บทเรียนสำเร็จรูป ชุด ความปลอดภัยในชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เล่มที่ 5 เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตราย จากแมลงสัตว์กัดต่อย

บทเรียนสำเร็จรูป
ชุด ความปลอดภัยในชีวิต

กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา
สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

เล่มที่ 5 เรื่อง วิธีปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

เล่มที่.5

นายอดิศักดิ์ สารรัตน์

ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ

โรงเรียนบ้านโกรกกุลาอำเภอเนินสง่า จังหวัดชัยภูมิ

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

เล่มที่.5

โรงเรียนบ้านโกรกกุลาอำเภอเนินสง่า จังหวัดชัยภูมิ

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ก

คำนำ

บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต เล่มที่ 5 เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตราย
จากแมลงสัตว์กัดต่อย จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษา
และพลศึกษา สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 บทเรียนสำเร็จรูป
ชุดนี้มีทั้งหมด 8 เล่ม นักเรียนสามารถใช้ในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองทั้งในห้องเรียนและนอก
ห้องเรียนจนค้นพบองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
ได้อย่างถูกต้อง ทั้งนี้เพราะบทเรียนสำเร็จรูปชุดนี้ประกอบด้วยกระบวนการเรียนรู้ที่เป็นระบบ เน้นให้
ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ความสามารถ ทักษะและกระบวนการในการใช้ยา

บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต เล่มที่ 5 เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจาก
แมลงสัตว์กัดต่อย เล่มนี้ ได้จัดทำขึ้นตรงตาม ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตรสถานศึกษา
โรงเรียนบ้านโกรกกุลาและหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง
พ.ศ.2560) กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สาระที่5 ความปลอดภัยในชีวิตระดับชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 4

ขอขอบคุณ นางสาวนภัสศรณ์ ต่อโชติ ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านโกรกกุลา
คณะครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนบ้านโกรกกุลาและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ได้กรุณา
ตรวจสอบ และให้คำแนะนำทั้งในด้านรูปแบบ เนื้อหา การใช้ภาษา การวัดผล และประเมินผลการ
เรียนรู้ จนทำให้การจัดทำบทเรียนสำเร็จรูปชุดนี้สำเร็จครบถ้วนสมบูรณ์

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าสื่อการเรียนการสอน บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต
เล่มที่ 5 เรื่องวิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อยนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียน
การสอน ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา ระดับชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 4 ทั้งยังเป็นการช่วยลดภาระงานในการจัดเตรียมสื่อการเรียนการสอนของครูผู้สอน
และเน้นกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไป
ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องและเป็นไปในทิศทางที่ดีต่อไป

อดิศักดิ์ สารรัตน์

ข

สารบัญ หน้ า
1
เรื่อง 2
คำชี้แจงการใช้บทเรียนสำเร็จรูปประกอบการเรียน 3
คำแนะนำสำหรับครู 4
คำแนะนำสำหรับนักเรียน 5
แผนภูมิลำดับขั้นตอนการศึกษาบทเรียนสำเร็จรูป 5
ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรูแกนกลาง 5
สาระสำคัญ 6
จุดประสงค์การเรียนรู้ 8
แบบทดสอบก่อนเรียน 9
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 10
เนื้อหาที่ 1 11
ใบความรู้ที่ 1 12
ใบความรู้ที่ 2 13
ใบความรู้ที่ 3 14
ใบความรู้ที่ 4 15
แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 1 16
เฉลยแบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 1 17
เนื้อหาที่ 2 18
ใบความรู้ที่ 5 19
ใบความรู้ที่ 6 20
แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 2 21
เฉลยแบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 2 22
ใบความรู้ที่ 7 23
ใบความรู้ที่ 8 24
แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 3 25
เฉลยแบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 3 26
ใบความรู้ที่ 8 27
ใบความรู้ที่ 9 28
ใบความรู้ที่ 10 29
แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 4 30
เฉลยแบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 4 32
แบบทดสอบหลังเรียน 33
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 35
บรรณานุกรม
ประวัติผู้พัฒนา

1

คำชี้แจงการใช้บทเรียนสำเร็จรูป
ประกอบการเรียน

บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต เล่มที่ 5 เรื่อง วิธี
ปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย จัดทำขึ้นเพื่อใช้
ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สสุขศึกษาและ
พลศึกษา สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

ผู้จัดทำได้กำหนดเนื้อหาและจุดประสงค์การเรียนรู้ให้สอดคล้องกับผลการ
เรียนรู้ที่คาดหวังในหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านโกรกกุลา และหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560)
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ผู้เรียนสามารถศึกษาเนื้อหา และประเมินผลการ
เรียนรู้ได้ด้วยตนเองตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ คือมีการนำเสนอเนื้อหาทีละน้อย
เพื่อให้ผู้เรียนได้ศึกษาตามลำดับที่ควรรู้ก่อนและหลัง ทีละกิจกรรม ในแต่ละ
กิจกรรมจะมีคำถามเพื่อให้นักเรียนได้ฝึกคิดและทบทวน มีการเสริมแรงให้แก่ผู้
เรียนเป็นระยะ โดยการเฉลยคำตอบให้รู้โดยทันที ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้
ตามความสามารถของแต่ละบุคคล การประเมินผลการเรียนรู้ในเนื้อหาที่เรียน
นั้น นักเรียนจะได้ทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อเป็นการตรวจสอบความรู้พื้น
ฐาน และทดสอบหลังเรียนเพื่อเป็นการตรวจสอบความก้าวหน้าของตนเอง
ทั้งนี้นักเรียนสามารถตรวจสอบผลการเรียนได้ด้วยตนเองจากเฉลยแบบ
ทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน

2

คำแนะนำสำหรับครู

บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต เล่มที่ 5 เรื่อง วิธี
ปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย เล่มนี้ เป็นบทเรียน
สำเร็จรูปที่ใช้ประกอบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา
สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยครูผู้สอน
สามารถ นำไปใช้ประกอบการเรียน การสอน ให้นักเรียนเข้าใจบทเรียนดียิ่งขึ้น
สามารถศึกษาด้วยตนเองได้ โดยปฏิบัติดังต่อไปนี้
1. ใช้บทเรียนสำเร็จรูปเล่มนี้เป็นสื่อประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
ควบคู่กับแผนการจัดการเรียรรู้
2. ครูควรศึกษาเนื้อหา จุดประสงค์การเรียนรู้ และผลการเรียนรู้ที่คาดหวังให้
ละเอียดครบถ้วนก่อนที่จะให้นักเรียนเริ่มศึกษา
3. ครูแจ้งให้นักเรียนทราบถึงจุดประสงค์ในการใช้บทเรียนสำเร็จรูป คือ ใช้เป็น
สื่อประกอบการเรียนการสอน เพื่อให้นักเรียนสามารถศึกษาเนื้อหาและประเมิน
ผลการเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
4. ครูแนะนำให้นักเรียนศึกษาคำแนะนำการใช้สำหรับนักเรียนให้ละเอียด หลัง
จากนั้นให้ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ศึกษาเนื้อหา และให้ทำแบบทดสอบหลัง
เรียนเมื่อนักเรียนศึกษาเนื้อหาครบถ้วนแล้ว
5. ครูเน้นย้ำให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาตามลำดับขั้นตอน และให้นักเรียนตระหนัก
ถึงความซื่อสัตย์ต่อตนเอง โดยไม่เปิดดูเฉลยก่อน
6. ครูต้องเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ซักถามเมื่อเกิดปัญหาและคอยแนะนำแก่
นักเรียน ถ้านักเรียนคนใดศึกษาไม่ทันในชั่วโมงเรียน ควรให้นักเรียนนำกลับไป
ศึกษาต่อที่บ้านได้เพื่อให้เข้าใจบทเรียนมากยิ่งขึ้น



ในการจัดกิจกรรมแต่ละครั้ง ครูผู้สอนต้องคอยแนะนำอธิบายเพิ่มเติมหรือพา
นักเรียนไปศึกษาแหล่งเรียนรู้ในชุมชน ศึกษาหาความรู้จากอินเทอร์เน็ต และ
ห้องสมุด

3

คำแนะนำสำหรับนักเรียน

บทเรียนสำเร็จรูปชุด ความปลอดภัยในชีวิต เล่มที่ 5 เรื่อง วิธี
ปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อยเล่มนี้ เป็นบทเรียนสำเร็จรูป
ที่ใช้ประกอบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สาระที่ 5
ความปลอดภัยในชีวิต ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยครูผู้สอน ได้จัดทำขึ้นเพื่อ
ใช้ประกอบการเรียน ให้นักเรียนเข้าใจบทเรียนดียิ่งขึ้น สามารถศึกษาด้วยตนเอง
ได้ เพราะเนื้อหาสาระนำเสนอจากเรื่องที่ง่าย ใกล้ตัวของนักเรียนโดยให้นักเรียน
อ่านคำแนะนำและปฏิบัติตามคำชี้แจงแต่ละขั้นตอนตั้งแต่ต้นไปจนจบ นักเรียนจะ
ได้ความรู้อย่าง ครบถ้วนโดยปฏิบัติดังต่อไปนี้
1. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อวัดความรู้พื้นฐานของนักเรียน จำนวน 10 ข้อ
2. ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ให้ทราบว่านักเรียนจะได้เรียนรู้อะไรบ้าง
3. บทเรียนสำเร็จรูปนี้ เป็นบทเรียนสำหรับนักเรียนศึกษาด้วยตนเอง นักเรียนต้อง
มีความซื่อสัตย์ต่อตนเอง ไม่ดูคำตอบล่วงหน้าก่อนตอบคำถาม
4. ให้นักเรียนอ่านและตอบคำถามไปตามลำดับ ไม่ควรข้ามขั้นตอนเมื่อตอบคำถาม
บทเรียน สำเร็จรูปแต่ละกิจกรรมแล้ว ให้ตรวจดูว่าถูกหรือผิด
5.ถ้าคำตอบของนักเรียนตรงกับคำเฉลย ให้นักเรียนอ่านและทำกิจกรรมในบท
เรียนต่อไป
6.ถ้าคำตอบของนักเรียนไม่ตรงกับคำเฉลย ให้นักเรียนย้อนกลับไปอ่านทบทวน
ความรู้เดิมอีกครั้งเพื่อความเข้าใจแล้วตอบคำถามใหม่ หากยังไม่ถูกต้องอีก ให้
กลับ ไปทบทวนอีกครั้งจนกว่าจะได้คำตอบที่ถูกต้อง ถ้าไม่เข้าใจจริงๆให้ถามครู
เพื่อขอคำแนะนำ
7. ให้นักเรียนตั้งใจศึกษาบทเรียนไม่ต้องรีบร้อนหรือกังวลว่าช้าหรือเร็วกว่าคนอื่น
8.เมื่อนักเรียนศึกษาบทเรียนสำเร็จรูปจบแล้ว ให้ทำแบบทดสอบหลังเรียนและ
ตรวจคำตอบ จากเฉลย เพื่อทราบความก้าวหน้าในการเรียนของตนเอง
9. ให้นักเรียนนำผลการประเมินหลังเรียนเทียบกับเกณฑ์การประเมิน โดยนักเรียน
ต้องผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 ขึ้นไป ถ้าต่ำกว่าร้อยละ 70 ให้นักเรียนศึกษาบทเรียน
สำเร็จรูปอีกครั้ง
10. เมื่อนักเรียนเข้าใจคำชี้แจงดีแล้ว ให้ศึกษาบทเรียนสำเร็จรูปได้

4

แ ผ น ภู มิ ลำ ดั บ ขั้ น ต อ น ก า ร ศึ ก ษ า
บ ท เ รี ย น สำ เ ร็ จ รู ป

1. อ่านคำแนะนำ 2. ทดสอบก่อนเรียน

3. ศึกษาบทเรียน 4. ทดสอบหลังเรียน

5. หากไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน ให้กลับไปศึกษา
บทเรียนอีกครั้ง แล้วทดสอบหลังเรียนใหม่

6. ผ่านการทดสอบ 7. ศึกษาเรื่องต่อไป

ปฏิบัติตามขั้นตอนนะครับ

5

ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรูแกนกลาง

สาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

สาระที่ 5

ความปลอดภัยในชีวิต

มาตรฐาน

มาตรฐาน พ 5.1 ป้องกันและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ
อุบัติเหตุ การชัยา สารเสพติด และความรุนแรง

ตัวชี้วัด

พ 5.1 ป4/2 แสดงวิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับ อันตรายจากการใช้ยาผิด
สารเคมี แมลงสัตว์กัดต่อย และการบาดเจ็บ จากการเล่นกีฬา

สาระการเรียนรู้แกนกลาง

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตย์กัดต่อย

สาระสำคัญ

ปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตย์กัดต่อย

จุดประสงค์การเรียนรู้
หลังจากศึกเษพิา่บมทขเร้ียอนคสำวเร็าจมรูปใแนละสป่วฏิบนัติเกินจื้กอรรหมาตาเมล็ที่กกำนห้นอดยในบทเรียนสำเร็จรูป

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย แล้วนักเรียนจะมีความ
รู้ความเข้าใจดังนี้
1.นักเรียนบอกขั้นตอนการปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อยได้
2.นักเรียนแสดงวิธีการปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อยได้

6

แบบทดสอบก่อนเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียว
แล้วทำเครื่องหมายกากบาท (x) ลงในกระดาษคำตอบ



1.การปฐมพยาบาลผู้ที่โดนแมลงที่มีเหล็กใน 2.เมื่อมีอาการบวมแดงจากการโดนแมลงกัดต่อย
ต่อยควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก นักเรียนจะมีวิธีการปฐมพยาบาลอย่างไร
ก. เอาเหล็กในของแมลงที่ต่อยออกก่อน ก.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม
ข. ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย ข.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม
ค. เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม
ง. เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ค.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย พันด้วยผ้าพันแผล
ง.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม แล้วทาขี้ผึ้งแก้
ปวด บริเวณที่โดนต่อย

3.ในบางรายที่โดนแมลงกัดต่อย มีอาการแพ้ และ 4.หากจำเป็นต้องใช้ยารักษาตามแพทย์สั่งนักเรียน
บวมแดงมากควรปฏิบัติตนอย่างไร ควรปฏิบัติอย่างไร
ก.ปรึกษาเพื่อนก่อนซื้อยามากินเอง ก.ให้เพื่อน ๆ ช่วยจำชื่อยา และวิธีการใช้
ข.ดูการรักษาใน google แล้วทำตาม ข.กินยาเฉพาะเวลามีอาการ หายแล้วก็เลิกกิน
ค.รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล ค.ต้องกินยาหลังรับประทานอาหารเสร็จเท่านั้น
ง.ปรึกษาทุกๆคนในบ้านก่อนแล้วลงความเห็น ง.อ่านฉลากยาอย่างละเอียด และปฏิบัติตามอย่าง
เคร่งครัด

5.แมลงหลายชนิดอยู่กันเป็นกลุ่ม เช่น ตัวต่อ แตน ผึ้ง อาจทำให้เกิดการกัด ต่อย
ซ้ำหลายครั้ง นักเรียนควรปฏิบัติ อย่างไรเป็นอันดับแรกเมื่อโดนต่อย
ก.ค่อยๆเอาเหล็กในของแมลงที่ต่อยออกก่อน แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดต่อย
ข.ออกจากบริเวณนั้นให้เร็วที่สุด
ค.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด
ง.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย แล้วใช้ผ้าพันไว้

7

แบบทดสอบก่อนเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียว

แล้วทำเครื่องหมายกากบาท (x) ลงในกระดาษคำตอบ




6.การปฐมพยาบาลเมื่อโดนผึ้งต่อย หลังจากนำเหล็กในออก 7.เมื่อโดนตะขาบกัด แล้วเกิดอาการปวดมาก บวมแดงเป็นบริเวณ
ได้แล้วควรทำอย่างไรต่อไป กว้าง ควรปฐมพยาบาลอย่างไรก่อนนำตัวส่งโรงพยาบาล
ก.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบ ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า ก.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า กดปากแผลไว้ รีบนำตัวส่งโรง
ข.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม พันด้วยผ้า พยาบาล
ค.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า ข.เอาผ้าห่อน้ำแข็งประคบบริเวณที่ปวด รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล
ง.ใช้น้ำสบู่หรือน้ำสะอาดล้างบริเวณที่โดนต่อย ค.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า
เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด ง.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด กดปากแผลไว้ รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล

8.วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อโดน งูกัด ก่อนนำตัวส่งโรง 9.ข้อใด เป็นการช่วยให้แพทย์ทำการรักษาผู้ป่วย
พยาบาลควรทำอย่างไร ที่โดนงูกัด ได้ปลอดภัย ถูกต้อง รวดเร็ว
ก.ใช้เชือก หรือสายยางรัดเหนือแผลกันพิษงูเข้าสู่หัวใจ ก.ให้ผู้ป่วยจับงูที่กัดมาด้วย ตัวเป็นๆ
นำตัวส่งโรงพยาบาลทันที ข.ให้ถ่ายภาพ หรือบันทึกวีดีโอ ของงูตัวที่กัดมาด้วย
ข.หาตัวงูที่กัดให้เจอและจับไปด้วย กดปากแผลไว้ให้แน่น ค.ให้ญาติผู้ป่วยจับงูที่กัดมาด้วย ตัวเป็นๆ
นำตัวส่งโรงพยาบาล ง.ให้ผู้ป่วยพาแพทย์ไปจับงูตัวที่กัดมาที่โรงพยาบาล
ค.ถ่ายรูปงูที่กัด กดปากแผลไว้ให้แน่น นำตัวส่งโรงพยาบาล
ง.ฆ่างูให้ตาย ตัดเอาส่วนหัวของงูไปด้วย กดปากแผลไว้ให้แน่น
นำตัวส่งโรงพยาบาล

10.เพื่อความปลอดภัยและป้องกันอันตราย
ไม่ให้โดนงูกัด นักเรียนควรทำอย่างไร
ก.ใช้ไม้เขี่ยเมื่อเห็นงูนอนงดอยู่
ข.ใช้มือลูบหลังของงูเบาๆ เพื่อไม่ให้งูตกใจ
ค.หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ แตะต้อง หรือสัมผัสตัวงู
ง.ชวนเพื่อนๆไปจับงูพร้อมกันหลายๆคน

8

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

1. เฉลย ก. เอาเหล็กใน 2. เฉลย ข. เอาผ้าชุบ
ของแมลงที่ต่อยออก น้ำเย็นประคบแก้อาการ
ก่อน
บวม

3. เฉลย ค. รีบนำตัวส่ง 4. เฉลย ง. อ่านฉลากยาอย่าง
โรงพยาบาล ละเอียด และปฏิบัติตามอย่าง

เคร่งครัด

5. เฉลย ข.ออกจาก 6. เฉลย ง. ใช้น้ำสบู่หรือน้ำ
บริเวณนั้นให้เร็วที่สุด สะอาดล้างบริเวณที่โดนต่อยเอาผ้า
ชุบน้ำเย็นประคบ แล้วทาขี้ผึ้งแก้
ปวด

7. เฉลย ข. เอาผ้าห่อน้ำแข็ง 8. เฉลย ก.ใช้เชือก หรือสายยางรัด
ประคบบริเวณที่ปวด เหนือแผลกันพิษงูเข้าสู่หัวใจ
นำตัวส่งโรงพยาบาลทันที.
รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล

9. เฉลย ข. ให้ถ่ายภาพ หรือบันทึก 10. เฉลย ค. หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้
วีดีโอ ของงูตัวที่กัดมาด้วย แตะต้อง หรือสัมผัสตัวงู

9

เนื้อหาที่ 1

การปฐมพยาบาลเมื่อถูกสัตว์มีพิ ษกัดหรือต่อย

สัตว์บางชนิดมีพิษที่อาจเป็นอันตรายต่อคน เช่น งู
ตะขาบ แมงป่อง เป็นต้น ดังนั้นเราจึงควรรู้วิธีการ

ปฐมพยาบาลเมื่อถูกสัตว์ ต่อยหรือกัด ดังนี้
การปฐมพยาบาลเมื่อโดนผึ้งต่อย มีวิธีปฏิบัติดังนี้
1.ถ้ามีเหล็กในผึ้งอยู่ ให้รีบนำเหล็กในออกโดยใช้สัน
มีดหรือบัตรพลาสติก ขูดออก หรือใช้เทปเหนียวใส
ปิดทาบบริเวณที่ถูกต่อยแล้วดึงออก จากนั้นล้าง
แผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่
2.ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งหรือผ้าชุบน้ำเย็นประคบเพื่อลด
อาการบวม

10

ใบความรู้ที่ 1

การปฐมพยาบาลเมื่อถูกสัตว์มีพิ ษกัดหรือต่อย

https://oryor.com

https://www.tipsza.com https://www.thairath.co.th

11

ใบความรู้ที่ 2

การปฐมพยาบาลเมื่อถูกสัตว์มีพิ ษกัดหรือต่อย

สัตว์ที่มีเหล็กไนต่อย

สัตว์พวกผึ้ง แตน ต่อ หมาร่า มดตะนอย
พวกนี้ จะมีเหล็กไน และจะมีต่อมน้ำพิษ ผู้
ป่วยที่ถูกต่อยจะมีอาการเจ็บ ปวด และ

บวม ตรงบริเวณที่ถูกต่อย ถ้ายังไม่ดึง
เหล็กไนออก กล้ามเนื้อบริเวณที่ถูกต่อยจะ
หดตัวต่อไปอีก 2-3 นาที ทำให้เหล็กไนฝัง
ตัวลึกอีก และน้ำพิษจะถูกปล่อยเข้าไปเพิ่ม
มากขึ้น อาการอื่นๆ ที่พบ คือ ลมพิษ หอบ
หืด อาเจียน คลื่นไส้ เจ็บหน้าอก หัวใจเต้น

ผิดปกติ ในรายที่มีอาการรุนแรง อาจมี
อาการหายใจไม่ออก และช็อกได้จนถึงเสีย

ชีวิตได้ในที่สุด

12

ใบความรู้ที่3

สัตว์ที่มีเหล็กไน

13

ใบความรู้ที่4

สัตว์ที่มีเหล็กไนต่อย

การปฐมพยาบาล

1. ให้รีบเอาเหล็กไนออก โดยใช้ใบมีดขูดออกหรือใช้
เทปใสปิ ดทาบแล้วดึงออกเหล็กไนจะติดออกมา
2. ล้างบริเวณที่ถูกต่อยด้วยน้ำและสบู่ เช็ดให้แห้ง
แล้วทาด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ถ้ามีอาการปวดมาก ก็
ประคบด้วยความเย็น เพื่อลดอาการปวด เมื่ออาการ
ทุเลาลง
3. ทาบริเวณที่ถูกต่อยด้วย ขี้ผึ้งแก้ปวด จะบรรเทา
อาการบวมแดงได้มาก
4. ถ้าแพ้พิษจะมีอาการรุนแรงถึงขั้นหายใจไม่ออก
หน้ าเขียว ความดันโลหิตต่ำลงและช็อค กรณีเช่นนี้
ต้องใช้สายรัดรัดเหนือบริเวณที่ถูกต่อย ถ้าสามารถ
ทำได้ จนกระทั่งอาการแพ้หมดไป ขณะเดียวกันก็รีบ
ไปพบแพทย์ทันที เมื่อรู้ว่ามีอาการแพ้พิษดังกล่าว

14

แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 1

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากแมลงที่มีเหล็กในต่อย

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

15

เฉลยแบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 1

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากแมลงที่มีเหล็กในต่อย

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

1. ให้รีบเอาเหล็กไนออก โดยใช้ใบมีดขูดออกหรือ
ใช้เทปใสปิ ดทาบแล้วดึงออกเหล็กไนจะติดออกมา
2.ล้างบริเวณที่ถูกต่อยด้วยน้ำและสบู่ เช็ดให้
แห้ง แล้วทาด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ถ้ามีอาการปวด
มาก ก็ประคบด้วยความเย็น เพื่อลดอาการปวด
เมื่ออาการทุเลาลง
3. ทาบริเวณที่ถูกต่อยด้วยขี้ผึ้งแก้ปวดจะ
บรรเทาอาการบวมแดงได้มาก
4. ถ้าแพ้พิษจะมีอาการรุนแรงถึงขั้นหายใจไม่
ออก หน้ าเขียว ความดันโลหิตต่ำลงและช็อค
กรณีเช่นนี้ต้องใช้สายรัดรัดเหนือบริเวณที่ถูก
ต่อย ถ้าสามารถทำได้ จนกระทั่งอาการแพ้หมด
ไป ขณะเดียวกันก็รีบไปพบแพทย์ทันที เมื่อรู้ว่า
มีอาการแพ้พิษดังกล่าว

16

เนื้อหาที่ 2

การปฐมพยาบาลเมื่อโดนสัตว์มีพิษกัด
มีวิธีปฏิบัติดังนี้

การปฐมพยาบาลเมื่อถูกสัตว์มีพิษกัดหรือ
ต่อยสัตว์บางชนิดมีพิษที่อาจเป็นอันตรายต่อคน
เช่น งู ตะขาบ แมงป่อง เป็นต้น
ดังนั้นเราจึงควรรู้วิธีการปฐมพยาบาลเมื่อ
ถูกสัตว์ ต่อยหรือกัด ดังนี้
การปฐมพยาบาลเมื่อโดนสัตว์มีพิษกัด
มีวิธีปฏิบัติดังนี้
1.ใช้ยางหรือผ้ามัดเหนือแผล เพื่อป้องกันพิษเข้าสู่
หัวใจ แล้วใช้สำลีชุบทิงเจอร์ไอโอดีน ทาให้ทั่ว
บริเวณบาดแผล
2. รีบนำผู้ป่วยส่งแพทย์ทันที

17

ใบความรู้ที่ 5

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
แมงป่องต่อย มีวิธีปฏิบัติดังนี้

แมงป่อง

แมงป่อง พิษของแมงป่อง ประกอบด้วยสาร
neurotoxin เป็นส่วนใหญ่ ออกฤทธิ์ทำลายเซลล์
ประสาท กล้ามเนื้อหัวใจ หลังถูกต่อยผู้ป่วยจะเริ่มมี
อาการภายใน 4-7 นาที และมีอาการปวดมากในเวลา
30 นาที อาการที่พบทั่วไป ได้แก่ ปวดบวมแดง ปวด
แสบปวดร้อนตรงบริเวณที่ถูกต่อย บางครั้งจะเป็นรอย
ไหม้ คัน ชา มีไข้ คลื่นไส้ อาเจียน หากพิษเข้าสู่กระแส
เลือดจะมีผลดังนี้ ง่วงซึม อัมพาตบางส่วน กล้ามเนื้อ
เกร็ง น้ำลายไหล ชัก ความดันโลหิตสูง ปัสสาวะน้อย
หัวใจเต้นเร็ว น้ำคั่งในปอด และอาจเสียชีวิตจากภาว

การณ์หายใจล้มเหลว

18

ใบความรู้ที่ 6

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
แมงป่องต่อย มีวิธีปฏิบัติดังนี้

แมงป่อง

วิธีปฐมพยาบาลสำหรับแมงป่องต่อย



- ถ้าโดนต่อยแล้วมีอาการไม่รุนแรง ให้ทำความสะอาดแผล
ด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำสบู่อ่อน ไม่แนะนำให้กรีดหรือนำ
สมุนไพรพอกบริเวณที่โดนต่อย
- กินยาแก้ปวดพาราเซตามอล เพื่อบรรเทาอาการปวด
- หลีกเลี่ยงการเกา แกะ บริเวณที่ถูกต่อย เพื่อลดความ
เสี่ยงต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อน
- ในรายที่มีอาการแพ้รุนแรง ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

19

แบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 2

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่ อได้รับอันตรายจากแมงป่ องต่อย

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

20

เฉลยแบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 2

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่ อได้รับอันตรายจากแมงป่ องต่อย

วิธีการปฐมพยาบาล คือ
- ถ้าโดนต่อยแล้วมีอาการไม่รุนแรง ให้
ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำสบู่
อ่อน ไม่แนะนำให้กรีดหรือนำสมุนไพรพอก
บริเวณที่โดนต่อย
- กินยาแก้ปวดพาราเซตามอล เพื่อบรรเทา
อาการปวด
- หลีกเลี่ยงการเกา แกะ บริเวณที่ถูกต่อย
เพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อน
- ในรายที่มีอาการแพ้รุนแรง ควรรีบไปพบ
แพทย์โดยด่วน

21

ใบความรู้ที่ 7

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
ตะขาบกัด มีวิธีปฏิบัติดังนี้

ตะขาบ

ตะขาบเป็นสัตว์ขาปล้องประเภทหนึ่ง
พบในเขตร้อนชื้ อาศัยบนบก ขนาดตัวมีความยาว
ได้มากถึง 38เซนติเมตร โดยที่แต่ละปล้องมีขา 1
คู่ ทำให้มีขาจำนวนมากอาจจะถือเป็น 100 ขาได้
เลย และตะขาบจะมีเขี้ยวพิษ 1 คู่ เพราะฉะนั้นเวลา
ที่กัดคนก็จะสามารถปล่อยพิษตรงเขี้ยวพิษนี้ได้
โดยที่สารที่อยู่ในพิษของตะขาบเป็นสารทั้งชนิดที่
เป็นเอนไซม์และไม่ใช่เอนไซม์

อาการหลังโดนตะขาบกัด
-ปวดเล็กน้อยจนถึงปวดมาก
-มีอาการคันบวมที่แผล
-แผลของผู้ป่วยบางรายอันตรายถึงขั้นเนื้อตาย

22

ใบความรู้ที่ 8

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
ตะขาบกัด มีวิธีปฏิบัติดังนี้

ตะขาบ

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อโดนตะขาบกัด




- ถ้าโดนกัดแล้วมีอาการไม่รุนแรง ให้ทำความสะอาดแผล
ด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำสบู่อ่อน ไม่แนะนำให้กรีดหรือนำ
สมุนไพรพอกบริเวณที่โดนกัด

- กินยาแก้ปวดพาราเซตามอล เพื่อบรรเทาอาการปวด
- หลีกเลี่ยงการเกา แกะ บริเวณที่ถูกกัด เพื่อลดความเสี่ยง
ต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อน
- ในรายที่มีอาการแพ้รุนแรง ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

23

แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 3

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากตะขาบกัด

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

24

เฉลยแบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 3

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากตะขาบกัด

วิธีการปฐมพยาบาล คือ
-ถ้าโดนกัดแล้วมีอาการไม่รุนแรง ให้ทำความ
สะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำสบู่อ่อน ไม่
แนะนำให้กรีดหรือนำสมุนไพรพอกบริเวณที่
โดนกัด
- กินยาแก้ปวดพาราเซตามอล เพื่อบรรเทา
อาการปวด
- หลีกเลี่ยงการเกา แกะ บริเวณที่ถูกกัด เพื่อ
ลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อน
- ในรายที่มีอาการแพ้รุนแรง ควรรีบไปพบ
แพทย์โดยด่วน

25

ใบความรู้ที่ 8

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
งูกัด มีวิธีปฏิบัติดังนี้

งูกัด

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อโดนงูกัด

หากถูกงูกัดควรตีงูให้ตายแล้วเก็บซากไปให้แพทย์
ตรวจดูว่าเป็นงูประเภทใด จะได้ใช้เซรุ่มต้านพิษงูฉีด
ถูกชนิดและให้สังเกตรอยงูกัด ถ้าเป็นรอยงูกัดของงู
พิษ จะปรากฏรอยเขี้ยวงูเป็น 2 จุด อาจเป็นรอยลาก

ยาว ขณะกระชากหนี หรืออาจพองเป็นถุงน้ำ ถ้างู
ไม่มีพิษ รอยฟันบนผิวหนังจะเรียงเป็นแถว

26

ใบความรู้ที่ 9

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
งูกัด มีวิธีปฏิบัติดังนี้

งูกัด

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อโดนงูกัด

1. ล้างแผลด้วยน้ำและสบู่ ไม่ควรใช้เหล้า ยาสีฟัน ขี้เถ้าทาแผล
2. บีบเลือดออกจากแผลให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ควรใช้
ปากดูดหรือเปิ ดปากแผลด้วยของมีคม
3. ไม่ควรรัดเหนือบาดแผลให้แน่นมาก เพราะจะทำให้อวัยวะ
ส่วนปลายขาดเลือดและเน่าตาย ควรแน่นพอสอด
นิ้วมือได้ 1 นิ้ว
4. การรัด ควรรัดเหนือและใต้บาดแผลประมาณ 3 นิ้วมือ
5. การห้ามเลือดควรใช้ผ้าสะอาดกดแผลโดยตรง
6. พยายามเคลื่อนไหวร่างกายให้น้ อยที่สุด เพราะเคลื่อนไหว
มากทำให้พิษของงูเข้าสู่กระแสเลือดเร็วขึ้
7. วางอวัยวะส่วนนั้นให้ต่ำหรือระดับเดียวกับหัวใจ
8. ให้ยาแก้ปวดได้ แต่ห้ามใช้ยาที่มีฤทธิ์แอลกอฮอล์ ยาระงับ
ประสาท ยานอนหลับ ยาดองเหล้า

27

ใบความรู้ที่ 10

การปฐมพยาบาลเมื่อโดน
งูกัด มีวิธีปฏิบัติดังนี้

งูกัด

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อโดนงูกัด

ข้อควรระวัง

- อาการของพิษงูเกิดได้ตั้งแต่ 15-30 นาที หลังถูกกัด
หรือ อาจนานถึง 9 ชม. จึงต้องเฝ้ าสังเกตอาการอย่าง
ต่อเนื่ อง

- การฉีดเซรุ่มแก้พิษงู ส่วนใหญ่ทำมาจากม้า ซึ่งอาจ
แพ้ได้ จึงควรฉีดต่อเมื่อมีอาการของพิษงูเท่านั้น

28

แบบฝึกหัดกิจกรรมที่ 4

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากงูกัด

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

29

เฉลยแบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 4

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนวิธีการปฐมพยาบาล
เมื่อได้รับอันตรายจากงูกัด

วิธีการปฐมพยาบาล คือ

1. ล้างแผลด้วยน้ำและสบู่ ไม่ควรใช้เหล้า ยาสีฟัน ขี้เถ้าทา
แผล
2. บีบเลือดออกจากแผลให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ควร
ใช้ปากดูดหรือเปิ ดปากแผลด้วยของมีคม
3. ไม่ควรรัดเหนือบาดแผลให้แน่นมาก เพราะจะทำให้
อวัยวะส่วนปลายขาดเลือดและเน่าตาย ควรแน่นพอสอด
นิ้วมือได้ 1 นิ้ว
4. การรัด ควรรัดเหนือและใต้บาดแผลประมาณ 3 นิ้วมือ
5. การห้ามเลือดควรใช้ผ้าสะอาดกดแผลโดยตรง
6. พยายามเคลื่อนไหวร่างกายให้น้ อยที่สุด เพราะ
เคลื่อนไหวมากทำให้พิษของงูเข้าสู่กระแสเลือดเร็วขึ้
7. วางอวัยวะส่วนนั้นให้ต่ำหรือระดับเดียวกับหัวใจ
8. ให้ยาแก้ปวดได้ แต่ห้ามใช้ยาที่มีฤทธิ์แอลกอฮอล์ ยา
ระงับประสาท ยานอนหลับ ยาดองเหล้า

30

แบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียว
แล้วทำเครื่องหมายกากบาท (x) ลงในกระดาษคำตอบ

1.หากจำเป็นต้องใช้ยารักษาตามแพทย์สั่งนักเรียน 2.ข้อใด เป็นการช่วยให้แพทย์ทำการรักษาผู้ป่วยที่โดนงูกัด
ควรปฏิบัติอย่างไร ได้ปลอดภัย ถูกต้อง รวดเร็ว
ก.ให้เพื่อน ๆ ช่วยจำชื่อยา และวิธีการใช้ ก.ให้ผู้ป่วยจับงูที่กัดมาด้วย ตัวเป็นๆ
ข.กินยาเฉพาะเวลามีอาการ หายแล้วก็เลิกกิน ข.ให้ถ่ายภาพ หรือบันทึกวีดีโอ ของงูตัวที่กัดมาด้วย
ค.ต้องกินยาหลังรับประทานอาหารเสร็จเท่านั้น ค.ให้ญาติผู้ป่วยจับงูที่กัดมาด้วย ตัวเป็นๆ
ง.อ่านฉลากยาอย่างละเอียด ง.ให้ผู้ป่วยพาแพทย์ไปจับงูตัวที่กัดมาที่โรงพยาบาล
และปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด

3.การปฐมพยาบาลเมื่อโดนผึ้งต่อย หลังจากนำเหล็กในออกได้แล้วควรทำอย่างไรต่อไป
ก.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบ ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า
ข.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม พันด้วยผ้า
ค.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า
ง.ใช้น้ำสบู่หรือน้ำสะอาดล้างบริเวณที่โดนต่อย เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบ แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด

4.การปฐมพยาบาลผู้ที่โดนแมลงที่มีเหล็กในต่อย 5.เพื่อความปลอดภัยและป้องกันอันตรายไม่ให้โดน
ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก งูกัด นักเรียนควรทำอย่างไร
ก. เอาเหล็กในของแมลงที่ต่อยออกก่อน ก.ใช้ไม้เขี่ยเมื่อเห็นงูนอนงดอยู่
ข. ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย ข.ใช้มือลูบหลังของงูเบาๆ เพื่อไม่ให้งูตกใจ
ค. เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม ค.หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ แตะต้อง หรือสัมผัสตัวงู
ง. เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ง.ชวนเพื่อนๆไปจับงูพร้อมกันหลายๆคน

31

แบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียว
แล้วทำเครื่องหมายกากบาท (x) ลงในกระดาษคำตอบ

6.เมื่อโดนตะขาบกัด แล้วเกิดอาการปวดมาก บวมแดงเป็นบริเวณกว้าง ควร
ปฐมพยาบาลอย่างไรก่อนนำตัวส่งโรงพยาบาล
ก.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า กดปากแผลไว้ รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล
ข.เอาผ้าห่อน้ำแข็งประคบบริเวณที่ปวด รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล
ค.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ทาขี้ผึ้งแก้ปวด พันด้วยผ้า
ง.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด กดปากแผลไว้ รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล

7.เมื่อมีอาการบวมแดงจากการโดนแมลงกัดต่อย 8.ในบางรายที่โดนแมลงกัดต่อย มีอาการแพ้
นักเรียนจะมีวิธีการปฐมพยาบาลอย่างไร และบวมแดงมากควรปฏิบัติตนอย่างไร
ก.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม ก.ปรึกษาเพื่อนก่อนซื้อยามากินเอง
ข.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม ข.ดูการรักษาใน google แล้วทำตาม
ค.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย ค.รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล
พันด้วยผ้าพันแผล ง.ปรึกษาทุกๆคนในบ้านก่อนแล้วลงความเห็น
ง.เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแก้อาการบวม
แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย

9.แมลงหลายชนิดอยู่กันเป็นกลุ่ม เช่น ตัวต่อ แตน ผึ้ง อาจ 10.วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อโดน งูกัด
ทำให้เกิดการกัด ต่อยซ้ำหลายครั้ง นักเรียนควรปฏิบัติ ก่อนนำตัวส่งโรงพยาบาลควรทำอย่างไร
อย่างไรเป็นอันดับแรกเมื่อโดนต่อย ก.ใช้เชือก หรือสายยางรัดเหนือแผลกันพิษงู
ก.ค่อยๆเอาเหล็กในของแมลงที่ต่อยออกก่อน แล้วทาขี้ผึ้ง เข้าสู่หัวใจ นำตัวส่งโรงพยาบาลทันที
แก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย ข.หาตัวงูที่กัดให้เจอและจับไปด้วย
ข.ออกจากบริเวณนั้นให้เร็วที่สุด กดปากแผลไว้ให้แน่น นำตัวส่งโรงพยาบาล
ค.เอาผ้าชุบน้ำเย็นประคบแก้อาการบวม แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด ค.ถ่ายรูปงูที่กัด กดปากแผลไว้ให้แน่น
ง.ทาขี้ผึ้งแก้ปวด บริเวณที่โดนต่อย แล้วใช้ผ้าพันไว้ นำตัวส่งโรงพยาบาล
ง.ฆ่างูให้ตาย ตัดเอาส่วนหัวของงูไปด้วย
กดปากแผลไว้ให้แน่น นำตัวส่งโรงพยาบาล

32

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง วิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับ. อันตรายจากแมลงสัตว์กัดต่อย

ขอให้โชคดีนะครับ

1. เฉลย ง.อ่านฉลากยาอย่าง 2. เฉลย ข.ให้ถ่ายภาพ หรือบันทึก
ละเอียด และปฏิบัติตาม วีดีโอ ของงูตัวที่กัดมาด้วย
อย่างเคร่งครัด

3. เฉลย ง.ใช้น้ำสบู่หรือน้ำสะอาด 4. เฉลย ก.เอาเหล็กในของ
ล้างบริเวณที่โดนต่อย เอาผ้าชุบ แมลงที่ต่อยออกก่อน
น้ำเย็นประคบ แล้วทาขี้ผึ้งแก้ปวด

5. เฉลย ค.หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ 6. เฉลย ข.เอาผ้าห่อน้ำแข็ง
ประคบบริเวณที่ปวด
แตะต้อง หรือสัมผัสตัวงู
รีบนำตัวส่งโรงพยาบาล

7. เฉลย ข.เอาผ้าชุบน้ำเย็น 8. เฉลย ค.รีบนำตัวส่งโรง
ประคบแก้อาการบวม พยาบาล

9. เฉลย ข.ออกจากบริเวณนั้น 10. เฉลย ก.ใช้เชือก หรือสาย
ให้เร็วที่สุด ยางรัดเหนือแผลกันพิษงู
เข้าสู่หัวใจ นำตัวส่งโรง
พยาบาลทันที

33

บรรณานุกรม

สุจิตรา สุคนธทรัพย์ และคณะ. หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานกลุ่มสาระ
การเรียนรู้ สุขศึกษา และพลศึกษา ชั้น ป.6. กรุงเทพ ฯ :สำนักพิมพ์แม็ค
จำกัด, 2552.

ชูชาติ รอดถาวร และคณะ. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและ
พลศึกษา

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์, 2564.
ชูชาติ รอดถาวร และคณะ. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและ

พลศึกษา
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์, 2564.
เรณุมาศ บัตรเจริญ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและพลศึกษา
ชั้นประถมศึกษาปีที่4 กรุงเทพฯ : บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว)

จำกัด, 2564
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2560) ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้

แกนกลาง สาระความปลอดภัยในชีวิต (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
สาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา.สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

ขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ ,กรุงเทพมหานคร.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2560) หลักสูตรแกนกลางการศึกษา

ขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) กลุ่มสาระการ
เรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สาระ ที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต

ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น
พื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ , กรุงเทพมหานคร.

หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านโกรกกุลา. (2563) กลุ่มสาระการเรียนรู้
สุขศึกษาและพลศึกษา สาระที่ 5 ความปลอดภัยในชีวิต
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4.

34

บรรณานุกรม

รูปภาพประกอบ

ที่มา... https://www.facebook.com
ที่มา... https://www.canva.com
ที่มา... https://www.google.com
ที่มา... https://www.newtv.co.th
ที่มา... https://www.postsod.com
ที่มา... https://oryor.com
ที่มา... https://www.xn--42cg8cuanoj5b9czdzg.com
ที่มา... http://www.raiporjai.com
ที่มา... https://www.psonpest.com
ที่มา... https://pantip.com
ที่มา... https://pxhere.com
ที่มา... https://www.thairath.co.th
ที่มา...https://www.tipsza.com
ที่มา... https://www.js100.com
ที่มา... http://www.nurse.nu.ac.th
ที่มา... https://www.bangkokbiznews.com
ที่มา... https://fishingthai.com

35

ประวัติผู้พัฒนา

ชื่อ-สกุล นายอดิศักดิ์ สารรัตน์

เกิด วันที่ 20 พฤษภาคม 2516 สัญชาติไทย เชื้อชาติไทย ศาสนาพุทธ

ที่อยู่ บ้านเลขที่ 78 หมู่ที่ 11 ตำบลบ้านโสก อำเภอคอนสวรรค์

จังหวัดชัยภูมิ รหัสไปรษณีย์ 36140

เริ่มรับราชการ เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2539

คุณวุฒิ - ปริญญาตรี วิชาเอกวิทยาศาสตร์การกีฬา ( การฝึกและการจัดการกีฬา )

วิทยาลัยพลศึกษาจังหวัดชัยภูมิ

- ปริญญาโท วิชาเอกบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านโกรกกุลา อำเภอเนินสง่า

จังหวัดชัยภูมิ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

รับเงินเดือนในอันดับ ค.ศ.3 ขั้น 48,450 บาท

ผลงาน - ครูประจำชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

- ครูผู้สอนทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

- ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

- ปฏิบัติหน้ าที่หัวหน้ ากลุ่มงานวิชาการโรงเรียนบ้านโกรกกุลา

- ปฏิบัติหน้ าที่คณะกรรมการบริหารกลุ่มงานบริหารงานทั่วไป

- ปฏิบัติหน้ าที่คณะกรรมการบริหารกลุ่มงานบริหารงานบุคคล

- ปฏิบัติหน้ าที่คณะกรรมการบริหารกลุ่มงานบริหารงานงบประมาณ

- ปฏิบัติหน้ าที่หัวหน้ ากลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา

- ปฏิบัติหน้ าที่เป็นคณะกรรมการบริหารหลักสูตรและวิชาการของโรงเรียน

- ปฏิบัติหน้ าที่เป็นคณะกรรมการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์นักเรียน

- ปฏิบัติหน้ าที่เป็นคณะกรรมการประเมินการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน

- ปฏิบัติหน้ าที่ผู้รับผิดชอบโครงการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านโกรกกุลา

- ปฏิบัติหน้ าที่ผู้รับผิดชอบโครงการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษา

- ปฏิบัติหน้ าที่ผู้รับผิดชอบโครงการนิเทศภายใน

- ปฏิบัติหน้ าที่ผู้รับผิดชอบโครงการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

- ปฏิบัติหน้ าที่ผู้รับผิดชอบโครงการอาหารกลางวันโรงเรียน