คู่มือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ

46

สวนการจัดหลักสูตร โรงเรียนอาจจัดทําเปนรายวิชาเพิ่มเติม หรือ บูรณาการกับวิชาอ่ืน
นอกจากนี้ยังสามารถบูรณาการในกิจกรรม “ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู” หรือชั่วโมงซอมเสริม หรือ
บรู ณาการในกิจกรรมตา งๆ ทีโ่ รงเรยี นกาํ หนดได

2. ระดับมธั ยมศึกษาตอนตน เปนการจัดการเรียนรูเพื่อสงเสริมและพัฒนาทักษะทางอาชีพ
โดยมีเปาหมายหลักท่ีมุงเนนใหผูเรียนไดสํารวจความถนัด ความสนใจ ความสามารถของตนเอง
ไดเ รยี นรูล กั ษณะตางๆ ของอาชีพทต่ี นเองสนใจ และคน พบความตอ งการของตัวเอง เพ่ือเปนแนวทาง
ในการเลือกอาชีพในอนาคต ดังนั้นการฝกทักษะ และเตรียมคุณลักษณะท่ีจําเปนของอาชีพตางๆ
อยางหลากหลายจะชวยใหผูเรียนรูจักตนเองและสามารถตัดสินใจ วางแผนเพ่ือศึกษาตอหรือออกไป
ประกอบอาชีพในอนาคตได

การจัดรายวิชาเพิ่มเติมของสถานศึกษา ควรจัดอยางหลากหลายเพื่อใหผูเรียนไดสํารวจ
ความถนัด และเปดโอกาสใหผูเรียนไดรับประสบการณ การฝกทักษะ และเตรียมความพรอมและ
มีคุณลักษณะทจ่ี าํ เปน ของแตล ะอาชีพ ซึ่งสามารถจัดเปน รายวิชาเพิ่มเตมิ ในลักษณะตา งๆ ดงั น้ี

1. รายวิชาเดี่ยว เปนรายวิชาเพิ่มเติมที่เรียนจบภายในตัวเองใน 1 รายวิชา ภายใน 1 ภาคเรียน
หรือ 1 ป ซึ่งท่ีเนนการคนพบตนเอง เพื่อใหผูเรียนไดสํารวจหรือคนหา ความถนัด ความสนใจ
ทางอาชีพ โดยใหได รับประสบการณการทํางาน หรือการฝกปฏิบัติการทํางานเพื่อหารายไดระหวาง
เรียน สถานศึกษาควรจัดรายวิชาเพ่ิมเติมใหมีความหลากหลาย ผูเรียนไดมีโอกาสเลือกเรียน
ตามความถนัด ความสนใจ โดยสถานศึกษาอาจกําหนดใหมีเนื้อหาและทักษะกระบวนการเรียน
การสอนท่ีสามารถเรียนจบภายในรายวิชาน้ันๆ โดยไมมีรายวิชาที่เรียนตอเนื่องกันเปนชุด เชน
รายวิชาชางขนมไทย การประดษิ ฐของชํารวย เปน ตน

2. รายวิชาเพิ่มเติมที่เปนทักษะเฉพาะทาง เรียนตอเนื่อง 3 ปติดตอกัน เปนรายวิชาท่ีจัด
เปนชุดและเรียนตอเนื่อง เปดสอนเพ่ือเนนอาชีพเฉพาะ เพ่ือฝกทักษะฝมือใหเกิดความชํานาญ
สามารถนาํ ไปสกู ารประกอบอาชีพในอนาคต หรือเขาสูตลาดแรงงานได ซ่ึงจะตองเตรียมคุณลักษณะ
ดานอาชีพใหกับผูเรียนดวย ดังนั้นสถานศึกษาควรจัดใหเรียนตอเน่ืองอาจจัดเปนชุดใหนักเรียน
ไดเรยี นตอเนอื่ งทงั้ 3 ป ซึ่งจะสรางทกั ษะและความชํานาญใหก บั ผเู รียน เมอ่ื สําเร็จการศึกษา อาจเขาสู
ตลาดแรงงานหรือประกอบธุรกจิ สว นตัวได

ตัวอยางหลักสูตรท่ีนําเสนอตอไปน้ี สถานศึกษาสามารถนํามาประยุกตใชกับผูเรียน
ในระดับช้ันตางๆ ได โดยปรับ “ผลการเรยี นรู” และ“คําอธิบายรายวิชา” ใหเหมาะสม สอดคลองกับ
ระดับชน้ั ของผเู รยี นเปนสําคัญ

คูมอื ครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

47

ตัวอยา งรายวิชาเพม่ิ เติม กลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชีพ
ระดับการศึกษาภาคบงั คับ

1. รายวชิ าคหกรรม(อาหาร) กลมุ สาระการเรียนรกู ารงานอาชีพ
เวลา 20 ชวั่ โมง
รหสั วชิ า ง..................อาหารไทย
ชน้ั .............................

ศึกษา คนควา รวบรวม เกี่ยวกับอาหารประจําวันของไทยและการจัดทํารายการอาหาร
ประจําวัน ประเภทตางๆ ไดแก อาหารหวาน อาหารคาว เชน แกงจืด แกงเผ็ด ผัด น้ําพริกเคร่ือง
เคียง ยาง น่ึง ลวกเครื่องจ้ิม และอาหารวาง แนวทางและวิธีการเลือกซ้ืออาหารสด และอาหารแหง
การคาํ นวณคาใชจาย การกําหนดราคาหรือบริการ จัดจําหนาย จดบันทึกปฏิบัติงาน ทําบัญชีรายรับ
– รายจา ย และประเมนิ ผลการดําเนนิ งาน

ปฏบิ ัตกิ ารประกอบอาหารใหถูกตองตามหลักโภชนาการและถูกหลักสุขอนามัย โดยเลือกใช
อุปกรณ เครื่องมือเคร่ืองใช และวิธีการใหเหมาะสมกับอาหารที่ประกอบ ปฏิบัติงานจัดรายการ
อาหารประจําวัน

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการประกอบอาหาร เห็นคุณคาของการทํางานและ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีตอการประกอบอาชีพ
มจี ิตสาธารณะ และอนุรักษส ิ่งแวดลอม

ผลการเรยี นรู
1. จัดรายการอาหารประจําวันไดอ ยา งเหมาะสม
2. เลอื กวิธหี งุ ตมอาหารที่ถกู ตองตามหลักโภชนาการ ถูกสขุ อนามยั
3. เลือกซอ้ื อาหารสด อาหารแหงไดอยา งเหมาะสม
4. เลอื กใชอ ปุ กรณไ ดเหมาะสมกบั ชนดิ ของอาหาร
5. มที กั ษะในการประกอบอาหารไทยไดอ ยา งนอย 1 อยาง
6. ประเมนิ ผล การปรบั ปรงุ การปฏิบตั งิ านอาหารไทย
7. มเี จตคติทด่ี ีตอ การประกอบอาหารไทย และการประกอบอาชีพคา ขายอาหาร
8. เขาใจและเหน็ คณุ คา ของการประกอบอาหารไทย และมีจติ สาธารณะ

รวมทั้งหมด 8 ผลการเรยี นรู

คมู ือครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
สํานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

48

2. รายวิชางานชาง(การประดิษฐ)

รหัสวชิ า ง..................การประดิษฐข องชํารว ย กลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชว่ั โมง

ศึกษา อธิบายความหมายเก่ียวกับของชํารวยและโอกาสในการใชงานของชํารวย หลักการ
ออกแบบ ขัน้ ตอนและวธิ กี ารประดิษฐของชํารวยแบบตางๆ จากวัสดใุ นทอ งถนิ่ และรักษาสิ่งแวดลอ ม
และสามารถคํานวณคาใชจาย กําหนดราคา คาบริการ จัดจําหนาย จดบันทึกผลการปฏิบัติงาน
ทําบัญชี รายรับ - รายจา ย และประเมินผล

ปฏบิ ัตกิ ารออกแบบ การเลอื กวสั ดุ และประดิษฐของชาํ รว ยแบบตา งๆ ไมน อ ยกวา 2 ชนิด
เพื่อใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการทํางานที่ตนเองสนใจ เห็นคุณคาของการทํางานและ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีตอการประกอบอาชีพ
และอนุรักษส่ิงแวดลอ ม

ผลการเรียนรู
1. มคี วามรู ความเขา ใจ และมที กั ษะในการประดษิ ฐข องชํารว ย
2. สามารถเลอื กวัสดใุ นการประดิษฐของชํารวยแบบตางๆ ได
3. การเลอื กและการบาํ รงุ รกั ษาเครอ่ื งมือ เคร่ืองใช ในการประดิษฐข อง ชาํ รว ยได
4. มที กั ษะในการออกแบบ และประดษิ ฐข องชาํ รวยไดอ ยา งเหมาะสม
5. นักเรียนสามารถคาํ นวณคาใชจ า ยกาํ หนดราคา ทาํ บัญชรี ายรบั - รายจายได
6. มีเจตคตทิ ีด่ ตี ออาชพี การประดษิ ฐของชาํ รว ย และการประกอบอาชพี
7. มมี นษุ ยสมั พันธด ี สามารถทาํ งานรว มกับผูอน่ื ไดอยางกลั ยาณมิตร
8. เขา ใจและเหน็ คณุ คา ของการประดิษฐของชาํ รวย และมจี ติ สาธารณะ

รวมทัง้ หมด 8 ผลการเรยี นรู

คูมอื ครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

49

3. รายวิชาคหกรรม(งานบริการ)

รหัสวชิ า ง..................งานบริการอาหาร กลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ
ชน้ั ............................. เวลา 20 ช่ัวโมง

ศึกษา รวบรวมขอมูลเก่ียวกับหลักและวิธีการจัดรายการอาหารและเคร่ืองดื่มประเภทตางๆ
ในแตละมื้อ ประเภทของการใหบริการอาหาร เครื่องดื่ม ในแตละสถานท่ี เชน ท่ีบาน ที่รานอาหาร
ท่ีโรงแรม หรือในงานตางๆ เชน หองประชุม รวมทั้งลักษณะของเคร่ืองมือเคร่ืองใช ท่ีใชบริการ
ใหเหมาะสมกับลักษณะของอาหารและเคร่ืองด่ืม สถานท่ี และรูปการณใหบริการ เชน บุฟเฟต คอก
เทล เมนูเซ็ต

ปฏิบตั กิ ารออกแบบรายการอาหารและเคร่ืองด่ืมใหเ หมาะกับลกั ษณะของงานทจ่ี ะใหบริการ
และฝกปฏบิ ตั ิใหเกดิ ความชํานาญ และสามารถปฏบิ ัติการใหบรกิ ารไดในสภาพจรงิ

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจในอาชีพบริการ มีมารยาทและมีทักษะในการใหบริการ
มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรมและจติ สํานกึ ในการใหบ รกิ าร และมีเจตคตทิ ่ดี ีตอการประกอบอาชีพบริการ

ผลการเรียนรู
1. เขาใจลกั ษณะของการจัดงานประเภทตางๆ เชน งานสงั สรรค งานประชุมฯลฯ
2. สามารถจัดรายการอาหารและเคร่ืองดม่ื ใหเ หมาะกับลักษณะของงานท่จี ะใหบริการ
3. ใหบ รกิ ารไดอ ยางมคี ุณภาพและประสิทธภิ าพ
4. มที ักษะในการใชภ าษาสอ่ื สารในการใหบรกิ าร
5. มเี จตคตทิ ี่ดีตอ การประกอบอาชีพบริการ
6. มมี นุษยสมั พนั ธด ี สามารถทํางานรวมกับผอู น่ื ไดอยางกลั ยาณมิตร
7. เหน็ คุณคาของการทํางาน รักงานทที่ ํา และมีจติ สาธารณะในการใหบ ริการ

รวมทัง้ หมด 7 ผลการเรยี นรู

คมู อื ครู หลักสตู รกลุมสาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบังคับ
สาํ นักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

50

4. รายวิชาคหกรรม(อาหาร)

รหัสวิชา ง..................ขนมไทย กลุม สาระการเรียนรูการงานอาชพี
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชั่วโมง

ศึกษา คนควา รวบรวม เก่ียวกับขนมไทย และการจัดทําขนมไทย ประเภทตางๆ
ไดแก ประเภทกวน ประเภทนึ่ง ประเภทเชื่อม ประเภททอด ประเภทตม และประเภทการผิง ฯลฯ
วิธีการเลือกวัตถุดิบที่ใชในการทําขนมไทย การคํานวณคาใชจาย การกําหนดราคาหรือบริการ
จัดจําหนาย การจดบันทึกปฏบิ ตั งิ าน ทาํ บญั ชรี ายรับ – รายจาย และประเมินผลการดาํ เนนิ งาน

ปฏิบัติการจัดทําขนมไทยใหถูกตองตามหลักโภชนาการและถูกหลักสุขอนามัย โดยเลือกใช
อุปกรณ เคร่ืองมือเคร่ืองใช และวิธีการใหเหมาะสมกับขนมท่ีจัดทํา และการตกแตงขนมไทย
ใหนา รบั ประทาน

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการทําขนมไทย เห็นคุณคาของการทํางานและ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพดานการทําอาหาร มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติท่ีดีตอ
การประกอบอาชีพมีจิตสาธารณะ และอนุรักษส ่งิ แวดลอ ม

ผลการเรียนรู
1. เขา ใจลกั ษณะของขนมไทยประเภทตา ง ๆ ได
2. เลอื กวิธกี ารทาํ ขนมไทยไดถ ูกตอ งตามหลกั โภชนาการ ถกู สุขอนามัย
3. เลือกซอ้ื วสั ดุ อปุ กรณท ่ใี ชท าํ ขนมไทยไดอ ยา งเหมาะสม
4. เลอื กใชวัสดุ อปุ กรณไ ดเ หมาะสมกบั ชนิดของขนมไทย
5. มีทกั ษะในการทาํ ขนมไทยไดอยางนอย 1 อยา ง
6. ประเมนิ ผล การปรบั ปรงุ การปฏบิ ัตกิ ารทาํ ขนมไทยได
7. มเี จตคตทิ ดี่ ีตอ การทําขนมไทย และการประกอบอาชพี คา ขายทาํ ขนมไทยได
8. เขาใจและเหน็ คุณคา ของการทําขนมไทย และประยุกตก ารทาํ ขนมไทยได

รวมทั้งหมด 8 ผลการเรียนรู

คมู ือครู หลกั สูตรกลุมสาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
สํานักงานเขตพื้นทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

51

5. รายวิชาคหกรรม(อาหาร)

รหสั วชิ า ง..................เบเกอรี่ กลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชวั่ โมง

ศึกษา คนควา รวบรวมองคความรูเก่ียวกับเบเกอร่ี และการจัดทําเบเกอร่ี ประเภทตางๆ
ไดแก เคก (Cake) คุกกี้(Cookies) ขนมปง(Bread) พาย(Pie) ครัวซอง(Croissant) การเลือกวัตถุดิบ
ที่ใชในการทําเบเกอรี่ การคํานวณคาใชจาย การกําหนดราคาหรือบริการจัดจําหนาย การจดบันทึก
ปฏบิ ัตงิ าน ทาํ บัญชีรายรับ – รายจา ย และประเมินผลการดําเนนิ งาน

ปฏิบัติการจัดทําเบเกอรี่ใหถูกตองตามหลักโภชนาการและถูกหลักสุขอนามัย โดยเลือกใช
อุปกรณ เครื่องมือเคร่ืองใช และวิธีการใหเหมาะสมกับเบเกอร่ีท่ีจัดทํา และการออกแบบ
และจัดทาํ บรรจผุ ลติ ภัณฑใ หน า รับประทาน

เพื่อใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการทําเบเกอรี่ เห็นคุณคาของการทํางานและเห็น
แนวทางในการประกอบอาชีพดานการทําอาหาร มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีตอ
การประกอบอาชพี มจี ติ สาธารณะ และอนรุ กั ษส ง่ิ แวดลอม

ผลการเรยี นรู
1. เขา ใจลักษณะของเบเกอรแี่ บบตาง ๆ ได
2. เลือกวิธกี ารทาํ เบเกอร่ไี ดถูกตองตามหลกั โภชนาการ ถูกสขุ อนามยั
3. เลอื กซ้ือวัสดุ อปุ กรณท ใ่ี ชท าํ เบเกอรีไ่ ดอ ยางเหมาะสม
4. เลอื กใชวสั ดุ อปุ กรณไดเหมาะสมกับชนิดของเบเกอรี่
5. มีทกั ษะในการทําเบเกอรไ่ี ดอยางนอย 1 อยาง
6. ประเมินผล การปรับปรุง การปฏบิ ัติการทําเบเกอรไี่ ด
7. มีเจตคติที่ดีตอ การทําเบเกอร่ี และการประกอบอาชพี คา ขายเบเกอรี่ได
8. เขาใจและเหน็ คุณคาของการทําเบเกอรี่
9. นําเทคโนโลยีมาเปน เคร่อื งมอื ในการออกแบบบรรจุภณั ฑอ ยางมีความคิดสรา งสรรค

รวมทัง้ หมด 9 ผลการเรยี นรู

คูมอื ครู หลักสูตรกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นกั งานเขตพนื้ ท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

52

6. รายวิชางานชาง(ไฟฟา )

รหสั วิชา ง..................งานไฟฟา เบ้อื งตน กลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชวั่ โมง

คนควา รวบรวมขอมูล อธิบายเกี่ยวกับ แหลงกําเนิดไฟฟา วงจรไฟฟาเบื้องตน อุปกรณ
ปองกันไฟฟา การตอสายดิน การบัดกรี การใชมัลติมิเตอร การประกอบวงจรไฟฟา หลักความ
ปลอดภัยในการปฏบิ ตั งิ านไฟฟา

ฝกปฏิบัติเกี่ยวกับการใชมัลติมิเตอร การประกอบอุปกรณไฟฟา และตอวงจรไฟฟา
โดยใชกระบวนการกลมุ และการเรยี นรรู วมกนั

เพอื่ ใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการตอ วงจรไฟฟา มคี วามชน่ื ชมในผลงานของตนเอง
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพชางไฟฟา มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติท่ีดีตอการประกอบ
อาชีพ มจี ติ สาธารณะ และอนรุ ักษส ิง่ แวดลอ ม มคี วามตระหนกั ถึงความปลอดภัย

ผลการเรยี นรู
1. เขา ใจหลักการตอวงจรไฟฟาเบ้ืองตน
2. อธิบายหนาท่ีของอุปกรณต อพว งทเ่ี กีย่ วของกบั วงจรไฟฟา ได
3. ฝก ปฏิบัตกิ ารตอวงจรไฟฟา เบ้อื งตน ไดอ ยา งถูกตองและปลอดภัย
4. สามารถวดั และทดสอบ วงจรไฟฟา เบ้ืองตนไดอ ยางถกู
5. ประกอบและตรวจสอบวงจรไฟฟาเบื้องตน ไดอยา งถกู ตองปลอดภัย
6. ประเมนิ ผล และปรบั ปรงุ ผลงานใหถ กู ตอ ง เหมาะสม
7. มเี จตคตทิ ี่ดตี อ อาชพี ชา งไฟฟาและสามารถประยกุ ตใชก ารตอ ไฟฟา ภายในบานได
8. เขาใจและเห็นคุณคาของอาชพี ชา งไฟฟา

รวมทัง้ หมด 8 ผลการเรยี นรู

คมู อื ครู หลกั สตู รกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

53

7. รายวิชางานชา ง(งานกอสราง)

รหสั วิชา ง..................งานไมเบอื้ งตน กลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชพี
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชัว่ โมง

ศึกษา คนควา และอธิบาย ลักษณะชนิดของผลิตภัณฑท่ีทําดวยไม และเครื่องมืองาน
ชางไม วัสดุ อุปกรณ และความปลอดภัยในการทํางานชางไม เทคนิคการทํางานชางไม วิธีการทํา
การวัด การตัด การเจาะ การเขาปากไม การขัดและตกแตง และการประกอบตกแตงช้ินงาน การ
คาํ นวณคา ใชจาย การกาํ หนดราคาหรือบริการจัดจําหนาย การจดบนั ทึกปฏิบัติงาน ทําบัญชีรายรับ –
รายจา ย และประเมินผลการดาํ เนนิ งาน

ฝกออกแบบ อานแบบ และปฏิบัติการสรางผลิตภัณฑที่ทําจากไม ดวยการวัด การตัด การ
เจาะ การเขาปากไม การขดั และตกแตง และการประกอบตกแตงชิ้นงาน

เพอ่ื ใหมที กั ษะในการทํางานชา งไม มคี วามภาคภูมิใจ มคี วามชนื่ ชมในผลงานของตนเอง
เหน็ แนวทางในการประกอบอาชพี ชางไม มคี ุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติท่ีดีตอการประกอบอาชีพ
มีจติ สาธารณะ และอนรุ กั ษส ง่ิ แวดลอม

ผลการเรียนรู
1. เขาใจลกั ษณะของผลติ ภณั ฑท ี่ทาํ ดวยไม
2. สามารถใชแ ละดูแลรักษา เครอ่ื งมอื งานชา งไม วัสดุ อปุ กรณช างไมไดถ กู ตองเหมาะสม
3. สามารถออกแบบผลิตภณั ฑง านไมไ ด
4. ปฏิบตั ิการวัด การตัด การเจาะ การเขาปากไม การขัดและตกแตง ได
5. สรา งผลิตภณั ฑ โดยการประกอบและตกแตงผลติ ภัณฑไ ด
6. ประเมินผล และปรับปรงุ ผลติ ภณั ฑไ ด
7. มเี จตคติทีด่ ตี อการสรา งผลติ ภัณฑจากไม และการประกอบอาชพี ชา งไมได
8. เขาใจและเหน็ คุณคา ของการทําอาชีพชางไม
9. นําเทคโนโลยีมาเปน เครอ่ื งมือในการออกแบบบรรจภุ ัณฑอยางมีความคดิ สรางสรรค

รวมทั้งหมด 9 ผลการเรยี นรู

คมู อื ครู หลกั สูตรกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคบั
สํานักงานเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

54

8. รายวิชางานชาง(กอสรา ง)

รหัสวิชา ง..................งานปูนเบอื้ งตน กลุม สาระการเรียนรกู ารงานอาชพี
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชั่วโมง

ศึกษา คน ควา และอธบิ าย หลักการและปฏิบัติเกี่ยวกับการผลผลิตจากงานปูน ชนิดของปูน
การผสมปูนที่ใชในการสรางฐานราก ลักษณะโครงสราง การเทพ้ืนคอนกรีต การกออิฐ การฉาบปูน
การใชเครอื่ งมือใน งานปูน และการกอ ฉาบอฐิ มวลเบา

ฝก ปฏบิ ัตกิ ารออกแบบ อา นแบบ ฝก ปฏิบัติผสมปนู เทพืน้ คอนกรตี การกออิฐ การฉาบ และ
การตกแตง ผลงานกอสรา ง

เพ่ือใหมีทักษะในการทํางานชางปูน มีความภาคภูมิใจ มีความช่ืนชมในผลงานของตนเอง
เหน็ แนวทางในการประกอบอาชพี ชางไม มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีตอการประกอบอาชีพ
มีจติ สาธารณะ และอนรุ กั ษสงิ่ แวดลอม

ผลการเรียนรู
1. เขาใจลกั ษณะของผลิตภัณฑท ่ีทําดวยปูน
2. สามารถใชและดแู ลรกั ษา เครอื่ งมืองานชา งปูน วัสดุ อุปกรณช างปนู ไดถ ูกตองเหมาะสม
3. สามารถออกแบบผลิตภณั ฑง านปนู
4. ปฏิบัติการผสมปนู เทพ้ืนคอนกรตี การกอ อฐิ การฉาบ
5. สรางผลติ ภณั ฑท ่ีทําจากปนู ได
6. ประเมนิ ผล และปรบั ปรุง ผลิตภัณฑไ ด
7. มีเจตคติท่ีดตี อการสรางผลิตภัณฑจากปูน และการประกอบอาชีพปนู ได
8. เขา ใจและเห็นคณุ คาของการทําอาชีพชา งงานปนู
9. นาํ เทคโนโลยมี าเปน เครอ่ื งมอื ในการออกแบบงานไดคิดสรา งสรรค

รวมทั้งหมด 9 ผลการเรยี นรู

คมู อื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สํานักงานเขตพนื้ ทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

55

9. รายวิชาคหกรรม(อาหาร)

รหสั วิชา ง..................อาหารจานเดยี ว กลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชัว่ โมง

ศึกษา คนควา รวบรวม เก่ียวกับอาหารจานเดียวและการจัดทํารายการอาหารจานเดียว
ประเภทตางๆ ไดแก ประเภทขาวผัด ประเภทผัด ประเภทแกง ประเภทยํา ประเภทเสน และ
ประเภททอด การเลือกซ้ืออาหารสด อาหารแหงและเคร่ืองปรุงที่ใชในการประกอบอาหาร
การคํานวณคาใชจาย การกําหนดราคาหรือบริการ จัดจําหนาย จดบันทึกปฏิบัติงาน ทําบัญชีรายรับ
– รายจาย และประเมินผลการดําเนินงาน

ปฏิบัติการประกอบอาหารใหถูกตองตามหลักโภชนาการและถูกหลักสุขอนามัย โดยเลือก
ใชวตั ถุดบิ เคร่อื งปรงุ วัสดุอปุ กรณ เคร่ืองมือเครื่องใช และวิธีการใหเหมาะสมกับประเภทของอาหาร
ที่ประกอบ ปฏบิ ตั ิงานจดั รายการอาหารประจาํ วนั

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการประกอบอาหาร เห็นคุณคาของการทํางานและ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีตอการประกอบอาชีพ
มจี ิตสาธารณะ และอนุรักษสงิ่ แวดลอม

ผลการเรียนรู
1. เขา ใจ ความหมาย ความสาํ คญั ของอาหารจานเดยี วและการทาํ อาหาร
2. เลือกซื้อวัตถุดิบและอุปกรณท่ีใชในการทําอาหารจานเดียวแตละประเภทไดอยาง

เหมาะสม
3. มที ักษะในการทาํ อาหารจานเดียวประเภทตา ง ๆ ไดถ ูกตองตามหลกั โภชนาการ
4. สามารถคํานวณคา ใชจาย กาํ หนดราคาในการจัดจําหนาย และจัดทําบัญชีรายรับรายจาย

ในการทาํ อาชีพอาหารจานเดยี วได
5. มีเจตคติท่ีดตี อ การประกอบอาชีพคา ขายอาหาร
6. สามารถประยุกตใ ชเ ทคโนโลยีมาสรา งสรรคในการทาํ อาหารจานเดยี วชนดิ ตา ง ๆ
7. เขาใจ มีความคิดสรางสรรค มีคุณธรรม มีจิตสํานึกในการใชพลังงานทรัพยากรและ

อนรุ ักษสง่ิ แวดลอมในการทาํ งานอาชีพประกอบอาหาร

รวมทั้งหมด 7 ผลการเรยี นรู

คูมือครู หลักสตู รกลุม สาระการเรียนรกู ารงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
สาํ นักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

56

10. รายวิชางานเกษตร(งานพชื )

รหัสวชิ า ง..................ผักปลอดสารพษิ กลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชัว่ โมง

ศึกษา รวบรวมขอมูล วิเคราะห และอธิบายความหมายของการปลูกพืชผักปลอดสารพิษ
ประเภทของพืชที่ปลูก การเตรียมดินและการปรับปรุงบํารุงดินที่จะใชปลูก การเตรียมพันธุการปลูก
การดแู ลรกั ษาและการเก็บเก่ียว โดยยึดหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ความปลอดภัยในการปลูก
พชื ผักสวนครวั ปลอดสารพิษ การคํานวณคา ใชจา ย จดั ทาํ บัญชีรายรบั -รายจาย

ฝกทักษะการเตรียมตนกลาหรือเมล็ดพันธุ การเตรียมดิน การปลูก การดูแลรักษาและ
การเก็บเก่ียว การจดั การกบั ผลผลิต คํานวณคาใชจาย จัดทําบัญชีรายรับ – รายจาย การประเมินผล
และการปรับปรงุ การดําเนนิ งาน

เพอื่ ใหมคี วามภาคภมู ใิ จ มีทักษะในการปลูกพืชปลอดสารพิษ เห็นคุณคาของการทํางานและ
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีคุณธรรม จริยธรรม คานิยมในการทํางานและการอนุรักษ
พลังงานและสง่ิ แวดลอม

ผลการเรียนรู
1. เขาใจลกั ษณะของการปลกู ผกั ปลอดสารพิษ
2. มีทักษะในการเตรยี มพันธุพืชที่จะใชในการปลกู
3. มที กั ษะในการเตรียมดนิ ท่ีจะใชปลกู ผักปลอดสารพิษ
4. ปฏบิ ัติปลูกพืชปลอดสารพษิ ไดตามขน้ั ตอนการปลกู พืช
5. ปฏบิ ัติดูแลรกั ษาพชื ที่ปลูกโดยไมใ ชสารเคมี
6. มที ักษะการแกปญ หาในการปลูกผักปลอดสารพิษ ไดอ ยางเหมาะสม
7. ปฏบิ ตั กิ ารเก็บเกย่ี วผลผลิต
8. ฝกคิดคาํ นวณคาใชจาย กําหนดราคาในการจัดจําหนา ย และจัดทําบัญชีรายรับ - รายจาย

ในการปลูกผกั ปลอดสารพิษ ได
9. มเี จตคติทีด่ ีตอการประกอบอาชพี การเกษตร
10. สามารถประยกุ ตใ ชเ ทคโนโลยมี าสรา งสรรคในการปลกู ผกั ปลอดสารพษิ
11. เขาใจ มีความคิดสรางสรรค มีคุณธรรม มีจิตสํานึกในการใชพลังงานทรัพยากร และ

อนรุ กั ษสง่ิ แวดลอมในการปลกู ผักปลอดสารพิษ

รวมทัง้ หมด 11 ผลการเรียนรู

คูมือครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

57

11. รายวิชางานชา ง(งานตดั เย็บ)

รหสั วิชา ง..................การประดษิ ฐถงุ ผา กลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชั่วโมง

ศึกษา รวบรวมขอมูล วิเคราะห และอธิบายเกี่ยวกับความสําคัญ ประโยชน วิธีการ ข้ันตอน
เคร่ืองมือ เคร่ืองใชในการประดิษฐถุงผาดวยมือ โดยการออกแบบลวดลายของถุงผา การตกแตง
เตรยี มวสั ดุอปุ กรณทใ่ี ชในงานเย็บถงุ ผา คาํ นวณคา ใชจายและกาํ หนดราคาจดั จาํ หนาย

ฝกปฏิบัติการออกแบบ การตัด การเย็บ การตกแตงลวดลายงานเย็บถุงผา มีทักษะใน
การประเมินผลงานและปรับปรุง แกไขปญหางานเย็บถุงผา ฝกคิดคํานวณคาใชจาย กําหนดราคาใน
การจดั จําหนา ย และจดั ทาํ บญั ชีรายรับ

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการประดิษฐถุงผาอยางสรางสรรคและมีจินตนาการ
เห็นคุณคาของการทํางานและเห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีความพึงพอใจในผลงานที่ทํา
มีเจตคติท่ีดีในการทํางาน มีความรับผิดชอบในงาน ใชทรัพยากรอยางคุมคาและประหยัด มีความ
พอเพยี งและประยกุ ตใ ชความรูมาใชในชีวิตประจาํ วันไดอยางเหมาะสม

ผลการเรยี นรู
1. อธิบายความสําคัญ ประโยชน วิธีการ ขั้นตอน เครื่องมือ เครื่องใชในการประดิษฐ ถุงผา

ดวยมือได
2. ฝกปฏิบัติการออกแบบ การตัด การเย็บ การตกแตงลวดลายงานเย็บถุงผาไดอยาง

เหมาะสมกบั การใชง าน
3. สามารถนําไปประยกุ ตใ ชในชวี ิตประจําวันได
4. ฝกคิดคํานวณคาใชจาย กําหนดราคาในการจัดจําหนาย และจัดทําบัญชีรายรับ-รายจาย

ได
5. มเี จตคตทิ ีด่ ีตอการประกอบอาชีพการตดั เยบ็
6. สามารถประยุกตใ ชเ ทคโนโลยีมาสรางสรรคในการประดษิ ฐถ ุงผา
7. เขาใจ มีความคิดสรางสรรค มีคุณธรรม มีจิตสํานึกในการใชพลังงานทรัพยากร และ

อนุรักษสงิ่ แวดลอ มในการประดษิ ฐถงุ ผา
8. เขาใจและเห็นคณุ คา ของการทาํ งาน รกั งานที่ทํา และมีจติ สาธารณะตอสงั คม

รวมทั้งหมด 8 ผลการเรียนรู

คมู ือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

58

12. รายวิชางานชาง(งานตดั เยบ็ )

รหัสวชิ า ง..................การตดั ชุดนอน กลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี
ชน้ั ............................. เวลา 20 ชว่ั โมง

ศึกษา รวบรวมขอมูล วิเคราะห และอธิบายเก่ียวกับลักษณะของเสื้อและกางเกงนอน
แบบตาง การออกแบบและการสรางแบบ การเลือกผา การคํานวณผา วิธีการตัดเย็บเสื้อ – กางเกง
นอน การเตรียมวัสดุอุปกรณที่ใชในงานเย็บเสื้อ – กางเกงนอน คํานวณคาใชจายและกําหนดราคา
จดั จาํ หนา ย

ปฏิบัติงานออกแบบ ตัดเย็บเสื้อและกางเกงนอนแบบตางๆ โดยการออกแบบ สรางแบบ
วางแบบ ตัดเยบ็ คาํ นวณ คาใชจาย กําหนดราคา จดบันทึกการปฏิบัติงาน ทําบัญชีรายรับ - รายจาย
และประเมินผล

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทักษะในการตัดเย็บชุดนอนอยางสรางสรรคและมีจินตนา
การ เหน็ คุณคาของการทํางานและเห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ มีความพึงพอใจในผลงานท่ีทํา
มีเจตคติท่ีดีในการทํางาน มีความรับผิดชอบในงาน ใชทรัพยากรอยางคุมคาและประหยัด มีความ
พอเพยี งและประยุกตใชความรูมาใชใ นชวี ิตประจาํ วันไดอยา งเหมาะสม

ผลการเรยี นรู
1. อธบิ ายความสาํ คญั ประโยชน วิธีการ ข้ันตอน เครื่องมือ เคร่ืองใชในการตัด เย็บเส้ือและ

กางเกงนอนได
2. ฝกปฏบิ ตั ิการออกแบบ การตัด การเย็บ การตกแตงลวดลายงานเย็บเส้ือและกางเกงนอน

อยา งเหมาะสมกับการใชงาน
3. สามารถนาํ ไปประยกุ ตใ ชในชีวติ ประจําวันได
4. ฝกคิดคํานวณคาใชจาย กําหนดราคาในการจัดจําหนาย และจัดทําบัญชีรายรับ-รายจาย

ได
5. มเี จตคติทีด่ ตี อ การประกอบอาชพี การตัดเยบ็
6. สามารถประยกุ ตใ ชเทคโนโลยมี าสรางสรรคในการสรางเส้ือและกางเกงนอน
7. เขาใจ มีความคิดสรางสรรค มีคุณธรรม มีจิตสํานึกในการใชพลังงานทรัพยากร และ

อนุรกั ษส่ิงแวดลอ มในการประดิษฐถงุ ผา
8. เขาใจและเหน็ คณุ คาของการทาํ งาน รกั งานทีท่ าํ และมีจติ สาธารณะตอ สังคม

รวมทั้งหมด 8 ผลการเรียนรู

คูมือครู หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นักงานเขตพ้ืนที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

59

13. รายวิชาชาง(งานตดั เยบ็ )

รหสั วิชา ง..................ชางทํารองเทา แตะ กลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชว่ั โมง

ศึกษา รวบรวมขอมูล วิเคราะห ลักษณะรูปทรงของรองเทาแตะแบบตางๆ ชนิดและ
คุณสมบัติของวัสดุที่จะมาทํารองเทาแตะ การเลือกวัสดุ การวัดขนาดเทา การออกแบบรูปทรงและ
ลวดลายรองเทา การตัดเย็บและตกแตงรองเทาแตะ เครื่องมือท่ีใชในการทํา ความปลอดภัยใน
การปฏิบัตงิ าน คํานวณคา ใชจายและการกาํ หนดราคาจาํ หนา ย

ฝก ปฏิบตั ิการทํารองเทาแตะ โดยการวดั เทา ออกแบบ วาดแบบ ถายแบบ ตัดแบบ ประกอบ
รูปทรง เขาพื้นรองเทา การตกแตงและขัดเงา ฝกปฏิบัติคํานวณตนทุนและจัดทําบัญชีรับ - จาย
กําหนดราคา และการวางแผนจดั จําหนาย

เพ่ือใหมีความภาคภูมิใจ มีทัศนคติที่ดีตออาชีพเห็นคุณคาและเห็นแนวทางในการประกอบ
อาชีพ มีความพึงพอใจในผลงานท่ีทํา มีเจตคติที่ดีในการทํางาน มีความรับผิดชอบในงาน
ใชทรัพยากรอยา งคุม คา และประหยดั มคี วามพอเพยี งและประยกุ ตใชความรูมาใชในชีวิตประจําวันได
อยางเหมาะสม

ผลการเรียนรู
1. วิเคราะหและสรุปลักษณะรปู ทรงของรองเทาแตะที่มผี ลตอ การใชในโอกาสตา งๆ
2. มีทกั ษะในการเลอื กใชเลอื กวสั ดทุ ่ีจะนํามาทํารองเทาแตะไดอ ยางเหมาะสม
3. ฝกทกั ษะการออกแบบ สรางแบบและตดั เยบ็ รองเทาแตะได
4. ฝกปฏิบตั ิการประกอบรองเทา แตะและการตกแตง รองเทา แตะได
5. มีทักษะการใชเครือ่ งมอื ไดอยา งถูกตอง เหมาะสมและมีความปลอดภยั ในการทํางาน
6. ฝกปฏบิ ัตคิ าํ นวณตนทุน การจดั ทําบัญชีรบั - จา ย และกําหนดราคาขายได
7. สามารถวางแผนการจดั จําหนายได
8. มีเจตคติติทด่ี ีตออาชพี ชา งทาํ รองเทา
9. มีความมุงมั่นในการฝกปฏิบัติจนเกิดความชํานาญ มีความซ่ือสัตย ขยัน ประหยัดอดทน

และใชทรัพยากรอยางคมุ คา

รวมทัง้ หมด 9 ผลการเรียนรู

คูมือครู หลกั สูตรกลุม สาระการเรียนรูการงานอาชีพ ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

60

14. รายวชิ า(คหกรรม)

รหสั วิชา ง..................ชา งซักรีด กลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ
ชน้ั ............................. เวลา 20 ช่วั โมง

สงั เกต ศึกษา รวบรวมขอมูลเก่ียวกับประเภทและคุณสมบัติของผา การเลือกใชสารซักฟอก
และปรับสภาพเน้ือผา วิธีซักรีด การเก็บ การแยะประเภทเสื้อผา การเตรียมวัสดุอุปกรณ เครื่องมือ
เครื่องใชใ นการซกั รีด การใหบรกิ าร แลว นาํ ผลมาอภปิ ราย สรปุ และรายงานผล

ฝกปฏิบัติการซักรีด โดยการคัดแยกแยะประเภทเส้ือผา การใชสารซักฟอก วัสดุอุปกรณ
เครื่องมือเคร่ืองใชใหเหมาะสมกับผา การทําผาใหแหงดวยวิธีการตางๆ การรีดผา การจัดการกับผา
ท่รี ีดแลว การคํานวณตนทุน และการวางแผนการใหบรกิ ารซักรีด

เพื่อใหมีทักษะในการซีกรีด มีเจตคติที่ดีตออาชีพซักรีด มีความซ่ือสัตย มีความพึงพอใจ
ในผลงานท่ีทํา มีความรับผิดชอบในอาชีพ รักอาชีพที่ทํา ใชทรัพยากรอยางคุมคาและประหยัด
มีความพอเพยี ง

ผลการเรียนรู
1. วเิ คราะห จําแนกแยกแยะลักษณะของผาแตล ะชนดิ ได
2. เลอื กใชสารซักฟอก ไดเ หมาะสมกบั ลกั ษณะของผา
3. มีทกั ษะในการใชมือ ใชเคร่ืองมอื ในการซักและการรดี ผาได
4. สามารถซักเสื้อผา ไดอ ยา งเปนขน้ั ตอน
5. มีทกั ษะในการรดี ผาได
6. ปรบั ระดับความรอ นไดเ หมาะสมกับผา ชนิดตาง ๆ
7. มที ักษะในการจัดเกบ็ ผาที่รดี แลวไดอยางเหมาะสม
8. สามารถวางแผนการใหบรกิ ารรับซักรีด
9. มีเจตคติตทิ ดี่ ีตออาชพี ซกั รีด
10. มีความมุงม่ันในการฝกปฏิบัติจนเกิดความชํานาญ มีความซื่อสัตย ขยัน ประหยัดอดทน

และใชท รพั ยากรอยา งคุมคา

รวมทัง้ หมด 10 ผลการเรยี นรู

คมู อื ครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

61

15. รายวิชาชา ง(งานประดษิ ฐ)

รหัสวชิ า ง..................ชา งจกั สานไมไผ กลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ
ชนั้ ............................. เวลา 20 ชว่ั โมง

ศึกษา คนควา และอธิบาย ลักษณะชนิดของผลิตภัณฑท่ีทําดวยไมไผ และเครื่องมือ
งานชางไม วัสดุ อุปกรณ และความปลอดภัยในการทํางาน วิธีการ การวัด การตัด การเจาะ
การเตรยี มวสั ดดุ ว ยการจักตอก และการสานแบบตางๆ และการประกอบตกแตงช้ินงาน การคํานวณ
คาใชจาย การกําหนดราคาหรือบริการจัดจําหนาย การจดบันทึกปฏิบัติงาน ทําบัญชีรายรับ –
รายจาย และประเมินผลการดําเนนิ งาน

ฝกออกแบบ และปฏิบัติการสรางผลิตภัณฑท่ีทําจากไมไผ ดวยการวัด การตัด การเจาะ
การจกั ตอก การสาน และการประกอบตกแตงชน้ิ งาน

เพื่อใหมีทักษะในการจัดสาน มีความภาคภูมิใจ มีความช่ืนชมในผลงานของตนเอง
เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพชางไมไผ มีคุณธรรม จริยธรรม และมีเจตคติท่ีดีตอการประกอบ
อาชีพ มีจิตสาธารณะ และอนรุ กั ษส่งิ แวดลอ ม

ผลการเรียนรู
1. เขา ใจลกั ษณะของผลติ ภณั ฑทที่ ําดวยไมไผ
2. สามารถใชและดแู ลรักษา เคร่ืองมืองานชางไม วสั ดุ อปุ กรณช า งไมไดถ กู ตองเหมาะสม
3. สามารถออกแบบผลติ ภัณฑงานไมไผได
4. ปฏบิ ัติการวดั การตัด การเจาะ การจัก การสานในลกั ษณะตา งๆ ได
5. สรางผลติ ภณั ฑ โดยการประกอบและตกแตง ผลิตภณั ฑได
6. ประเมนิ ผล และปรบั ปรุง ผลติ ภณั ฑไ ด
7. มเี จตคติท่ดี ีตอการสรางผลิตภณั ฑจากไมไผ และการประกอบอาชพี ได
8. เขาใจและเหน็ คุณคาของการทําอาชีพชา งทาํ ผลติ ภัณฑไมไผ
9. นาํ เทคโนโลยีมาเปนเคร่ืองมอื ในการออกแบบบรรจภุ ณั ฑอ ยางมีความคดิ สรางสรรค

รวมทั้งหมด 9 ผลการเรียนรู

คมู ือครู หลักสตู รกลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นกั งานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

62

ตวั อยางคําอธิบายรายวชิ าและโครงสรา งรายวชิ า

รายวิชาเพ่มิ เติม งานชาง

รหัสวชิ า ง..................ชางไม กลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ
ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที.่ ....... เวลา 80 ช่ัวโมง(2 หนวยกติ )

ศึกษา คนควา รวบรวมขอมูลลักษณะของงานไมประเภทตางๆ เคร่ืองมือที่ใชในงานชางไม
รวมทั้งวัสดุ อุปกรณท่ีเก่ียวของกับงานไม การออกแบบ การอานแบบ วิธีการวัด การตัด การไส การ
เพลาะ การบาก การเขาหนาไม การประกอบ การขัด และการตกแตงชิ้นงาน และความปลอดภัยใน
การปฏิบัตงิ าน

ฝกการออกแบบ การอานแบบ วิธีการวัด การตดั การไส การเพลาะ การบาก การเขาหนาไม
การประกอบ การขดั และการตกแตงชิ้นงานตามท่กี าํ หนด ฝกปฏิบัติคํานวณคาใชจายตนทุน กําหนด
ราคาจาํ หนา ย การวางแผนจดั จาํ หนาย และฝก จดั ทาํ บญั ชีรายรบั - รายจาย

เพื่อใหมีความภาคภูมิใจ มีทัศนคติที่ดีตออาชีพชางไม เห็นคุณคาและเห็นแนวทางในการ
ประกอบอาชพี ชา งไม มีความพึงพอใจในผลงานที่ทํา มีเจตคติท่ีดีในการทํางาน มีความรับผิดชอบตอ
การใชท รัพยากรอยางคมุ คาและประหยดั ประยกุ ตความรมู าใชใ นชวี ิตประจาํ วนั ไดอ ยางเหมาะสม

ผลการเรียนรู
1. อภปิ รายลักษณะของผลติ ภณั ฑงานไมทกี่ ําหนดได
2. มีทกั ษะในการเลอื กใชเคร่อื งมือ อุปกรณ งานชา งไม
3. สามารถเขยี นแบบและอา นแบบไดอยา งถูกตอง
4. ฝก ทักษะในการวัด การตดั การไส การเพลาะ การบาก การเขา หนาไม การขดั
5. ปฏิบัติในการประกอบและตกแตงช้นิ งาน
6. สามารถผลิตช้นิ งานประเภทเครือ่ งเรือนตามแบบทก่ี ําหนดได
7. มที ักษะการใชเครือ่ งมือไดอยางถูกตอง เหมาะสมและมคี วามปลอดภยั ในการทํางาน
8. ฝก ปฏิบัติคาํ นวณตนทุน การจัดทาํ บญั ชีรบั - จา ย และกําหนดราคาขายได
9. การวางแผนจดั จาํ หนาย
10. มเี จตคตติ ทิ ่ดี ีตอ อาชีพชา งไม
11. มีความมงุ มน่ั ในการฝกปฏบิ ัติจนเกดิ ความชาํ นาญ มีความซื่อสัตย ขยัน ประหยัด อดทน

และใชทรพั ยากรอยางคุมคา

รวมทงั้ หมด 11 ผลการเรยี นรู

คมู ือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคับ
สาํ นกั งานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

63

ครผู สู อนตองนําคาํ อธิบายรายวชิ าไปจดั ทําโครงสรางรายวชิ า ออกแบบหนวยการเรียนรูและแผนการจัดการเรยี นรู

ตัวอยา งโครงสรา งรายวิชา ง..................ชา งไม

กลุม สาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปท่.ี ...............

จาํ นวน 2 หนวยกติ /ภาคเรียน............... จาํ นวน 80 ชัว่ โมง

ที่ ชอ่ื หนวย ผลการเรยี นรู สาระสําคัญ เวลา คะแนน
การเรียนรู (ชว่ั โมง)

1. ผลติ ภณั ฑ 1. อภปิ รายลักษณะของ 45

งานไม ผลิตภณั ฑง านไมที่กําหนดได

2. มที ักษะในการเลอื กใช

เครอื่ งมอื อปุ กรณ งานชาง

ไม

2. แบบในฝน 3. สามารถเขียนแบบและ 12 15

อานแบบไดอ ยางถูกตอ ง

3. ชางไมเ ตม็ ตัว 4. ฝก ทกั ษะในการวดั การ 40 50

ตัด การไส การเพลาะ การ

บาก การเขาหนาไม

5. ปฏบิ ัตใิ นการประกอบ

และตกแตง ช้นิ งาน

6. สามารถผลติ ช้ินงาน

ประเภทเคร่ืองเรือนตาม

แบบทีก่ ําหนดได

7. มีทกั ษะการใชเครอื่ งมอื

ไดอ ยางถกู ตอ ง เหมาะสม

และมีความปลอดภยั ในการ

ทาํ งาน

4. การกําหนด 8. ฝก ปฏิบตั ิคํานวณตน ทนุ 12 20

ราคา การจัดทาํ บญั ชรี ับ - จา ย

และกําหนดราคาขายได

5. การตลาด 9. การวางแผนจัดจําหนา ย 12 10

งานไม

รวม 80 100

คมู ือครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

บทที่ 3
การนาํ หลกั สูตรกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชีพสกู ารปฏบิ ตั ิ

สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 จัดพัฒนาหลักสูตรกลุมสาระการ
เรียนรูการงานอาชีพโดยจัดทําคูมือครูใหกับโรงเรียนในสังกัด เพ่ือใชในการพัฒนาหลักสูตร
สถานศึกษาใหสอดคลองกับหลักสูตรการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับปรับปรุง
พุทธศักราช 2560 ซ่ึงมาตรฐานกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพมี 2 สาระ สถานศึกษา
จงึ จําเปน ตองมีการปรบั ปรุงหลักสูตร โดยสามารถดําเนนิ การไดดงั ตอ ไปน้ี

1. ใหคณะกรรมการบริหารงานหลักสูตรของโรงเรียนศึกษาคูมือครู กลุมสาระการเรียนรู
การงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบังคับ ของสํานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

2. จัดโครงสรางเวลาเรยี นของโรงเรยี นใหเ หมาะสม
3. รายวิชาพน้ื ฐาน ใหพ ิจารณาสาระงานอาชีพทีใ่ หเ หมาะสมกบั ระดบั ช้นั วยั ของผูเรียน และ
ความพรอมของโรงเรียน
4. รายวิชาเพ่ิมเติม เน่ืองจากโรงเรียนสามารถเลือกไดตามความตองการของผูเรียน ชุมชน
และความพรอมของโรงเรียน ใหพิจารณาเลือกรายวิชาเพิ่มเติมในคูมือที่กําหนด หรือสถานศึกษา
จะสรา งหลกั สูตรรายวิชาเพ่ิมเติมข้นึ ใหมก ไ็ ด
5. กําหนดการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนใหเหมาะสมเชนในระดับชั้นประถมศึกษาปท่ี 1-3
โรงเรียนอาจใชการจัดกิจกรรมแบบบูรณาการ โดยใหผูเรียนไดทํากิจกรรมรวมกับรายวิชาอ่ืนๆ
ใหเ หมาะสม หรอื อาจจัดเปน กิจกรรมเพิ่มเตมิ กไ็ ด ทงั้ น้ีอยใู นดุลยพนิ ิจของโรงเรียน
6. ช้ันประถมศึกษาปที่ 4-6 และมัธยมศึกษาตอนตน โรงเรียนควรจัดงานอาชีพเปนรายวิชา
เพ่ิมเติม หรืออาจจดั เปน กจิ กรรมเพิ่มเติม ทงั้ น้ีอยใู นดลุ ยพินจิ ของโรงเรียน

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับปรับปรุงพุทธศักราช
2560 ไดกําหนดโครงสรางเวลาเรียนเพ่ือใหสถานศึกษาสามารถนําโครงสรางเวลาเรียนดังกลาวไป
จัดทําเปนโครงสรางหลักสูตรสถานศึกษา โดยยืดหยุนเวลาเรียนไดตามความพรอม ความตอง
การความจําเปนหรือจุดเนนของสถานศึกษาใหเหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาชุมชนและสังคม
โดยมีแนวทางการปรับโครงสรางเวลาเรียนตามแนวทางของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน
พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุงพุทธศักราช 2560) สถานศึกษาสามารถจัดโครงสรางเวลาเรียนได
ตามความเหมาะสม ดังตวั อยา งตอไปน้ี(แนวการพฒั นาหลักสูตรฯ สพฐ.ป 2560)

คูม อื ครู หลกั สตู รกลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

65

โครงสรา งเวลาเรียนตามหลักสตู รแกนกลางฯ 2551 ฉบบั ปรับปรงุ พุทธศกั ราช 2560

กลมุ สาระการเรียนรู/กิจกรรม เวลาเรยี น ระดบั มธั ยมศึกษา
ระดับประถมศกึ ษา ตอนตน
กลุมสาระการเรยี นรู
ภาษาไทย ป.1-3 ป.4-6 ม. 1-3
คณิตศาสตร
วิทยาศาสตร จดั ตาม จัดตาม จัดตาม
สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ความเหมาะสม ความเหมาะสม ความเหมาะสม
ประวตั ิศาสตร
สุขศึกษาและพลศึกษา 40 40 0.5 นก/ภาคเรียน
ศลิ ปะ
การงานอาชพี จดั ตาม จดั ตาม จดั ตาม
ภาษาตา งประเทศ ความเหมาะสม ความเหมาะสม ความเหมาะสม
รวมเวลาเรียน (พ้ืนฐาน)
กจิ กรรมพัฒนาผูเ รยี น 200 840/ป 880 (22 นก.)/ป
รายวิชา/กจิ กรรมทสี่ ถานศึกษาจัด 840/ป 120/ป 120/ป
เพ่ิมเติมตามความพรอมและจุดเนน 120/ป
รวมเวลาเรียนท้งั หมด สถานศกึ ษากาํ หนด
สถานศกึ ษากําหนด สถานศึกษากาํ หนด
สถานศึกษากําหนด

หมายเหตุ
1. การจัดเวลาเรียนสถานศึกษาสามารถจัดไดตามความเหมาะสม ทั้งนี้ตองใหสอดคลองกับ

เกณฑการจบ
2. รายวิชาประวัติศาสตรช้ัน ป.1 – ป.6 จํานวน 40 ช่ัวโมงตอป ชั้น ม.1- ม.3 จัดภาคเรียน

ละ 0.5 หนวยกติ รวม 3 ป จาํ นวน 120 ช่ัวโมงตอป (3 หนว ยกิต)
3. รายวชิ าภาษาองั กฤษชน้ั ป. 1-3 มี ดําเนินการตามทางเลือกตามประกาศฯ ท่ีกําหนดโดย

ใหเ ด็กไดเ รยี นทัง้ 5 วัน อาจจัดเปนรายวิชาพ้ืนฐาน 200 ชั่วโมงหรืออยางนอย 120 ชั่วโมงตอป สวน
อกี 80 ชวั่ โมงอาจจัดเปน รายวชิ าเพ่มิ เตมิ ขึ้นอยดู ุลยพินิจของโรงเรยี น

4. รายวิชาเพ่ิมเติมหนาที่พลเมืองดําเนินการตามทางเลือกตามประกาศฯ ท่ีกําหนด ไดแก
จัดเปนรายวิชาเพ่ิมเติม หรือบูรณาการในกลุมสาระฯสังคม หรือ กลุมสาระอ่ืน หรือกิจกรรมพัฒนา
ผูเ รยี นก็ได ขึ้นอยดู ุลยพนิ จิ ของโรงเรียน

คมู อื ครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรยี นรูก ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

66
ตารางโครงสรา งเวลาเรียนตอไปน้ี เปน ตวั อยา งทจ่ี ะนาํ เสนอใหโรงเรียนนําไปประยกุ ตใ ช
ซ่ึงโรงเรยี นสามารถกําหนดเองไดต ามความเหมาะสม

ตวั อยางโครงสรางเวลาเรียน โรงเรียน.........................................ปก ารศึกษา.........................
สํานักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

เวลาเรียน

กลมุ สาระการเรียนรู/ กจิ กรรม ระดับประถมศกึ ษา ระดับมัธยมศกึ ษา

กลมุ สาระการเรยี นรู ตอนตน
ภาษาไทย
คณิตศาสตร ป.1-3 ป.4-6 ม. 1-3
วิทยาศาสตร
สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 200 160 120 (3 นก.)
ประวัตศิ าสตร 200 160 120 (3 นก.)
สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา 40 80 120 (3 นก.)
ศิลปะ 40 80 120 (3 นก.)
การงานอาชพี 40 40 40 (1 นก.)
ภาษาตางประเทศ 40 80 80 (2 นก.)
รวมเวลาเรยี น (พ้ืนฐาน) 40 80 80 (2 นก.)
กจิ กรรมพัฒนาผูเรยี น 40 80 80 (2 นก.)
รายวชิ า/กจิ กรรมทสี่ ถานศึกษาจดั 200 80 120 (3 นก.)
เพ่มิ เติมตามความพรอมและจุดเนน 840/ป 840/ป 880 (22 นก.)/ป
รวมเวลาเรยี นทง้ั หมด 120/ป 120/ป
40 160 ชม./ป 120/ป
5 นก./ป
1,000 ชม./ป 1,120 ชม./ป หรือ 200 ชม./ป
1,200 ชม./ป

หมายเหตุ
1. หนาทพี่ ลเมืองจดั ใหเ ปนหนว ยหน่ึง ในสาระที่ 2 กลมุ สาระการเรยี นรฯู สังคมศึกษาฯ

2. กิจกรรมสาธารณประโยชนเพ่ือสังคม บูรณาการกจิ กรรมอยูในช่วั โมงลูกเสือ- ยวุ กาชาติ

คูมือครู หลกั สตู รกลุม สาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สํานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

67

แนวทางการจัดหลกั สูตรกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชพี

หลักสูตรกลุมสาระการงานอาชีพ เปนการจัดการศึกษาเพ่ือเตรียมกําลังคนใหตรงกับความ
ตอ งการของสถาบนั ประกอบการและตลาดแรงงาน การจัดการเรียนรูจึงตองมีกระบวนการอยางครบ
วงจร ตั้งแตการออกแบบหลักสูตร การนําหลักสูตรไปใชอยางเหมาะสมควบคูกับการวิจัยและพัฒนา
สถานศึกษาควรปรับเปล่ียนทิศทางการผลิตผูเรียนใหมีคุณภาพตอบสนองความตองการของสถาน
ประกอบการและตลาดแรงงาน

จดั ตามโครงสรา งหลกั สูตรสถานศึกษา
การจัดหลักสูตรกลุมสาระการงานอาชีพระดับการศึกษาภาคบังคับ สถานศึกษาสามารถ

จัดตามโครงสรา งหลกั สูตรของสถานศกึ ษาไดดังน้ี
1. การจัดรายวชิ าพนื้ ฐาน
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 คําสั่งสํานักงาน

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานท่ี 922/2561 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม 2561 เรื่อง การปรับปรุง
โครงสรางเวลาเรยี น ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 ไดกําหนดกรอบ
โครงสรางเวลาเรียนสําหรับรายวิชาพื้นฐานใน 8 กลุมสาระการเรียนรู โดยหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ไดกําหนดเวลาเรียนของรายวิชาพื้นฐานในระดับ
ประถมศกึ ษารวมจํานวน 840 ชัว่ โมงตอ ป ระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน รวมจาํ นวน 880 ชว่ั โมง หรือ 22
หนวยกิตตอป สถานศึกษาสามารถจัดสอนทักษะอาชีพไดอยางหลากหลายท่ีสอดคลองกับตัวชี้วัด
กลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ซึ่งมีมาตรฐานการเรียนรูและตัวช้ีวัดที่มุงเนนการพัฒนานักเรียน
ใหมีความรู ความสามารถ และทักษะในการปฏิบัติงาน และประกอบอาชีพโดยตรง รวมถึง
การปลูกฝงลักษณะนิสัยในการทํางานใหนักเรียน รวมท้ังสถานศึกษาสามารถบูรณาการเน้ือหา
(สาระการเรียนรู) อาชีพและกิจกรรมการเรียนรูการสอนอาชีพไดทั้ง 8 กลุมสาระการเรียนรู
ใหสอดคลอ งกับบริบทและความตอ งการ เพอื่ พัฒนานกั เรยี นไปสกู ารประกอบอาชีพ

2. การจัดรายวิชาเพม่ิ เตมิ
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศึกราช 2551 คําส่ังสํานักงาน

คณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานท่ี 922/2561 เร่ือง การปรับปรุงโครงสรางเวลาเรียน
ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ไดกําหนดกรอบโครงสรางเวลาเรียน
สําหรบั รายวิชาเพ่ิมเติม ดงั นี้

ระดับประถมศึกษา จัดเวลาเรียนเพ่ิมเติม โดยจัดเปนรายวิชาเพ่ิมเติม หรือกิจกรรม
เพิ่มเติมใหสอดคลองกับจุดเนนและความพรอมของสถานศึกษา และเกณฑการจบหลักสูตร เฉพาะ
ระดับชัน้ ประถมศกึ ษาปท ี 1-3 สถานศกึ ษาอาจจัดเวลาเรียนเปนสาระการเรียนรูพ้ืนฐานในกลุมสาระ
การเรียนรภู าษาไทยและกลมุ สาระการเรียนรูคณิตศาสตรแ ทนได

คูม ือครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

68
ระดับมัธยมศึกษาตอนตน จัดเวลาเรียนเพ่ิมเติม โดยจัดเปนรายวิชาเพ่ิมเติมหรือ
กจิ กรรมเพม่ิ เตมิ ใหสอดคลอ งกบั จดุ เนนและความพรอมของสถานศกึ ษา และเกณฑก ารจบหลกั สตู ร

ท้ังนี้ สถานศึกษาสามารถจัดเวลาเรียนสําหรับการเสริมทักษะอาชีพในรายวิชา/กิจกรรม
ที่สถานศึกษาจดั เพมิ่ เตมิ ตามความสามารถและจุดเนน ตามความตองการและความถนัดของผูเรียน

ลกั ษณะการจดั รายวชิ าเพิม่ เตมิ สถานศึกษาสามารถจัดไดห ลายลกั ษณะ ดังนี้
1. จัดเปนรายวิชาเพ่ิมเติมใหนักเรียนเลือกเรียนตามความสนใจ โดยแตละรายวิชา

นักเรียนไดเรียนรูท้ัง ภาคทฤษฎี ภาคปฏิบัติ ฝกทักษะที่จําเปนและคุณลักษณะท่ีจําเปนตออาชีพ
ทีส่ ามารถเรียนจบภายในรายวิชานั้น เพือ่ สาํ รวจ คน พบความถนัดความสนใจทางอาชีพ เชน รายวิชา
ชางขนมไทย ชางแตงหนา ชางถายภาพ ชางสี ชางเขียน การสรางภาพเคล่ือนไหว การปลูกพืชผัก
อินทรยี  เปน ตน

2. จัดเปนรายวิชาเพ่ิมเติมใหเรียนตอเนื่องเปนชุดรายวิชา (Block Course) แบงเปน 3
แบบ ไดแก

2.1 ชุดรายวิชามุงสูอาชีพเฉพาะ เปนรายวิชาที่นักเรียนไดเรียนรูทั้งภาคทฤษฎี
ภาคปฏิบัติ และฝกทักษะ รวมถึงการเตรียมคุณลักษณะท่ีจําเปนเฉพาะอาชีพ โดยอาจจัดใหผูเรียน
ไดเ รียนชุดรายวชิ าละ 2–3 ป จนเกิดทกั ษะที่สามารถนําไปประกอบอาชพี ได

2.2 ชุดรายวิชาท่ีเปนพ้ืนฐานทางวิชาการสูอาชีพ เพ่ือการศึกษาตอในระดับที่สูงขึ้น
และสงเสริม การประกอบอาชีพ ซึ่งการสงเสริมการประกอบอาชีพ สถานศึกษาควรจัดรายวิชา
ใหเรียนเปนชุดวิชาที่ตอเนื่อง จนผูเรียนมีทักษะท่ีสามารถนําไปประกอบอาชีพได สวนการเรียนเพื่อ
ศึกษาตอระดับสูง(สําหรับมัธยมศึกษาตอนตน) จะเปนหลักสูตรรายวิชาที่เรียน เพื่อสะสมหนวยกิต
โดยผูเรียนท่ีจะเรียนตอในระดับอาชีวศึกษา(ปวส.) สถานศึกษาตองประสานกับสถาบันอาชีวศึกษา
เพอ่ื สรางความรว มมอื ในการจัดหลักสตู ร

2.3 ชุดรายวิชามุงคนหาอาชีพ เปนรายวิชาที่นักเรียนไดเรียนทั้งภาคทฤษฎี
ภาคปฏิบัติ และฝกทักษะ รวมถึงการเตรียมคุณลักษณะที่จําเปนตออาชีพ โดยสถานศึกษากําหนด
เปน ชุดรายวิชาใหนักเรียนเรียน หลายอาชีพในกลุมเดียวกัน แตละอาชีพใชเวลาเรียนสั้นๆ ภายใน 1
รายวิชา เชน อาชีพในกลุมเกษตรกร กลุมงานชาง กลุมคหกรรม เปนตน จัดเปน 3 ฐานอาชีพ ใน 1
รายวิชา เชน อาชีพในกลุมเกษตรกร จัดเปนฐานการปลูกพืชสมุนไพร ฐานการเลี้ยงไกไข และฐาน
การทาํ ปยุ ชวี ภาพ เรียนประมาณ 6 สปั ดาหตอ 1 ฐาน

คมู ือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สาํ นักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

69
การจัดกิจกรรมเสรมิ ทกั ษะงานอาชพี ในกจิ กรรมพัฒนาผูเ รยี น

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 ไดกําหนดกิจกรรมพัฒนา
นักเรียนไว 3 ลักษณะ ไดแก กิจกรรมแนะแนว กิจกรรมนักเรียน และกิจกรรมเพ่ือสังคมและ
สาธารณประโยชน โดยมี เวลา ทํากิจกรรม 120 ชั่วโมง กิจกรรมนักเรียนเปนอีกกิจกรรมหนึ่ง
ท่ีสามารถใชในการเติมเต็ม ความรูความชํานาญและประสบการณของนักเรียนเกี่ยวกับอาชีพให
กวางขวางยิ่งข้ึน เพื่อคนพบความถนัดความสนใจของตนเอง และพัฒนาตนเองใหเต็มตามศักยภาพ
ในการจดั กจิ กรรมตามความถนัดและความสนใจของนกั เรยี น หรอื ชมุ นมุ /ชมรม มหี ลกั การสาํ คัญ คอื

1. จดั ตามความถนดั และความสนใจของนักเรยี น โดยมคี รูเปนทป่ี รึกษา
2. จัดใหน ักเรียนชว ยกันคิด ชว ยกันทํา และชวยกันแกป ญหา
3. สง เสรมิ และพัฒนาศักยภาพของนักเรยี น
4. จดั ใหเ หมาะสมกบั วัย และวุฒิภาวะของนกั เรียน
การจัดกิจกรรมเสริมทักษะอาชีพสถานศึกษาสามารถจัดกิจกรรมตามความถนัดและ
ความสนใจของนักเรียน หรือชุมนุม/ชมรมเพ่ือใหนักเรียนรูจักอาชีพ มีทักษะพื้นฐานการปฏิบัติตาม
อาชีพและสรางเจตคติท่ีดีตออาชีพ รวมถึงสรางเสริมนิสัยในการทํางาน การใชเทคโนโลยี การรูจัก
แกปญหา การตัดสินใจ ความรับผิดชอบ การทํางานรวมกัน ระเบียบ วินัยในการทํางานซึ่งเปน
คุณลกั ษณะท่จี ําเปน ของอาชพี
การจัดหลกั สตู รทกั ษะงานอาชีพระยะสนั้
สถานศกึ ษาสามารถประสานความรวมมือกับสถานศึกษาสังกัดอาชีวศึกษาใกลเคียง อาทิ
เชน วิทยาลัยการอาชีพ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี วิทยาลัยสารพัดชาง เปนตน เพื่อรวมกันใน
การจัดการเรียนการสอนหลักสูตรวิชาชีพระยะส้ันเพิ่มเติมตามความสนใจของผูเรียน หรือภูมิปญญา
ในชุมชนซ่ึงสถานศึกษาสามารถดําเนินการเสริมทักษะและสรางเสริมประสบการณอาชีพภายใน
สถานศึกษา เพื่อเปด โอกาสใหนักเรียนไดเสริมสรางทักษะและฝกประสบการณอาชีพจากผูที่มีความรู
ความเชย่ี วชาญเพิม่ เตมิ ในอาชีพตางๆ ได

คูมอื ครู หลักสตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

70
การพัฒนาหลกั สูตรรายวิชาเพิ่มเติม

การจัดทาํ รายวชิ าเพิ่มเตมิ กลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ มีขัน้ ตอนการดําเนนิ งานดงั
แผนภมู ิตอ ไปน้ี

แตง ตง้ั คณะทํางานการจดั ทาํ
หลักสตู รงานอาชีพของโรงเรียน

ศึกษา/วเิ คราะหหลักสูตร ศกึ ษา/วิเคราะหก รอบสาระ ศึกษา/วเิ คราะห ขอมูลสารสนเทศ
แกนกลางฯ 2551 ทอ งถ่ินของ สพป.พะเยา เขต 1 ของทอ งถน่ิ โรงเรยี นและนกั เรยี น

สอด กําหนดผลการเรียนรู รายวชิ า
แทรก เพิ่มเติม

นําผลการเรยี นรูไปวิเคราะหร ว มกบั กําหนดรายวิชา
วชิ าฯ/กจิ กรรมที่จะแทรก/........ งานอาชพี ของโรงเรยี น

จดั ทาํ คําอธบิ ายรายวิชา
จัดทาํ โครงสรางหนว ยการเรียนรู

หนว ยการเรียนรู หนวยการเรยี นรู หนว ยการเรยี นรู ฯลฯ

แผนการจดั การเรียนรู

คมู อื ครู หลกั สูตรกลุม สาระการเรียนรูการงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบงั คบั
สํานักงานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

71
การจดั การเรยี นรกู ลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ

การจัดการเรียนรูกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ท่ีสถานศึกษาเปดดําเนินการสอน
ภายใตค วามพรอ มของโรงเรียน ทม่ี ีปจ จัยสนับสนุนการเรยี นการสอนที่เพียงพอ ท้ังดานบุคลากร วัสดุ
ครุภัณฑ และแหลงเรียนรูสถานศึกษา เพ่ือใหผูเรียนไดฝกปฏิบัติจริงและเรียนรูจากสถานท่ีจริง
สถานศกึ ษาควรดาํ เนินการ ดังน้ี

1. สํารวจขอมูลอาชีพ แหลงทรัพยากร แหลงเรียนรูและผูสอนงานอาชีพ เพื่อจะไดเปด
สอนงานอาชพี ใหส อดคลองกบั สภาพเศรษฐกจิ และสงั คมของทอ งถ่นิ โดยเฉพาะอาชพี ของผปู กครอง

2. จัดทําหลักสูตรรายวิชาพื้นฐาน รายวิชาเพิ่มเติม หรือกิจกรรมเพิ่มเติม หรือชมรม
ชมุ นุม กลมุ สนใจใหก ับผูเรียนอยา งเหมาะสม

3. ประสานสัมพันธกับผูที่เกี่ยวของ ท่ีเกี่ยวกับกระบวนการเรียนการสอนงานอาชีพ เชน
สถานทฝ่ี กทกั ษะอาชพี แหลงที่เรยี นรู การจัดจําหนา ย และการหารายไดร ะหวา งเรียน ฯลฯ

4. จัดกลมุ ผูเรียนใหเ ลือกเรยี นตามความถนดั ความสนใจ ความตอ งการของผเู รียน
ลกั ษณะการจัดการเรยี นรู

1. จัดการเรียนท้ังภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติควบคูกันไป โดยเนนการลงมือปฏิบัติและ
เรียนรูจากสถานที่จริง เพ่ือใหผูเรียนได กระบวนการทํางาน และควรนิเทศ กํากับ ติดตาม อยาง
ตอเน่อื ง

2. การจัดกิจกรรมใหผูเรียนไดฝกปฏิบัติเก่ียวกับงานอาชีพท่ีบาน ซ่ึงครูผูสอนจะตอง
เตรยี มและมอบหมายงานใหผูเรียนไดฝกปฏิบัติอยางเปนระบบ มีประสบการณท่ีดีในงานอาชีพ และ
ติดตามชว ยเหลืออยา งตอ เนื่อง

3. การจัดจําหนายผลผลิตท่ีเกิดจาการเรียนรู สถานศึกษาควรสงเสริมใหผูเรียนได
นาํ ผลิตผลออกจาํ หนา ย โดยใหผานสหกรณร านคาของโรงเรยี น

4. จดั ใหมีการประเมินกระบวนการทํางาน ผลผลิต เพ่ือเปน ขอมูลในการดําเนินงาน
5. กิจกรรมสงเสริมการผลิตและจําหนาย เปนการสงเสริมใหผูเรียนใชความรู
ความสามารถจากการเรียนรูงานอาชีพในโรงเรียน หรือสรางประสบการณ ใหสามารถผลิตสินคา
เพื่อการจาํ หนาย โดยจดั จําหนา ยในงานโรงเรียน งานนิทรรศการตางๆ ตลาดนัดหรืองานของทองถิ่น
ฯลฯ
6. นเิ ทศ ติดตาม ประเมินผลการจัดการเรียนรูและการดําเนินการรายงานผล และใชเปน
ขอมลู สารสนเทศเพ่อื ปรับปรงุ พฒั นา การจดั การเรียนรูกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชีพ
การจดั การเรยี นรูโดยใชว ิทยากรภายนอกหรือภมู ปิ ญ ญาทอ งถ่นิ
การดําเนินการสอนงานอาชีพโดยวิทยากรภายนอกหรือภูมิปญญาทองถิ่น อาจเปน
หลักสูตรระยะสั้นหรือ หลักสูตรตอเน่ืองท่ีสงเสริมใหนักเรียนมีทักษะและสามารถหารายไดระหวาง
เรยี น หรอื หากจบการศกึ ษาภาคบังคับแลว ไมป ระสงคจ ะศึกษาตอ สามารถประกอบอาชีพเล้ียงตัวเอง
ได การจัดการเรียนรูจึงมีปจจัยสนับสนุนการเรียนรูทั้งดานบุคลากร เงินทุน วัสดุครุภัณฑ และแหลง
เรียนรู เชน เดียวกันกับการจัดการเรียนรภู ายในสถานศกึ ษา ดงั นั้นสถานศกึ ษาควรดาํ เนินการดงั นี้

คูมอื ครู หลักสูตรกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดับการศึกษาภาคบังคับ
สาํ นักงานเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

72
1. สํารวจขอมูลดานอาชีพ ความตองการของผูเรียนและชุมชน เพ่ือเตรียมความพรอม
ในการจดั การเรียนรู
2. ศึกษาหลักสูตรงานอาชีพที่สอดคลองกับความตองการของผูเรียนและชุมชน และ
จดั ทาํ หลักสูตรรายวิชาเพม่ิ เตมิ หรอื กิจกรรมเพิ่มเติม
3. สํารวจขอมูลวิทยากรบุคคลภายนอก/ภูมิปญญาทองถิ่นดานอาชีพตางๆ และจัดทํา
ทะเบียนวิทยากรบคุ คลภายนอก/ภูมิปญ ญาทอ งถนิ่
4. ประสานความรวมมือระหวางครู ผูเรียน วิทยากรบุคคลภายนอก/ภูมิปญญาทองถ่ิน
ใหมีความรพู รอ มและรว มมอื ในการจดั การเรียนรวู ิชาชพี รวมกนั
5. ประชาสัมพันธใหผูท่ีเกี่ยวของ เชน ครู ผูเรียน ผูปกครอง ชุมชน และคณะกรรมการ
สถานศกึ ษาทราบเพ่อื ใหการสงเสริมสนบั สนนุ
6. จัดกิจกรรมใหผูเรียนไดเลือกเรียนวิชาชีพตามความถนัด ความสนใจ ความตองการ
ของผเู รยี น
7. สถานศึกษาใหการสงเสริมสนับสนุนผูเรียนอยางตอเนื่อง รวมท้ังติดตามและรายงาน
ผลเพือ่ ใชเปนขอ มูลในการพัฒนาการจดั การเรยี นรูในโอกาสตอ ไป
บทบาทหนาท่ขี องผูมสี ว นเกยี่ วของ
ปจจัยท่ีจะทําใหการดําเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรูการงานอาชีพในสถานศึกษา
สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ประสบความสําเร็จ ตองไดรับความ
รวมมือจากภาคีเครือขาย ตลอดจนปจจัยทางดานทรัพยากรการบริหารจัดการอยางเปนระบบและ
ตอเนื่อง จึงจะประสบความสําเร็จตามวัตถุประสงคของการดําเนินกิจกรรมนี้ และเกิดความย่ังยืนใน
อนาคต ดังนั้นผูมีสวนเก่ียวของจึงตองมีความเขาใจและแสดงบทบาทของตนเองในการนําหลักการ
สูการปฏิบตั ิอยา งตอเน่อื ง
บทบาทสาํ นักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1
1. ศึกษานโยบายและแนวทางการดําเนินการสงเสริมการจัดการศึกษางานอาชีพ
ในสถานศึกษา และมอบหมายกลุมงานรับผิดชอบกับการพัฒนาหลักสูตรกลุมสาระการเรียนรู
การงานอาชีพ
2. จัดทํากรอบหลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพของสํานักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1
3. จัดประชุมสรางความเขาใจ และใหแนวทางการดําเนินงานแกสถานศึกษาในสังกัด
รวมทงั้ ประชาสัมพนั ธใ หผูที่เกีย่ วขอ งทราบ
4. ประสานองคกรทั้งภาครัฐ เอกชน และเครือขายชุมชนในระดับอําเภอ ระดับจังหวัด
หรอื ระดับภาค เพ่ือใหค วามชว ยเหลือและสงเสริมสนับสนุนสถานศึกษาอยางตอเน่ือง หรืออาจจัดทํา
บั น ทึ ก ค ว า ม ต ก ล ง ร ะ ห ว า ง สํ า นั ก ง า น เ ข ต พื้ น ที่ ก า ร ศึ ก ษ า กั บ อ ง ค ก ร ภ า ค รั ฐ แ ล ะ เ อ ก ช น
ในการดําเนินงานรว มกนั
5. นเิ ทศ กาํ กับ และตดิ ตาม และประเมินผลการดาํ เนินงานของสถานศกึ ษา

คมู ือครู หลกั สูตรกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

73
6. สรุปผลการดําเนินงานและรายงานผลตอ ผูทีเ่ กยี่ วของทราบ
บทบาทสถานศกึ ษา สังกดั สาํ นักงานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1
1. ศึกษานโยบายและแนวทางการดําเนินงานสงเสริมการจัดการศึกษาวิชาชีพ
ในสถานศกึ ษา และสาํ รวจความพรอ มของสถานศึกษาเพื่อจัดทําแผนรองรบั การดําเนนิ งาน
2. จัดทําหลักสตู รกลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชพี ของสถานศึกษา
3. วางแผนพัฒนาบุคลากร และการดาํ เนินงานพัฒนาทักษะอาชีพของสถานศึกษา
4. ประสานความรวมมือกับองคกรทงั้ ภาครฐั เอกชนและผูท่เี ก่ียวของ
5. การประชาสัมพันธใหชุมชน ผูปกครอง และผูเกี่ยวของทราบเพื่อใหการสงเสริม
สนบั สนุน
6. จดั การเรยี นรู หรือจดั การฝก อบรมตามแนวทางที่สถานศกึ ษากําหนด
7. นิเทศ กาํ กบั ตดิ ตามและประเมินผลการดาํ เนินงานในสถานศกึ ษา
8. สรปุ ผลการดําเนินงานของสถานศกึ ษา และประชาสมั พันธใ หผูท ่เี กี่ยวของทราบ
ภาคีเครือขา ยที่มสี ว นรว มในการดําเนนิ งาน
การสรางเครือขาย เปนภารกิจหนึ่งที่สถานศึกษาควรใหความสําคัญในการพัฒนาทักษะ
อาชีพใหกับผูเรียนซึ่งจะมีสวนท่ีจะทําใหการดําเนินงานประสบความสําเร็จอยางมีประสิทธิภาพ
เพราะเครือขายดังกลาวจะมีสวนสนับสนุนและจะรองรับผลผลิตงานอาชีพจากสถานศึกษา รวมท้ัง
การเขาสตู ลาดแรงงานของผูเรียน ดงั นั้นสถานศึกษา จึงตองประสานและสรางเครือขายความรวมมือ
อยางหลากหลาย ซ่ึงจะสามารถทําใหการดําเนินงานประสบความสําเร็จ และผูเรียนซึ่งเปนผลผลิต
ที่จบการศึกษา ไมสามารถจะศึกษาตอในระดับสูง จะสามารถเขาสูตลาดแรงงานไดตรงกับ
ความตองการของสถานประกอบการ หรือสามารถประกอบอาชีพอิสระท่ีสอดคลองกับความตองการ
ของผูเ รยี นและชมุ ชนไดอยา งมคี ณุ ภาพ

คูม อื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

บทที่ 4
แนวทางการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู

กลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชีพ

การวัดและประเมินระดับสถานศึกษาตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศกั ราช 2551 เปนการประเมนิ เพื่อใหไดขอมูลเก่ียวกับการจัดการศึกษาของสถานศึกษาวาสงผล
ตอ การเรียนรูของผูเรียนตามเปาหมายหรือไม ผูเรียนมีส่ิงท่ีตองไดรับการพัฒนาในดานใด รวมทั้ง
สามารถนาํ ผลการเรียน ของผเู รยี นในสถานศึกษาเปรียบเทียบกับเกณฑระดับชาติและระดับเขตพื้นท่ี
การศึกษา ผลการประเมินระดับสถานศึกษาจะเปนขอมูลและสารสนเทศเพ่ือการปรับปรุงนโยบาย
หลักสูตร โครงการ หรือวิธีการ จัดการเรียนการสอน ตลอดจนเพ่ือการจัดทําแผนพัฒนาคุณภาพ
การศึกษาของสถานศึกษาตามแนวทาง การประกันคุณภาพการศึกษา และการรายงานผลการจัด
การศึกษาตอคณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพ้ืนฐาน สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา สํานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน ผปู กครอง และชุมชน

หลักการวัดและประเมินผลการเรยี นรู

เมื่อสถานศึกษาจัดทําหลักสูตรสถานศึกษา กลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพท่ีสอดคลอง
กับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560
ใหเหมาะสมกับสภาพบริบทของตนเอง สภาพเศรษฐกิจ สังคมและชุมชนแลว หลังจากนั้นครูจะเปน
ผูนําหลักสูตรสูการสอน สวนการวัดและการประเมินผลจะเปนการตรวจสอบผูเรียนวาเปนไป
ตามเกณฑท กี่ ําหนดไวห รือไม ดังนนั้ โรงเรียนควรดาํ เนนิ การดังนี้

1. วางแผนการวัดและประเมินผลการเรียนรู ใหสอดคลองกับหลักสูตรที่กําหนด เพื่อใชเปน
แนวทางในการดําเนนิ การวัดและประเมินผลในระดบั ชัน้ เรยี นใหก ับผูส อน โดยใหค รอบคลมุ

1.1 ดานพุทธิพิสัย (Cognitive Domain) ไดแก การวัดเก่ียวกับ ความรู ความคิด
(วดั ดา นสมอง)

1.2 ดานจิตพิสัย (Affective Domain) ไดแก คานิยม เจตคติ ความสนใจ ความซาบซึ้ง
อดุ มคติ การวัดเก่ียวกับความรูส ึกนกึ คดิ (วดั ดานจิตใจ)

1.3 ดานทักษะพิสัย (Psychomotor Domain) ไดแก ทักษะการเคลื่อนไหว การใช
อวยั วะตา งๆ ของรา งกาย การประสานงานของประสาทและกลา มเน้ือ (วัดดา นการปฏบิ ตั )ิ

2. ออกแบบจัดทําเอกสาร หลักฐานท่ีใชในการประเมินผลนักเรียนใหครบท้ัง 3 ดาน และ
ใหสอดคลองกับการประเมินผลตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551
ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560 ไดแก การประเมินผลสัมฤทธิ์ การประเมินการอาน คิดวิเคราะห
และเขียน การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค การประเมินกิจกรรมพัฒนาผูเรียนและสมรรถนะ
สาํ คญั

คูมอื ครู หลกั สูตรกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบังคบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

75
3. ออกแบบและประเมินผูเรียนดานคุณลักษณะและสมรรถนะสําคัญในการเรียนกลุมสาระ
การงานอาชีพของสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ไดแก 1) มีเจตคติท่ีดีตอ
งานอาชีพและการประกอบอาชีพ 2) มีมนุษยสัมพันธดี สามารถทํางานรวมกับผูอ่ืนไดอยาง
กัลยาณมิตร 3) เห็นคุณคาของการทํางาน รักงานที่ทํา ทํางานท่ีรัก และมีจิตสาธารณะ 4) มีความรู
และทักษะพื้นฐานในการทํางานตามหลักสูตรท่ีศึกษา 5) มีทักษะในการทํางานสอดคลองกับความ
ตองการของสถานประกอบการ 6) มีทักษะการใชภาษาอังกฤษในการส่ือสารในการทํางาน และ
7) มีทักษะพืน้ ฐานการใชเทคโนโลยมี าชวยทาํ งานไดอ ยา งเหมาะสม

แนวทางการวัดและประเมินผล

1. สถานศึกษาตองดําเนินการวัดและประเมินผลใหครอบคลุมดานพุทธิพิสัย (Cognitive
Domain) ดานทักษะพิสัย (Psychomotor Domain) และดานจิตพิสัย (Affective Domain) และ
กําหนดหรือออกแบบเอกสารเพื่อบันทึกผลการประเมินใหสอดคลองกับแนวทางการวัดและ
ประเมินผลของสถานศึกษา

2. ใหผสู อนนาํ ผลการประเมนิ แตล ะดาน บันทกึ ลงในเอกสารแบบท่ีสถานศึกษากําหนด และ
นาํ เสนอผบู รหิ ารสถานศึกษา

3. ผบู ริหารสถานศกึ ษาเปนผูอ นมุ ตั ผิ ลการประเมิน
4. จัดใหม กี ารรายงานความกาวหนาของผูเรียนใหผูปกครองทราบ เปนระยะๆ และรายงาน
สรปุ ผลการเรียนปลายป/ ปลายภาค
5. ผูบริหารสถานศึกษาตองกําหนดวิธีการและมอบหมายผูรับผิดชอบ ปรับปรุง พัฒนา
ผเู รยี นที่ได ผลการเรียนซํา้ รายวชิ า หรอื ซํ้าชน้ั
6. สถานศึกษากําหนดแนวทางในการกํากับ ติดตามการบันทึกผลการประเมินในเอกสาร
หลักฐาน การศึกษาทั้งแบบทีก่ ระทรวงศึกษาธิการกาํ หนด และแบบทสี่ ถานศึกษากําหนด

การกําหนดสัดสวนคะแนนการวัดและประเมนิ ผล
การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรูตามกลุมสาระการเรยี นรูก ารงานอาชพี เปนการประเมิน

ความรู ทักษะและคณุ ลักษณะของผเู รียน มแี นวทางการดําเนนิ การดงั นี้
1. กาํ หนดสัดสวนคะแนนระหวางเรียนกับคะแนนปลายป/ปลายภาค โดยใหความสําคัญ

ของคะแนน ระหวางเรียนมากกวาคะแนนสอบปลายป/ปลายภาค อาจกําหนดสัดสวนดังเชน 80:20
หมายถงึ คะแนนระหวา งเรียน รอ ยละ 80 คะแนนสอบปลายป/ ปลายภาค รอยละ 20

2. การกําหนดสัดสวนคะแนนคะแนนปลายป/ปลายภาค จากขอ 1 สัดสวนคะแนน
ปลายป/ ปลายภาค สถานศึกษาอาจจัดใหมีการประเมินทั้งภาคความรูและทักษะการปฏิบัติ โดยอาจ
กําหนดสัดสวนใหมีการสอบภาคทฤษฎี รอยละ 10 และสอบภาคปฏิบัติ รอยละ 10 ท้ังน้ีข้ึนอยูกับ
ดุลยพนิ จิ ของสถานศึกษา

คมู ือครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
สํานกั งานเขตพื้นทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

76
3. กําหนดเกณฑการตัดสินผลการเรียน สถานศึกษาสามารถกําหนดไดตามความ
เหมาะสม ทั้งนี้ใหเปนไปตามระเบียบการวัดและประเมินผลของสถานศึกษา ซึ่งอาจจะเปน ระบบ
ตวั เลข ระบบตวั อกั ษร ระบบรอ ยละ หรอื ระบบท่ีใชค ําสาํ คญั สะทอ นมาตรฐาน
4. กําหนดใหมีการซอมเสริมระหวางเรียน กรณีผูเรียนมีผลการประเมินตัวชี้วัด/ผลการ
เรียนรไู มผา นตามเกณฑท ี่สถานศึกษากําหนด แนวปฏิบัตใิ นการสอนซอมเสริม การสอบแกตัว ใหเปน
เปน ไปตามระเบียบการวัดและประเมนิ ผลของสถานศกึ ษา

คุณลักษณะและสมรรถนะสําคัญในการเรียนกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับปรับปรุง พุทธศักราช
2560 ไดกําหนดส่ิงที่ผูเรียนพึงรูและปฏิบัติ ซ่ึงจะประกอบดวยความรูความสามารถ คุณธรรม
จริยธรรม คานิยมที่พึงประสงค เมื่อผูเรียนไดรับการพัฒนาไปแลว ผูเรียนตองไดรับการประเมิน
สมรรถนะสําคัญ 5 ประการ และคุณลักษณะอันพึงประสงค 8 ประการ ที่ผูเรียนทุกคนจะไดรับ
การพัฒนาและประเมินอยางตอเนื่อง ซึ่งเปนคุณลักษณะและสมรรถนะสําคัญพื้นฐานท่ีผูเรียน
จะตองมีและสงผลตอการประกอบอาชีพในอนาคต สําหรับผูเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนตนที่
จะสําเร็จการศึกษาภาคบังคับ ตองมีมีคุณลักษณะและสมรรถนะในการทํางานที่สอดคลองกับ
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560
และความตองการของผูประกอบการ ซ่ึงสํานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1
ไดกําหนดใหผูเรียนท่ีสําเร็จการศึกษาภาคบังคับ จะตองมีคุณลักษณะและสมรรถนะสําคัญในการ
ประกอบอาชพี เปน การเฉพาะเพ่มิ เตมิ จากหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
โดยใหส ถานศกึ ษาที่เปดรายวิชาเพ่ิมเติมที่นําไปสูการประกอบอาชีพในระดับมัธยมศึกษาตอนตน
ใหสถานศกึ ษานําคุณลกั ษณะและสมรรถนะสําคัญในการเรียนกลุมสาระการเรียนรูการงานงานอาชีพ
ไปกําหนดเปนผลการเรยี นรูข องรายวิชาเพิ่มเติมทุกรายวิชา และออกแบบเกณฑและการประเมินให
เหมาะสมสอดคลองกบั บริบทของสถานศึกษา

สํานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ไดกําหนดใหผูเรียนที่จะสําเร็จ
การศึกษาภาคบังคับ ที่เรียนรายวิชาเพิ่มเติมท่ีนําไปสูการประกอบอาชีพจะตองมีคุณลักษณะและ
สมรรถนะสําคญั ในการประกอบอาชีพดังตอไปนี้

1. มีเจตคติที่ดตี องานอาชพี และการประกอบอาชพี
2. มมี นษุ ยสัมพันธด ี สามารถทํางานรวมกบั ผูอ่ืนไดอยา งกัลยาณมิตร
3. เขาใจและเหน็ คุณคาของการทาํ งาน รักงานทีท่ ํา และมีจติ สาธารณะ
4. มีความรูและทกั ษะพ้ืนฐานในการทํางานตามหลกั สตู รท่ีศึกษา
5. มที กั ษะในการทํางานตามท่ีสถานประกอบการตองการ
6. มีทักษะการใชภ าษาองั กฤษในการสอื่ สารในการทาํ งาน
7. มีทักษะพ้นื ฐานการใชเทคโนโลยีสารสนเทศในการทํางานอาชีพไดอยา งเหมาะสม

คูมือครู หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
สํานกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

77

คณุ ลักษณะและสมรรถนะสําคญั ในการประกอบอาชีพของผเู รียน ระดับการศึกษาภาคบังคับ
ของสถานศึกษาโรงเรียนสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ตองมีการวัด
และประเมินผูเรียน โดยมุงเนนการประเมินจากการปฏิบัติ หรือพฤติกรรมท่ีแสดงออกถึงการปฏิบัติ
ตนในการเรียนรูและฝกปฏิบัติงาน ซึ่งหวังใหเปนคุณลักษณะและสมรรถนะท่ีปลูกฝงใหเกิดความ
ยั่งยืนและติดตัวไปกับผูเรียน เพื่อใหเปนผูประกอบอาชีพที่ดี เปนท่ีตองการของชุมชนและสถาน
ประกอบการ

การวัดและประเมินผลคุณลักษณะและสมรรถนะงานอาชพี ของผเู รียน

1. ครูประจําชั้นและ/หรือผูสอน ซึ่งรับผิดชอบในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
ตามหลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ ใหพัฒนาการวัดและประเมินผล โดยเนนการ
ประเมินตามสภาพจริง (Authentic Assessments ) และเปดโอกาสใหผูปกครอง ชุมชน เชน พอ
แม ผูปกครอง ผูนําชุมชน ปราชญชาวบาน มีสวนรวมในการประเมินผูเรียนดวย หากผูเรียนคนใด
ไมผานการประเมิน ใหรวมกับผูที่เก่ียวของ กําหนดวิธีการซอมเสริม หรือปฏิบัติงานจะผูเรียนผาน
คณุ ลักษณะและสมรรถนะในการประกอบอาชีพตามทกี่ าํ หนด

2. ครูประจําช้ันและ/หรือผูสอนรวมกันสรุปผลการประเมินตามเกณฑท่ีสถานศึกษากําหนด
และนาํ เสนอผูบรหิ ารสถานศกึ ษาเพอ่ื ตรวจผลการปฏิบตั ิการดําเนนิ งาน

ในการวัดและประเมินคุณลักษณะในการประกอบอาชีพ ดังกลาวมาขางตน ผูสอน
จาํ เปนตอ งสรา งเครอ่ื งมอื เพ่อื ใชป ระกอบการประเมนิ คุณลกั ษณะนิสัย ใหเหมาะสมกับพฤติกรรมบงชี้
และเพ่ือใหขอมูลท่ีไดนาเชื่อถือ ซึ่งแบบประเมินตางๆ สถานศึกษาสามารถกําหนดและสรางแบบ
ประเมินไดเองใหเ หมาะสมกับลักษณะของงานอาชีพในแตล ะอาชีพ ซ่ึงคูมือเลมน้ีจะนําเสนอเคร่ืองมือ
ใหเปน ตวั อยา งแกส ถานศึกษา เพอ่ื นาํ ไปปรบั ใชใ หเ หมาะสม กบั บริบทของโรงเรียน ทั้งนี้สามารถปรับ
ใชไดท ้ังรายวชิ าพืน้ ฐานและรายวิชาเพิม่ เตมิ ในกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชีพ

เกณฑการวัดและประเมินผลกลมุ สาระการงานอาชีพ
การประเมินคุณลักษณะและสมรรถนะงานอาชีพของผูเรียน ใหพิจารณาจากเวลา
การเขารวมกิจกรรม การปฏิบัติกิจกรรม ผลงานของผูเรียนและการทดสอบ ท้ังน้ีตองเปนไปตาม
เกณฑการวัดและประเมินผลของสถานศึกษา สวนระดับผลการประเมินคุณลักษณะและสมรรถนะ
ดานอาชีพของผูเรียน ใหสถานศึกษากําหนดและใหผลการประเมินเปนผานและไมผาน โดยให
ใชต ัวอกั ษรแสดงผลการประเมนิ ดังนี้
“ผ” หมายถึง ผูเรียนมีเวลาเขารวมกิจกรรมการศึกษาเพื่อการมีงานทํา ปฏิบัติกิจกรรมและ
มผี ลงานตามเกณฑท่สี ถานศกึ ษากาํ หนด
“มผ” หมายถงึ ผเู รียนมีเวลาเขา รวมกิจกรรมการศึกษาเพือ่ การมีงานทํา ปฏิบัติกิจกรรมและ
มีผลงานไมเ ปนไปตามเกณฑท ่ีสถานศึกษากําหนด

คูมือครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คับ
สํานักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

78

กรณที ผ่ี า นใหร ะดับผลการประเมนิ เปน ดีเยี่ยม ดี และผาน ดงั นี้
ดเี ยย่ี ม หมายถึง ไดผ ลการประเมินอยใู นระดับดขี อ 1-7
ดมี าก หมายถึง ไดผ ลการประเมนิ อยูในระดบั ดขี อ 1-6
ดี หมายถงึ ไดผ ลการประเมนิ อยใู นระดบั ดีขอ 1-5
พอใช หมายถงึ ไดผลการประเมินอยูใ นระดบั ดขี อ 1-4

การประเมนิ จากการปฏบิ ตั ิ(Performance Assessment)

การประเมินทักษะท่ีจําเปนในการประกอบอาชีพ ใชแนวทางการวัดและการประเมินจาก
การปฏิบัติ(Performance Assessment) ซึ่งเปนวิธีการประเมินงานหรือกิจกรรมท่ีผูสอนมอบหมาย
ใหผ เู รยี นปฏิบัตงิ าน เพ่ือใหทราบถงึ ผลการพฒั นาผเู รียน ลกั ษณะการประเมินมดี ังตอไปน้ี

การประเมนิ ชน้ิ งานและภาระงาน
1. การประเมนิ จากช้ินงาน (product) เปนการประเมินจากช้ินงาน ซึ่งเปนผลจากการปฏิบัติ
กิจกรรมที่ผสู อนมอบหมายใหผ ูเรียนจัดทําข้ึน เชน รายงานโครงงาน สิ่งประดิษฐตางๆ ท่ีเกี่ยวของกับ
การงานอาชพี เปน ตน
2. การประเมินจากภาระงาน (Performance) เปนการประเมินจากการปฏิบัติกิจกรรม
ที่จะใหผูเรียนปฏิบัติ เชน การทําโครงการ การนําเสนอโครงงาน การสํารวจ การทองปากเปลา
การแสดงละคร หรือการนาํ เสนอรายงานผลการดาํ เนนิ งานตางๆ เปนตน
หลักการประเมินการปฏิบตั ติ ามลกั ษณะงาน มดี งั น้ี
1. กิจกรรมที่ผูสอนกําหนดใหผูเรียนทําเปนรายบุคคล หรือเปนกลุม ควรประเมินวิธี
การทํางานตามขน้ั ตอน และผลงานของผูเรียน
2. กิจกรรมที่ผูเรียนปฏิบัติเปนปกติในชีวิตประจําวัน ควรประเมินดวยวิธีการสังเกต
จดบันทกึ เหตุการณเกย่ี วกับผเู รียน
3. กจิ กรรมการสาธิต ไดแก การใหผ เู รยี นแสดงหรือปฏิบตั ิกิจกรรมตามท่ีกาํ หนด เชน การใช
เคร่ืองมือปฏิบัติงาน การทํางานอาชีพตางๆ ควรประเมินวิธีการและข้ันตอนในการดําเนินงานของ
ผเู รียนดวยวธิ ีการสงั เกตแลวบนั ทึกผลการสังเกต
4. กิจกรรมโครงงานหรือโครงการดานอาชีพ การประเมินควรกําหนดการประเมิน เปน 3
ระยะ คอื

4.1 ระยะกอนทําโครงงานหรือโครงการ ควรมีการประเมินความพรอมดานการ
เตรยี มการ และความเปนไปไดใ นการดําเนนิ งาน

4.2 ระยะทําโครงงานหรือโครงการ ควรประเมินการปฏิบัติจริงตามแผนงาน วิธีการและ
ข้ันตอนกาํ หนดไว และการปรบั ปรุงงานระหวางปฏบิ ตั ิงาน

คูมอื ครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
สํานกั งานเขตพื้นทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

79
4.3 ระยะส้นิ สดุ การทําโครงงานหรือโครงการ ควรประเมินผลงานและวิธีการนําเสนอผล
การดําเนินงาน
เกณฑการประเมิน
การกําหนดเกณฑการใหคะแนนจากการปฏิบัติ อาจจะปรับเปล่ียนไปตามลักษณะของงาน
หรือประเภทของกิจกรรม โดยควรกําหนดเปนระดับคุณภาพ (Scoring Rubrics) โดยมีแนว
ดําเนินการดงั ตอ ไปน้ี
1. ภาระงานหรือกิจกรรมที่เนนขั้นตอนการปฏิบัติและผลงาน เชน การทดลองสิ่งประดิษฐ
การจัดนิทรรศการ การสาธิต แสดงการเคลื่อนไหว การประกอบอาหาร การประดิษฐ การสํารวจ
การนําเสนอ การจัดทําแบบจําลอง เปนตน ผูสอนจะตองสังเกตและประเมินวิธีการทํางานที่เปน
ขัน้ ตอน และผลงานของผเู รยี น
2. ภาระงานหรือกิจกรรมท่ีมุงเนนการสรางลักษณะนิสัย เชน การรักษาความสะอาด
การรักษาสาธารณะสมบัติ /สิ่งแวดลอม เปนตน จะประเมินดวยวิธีการสังเกต จดบันทึกเหตุการณ
เกยี่ วกับผูเรียน
3. ภาระงานท่ีมีลักษณะเปนโครงการ/โครงงาน เปนกิจกรรมที่เนนข้ันตอนการปฏิบัติและ
ผลงานท่ีตองใชเวลาในการดําเนินการ จึงควรมีการประเมินเปนระยะๆ เชน ระยะกอนดําเนิน
การ ระหวา งการปฏิบตั งิ านหรือการดําเนินงาน ซ่ึงจะประเมินการปฏิบัติงานตามแผนงานวิธีการและ
ขั้นตอนที่กําหนดไว และการปรับปรุงระหวางการปฏิบัติ สําหรับระยะสิ้นสุดการดําเนินงานโดย
การประเมินผลงาน ผลกระทบและวิธกี ารนาํ เสนอผลการดําเนนิ งาน
4. ภาระงานที่เนนผลผลิตมากกวากระบวนการขั้นตอนการทํางาน เชน การจัดทําแผนผัง
การสรางชิ้นงานตางๆ เปนตน อาจประเมินเฉพาะคุณภาพของผลงานก็ได ในการประเมิน
การปฏิบัติงาน ผูสอนตองสรางเครื่องมือ เพื่อใชประกอบการประเมิน เชน มาตรประมาณคา
แบบบันทึกพฤติกรรม แบบตรวจรายงาน แบบบันทึกผลการปฏิบัติ เปนตน (Performance
Assessment) ซ่ึงเปนวิธีการประเมินงานหรือกิจกรรมที่ผูสอนมอบหมายใหผูเรียนปฏิบัติเพ่ือใหได
ขอมูลสารสนเทศวา ผเู รียนเกดิ การเรยี นรูมากนอยเพียงใด

เคร่ืองมือท่ใี ชใ นการประเมนิ จากการปฏบิ ตั ิ(Performance Assessment)

การประเมินผลจากการปฏิบัติ (Performance Assessment) จําเปนตองมีเคร่ืองมือ
ที่ใชประเมิน และเครื่องมือควรเปนระดับคุณภาพจึงจะเหมาะสมกับงาน ดังน้ันสํานักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 จึงไดนําเสนอแบบประเมินตามสภาพจริงมาใหพิจารณาเปน
ตัวอยา ง หรือเลอื กนาํ ไปใชไดอ ยา งเหมาะสม ดังตวั อยา งเครอ่ื งมอื ตอ ไปน้ี

คูมือครู หลักสตู รกลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นกั งานเขตพนื้ ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

80

ตัวอยา งเครอ่ื งมอื การประเมินตามสภาพจรงิ

เครอ่ื งมือประเมินการปฏบิ ตั ิงาน

องคประกอบ เกณฑก ารใหคะแนน
2 คะแนน
ที่ประเมิน 3 คะแนน 1 คะแนน
กําหนดเคร่ืองมือ กาํ หนดเคร่ืองมือ
กําหนดเครื่องมือ กําหนดเคร่ืองมือและวสั ดุ และวัสดุ สาํ หรับ และวสั ดุไมเหมาะสม
การปฏบิ ตั ิงานได กับการปฏบิ ตั งิ าน
และวัสดุสําหรับ สาํ หรบั การปฏิบัตงิ านได เหมาะสมและมีการ และไมมีการแปรรูป
แปรรปู นาํ กลับมาใชซา้ํ นํากลับมาใชซ้ํา
การปฏบิ ตั งิ าน ครบถวนเหมาะสมและ เปนบางสวน
แบงงานใหกับสมาชกิ แบง งานใหส มาชิก
มกี ารแปรรูปนาํ กลับมาใช ทุกคน ในกลุม ไมค รบทุกคน

ซํา้ เปน สวนมาก กําหนดรูปแบบ ไมส ามารถ
การทาํ งานได กําหนดรูปแบบ
การแบง งาน แบง งานรับผดิ ชอบ แตไ มเ หมาะสม ในการปฏบิ ัติงานได

รับผดิ ชอบ ใหก ับสมาชิกทุกคน กาํ หนดเวลา กําหนดเวลา
ไมเหมาะสมเล็กนอย ไมเ หมาะสม
ไดอยา งเหมาะสม สรปุ และบันทึกผล สรปุ และบันทึกผล
การวางแผนการทํางาน การวางแผนการทํางาน
กาํ หนดรูปแบบ กําหนดรปู แบบ ไมครบ ไดนอยกวาครง่ึ ของงาน

ในการทาํ งานได ในการปฏบิ ัตงิ าน ดี
พอใช
เหมาะสม ไดเ หมาะสมตามลําดับ ปรบั ปรุง

ขั้นตอนกระบวนการ

กําหนดเวลาได กาํ หนดเวลาได

เหมาะสมกับงาน เหมาะสมกับงาน

สรปุ และบันทกึ ผล สรปุ และบันทกึ ผล

ไดถูกตอง การวางแผนการทาํ งานได

ครบและเหมาะสม

ทุกอยาง

เกณฑการประเมนิ

คะแนน 11 – 15 หมายถึง

คะแนน 6 – 10 หมายถงึ

คะแนน 1 – 5 หมายถึง

คูมือครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคับ
สาํ นักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

เคร่อื งมอื ประเมินผลิตผล 81

รายการประเมิน ภาระงาน/กิจกรรม เกณฑการใหคะแนน (ระดบั คณุ ภาพ)
 คะแนน 1 (ปรับปรุง) ผลงานตรง 1 ขอ
1. คุณภาพของ 1. มคี วามถูกตอ ง  คะแนน 2 (พอใช) ผลงานตรง 2-3 ขอ
 คะแนน 3 (ด)ี ผลงานตรง 4-5 ขอ
ผลงาน 2. มีความสมบูรณ  คะแนน 4 (ดีมาก) ผลงานตรง 6 ขอ

3. ตรงตามวัตถปุ ระสงค  คะแนน 1 (ปรบั ปรงุ ) ผลงานตรง 1 ขอ
 คะแนน 2 (พอใช) ผลงานตรง 2 ขอ
4. ประหยัด คมุ คา  คะแนน 3 (ดี) ผลงานตรง 3 ขอ
5. ตอบสนองความตอ งการ  คะแนน 4 (ดมี าก) ผลงานตรง 4 ขอ
 คะแนน 1 (ปรบั ปรงุ ) ผลงานตรง 1-2 ขอ
ของผูบรโิ ภค  คะแนน 2 (พอใช) ผลงานตรง 3-4 ขอ
 คะแนน 3 (ดี) ผลงานตรง 5-6 ขอ
6. ประณตี สวยงาม  คะแนน 4 (ดมี าก) ผลงานตรง 7-8 ขอ

2. ความคิดรเิ รมิ่ 1. มีความแปลกใหม  คะแนน 1 (ปรบั ปรงุ ) ผลงานตรง 1 ขอ
 คะแนน 2 (พอใช) ผลงานตรง 2 ขอ
สรา งสรรค 2. มีความสวยงาม  คะแนน 3 (ด)ี ผลงานตรง 3 ขอ
 คะแนน 4 (ดีมาก) ผลงานตรง 4 ขอ
3. สรางมลู คา เพ่มิ ได
ระดบั คณุ ภาพ..............................
4. มีความทันสมยั
ดีมาก
3. บรรจุภณั ฑ 1. รปู แบบเหมาะสม สะดวก ดี
พอใช
ตอการหยบิ จบั ปรบั ปรงุ

2. มีความปลอดภัย

3. วสั ดเุ หมาะสมกบั

ผลิตภณั ฑ

4. มีความแขง็ แรง ทนทาน

5. สสี ันนา สนใจ

6. มีเอกลักษณโดดเดน

7. สอ่ื ถึงภาพลกั ษณข องสินคา

8. ชว ยรกั ษาคณุ ภาพ

ของผลิตภัณฑ

4. การนาํ ไปใช 1. ใชง านไดจริง

2. แข็งแรงทนทาน

3. มคี วามคุมคา

4. รักษาสง่ิ แวดลอม

รวม.............................................คะแนน

เกณฑการประเมิน

คะแนน 13 – 16 หมายถึง

คะแนน 9 – 12 หมายถงึ

คะแนน 5 – 8 หมายถึง

คะแนน 1-4 หมายถึง

คูมือครู หลกั สตู รกลมุ สาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คับ
สาํ นักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

82

เครอ่ื งมอื ประเมินคุณลักษณะการปฏิบัตงิ าน

องคป ระกอบ เกณฑก ารใหคะแนน

ท่ปี ระเมิน 4 คะแนน 3 คะแนน 2 คะแนน 1 คะแนน

คณุ ลกั ษณะ มที ักษะในการรวม มที กั ษะในการรว ม ทกั ษะในการรวม รวมกิจกรรมกลมุ ได

ในการทาํ งาน กิจกรรมกลุม มวี นิ ัย กจิ กรรมกลมุ มีวนิ ัย กิจกรรมกลมุ มีวินัย ขาดวินัย

ตง้ั ใจพยายาม ต้งั ใจพยายาม ทาํ งานจนสําเรจ็ ทํางานไมส าํ เรจ็

แสวงหาวธิ ีทาํ งาน แสวงหาวธิ ที าํ งาน

ทํางานจนสําเร็จและ ทาํ งานจนสาํ เร็จ

ผลงานมคี ุณภาพ

ความ สามารถเลอื กใชว สั ดุ สามารถเลอื กใชว ัสดุ สามารถเลอื กใชวสั ดุ เลือกใชวัสดุ /

สามารถ / อุปกรณไ ดอยาง / อปุ กรณไ ดอ ยาง / อุปกรณไดอ ยา ง อปุ กรณ ไม

ในการทาํ งาน เหมาะสมกับงาน เหมาะสมกบั งาน เหมาะสมกับงาน เหมาะสมกับงาน

ปฏบิ ตั ิงานไดถูกตอง ปฏิบัตงิ านไดถ ูกตอง ปฏบิ ตั งิ านไดถูกตอ ง ปฏิบตั งิ านไมถูกตอง

ตามขนั้ ตอน ตามขน้ั ตอน ตามข้นั ตอน ไม ตามข้ันตอน ไม

ทันเวลา ตามท่ี ทันเวลา ตามท่ี ทันเวลาตามที่ ทันเวลา ตามที่

กาํ หนด สามารถ กําหนด ไมสามารถ กาํ หนด กาํ หนด

พฒั นางานได พัฒนางานใหด ขี ้ึน

เจตคตติ อ ชมเชยและช่นื ชม ชมเชยและช่ืนชม ชมเชยและช่นื ชม ชมเชยและชืน่ ชม

การทาํ งาน ผอู น่ื เม่อื ทาํ งาน ผอู ื่นเม่อื ทาํ งาน ผอู ื่นเม่ือทาํ งาน ผอู ่ืนเม่อื ทํางาน

สาํ เรจ็ และสามารถ สาํ เร็จและสามารถ สําเร็จและสามารถ สําเร็จ ไมส ามารถ

บอกกระบวนการ บอกกระบวนการ บอกกระบวนการ บอกกระบวนการ

ทาํ งานใหผอู ืน่ ได มี ทาํ งานใหผอู ่ืนได ทาํ งานใหผ อู ื่นได ทํางานใหผูอืน่ ได

ความคิดในการ มคี วามตัง้ ใจ ทาํ งานไมส าํ เรจ็ ทํางานไมส ําเรจ็

ปรบั ปรงุ พฒั นางาน พยายามทํางานจน

ใหด ียงิ่ ขน้ึ มคี วาม สําเรจ็

ต้งั ใจพยายามทํางาน

จนสาํ เรจ็ และผลงาน

มคี ุณภาพ

เกณฑการประเมนิ

คะแนน 11 – 15 หมายถงึ ดี

คะแนน 6 – 10 หมายถึง พอใช

คะแนน 1 – 5 หมายถงึ ปรับปรุง

คมู ือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรูการงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สํานักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

83

แบบประเมินคณุ ลักษณะนสิ ัยดา นจติ สาธารณะ
โรงเรียน......................................................
สาํ นกั งานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1
ภาคเรียนท…ี่ ….ปก ารศกึ ษา……………..ช้ัน............................

ดานจติ สาธารณะ

ที่ ช่ือ – สกุล ชวยเหลือผู ื่อน ํทางานดวยความเต็มใจโดยไมตอง
รองขอ
อาสา ํทางานโดยไมห ัวง ผลตอบแทน 20
การแ บง ปนและ แ ก ปญหาให ักบผู ่ือน
การปฏิ ับติงาน/ดูแลสาธารณสม ับติดวยความเต็ม
ใจโดยมิไดรับการรองขอ
รวม
คะแนนประเมิน (เฉล่ีย)
ระดับการประเมิน
44 4 44

เกณฑการประเมิน หมายถงึ ดมี าก เกณฑการผาน
คะแนน 16 – 20 หมายถึง ดี ผเู รยี นตองไดระดับดีขน้ึ ไป
คะแนน 11 – 15 หมายถึง พอใช
หมายถึง ปรบั ปรงุ
คะแนน 6 – 10

คะแนน 1 – 5

คูม ือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคบั
สํานักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

84

แบบประเมินคณุ ลกั ษณะนิสัยการทาํ งานเปนทมี
โรงเรียน......................................................

สํานักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1
ภาคเรยี นท…่ี ….ปการศึกษา……………..ชัน้ ............................

ทํางานเปนทีม

ท่ี ชอ่ื – สกลุ สามารถปฏิ ับติตนและปฏิ ับติงาน
รวม ักนเ ปนกลุมหรือเ ปน ีทมได
ยอมรับ ฟงความเห็นและ ขอเสนอแนะของ
ผู ื่อนได
รับผิดชอบตอผลการปฏิ ับติงานและ
ของการตัดสินใจรวม ักน
ใ หความรวมมือและ ชวยเหลือผู ่ือนใน
การ ํทางาน
สามารถสื่อสาร ักบเ ่ืพอนใน ้ัชนเรียน
และครูไดอยางเหมาะสม
รวม
คะแนนประเมิน (เฉลี่ย)
ระดับการประเมิน
4 4 4 4 4 20

เกณฑก ารประเมิน หมายถงึ ดีมาก เกณฑการผา น
คะแนน 16 – 20 หมายถึง ดี ผูเ รียนตอ งไดระดบั ดีขึน้ ไป
คะแนน 11 – 15 หมายถึง พอใช
หมายถงึ ปรบั ปรงุ
คะแนน 6 – 10

คะแนน 1 – 5

คูม อื ครู หลักสูตรกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดับการศกึ ษาภาคบังคบั
สํานักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

85

ตวั อยา งแบบประเมนิ ทกั ษะทจี่ าํ เปนในการประกอบอาชีพ(Skill)

คาํ ช้ีแจง : ใหครผู สู อนสังเกตพฤตกิ รรมของนักเรยี น ในระหวางเรียนและนอกเวลาเรียน
แลว ขีด ลงในชอ งวา งท่ตี รงกบั ระดบั คะแนน

ทักษะทจ่ี าํ เปนในการ รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
ประกอบอาชีพ 3 21
1.1 มีความรูเรื่องขอควรปฏบิ ัติ กฎระเบยี บและกฎหมาย
1. ทกั ษะการใช เบ้ืองตน เก่ียวกับเทคโนโลยใี นการทํางานอาชพี
เทคโนโลยี 1.2 เขาใจ เห็นคณุ คาและใชกระบวนการเทคโนโลยี
สารสนเทศและ สารสนเทศในการสืบคน ขอมูลการเรยี นรู
การสื่อสาร (ICT) 1.3 สามารถใช ICT เพ่ือการคนควา รวบรวมและ
ประมวลผล เพ่อื สรางองคค วามรใู หมได
2. ทักษะการสื่อสาร 1.4 ระบรุ ะบบเทคโนโลยีและวสั ดุอปุ กรณท่ีเหมาะสมกับ
ดวยภาษาอังกฤษ การปฏบิ ตั งิ านอาชพี แตละประเภทได
1.5 มีคณุ ธรรมและมีเจตคตทิ ี่ดตี อการเลอื กใชเ ทคโนโลยี
ในทางทไี่ มเ ปน ภยั แกส่ิงแวดลอ ม
1.6 มที ักษะทีจ่ าํ เปน ในการใชเ ทคโนโลยีเพื่อพัฒนาอาชพี
1.7 ไมละเมิดลิขสิทธ์ิหรอื คัดลอกผลงานของผอู ื่น
1.8 มที ักษะการใชคอมพวิ เตอรใ นการสรา งช้ินงานและ
นําเสนอขอ มลู อยา งมจี ติ สาํ นกึ และรบั ผิดชอบ
1.9 เลอื กใชเทคโนโลยีในชีวติ ประจําวนั อยา งสรา งสรรค
ตอ ชีวติ สังคม
1.10 มีทกั ษะและรถู งึ วธิ กี าร ขน้ั ตอนการดูแลรกั ษา
อุปกรณเ ทคโนโลยสี ารสนเทศทถี่ กู ตอ ง
2.1 รูความหมายคําศพั ท และสามารถตอบคําถามเปน
ภาษาองั กฤษได
2.2 แสดงทา ทางและพูดดวยนาํ้ เสียงเหมาะสม
2.3 บรรยายลักษณะอาชพี ได
2.4 สนทนาตามสถานการณท เ่ี กิดขึ้นในการประกอบ
อาชพี ท่ีชอบได
2.5 อธิบายภาระงานและความสําคัญของอาชีพตา งๆ
เปนภาษาองั กฤษได
2.6 อภิปรายถงึ ความสามารถและคุณลกั ษณะทจ่ี ําเปน
สําหรับอาชพี ตา งๆ ได

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบังคบั
สํานกั งานเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

ทักษะท่จี าํ เปน ในการ รายการประเมิน 86
ประกอบอาชีพ
ระดบั คะแนน
3 21

2.7 สืบคน ความรเู กย่ี วกับอาชีพที่สนใจและนาํ เสนอ

ภายในชั้นเรียน

2.8 เขียนเรอื่ งเก่ียวกับอาชีพที่ชอบเปนภาษาองั กฤษได

3. ทักษะวชิ าชา ง 3.1 อธบิ ายความหมายและความสําคัญของอาชพี ได

พื้นฐานและ 3.2 มีทกั ษะพืน้ ฐานทจี่ ําเปน สําหรบั การประกอบอาชพี

งานอาชีพ ทีส่ นใจ

3.3 มีความรแู ละเขา ใจเกี่ยวกับอาชพี ตางๆ

3.4 มีทักษะการจัดการ และทักษะการทํางานรวมกนั

3.5 ประเมนิ ทางเลอื กในการประกอบอาชีพที่สอดคลอง

กับความรคู วามถนดั และความสนใจของตนเอง

3.6 ระบคุ วามแตกตา งของอาชีพได

3.7 มีทกั ษะกระบวนการทาํ งาน ทกั ษะกระบวนการ

แกปญ หาและทักษะการทํางานรว มกัน

3.8 มที ักษะการแสวงหาความรู มีคณุ ธรรมและลกั ษณะ

นิสัยในการทํางานท่ีดี มีจติ สาํ นกึ

3.9 มลี กั ษณะนิสัยการทาํ งานท่ขี ยัน อดทน รับผดิ ชอบ

ซ่อื สัตย มมี ารยาท

3.10 ทาํ งานอยางเปนระบบและมคี วามคดิ สรา งสรรค

เกณฑก ารใหคะแนน

- พฤติกรรมที่ปฏิบัตชิ ัดเจนและสมํ่าเสมอ ให 3 คะแนน

- พฤติกรรมท่ีปฏิบัตชิ ัดเจนและบอยครั้ง ให 2 คะแนน

- พฤติกรรมท่ีปฏิบัติบางครงั้ ให 1 คะแนน

คมู ือครู หลกั สูตรกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบงั คบั
สาํ นกั งานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

87

บรรณานกุ รม

กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. (2537). หลักสูตรประถมศึกษา พทุ ธศกั ราช 2521.
https://library.ipst.ac.th. สืบคน เมอ่ื วนั ท่ี 30 ธนั วาคม 2561.

กระทรวงศกึ ษาธิการ. (2553). หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551.
พิมพครัง้ ที่ 3, กรุงเทพฯ : โรงพมิ พช ุมนมุ สหกรณการเกษตรแหง ประเทศไทย จํากดั .

กาญจนา คุณารักษ. (2540). หลกั สูตรและการพัฒนา. นครปฐม : มหาวทิ ยาลัยศิลปากร,
วิทยาลัยเขตพระราชวังสนามจนั ทร.

คณะกรรมการการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน,สาํ นกั งาน. (2553). คูมือการประเมนิ สมรรถนะครู สํานกั งาน
คณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พ.ศ. 2553. http://www.tmk.ac.th/teacher/.
สบื คน เมอื่ วันท่ี 20 กรกฎาคม 2561

คณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน,สํานักงาน. (2559). การจดั การศึกษาขั้นพน้ื ฐานเพือ่ การมงี าน
ทํา ตามแนวทางการจดั ทักษะการเรียนรใู นศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พช มุ นุม
สหกรณการเกษตรแหงประเทสไทย จาํ กัด.

คณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน,สาํ นกั งาน. (ม.ป.ป.). ทักษะการคดิ และความสามารถเฉพาะตน
แผนผงั ความกาวหนา วชิ าการงานอาชีพและเทคโนโลยี : การอาชพี . กรุงเทพฯ : โรง
พิมพช มุ นมุ สหกรณการเกษตรแหง ประเทสไทย จํากัด.

คณะกรรมการการศกึ ษาแหง ชาติ, สาํ นกั งาน. (2542). พระราชบญั ญัติการศึกษาแหงชาติ
พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: สาํ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาแหงชาติ สํานกั
นายกรัฐมนตร.ี

คณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน,สํานกั งาน. (ม.ป.ป.). แนวทางการสรางงานอาชพี สูก ารมงี าน
ทําของโรงเรยี นดีประจําตําบล. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พอ งคการสงเคราะหท หารผานศกึ ใน
พระบรมราชูปถัมภ.

คณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน,สาํ นกั งาน. (2553). แนวทางสงเสริมการจดั การศกึ ษาวิชาชีพ
ระดับมัธยมศกึ ษาตอนตน ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช
2551. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พชุมนมุ สหกรณการเกษตรแหง ประเทสไทย จํากัด.

คณะอนกุ รรมการการจดั การเรยี นการสอนในคณะกรรมการอสิ ระเพื่อการปฏริ ูปการศึกษา. (2561).

สมรรถนะหลักของผเู รยี นระดับการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน. วารสารการศกึ ษาไทย, ปที่ 15
(ฉบับท1่ี 47), 7-8.ราชกิจจานุเบกษา. (2561). ยุทธศาสตรชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580).
http://www.ratchakitcha.soc.go.th. สบื คน เม่อื วนั ท่ี 30 ธนั วาคม 2561.

คูมือครู หลกั สตู รกลุม สาระการเรียนรูก ารงานอาชีพ ระดับการศกึ ษาภาคบงั คบั
สํานักงานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

88
พัชญภณ สารสา. (2562). ผลการพัฒนาหลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพระดับ

การศกึ ษาภาคบงั คับของสํานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศึกษาตาก เขต1
ปการศึกษา 2562 สํานักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1. จังหวดั ตาก
พัชญภณ สารสาและอภิชัย นุชเนื่อง. (2562). คมู ือครหู ลักสตู รกลุม สาระการเรียนรกู ารงานอาชพี
ระดับการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน. สํานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาตาก เขต 1.
จังหวดั ตาก
สาํ นกั วชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา คณะกรรมการการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน, สาํ นักงาน. (ม.ป.ป.).
แนวทางการเสริมทักษะ และสรางเสรมิ ประสบการณอาชีพใหกบั นกั เรยี น. (ม.ป.ท.)
สพุ จน เอย่ี มอดลุ ย. (2550). การจัดการศึกษาและการพัฒนาหลกั สตู ร. ลาํ ปาง : มหาวิทยาลยั
ราชภัฏลําปาง.

คูมือครู หลักสูตรกลมุ สาระการเรียนรูก ารงานอาชพี ระดบั การศึกษาภาคบงั คับ
สํานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

89

ภาคผนวก

 คาํ สงั่ สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน ท่ี 921/2561
เรอื่ ง ยกเลิกมาตรฐานการเรียนรูและตวั ชวี้ ัด สาระที่ 2 การออกแบบและเทคโนโลยี
และสาระท่ี 3 เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร ในกลมุ สาระการเรียนรูการงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พทุ ธศักราช 2551
และเปลีย่ นช่ือกลุมสาระการเรียนรู

 คําส่ังสาํ นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน ที่ 922/2561
เร่ือง การปรบั ปรุงโครงสรางเวลาเรยี น ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน
พุทธศกั ราช 2551

 คําส่ังสํานกั งานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ที่ 154/2565
เร่ือง แตงตง้ั คณะกรรมการพัฒนาหลักสูตรแกนกลางกลมุ สาระการเรียนรูการงานอาชีพ
ของ สาํ นกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

 ผทู รงคุณวฒุ ิ

คูม อื ครู หลักสูตรกลมุ สาระการเรยี นรูการงานอาชีพ ระดับการศึกษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพืน้ ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

90

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

91

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

92

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

93

คาํ สัง่ คณะกรรมการพฒั นาหลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรูการงานอาชีพ

เอาคําสง่ั มาลง

คูมือครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรยี นรกู ารงานอาชีพ ระดบั การศึกษาภาคบงั คบั
สาํ นักงานเขตพื้นที่การศกึ ษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

94

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1

95

คูมอื ครู หลกั สตู รกลุมสาระการเรียนรกู ารงานอาชพี ระดบั การศกึ ษาภาคบังคับ
สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาพะเยา เขต 1