มิวเซียมลำปาง

“คน-เมือง-ลำ�ปาง” มิวเซียมลำ�ปาง MUSEUM LAMPANG

คำ�นำ� พิิพิิธภััณฑ์์การเรีียนรู้้�เมืืองลำำ�ปาง หรืือ มิิวเซีียมลำำ�ปาง คืือ หนึ่�่งในต้้นแบบของการสร้้างสรรค์์แหล่่งเรีียนรู้้�ในรููปแบบของ พิิพิิธภััณฑ์์การเรีียนรู้้�(DiscoveryMuseum)ประเภทพิิพิิธภััณฑ์์ เมืือง(City Museum) ในระดัับจัังหวัดลำั ำ�ปาง ซึ่�่งจะเป็็นจุุดเริ่่�ม ต้้นสำำ�คััญของการสร้้างโครงข่่ายพิิพิิธภััณฑ์์การเรีียนรู้้�ในภููมิิภาค และยัังมีีความสำำ�คััญอย่า่งยิ่่�งต่่อการเป็็นศูนูย์์กลางในการเชื่อมโยง ่� กัับเครืือข่า่ ยพิิพิิธภััณฑ์์และแหล่่งเรีียนรู้้�ประเภทอื่่นๆ� ที่่มี�ีอยู่่ทั้้�งใน จัังหวัดลำั ำ�ปางและจัังหวัดอื่่ ันๆ� ที่่อ�ยู่่ใกล้้เคีียง

ข้้อมููลพิิพิิธภััณฑ์์ 1 ก่่อร่่างสร้้างลำำ�ปาง 3 เปิิดตำำ�นาน อ่่านลำำ�ปาง 5 ผ่่อผาหาอดีีต 7 ประตููโขงโยงรากเหง้้า 9 สี่่สห� ายฉายประวัติัิ 11 แง้้มป่่ องส่่องเวี ียง 13 ไก่่ขาวเล่่าวัันวาน 15 จุุดเปลี่่ยนเ�มืืองลำำ�ปาง 17 รางเหล็็กข้้ามเวลา 19 เมืืองลำำ�ปางรถม้้าพาม่่วน 21 วัักพม่่าหน้้าอิินเตอร์์ 23 พอดีีพองามอารามลำำ�ปาง 25 เหลี่่ยม�คิิดคมปััญญา 27 ซัับป๊๊ะเสีียงสำำ�เนีียงลำำ�ปาง 29 ลำำ�ปางมีดีีเมืืองนี้้ห้้า�มพลาด 31 เนี่่ยะ... �ลำำ�ปาง 33 ติิดต่่อสอบถาม 35 สารบัญ

มิวเซียมลำ�ปาง 1 มิิวเซีียมลำำ�ปาง จััดแสดงนิิทรรศการชุุด “คน-เมืืองลำำ�ปาง” โดยนำำ�เสนอผ่่านหััวข้้อหลัักๆ ว่าด้้ ่วยเรื่่อง� “คน” ที่่มี�ี บทบาทสำำ�คััญปรากฎอยู่่ในเรื่่องร� าวของจัังหวัดลำั ำ�ปาง โดย เฉพาะผู้้�มีีส่่วนสำำ�คััญต่่อประวัติัิศาสตร์์โบราณคดีีเศรษฐกิิจ สัังคม และวััฒนธรรม หััวข้้อที่่�2 ว่าด้้ ่วยเรื่่องของ� “เมืือง” ลำำ�ปาง ที่่จ�ะพาทุุกท่่านไปทำำ�ความรู้้�จัักกัับนครลำำ�ปางตั้้�งแต่่อดีีตจนถึึง ลำำ�ปางในอนาคต การเปลี่่ยนผ่่� าน และเหตุุการณ์สำ์ ำ�คััญในอดีตี ส่่งผลอย่่างไรมาถึึงภาพของลำำ�ปางในยุุคปััจจุุบััน และสุุดท้้าย ในหััวข้้อ “ลำำ�ปาง” มิิวเซีียมได้้สำำ�รวจและเก็็บรวบรวมทั้้�งความ เหมืือนและแตกต่่างทุุกๆ ด้้าน เพื่่อ�ตามหา ‘ลำำ�ปางแต้้ๆ’ ทุุก ซอกทุุกมุุมจากทั้้�ง 13 อำำ�เภอ นำำ�มาจััดแสดงด้้วยรููปแบบที่่ทั�ัน สมััยผสมผสานเทคโนโลยีีแบบอิินเตอร์์แอ๊๊กทีีฟ โดยแบ่่งออก เป็็น 16 ห้้องนิิทรรศการ ข ้ อม ู ลพิพิธภัณฑ ์

มิวเซียมลำ�ปาง 2

มิวเซียมลำ�ปาง 3

มิวเซียมลำ�ปาง 4 จาก 500,000 ปีีที่่แ�ล้้ว ถึึงปััจจุบัุัน ใครบ้้าง? ที่่มี�ีบทบาท ต่่อการพััฒนาเมืืองลำำ�ปาง กลุ่่ม คนเหล่่านั้้�นทำำ�ให้้เมืืองลำำ�ปาง แต่่ละยุุคเป็็นอย่่างไร? ก่อร่างสร้างลำ�ปาง

มิวเซียมลำ�ปาง 5 เปิิดตำำ�นาน อ่่านลำำ�ปาง เปิิดตำำ�นาน อ่่านลำำ�ปาง (Legends of Lampang) ลำำ�ปาง อุุดมด้้วยตำำ�นาน ทั้้�งตำำ�นานเมืือง ย่่าน วัด วีั ีรบุุรุุษ แต่่ละ ตำำ�นาน ล้้วนมีีความหมาย และทิ้้งเบ� าะแสให้้ตีีความ

มิวเซียมลำ�ปาง 6

มิวเซียมลำ�ปาง 7 ผ่่อผาหาอดี ี ต ฟอสซิิลมนุุษย์์เกาะคา (โฮโม อิิเรคตััส) อายุุอย่่างน้้อย 500,000 ปีี ภาพเขีียนสีีและ หลุุมฝัังศพอายุุกว่า ่ 3,000 ปีี ที่่ช่�่องประตููผา บ่่งชี้้ว่�า่...พื้้น�ที่่ลำ�ำ�ปางเหมาะสมสำำ�หรัับการตั้้�ง ถิ่่�นฐานของมนุุษย์์มาตั้้�งแต่่บรรพกาล

มิวเซียมลำ�ปาง 8

มิวเซียมลำ�ปาง 9

มิวเซียมลำ�ปาง 10 ฟอสซิิลมนุุษย์์เกาะคา (โฮโม อิิเรคตััส) อายุุอย่่างน้้อย 500,000 ปีี ภาพเขีียนสีีและ หลุุมฝัังศพอายุุกว่า ่ 3,000 ปีี ที่่ช่�่องประตููผา บ่่ง ชี้้ว่�า่...พื้้น�ที่่ลำ�ำ�ปางเหมาะสมสำำ�หรัับการตั้้�งถิ่่นฐ� าน ของมนุุษย์์มาตั้้�งแต่่บรรพกาล ประตููโขงโยงรากเหง้้า

มิวเซียมลำ�ปาง 11 เดิินผ่่านประตููม้้า เข้้ามาฟัั งสี่่สห� ายแห่่งวัดัปง สนุุก ช้้าง นาค สิิงห์์ อิินทรีีบอกเล่่าเรื่่องร� าวการผจญ ภััย และการย้้ายจากเขลางค์์นคร มาสร้้างเมืืองลำำ�ปาง รุ่่นที่่สองเ�รีียกว่า ่ “เวี ียงลคอร” (เวี ียงละกอน) ภายใต้้ อำำ�นาจของล้้านนา พม่่า และอยุุธยา สี่่สห � ายฉายประวัติ ัิ

มิวเซียมลำ�ปาง 12

มิวเซียมลำ�ปาง 13 แง้้มหน้้าต่า่งเรืือขนมปัังขิิง ส่่อง ดููความเป็็นไปของ“นครลำำ�ปาง”เมืือง ลำำ�ปางรุ่่นที่่ส� าม ซึ่งอ�่ ยู่่ในยุุครัตันโกสิินทร์์ การค้้าเฟื่่� องฟูู คลาคล่ำำ��ไปด้้วยพ่่อค้้า ต่่างชาติิ พม่่า ไทใหญ่่ จีีน ฝรั่่�ง เป็็น เมืืองศููนย์์กลางการค้้าไม้้ที่่ให�ญ่่ที่่สุ�ุด ของภาคเหนืือ แง้้มป่่ องส่่องเวี ียง

มิวเซียมลำ�ปาง 14

มิวเซียมลำ�ปาง 15 สััญลัักษณ์์ของเมืืองลำำ�ปาง คืือ “ไก่่ขาว” สารพัดัไก่่ใน ลำำ�ปาง จะมาบอกเล่าพั่ ัฒนาการด้้านต่า่งๆ ของลำำ�ปางตั้้�งแต่่ปลาย ยุุคนครลำำ�ปางจนถึึงปััจจุุบััน ไก่่ขาวเล่่าวัันวาน

มิวเซียมลำ�ปาง 16

มิวเซียมลำ�ปาง 17

มิวเซียมลำ�ปาง 18 อดีีต-ปััจจุุบััน..”คน” หลากหลายกลุ่่มผลััดเปลี่่ยน�กััน เข้้ามาแสดงบทบาทในการเปลี่่ยน� “เมืือง” แต่่ละยุุค ชาวลั๊๊�วะ ยวน (ล้้านนา) พม่่า และชาวบางกอก สร้้างจุุดเปลี่่ยนอะไรใ�ห้้ เมืืองลำำ�ปางบ้้าง จุ ุดเปลี่่ยนเ�มืืองลำำ�ปาง

มิวเซียมลำ�ปาง 19

มิวเซียมลำ�ปาง 20 รางรถไฟ ไม่่ใช่่เพีียงเส้้นทางคมนาคมขนส่่งแบบใหมี่่� สะดวกรวดเร็็ว แต่่รางเหล็็กนี้้ไ�ด้้นำำ�พาสิ่่�งใหม่่ๆ เข้้ามามากมาย สร้้างความเปลี่่ยนแปลง�ให้้เมืืองลำำ�ปางแบบ “พลิิกโฉม” รางเหล็็กข้้ามเวลา

มิวเซียมลำ�ปาง 21 ไม่่ใช่่แค่่รถรัับจ้้าง แต่คื่ ือ “รถม้้าลำำ�ปาง” ม่่วนอ๊๊กม่่วนใจ๋๋ ไปกัับการนั่่�งรถม้้าเที่่ยว�ชมเมืืองลำำ�ปาง ผ่่านเมืืองเก่า วั่ดัเก่า ย่่า่น การค้้าโบราณ และสถานที่่สำ�ำ�คััญของเมืืองลำำ�ปาง รถม้้าพาม่่วน

มิวเซียมลำ�ปาง 22

มิวเซียมลำ�ปาง 23 ยุุคอาณานิิคม พม่่าเป็็นเมืืองขึ้้นของ�อัังกฤษ ชาวอัังกฤษ พม่า่ -ไทยใหญ่่เข้้ามาทำำ�กิจิการค้้าไม้้ใน ลำำ�ปาง ครั้้�งนั้้�น คหบดีีชาวพม่่าต่่างสร้้างวัดัไว้้ที่่นี่่� � มากมาย จนลำำ�ปางมีวัีดพม่ัา่มากที่่สุ�ดุในประเทศไทย และไม่่ใช่่แค่วั่ดพม่ั ่า แต่่เป็็น “วัดพม่ั ่าผสมฝรั่่�ง” ซึ่�่ง มีีเฉพาะที่่ลำ�ำ�ปาง วัดพม่ ั ่าหน้้าตาอิินเตอร์ ์

มิวเซียมลำ�ปาง 24

มิวเซียมลำ�ปาง 25

มิวเซียมลำ�ปาง 26 จำำ�ลองภููมิิจัักรวาลตามความเชื่่อท� างพุุทธศาสนาลงบน โลกมนุุษย์์..เตี้้ยแ�จ้้ กะทััดรััด พอดีพีองาม พอสมพอควรกัับการ ใช้้สอยจริิง..สอดคล้้องกัับภููมิิประเทศ ภููมิิอากาศ.. ทั้้�งหมดนี้้ คื�ือ บุุคลิิกของ “วัดัเมืืองลำำ�ปาง” พอดี ี พองาม อารามลำำ�ปาง

มิวเซียมลำ�ปาง 27 ไม่รู้่ ้�ภาษาอะไร ไม่่ได้้มีีไว้้พููดกัับคน? เครื่่องขย� ายเสีียง ชั้้�นดีีไม่่ต้อง้มีีปลั๊๊�กเสีียบ...ป่่าทั้้�งป่่า กว้้างไม่กี่่ ่ว� า หนาไม่กี่่ ่ศ�อก... ร่่วมหาคำำ�ตอบ และ อึ้้ง� ทึ่�่ง ไปกัับภููมิปัิ ัญญาทั้้�งศาสตร์์และศิิลป์์ ของชาวลำำ�ปาง เหลี่่ยม�คิิด คมปััญญา

มิวเซียมลำ�ปาง 28

มิวเซียมลำ�ปาง 29

มิวเซียมลำ�ปาง 30 ภาษาลำำ�ปางมีีเอกลัักษณ์์เฉพาะตน คนลำำ�ปางไม่่ ได้้ “อู้กำ้�ำ�เมืืองล้้านนา” แต่่“อู้กำ้�ำ�เมืืองลำำ�ปาง” แม้้แต่กำ่ ำ� เมืืองลำำ�ปางเอง ในแต่่ละอำำ�เภอก็มี็ ีสำำ�เนีียงและศััพท์์บาง คำำ�ที่่แ�ตกต่่างกััน ซัับป๊๊ะเสีียงสำำ�เนีียงลำำ�ปาง

มิวเซียมลำ�ปาง 31 รวบรวมของดีีและสถานที่่ท่�่องเที่่ยว� ในลำำ�ปางอัันหลากหลายพิิเศษไม่่เหมืือน ใคร สะท้้อนออกมาในรููปแบบของของ ที่่ระ�ลึึกและสิ้้น�ค้้านานาประเภทให้้เลืือก ซื้้อห� า ลำำ�ปางมีดี ี ีเมืืองนี้้ห้้า� มพลาด

มิวเซียมลำ�ปาง 32

มิวเซียมลำ�ปาง 33 บทสรุุปทิ้้ง�ท้้ายของการเยี่่ยม�ชม..ร่่วมแสดงความคิิดเห็็น เมื่่อ�รู้้�จัักลำำ�ปางแล้้วบอกได้้ไหม “คุุณชอบอะไรในลำำ�ปาง?” เนี๊๊ยะ... � ลำำ�ปาง

มิวเซียมลำ�ปาง 34

มิวเซียมลำ�ปาง 35 ติิดตามสอบถาม โทร : 054-209855 แฟกซ์์: 054-209856 Facebook : มิิวเซีียมลำำ�ปาง เวลาทำำ�การ เปิิดให้้บริิการ : วัันอัังคาร - วัันอาทตย์์ : เวลา 09.00 น. - 17.00 น. : ปิิดให้้บริิการเพื่่อ�ทำำ�ความสะอาดพื้้น�ที่่�เวลา 12.00 น. - 13.00 น. รอบการรัับชม รอบที่่�1 เวลา 09.00 น. รอบที่่�2 เวลา 10.00 น. รอบที่่�3 เวลา 11.00 น. รอบที่่�4 เวลา 13.00 น. รอบที่่�5 เวลา 14.00 น. รอบที่่�6 เวลา 15.00 น. **หมายเหตุุ** 1.เข้้าชมได้้ไม่่เกิิน 10 คน/ต่่อ 1 รอบ/รอบละ 1 ชั่่�วโมง 2.เวลาอาจมีีการเปลี่่ยนแปลง�ตามความเหมาะสม