขี้เหลก็ . (ม.ป.ป.). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :
http://www.thaifoodheritage.com/recipe_list/detail/92 (วนั ท่ี
สืบคน้ : 30 เมษายน 2564).

แกงขีเ้ หลก็ . (2562). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :
https://food.mthai.com/food-recipe/138138.html (วนั ท่ีสืบคน้ :
30 เมษายน 2564).

แกงหัวตาลปลาย่าง. (2561). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :

https://kruapitpilai.com/3618/ (วันทีส่ บื คน้ : 30 เมษายน 2564).
แกงผกั หวานไข่มดแดง. (2562). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :

https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/915060/
(วนั ที่สืบคน้ : 30 เมษายน 2564).
หมกปลาซิว. (2020). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :

https://www.wongnai.com/recipes/steamed-silver-rasbora-fish-

in-banana-leaf (วนั ท่ีสืบคน้ : 30 เมษายน 2564).
ลาบปลาดกุ . (ม.ป.ป.). [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก :

https://www.thaistreetfood.net/food/ (วนั ท่ีสืบคน้ : 30 เมษายน
2564).

เอควิซนี . (2563, 1 กรกฎาคม). " คัว่ หมอ่ี ีสาน! " เส้นเหนียวนุ่ม รสเข้มข้น การัน
ตคี วามอร่อยแซบ่ นวั ! จะกนิ แกล้มส้มตาก็ อรอ่ ยเลศิ แถมวธิ ีทาก็งา๊ ยงา่ ย...
มาทากันเลย!!...
[status update]. Facebook. https://www.facebook.com
/AcuisineTH/posts/2990624897659662/

- ผ้ชู ่วยศาสตราจารยว์ นิดา นเรธรณ์
(อาจารย์ประจารายวชิ า การจดั การสารสนเทศทอ้ งถ่ิน)

- มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา คณะมนษุ ยศาสตร์และสงั คมศาสตร์
- เทศบาลตาบลตลาดแค ตาบลธารปราสาท อาเภอโนนสูง

จังหวดั นครราชสมี า
- นายธรี ศกั ด์ิ (ผใู้ หญบ่ ้านหมู่ 1)
- นายสทุ ธิพงษ์ โตนอก (ผูใ้ หญบ่ า้ นหมู่ 15)
- นางละเอียด สริ ทิ รพั ย์ (ผู้ช่วยผใู้ หญบ่ ้านหมู่ 1)
- นางวรรณ ในทองหลาง, นางนอม สุขเสนี ,นางสมหวัง บญุ ล้า

และนางรว่ ม กระจ่างโพธิ์ (ปราชญ์ชาวบา้ นด้านอาหารพ้ืนบ้าน)

อาหารพืน้ บา้ นชมุ ชนตลาดแค
มีหลากหลายประเภท ทั้ง แกง ผัด ปิ้ง

ย่าง ส่วนใหญ่วัตถุดิบ หาได้จากแหล่ง
ธรรมชาติ อีกท้ังยังมีวัตถุดิบท่ีมีเฉพาะตาม
ฤดกู าล เชน่ ไข่มดแดง หัวตาล ผักหวาน และ
ยังมีเมนูที่ทานกันประจา เช่น แกงบอน แกง
ขี้เหล็ก คั่วหม่ี แกงหัวตาล เปน็ ตน้

ผลิตภณั ฑ์ชุมชนตลาดแค