การจ่ายเงินปันผลในลักษณะคืนทุน

การจ่ายเงนิ ปนั ผลในลกั ษณะคนื ทุน

LIQUIDATING DIVIDENDS

การจ่ายเงนิ ปันผลเป็นการคนื ทุนทเี่ รียกว่า Liquidating Dividends คอื การทบ่ี ริษทั ประกาศจ่ายปนั
ผลใหแ้ กผ่ ถู้ ือหุ้นในจานวนเงินทีม่ ากกวา่ ยอดคงเหลือในบัญชกี าไรสะสม โดยบรษิ ัทจะต้องแจ้งใหผ้ ้ถู อื
หนุ้ ทราบวา่ เงนิ ปันผลทป่ี ระกาศจ่ายนน้ั สว่ นหน่ึงเปน็ เงินที่จ่ายจากผลกาไรของบริษทั และอีกส่วน
หนงึ่ เปน็ การจ่ายจากส่วนทนุ ปกติ กจิ การท่ีจะจา่ ยปนั ผลประเภทน้ีได้ จะเปน็ บริษัทที่กาลังจะหยุดหรือ
เลิกดาเนินกจิ การ โดยเฉพาะอย่างย่ิงกจิ การประเภทท่ที าธรุ กิจเก่ยี วกบั เหมอื งแร่หรือสนิ ทรัพย์
ส้นิ เปลืองท่วั ไป มักจะจา่ ยปนั ผลในลักษณะนี้ คือ จะจา่ ยใหเ้ ทา่ กับยอดรายไดก้ อ่ นหกั มูลค่าเสอื่ มสน้ิ
นัน้ หมายความว่าสว่ นของเงินปันผลท่ถี อื เป็นการจ่ายคืนทนุ จะมยี อดเท่ากับมูลค่าเส่ือมส้นิ

การบนั ทึกบญั ชีให้เดบติ กาไรสะสม ดว้ ยเงินปันผลทป่ี ระกาศจา่ ยจากกาไร สว่ นท่เี กินกวา่
กาไรใหเ้ ดบิตบัญชี เงนิ ทุนจ่ายคืนผ้ถู ือหุ้น ดงั น้ี

เดบติ กาไรสะสม XX

เงนิ ทนุ จา่ ยคืนผู้ถอื หุ้น XX

เครดติ เงนิ ปนั ผลคา้ งจ่าย XX

บญั ชเี งินทนุ จา่ ยคนื ผู้ถือหนุ้ จะนาไปแสดงหักจากส่วนของผถู้ ือหุ้นในงบดุล

ตัวอยา่ ง บรษิ ัท เหมอื งแร่ประจวบ จากดั ไดป้ ระกาศจา่ ยเงนิ ปนั ผลเปน็ เงนิ
สดใหผ้ ถู้ อื หนุ้ 1,000,000 บาท โดยจา่ ยจากกาไรสะสม 950,000 บาท
สว่ นทเี่ กนิ กวา่ กาไรถอื เป็นการคนื ทนุ การบนั ทกึ บญั ชเี ปน็ ดงั น้ี

วันทป่ี ระกาศจ่าย : วนั ที่ประกาศจ่ายเงนิ ปนั ผล :
เงนิ ปนั ผลคา้ งจา่ ย 1,000,000
กาไรสะสม 950,000 เงินสด 1,000,000

เงินทนุ จา่ ยคืนผู้ถอื หุ้น 50,000

เงินปนั ผลค้างจา่ ย 1,000,000

การแสดงรายการในงบดลุ หลงั จากจา่ ยเงนิ ปนั ผลในลกั ษณะคนื ทนุ ปรากฏดงั นี้ 2,000,000
บรษิ ทั เหมืองแรป่ ระจวบ จากัด 50,000
งบดุล (บางส่วน)
วนั ที่ 1 มกราคม 2558 1,950,000

สว่ นของผถู้ อื หนุ้ :
ทุนหุ้นสามัญ (จดทะเบียนและออกจาหนา่ ยแล้ว 20,000 หุ้น มลู คา่ หุ้นละ 100 บาท)
หัก เงินทุนจ่ายคืนผู้ถอื หุ้น
รวมส่วนของผู้ถอื หนุ้

การจา่ ยเงนิ ปนั ผล สรปุ เกณฑ์สาคญั การประกาศจา่ ยหรอื งดจา่ ยเงนิ ปันผลของบรษิ ทั จดทะเบยี นเปน็ เหตุการณ์
สาคญั ท่มี ผี ลกระทบโดยตรงตอ่ สิทธิประโยชน์ของผู้ถอื หุน้ และตอ่ การตดั สินใจซื้อหรอื ขายหลักทรพั ยข์ องผู้ถือหุ้น
บริษัทจดทะเบียนจงึ ต้องรายงานต่อตลาดหลักทรพั ยแ์ ละเปดิ เผยให้ผถู้ อื ห้นุ และผลู้ งทุนได้ทราบโดยทนั ทีโดยมี
รายละเอียดในหลกั การทีส่ าคัญ ดังตอ่ ไปน้ี

เรอ่ื ง รายละเอยี ด
ระยะเวลาการจา่ ยเงนิ ปนั ผล
ตามพระราชบญั ญัติบรษิ ัทมหาชนจากดั มาตรา 115 ได้
ประเภทของการจ่ายปันผล กาหนดระยะเวลาการจา่ ยปนั ผลดงั น้ี

1. การจ่ายปนั ผลประจาปีมีกาหนดจ่ายภายใน 1 เดือนนบั
จากวนั ทท่ี ี่ประชมุ ผูถ้ อื หนุ้ อนุมัติ

2. การจ่ายปนั ผลระหว่างกาลมกี าหนดจ่ายภายใน 1 เดอื น
นบั จากวันท่ีคณะกรรมการบรษิ ัทมีมติให้จา่ ยปันผล ซึ่ง

ต้องรายงานต่อทีป่ ระชมุ ผถู้ ือห้นุ คร้ังตอ่ ไป

1. เงินสด
2. หุน้ ปันผล

ข้อดีของการจ่ายหุ้นปันผล
– ช่วยประหยัดเงนิ สดให้ธุรกิจ เพ่อื ใชใ้ นโครงการลงทนุ อ่ืนใน
อนาคต โดยไม่ต้องจัดหาเงนิ ทนุ เพิ่มเตมิ จากแหลง่ ภายนอก
– ทาใหผ้ ้ถู ือห้นุ ทมี่ ีรายได้สงู เกิดความพอใจ เพราะถา้ ผถู้ อื หนุ้ มี
รายได้สงู จะเสียภาษีสูงด้วย
– ชว่ ยบรษิ ัททีป่ ระสบปญั หาทางการเงิน
– ทาให้ราคาตลาดของหุน้ สามญั ไมส่ งู เกินไป

ข้อเสยี ของการจ่ายห้นุ ปนั ผล
– คา่ ใช้จ่ายในการจ่ายหุ้นปันผลคอ่ นขา้ งสงู
– ทาให้กาไรตอ่ หุ้นลดลง
– ราคาตลาดของหุ้นลดลง

ในกรณีทีจ่ ดทะเบียนเลกิ บริษัทแล้ว ผู้ชาระบัญชพี บวา่
1) มีลกู หนส้ี ่วนหนึง่ ซึ่งยงั ไมส่ ามารถเกบ็ เงนิ ไดใ้ นระยะเวลาอนั ส้ัน
2) บริษัทฯมีที่ดนิ คงเหลอื ที่ยังขายไม่ได้ในระยะเวลาอนั สน้ั บริษัทฯสามารถจะคนื ทุนใหแ้ กผ่ ้ถู ือห้นุ โดย

- โอนสทิ ธิการเรยี กรอ้ งในลูกหนใี้ หแ้ กผ่ ถู้ ือห้นุ
- โอนทด่ี นิ ที่ยังไม่สามารถขายได้ เปน็ การชาระคนื ทุนให้แก่ผู้ถือห้นุ ได้หรอื ไม่

ในขั้นตอนการชาระบัญชที ผี่ ชู้ าระบัญชีตอ้ งดาเนินการคือ เรียกลูกหน้ีให้ชาระหนี้ ขาย
ทรัพยส์ นิ ตา่ งๆและหากมที รัพยส์ นิ เหลือจงึ ให้คนื ทุนแกผ่ ถู้ ือหุ้น จากคาถามท่ผี ชู้ าระบญั ชี
พบวา่ ยังมลี กู หนที้ ่ีเกบ็ เงินไม่ได้และท่ีดินทย่ี งั ขายไม่ไดข้ า้ งต้นน้นั บริษัทฯจะถอื เป็นการ
ชาระคืนทุนได้หากผู้ถอื หุ้นตกลงยนิ ยอมท่จี ะรบั สทิ ธก์ิ ารเรียกรอ้ งน้นั หรือยอมรับทดี่ ิน
ดังกลา่ วน้นั เปน็ การคนื ทุน ท้ังนีเ้ มอ่ื ผู้ชาระบญั ชีดาเนินการชาระบญั ชีเสรจ็ สิน้ ตอ้ งจดั ประชมุ
ผู้ถอื หนุ้ เพื่อใหพ้ ิจารณาอนมุ ตั ิรายงานผลการชาระบัญชเี พื่อนาไปจดทะเบียนเสรจ็ การชาระ
บัญชตี อ่ ไป

1. การจาหนา่ ยจา่ ยโอน ทรพั ย์สินของบริษัทจากดั น้นั โดยผ้ชู าระบญั ชี ผูถ้ อื หุ้นของบริษทั จากดั นน้ั ก็สามารถหรือมีสทิ ธทิ จี่ ะ
ซือ้ ทรัพยส์ นิ นั้นได้ เพราะไมม่ ีหลกั กฎหมายใดห้ามไว้

2. สิทธิเรียกรอ้ ง(หนที้ ลี่ ูกหนีย้ ังไม่ชาระ) ท่ดี นิ เปน็ ทรพั ยส์ นิ ทบี่ ริษทั จากดั จะต้องจาหน่ายจ่ายโอนไปให้หมดกอ่ น บรษิ ัท
จากดั น้นั จงึ จะทราบว่ามเี งนิ เหลืออยู่เทา่ ไร ก่อน จงึ จะแบง่ คืนทุน(ถา้ มี) จงึ จะแบง่ กาไรได้(ถา้ มีเงินเหลือ)

3. บริษัทจะต้องจาหนา่ ยจา่ ยโอน สิทธิเรียกรอ้ ง ท่ีดนิ ให้เสร็จส้นิ กอ่ น โดยทผ่ี ถู้ อื หนุ้ ของบรษิ ทั จากดั กม็ สี ิทธิเข้าไปซ้ือได้
เพราะไม่มีกฎหมายใดหา้ มไว้

4. เมอ่ื จาหนา่ ยทรพั ย์สนิ เสร็จสิ้นแลว้ จึงจะรู้วา่ บรษิ ัทจากัดมีเงนิ เหลอื อย่เู ท่าไร จงึ จะคนื ทุนได้ ถ้ามเี งนิ เหลือ จึงจะแบง่
กาไรได้

นางสาวจนั ทมิ า ศรอี กั ษร ปวส.1/2 เลขที่ 7 การบญั ชี