ราชทัณฑ์ปันสุข ป๊อก

โครงการเร่อื งเล่า “ราชทัณฑป์ นั สุขฯ ในมมุ มองของฉนั ”

ชี วิ ตของป๊อก





“ โครงการราชทณั ฑป์ นั สขุ ฯ เปน็ โครงการทใี่ ตฝ้ า่ ละอองธลุ พี ระบาทมพี ระบรมราชโองการ
จัดตง้ั ขึน้ ดว้ ยทรงพระราชดำ� ริวา่ ผู้ตอ้ งขงั ส่วนใหญป่ ระสบปญั หาดา้ นสขุ ภาพ
เน่ืองจากขาดแคลนเครือ่ งมือแพทย์ เวชภณั ฑ์ และขาดบุคลากรทางการแพทย์
ท่จี ะดูแลรักษา จึงได้พระราชทานแนวทางการแกป้ ัญหาอย่างเป็นระบบ ท�ำให้เกิด
การบูรณาการทางการแพทยร์ ะหวา่ งกระทรวงสาธารณสขุ หนว่ ยงานทางการแพทย์
ของทหาร ต�ำรวจ โรงพยาบาลสังกัดมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลเอกชน สำ� นักงาน
หลักประกันสขุ ภาพแห่งชาติและกรมราชทัณฑ์ อย่างท่ไี ม่เคยปรากฏมากอ่ น
ท้งั ยังทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมใหจ้ ิตอาสาพระราชทาน
“เราท�ำความ ดี เพอื่ ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์” ไดเ้ ข้ามามสี ว่ นรว่ มในการชว่ ยเหลอื
ดา้ นการแพทย์ การพยาบาล และดา้ นอื่นๆ ทีเ่ กี่ยวข้อง เพอื่ ให้ผตู้ ้องขงั ได้เข้าถึง
การรักษาพยาบาลอย่างเทา่ เทยี มตามหลักมนษุ ยธรรม นบั เป็นการสืบสาน รกั ษา
และต่อยอดแนวพระราชดำ� รขิ องพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เกีย่ วกับการดูแลและพัฒนาคุณภาพชวี ติ
ของผ้ตู อ้ งขัง เพื่อใหส้ ามารถด�ำเนนิ ชวี ิตอยใู่ นสงั คมไดอ้ ย่างมีคณุ ภาพหลังจากพ้นโทษ

ท้ังยงั สอดคลอ้ งกบั ข้อกฎหมายขอ้ ก�ำหนดแมนเดลาและข้อก�ำหนดกรุงเทพ
ด้วยพระมหากรุณาธิคุณท้งั นี้จะน�ำไปสูค่ วามกา้ วหนา้ ของงานราชทณั ฑไ์ ทย

”และเปน็ ตวั อยา่ งทดี่ ใี หแ้ กป่ ระเทศตา่ งๆ ทว่ั โลก ในการดแู ลผตู้ อ้ งขงั ในดา้ นการแพทยต์ อ่ ไป

คำ� กราบบังคมทูลของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจา้ ฟา้ กรมหลวงราชสาริณสี ริ ิพัชร มหาวชั รราชธดิ า
ในโอกาสท่พี ระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั และสมเดจ็ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี
เสดจ็ ฯ ไปในพิธเี ปิดโครงการราชทณั ฑ์ปันสุขฯ ณ ทณั ฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์
วันเสารท์ ี่ ๒๘ ธันวาคม ๒๕๖๒

ค�ำน�ำ

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวและ
สมเดจ็ พระนางเจา้ สทุ ดิ า พชั รสธุ าพมิ ลลกั ษณ พระบรมราชนิ ี ทรงมพี ระราชปณธิ านทจ่ี ะสบื สาน รกั ษา
และตอ่ ยอดงานในพระราชดำ�รขิ องพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช
บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจา้ สริ กิ ติ ์ิ พระบรมราชนิ นี าถ พระบรมราชชนนพี นั ปหี ลวง ในการให้
ความชว่ ยเหลอื ประชาชนในทกุ สถานะไมเ่ วน้ แมแ้ ตผ่ ตู้ อ้ งขงั ในเรอื นจำ� ดว้ ยทรงคำ�นงึ ถงึ สทิ ธขิ น้ั พน้ื ฐาน
และหลักมนุษยธรรม จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม แต่งตั้งคณะกรรมการโครงการ
ราชทัณฑ์ปันสุข ทำ�ความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เพื่อให้ผู้ต้องขังได้เข้าถึงบริการพื้นฐานในด้าน
การรักษาพยาบาล

หนงั สอื การต์ นู “ราชทณั ฑป์ นั สขุ ชวี ติ ของปอ๊ ก” เปน็ เรอ่ื งเลา่ ๑ ใน ๕ เรอ่ื ง ทผี่ ตู้ อ้ งขงั ซงึ่ อยใู่ น

พื้นทีโ่ ครงการราชทัณฑ์ปนั สุข ท�ำความ ดี เพือ่ ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ไดว้ าดรูปและเลา่ เร่อื งผ่านการต์ นู
เพอ่ื สะทอ้ นถงึ ความรสู้ กึ ความคดิ ทผี่ ตู้ อ้ งขงั ไดร้ บั พระมหากรณุ าธคิ ณุ จากพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั
และสมเด็จพระราชินีฯ รวมท้ังสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ในด้านสุขภาพกายและใจ
ทพี่ ระราชทานความช่วยเหลือ โดยเรื่องราว ถ้อยค�ำต่างๆ และรูปภาพมาจากผู้ต้องขังซึ่งคณะผู้จัดท�ำ
หนังสือการ์ตูน ได้น�ำข้อความจากใจจริงท่ีผู้ต้องขังได้เขียน ได้วาดมาจัดรูปเล่มให้สวยงามเท่าน้ัน
ดังนั้นบางถ้อยค�ำอาจไม่ตรงตามหลักวิชาการ แต่คณะผู้จัดท�ำเห็นว่าน่าจะยังคงข้อความท่ีสะท้อน

ความคดิ ของผ้ตู อ้ งขังไว้ และหวงั วา่ หนังสือการต์ นู ทง้ั หมดที่จัดท�ำข้นึ ในโอกาสครบรอบ ๑ ปี โครงการ

ราชทัณฑ์ปันสุข ท�ำความ ดี เพ่ือชาติ ศาสน์ กษัตริย์ จะเป็นสื่อกลาง
ให้ผู้ต้องขังในเรือนจ�ำทั่วประเทศและผู้คนในสังคมได้รับทราบถึง
พระมหากรุณาธิคุณของสถาบันพระมหากษัตริย์ทมี่ ีต่อประชาชนทุกคน

คณะกรรมการโครงการราชทัณฑ์ปันสุข
ทำ�ความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ธันวาคม ๒๕๖๓
4

ชี วิ ตของป๊อก

เช้าวันนี้ชีวิตของ “ไอ้ป๊อก” ลูกชายหัวแก้วหัวแหวนของผู้ใหญ่ช้อย
แห่งหมู่บ้านหนองมะเดื่อ จะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง
สองมือถูกพันธนาการด้วยกุญแจมือสีเงินวาววับ
สองเท้าค่อยๆ ก้าวเข้าสู่บ้านหลังใหม่…“เรือนจำ�”

6

… เสียงพ่อยังก้องอยู่ในหัว “…เจ้าทำ�เจ้าก็ต้องรับโทษ
และคำ�ขอโทษที่ดีที่สุด คือเจ้าต้องเข้าไปทบทวน
ขัดเกลาตัวเองให้ดีขึ้น อย่าทำ�ผิดแบบเดิมอีก
พ่อกับแม่รอลูกได้…”

“2 ปี 6 เดือน เลยหรือวะ ที่กูต้องอยู่ในนี้”
“ทำ�ไมพ่อไม่ช่วยเรา ทำ�ไมปล่อยให้ติดคุก เรื่องใหญ่กว่านี้พ่อยังช่วยได้

แค่เสพยาบ้านิดๆ หน่อยๆ ทำ�ไมพ่อไม่ช่วย พ่อแม่ใจร้ายที่สุด !!!”
หลายคำ�ถามวนไปวนมาอยู่ในสมองของป๊อก แต่เค้าก็ทำ�ได้เพียง

นั่งหมดอาลัยตายอยากกับชีวิต ณ ตอนนี้

7

ก้าวแรกในเรือนจำ�…
หัวใจสายนักเลงก็แทบสลาย

ประตูหลังต้องถูกตรวจ
ตามขั้นตอนการตรวจร่างกาย
อันละเอียดละออทุกตารางนิ้ว
บนร่างกายของผู้ต้องขังทุกคน
โดยที่ป๊อกไม่มีโอกาสต่อสู้ขัดขืนแต่อย่างใด…

“ตายแล้วววว!!! รู้ถึงไหนอายถึงนั่น
ป๊อก ระเบิดขวด… ซี๊ดดดดดดดดด!!!!!!”

8

กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม “เอาวะ เอาไงเอากัน ลองดูซักตั้ง
พฤตินิสัย และบุคลิกภาพ คิดซะว่า มาเกณฑ์ทหารละกัน…”
เริ่มต้นตั้งแต่หน้าประตูเรือนจำ� ไอ้ป๊อกรำ�พึงคนเดียวขณะอาบน้ำ�
การใช้ชีวิตที่อยู่ในระเบียบ
กฎเกณฑ์ เรียบง่าย 9
สะอาด กำ�ลัง
จะเริ่มต้น
ที่นี่…

ทุกคนถูกส่งมากักตัว 14 วัน 0
เพื่อป้องกันการระบาดของเชื้อหวัด
Covid-19 ที่แดนกักกันเชื้อโรค
เมื่อครบกำ�หนด ก็ถูกส่งเข้าไปแดนใน

เพื่อทำ�การฝึกผู้ต้องขังใหม่

ตามหลักสูตรของกรมราชทัณฑ์
นั่นคือการฝึกระเบียบแถว การสวนสนาม

การรับคำ�สั่งจากเจ้าหน้าที่เพอ่ื ใหเ้ กดิ
ความเปน็ ระเบยี บเมอ่ื ตอ้ งอยใู่ นเรอื นจำ�…

100 ครั้ง จะฝึกกูไปรบหรือไงเนี่ย ! !
ปฏิบัติ ! ! !

แข็งแรงกันหน่อย 0

พ่อแม่
ไม่เคย…ทำ�แบบนี้
10 กับกู…เลย ! ! !

ชีวติ ที่เคยเหลวไหลไร้สาระ 07.3ก0ินนข้.าว 08เค.0า0รพนธ.งชาติ
เร่มิ ถูกฝึกฝนใหอ้ ย่ใู นระเบียบ
อย่างจริงจังเขม้ ขน้ ทุกนาที

มีตารางการใชช้ วี ติ ชดั เจน
ต้งั แตล่ ืมตาตื่น
จนลม้ ตัวลงนอน

06.3อ0าบนน.้� ำ

เ0ข้9า.0ก0อ-ง1ง4.า3น0 น.
เข้า21น.อ3น0 น.

11

สิ่งสำ�คัญมากกว่านั้น คือการเรียนรู้ ที่นอนกูมึงย้ายเลย
ธรรมเนียมปฏิบัติในแบบของ “คนคุก” …ข้้าพเจ้าเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน…

ซึ่งสิ่งเหล่านี้ ป๊อกต้องเรียนรู้มัน
อยู่ตลอดเวลา เพื่อเอาชีวิตให้รอด
กับการอยู่ร่วมกับคนนับพันคนให้ได้…

นั่งเข้าแถวให้เป็น บ้าป่าว ให้นั่งเข้าแถว…
ระเบียบนะคร๊าบ… คิดได้ไงวะ…

เค้าพับผ้าห่มยังไง
วางยังไงมึงดูด้วย

12

ทุกอย่างในเรือนจำ�ล้วนไม่น่าพิสมัยและขัดอกขัดใจป๊อกไปหมด
พ่อแม่ก็มาเยี่ยมไม่ได้เพราะติดมาตราการป้องกัน Covid-19 ปอ๊ กจงึ ไดแ้ ตพ่ ดู คยุ

ปรบั ทกุ ขก์ บั เพอ่ื นทเ่ี ขา้ มาพรอ้ มกนั หรอื บางคนกเ็ ปน็ สายงานทท่ี ำ�ยาดว้ ยกนั
แตค่ ยุ ไปคยุ มากว็ นเวยี นเรอ่ื งยา หรอื ไมก่ ธ็ รุ กจิ ผดิ กฎหมาย

…นานเขา้ ปอ๊ กกเ็ ลยรสู้ กึ เบอ่ื ๆ เซง็ ๆ… “มึงไม่เบื่อชีวิตในคุกแบบนี้กันมั่งเหรอวะ
มึงไม่เบื่อหรอที่ต้องคอยหลบๆ ซ่อนๆ พาเมียพาลูกไปไหน
ก็ต้องคอยระแวงว่ามีตำ�รวจมั๊ยกูโครตเบื่อเลยหวะ…”

เออ… มึงไปหา เฮ้ย ! ไอ้จง มึงเยมียังจมะึงท2ำ�ตค่อนกัน่ ป๊อกเริ่มรู้สึกว่า
เมียกูเลย เดี๋ยวกูออกไป เฟี้ยวไปนานแล้ว ที่ผ่านมา เค้าใช้ชีวิต
ของานมึงมาทำ� ผิดพลาดและเสียเวลา
เมียกูยังทำ�อยู่ ยังไม่รู้ตัวอีก ไปมากกับเรื่องไร้สาระ
หน่อยดิ มากมายเหลือเกิน

เค้ายังผิดหวัง
กับตัวเองขนาดนี้…

… แล้วพ่อกับแม่ล่ะ…
!?!?!?

13

หรือพ่อให้เรามาอยู่ที่นี่ เพราะต้องการ อยู่มาวันหนึ่งเจ้าหน้าที่จาก
ให้เราเปลี่ยนตัวเองแบบที่ เจ้าหน้าที่เค้าว่า โครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ

และกรมคุ้มครองสิทธิ
ได้เข้ามาให้ความรู้ และ
คำ�แนะนำ�ถึงสิทธิประโยชน์
ทางกฎหมายของผู้ต้องขัง
รวมทั้งชี้แจงนโยบาย

ของกรมราชทัณฑ์
หลายประโยคสะกิดใจป๊อก
จนต้องย้อนมองตัวเองว่า…

วันนี้เค้าทำ�ดีหรือยัง

ทุกคนมีโอกาสทำ�ผิดพลาดได้ การติดคุกไม่ได้หมายความว่า ชีวิตที่เหลือของเรา
จะพังพินาศไปด้วย กรมราชทัณฑ์จึงมองว่าผู้ต้องขังคือ ผู้ป่วยที่สามารถรักษา

ฟื้นฟูและบำ�บัดให้หายได้ “ดังนั้น หน้าที่ของเรือนจำ�คือ ทำ�ให้พวกท่าน
มองเห็นวา่ พวกท่านมีคุณค่าต่อครอบครัวและสังคมมากแค่ไหน เราอยากให้

พวกท่านใช้เวลาในนี้พัฒนาตัวให้มากที่สุด เมื่อท่านพ้นโทษออกไป
จะได้เป็นเสาหลักให้ครอบครัวและพัฒนาบ้านเมืองให้เจริญก้าวหน้า…”

14

ถ้าแค่เรื่องง่ายๆ แค่การกิน การนอน เข้าแถว คุณยังไม่มีระเบียบ
คุณก็จะไร้ระเบียบไปทุกอย่าง นั่นคือ หายนะของชีวิตคุณ

พูดง่ายแต่ ทำ�ยากหวะ

หัวหน้าอู้ด แต่บีบ
พูดมีเหตุผลหวะ ทุกอย่างเลย

หลังจากวันนั้น ป๊อกก็พบว่ามีอีกหลายกิจกรรมรอบๆ ตัวเค้า
ที่เกิดจากโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ ซึ่งล้วนแต่เป็นสิ่งที่ช่วยพัฒนา

ทักษะความสามารถและพัฒนาคุณภาพชีวิตของตัวเอง
ให้สามารถดำ�รงชีวิตในเรือนจำ�ได้อย่างมีความสุข…

ห้องสมดุ เพ่ือปั ญญา

15

ป๊อกเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ มากขึ้น ทั้งโครงการพัชรธรรม
สัคคสาสมาธิ การฝึกวิชาชีพ… จนกระทั่งวันหนึ่งมีรถ X-Ray ปอด

จากโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ เข้ามาตรวจวัณโรคให้กับผู้ต้องขัง
และผลการตรวจก็พบว่าป๊อกกับเพื่อนอีกหลายคนติดเชื้อวัณโรค

และต้องทำ�การแยกกักตัว เพื่อป้องกันการติดต่อไปยังผู้อื่น

หายใจลึกๆ
ครับ

16

ผลกระทบคือ เพื่อนๆ ที่เคยพูดคุย หยอกล้อ นั่งกินกาแฟด้วยกัน
ค่อยๆ หายไปทีละคน เพราะกลัวติดวัณโรค… ช่วงเวลาที่ป๊อกกำ�ลังหดหู่
ท้อแท้กับโชคชะตาอยู่นั้น ทีมแพทย์พยาบาลจากโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ
กไ็ ดเ้ ขา้ มาบรรยายใหค้ วามรเู้ รอ่ื งวณั โรค การดแู ลรกั ษา และการอยรู่ ว่ มกบั ผปู้ ว่ ย…

ฮ่วย ทำ�ไมเป็นอย่างงี้วะ ความรูแ้ ละความเข้าใจเก่ียวกับ
ติดคุก แล้วติด TB อีก วัณโรค การดูแลรกั ษา

เพื่อนแม่งก็ทิ้ง

อ๋อ มันรักษาให้ สงสาร ไม่น่ากลัว
หายขาดได้นี่หว่า ไอ้ป๊อกหวะ อย่างที่คิดนี่นา

ทำ�ให้ผู้ต้องขังเข้าใจโรคนี้มากขึ้น รู้ว่าวัณโรค หรือ TB นั้นมีทั้งระยะที่แพร่เชื้อ
และไม่แพร่เชื้อ การรับประทานยาประจำ� 6 เดือนก็สามารถรักษาโรคนี้ให้หายได้
ทมี แพทย์พยาบาลจากโครงการราชทณั ฑป์ ันสขุ ฯ ยงั ไดเ้ ขา้ มาเยย่ี ม และให้กำ�ลงั ใจ
ปอ๊ กกับผปู้ ว่ ยทุกคนในแดนกกั กนั โรคอย่างใกลช้ ิด ไมร่ งั เกยี จว่าใครป่วยเปน็ อะไร

แบบไหน จนทำ�ให้ทุกคนสดชืน่ มเี รย่ี วมแี รง ยม้ิ แย้มข้ึนมาทนั ตาเห็น… 17

ป๊อก รู้สึกได้ทันทีว่า “กำ�ลังใจ” นั้น มีค่ามากกว่าสิ่งใดๆ ในชีวิต
โดยเฉพาะในคุก กำ�ลังใจเป็นยาวิเศษที่ช่วยต่อชีวิตนักโทษอย่างเรา

ไปได้อีกแสนนาน ตราบเท่าที่ยังต้องถูกจองจำ�อยู่ในนี้…
ป๊อกใช้ชีวิต อยู่ในแดนกักเชื้อโรคเป็นเวลา 2 เดือน

ได้พูดคุย ช่วยเหลือผู้ป่วยที่เข้ามารักษาอาการเจ็บป่วยทั่วไป
และผู้ป่วยติดเตียงที่อาการหนักประเภทที่หมดลมหายใจได้ทุกนาที

บางคนอาการหนักมาก ป๊อกต้องคอยดูแลป้อนข้าวป้อนน้ำ�
ป๊อกรู้สึกว่า การได้ช่วยเหลือและให้กำ�ลังใจแก่ผู้ทุกข์ยากเหล่านี้

ทำ�ให้ชีวิตเค้ามีคุณค่ามากขึ้น ใช้เวลาให้เป็นประโยชน์มากขึ้น
ไม่สร้างปัญหา ไม่สร้างภาระ แก่สังคมเหมือนก่อน

กินข้าว
หน่อยนะลุง

18

ณ เวลานี้ความรู้สึกท้อแท้
ในชีวิตและความรู้สึกผิด

ต่อตนเองของป๊อก
ค่อยๆ เลือนหายไป
ในขณะเดียวกันตัวตน
แห่งความดีงามของป๊อก
ก็ค่อยๆ ชัดเจนขึ้น
ความตั้งใจในตอนนี้ของป๊อก คือการปฏิบัติตัวให้อยู่ในระเบียบ
กฎเกณฑ์ของเรือนจำ�ให้ดีที่สุด ไม่เกเร ไม่สร้างปัญหาให้กับคนอื่นๆ
เพื่อจะได้ปรับเลื่อนชั้น และทำ�วันพักโทษ รีบกลับไปดูแลพ่อแม่ให้เร็วที่สุด…

ถ้าอยู่ในที่แย่ๆ
เราก็ดีได้ ถ้ารักดีซะอย่าง
กูต้องมีค่าต่อโลกบ้างซิวะ !!

19

ป๊อกเข้าใจในสิ่งที่เจ้าหน้าที่จากโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ
เข้ามาพูดคุยอย่างกระจ่างแจ้งว่า ความหมายของชีวิตนั้น
ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเราจะประสบความสำ�เร็จแค่ไหน หรือเรามีเงินมีทอง
มากน้อยเท่าไหร่ แต่ขึ้นอยู่กับว่าเราทำ�ประโยชน์ให้แก่ส่วนรวม
ต่อผู้คนรอบข้างมากเท่าไหร่ นั่นคือ คุณค่าที่แท้จริงของชีวิต…

ป๊อกพักรักษาตัวจนอยู่ในระยะ
ที่ไม่สามารถแพร่เชื้อได้ จึงถูกส่งตัว

กลับเข้ามาในแดน เพื่อนที่เข้าใจ
เรื่องวัณโรคดีแล้วก็เข้ามาพูดคุย
ขอโทษขอโพยและปรับความเข้าใจ
จนกลายเป็นว่า การป่วยครั้งนี้
ป๊อกได้เพอ่ื นมากขนึ้ กว่าเดิมด้วยซ้ำ�…

ขณะนั้นภายในแดนจัดอบรม “อาสาสมัครเรือนจำ�” หรือ อสรจ.
จากโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ เพื่อให้อาสาสมัครในโครงการมีความรู้

ในการดูแลสุขภาพและชีวิตความเป็นอยู่ของเพื่อนผู้ต้องขัง
การปฐมพยาบาลผู้ป่วยเบื้องต้น ป๊อกตัดสินใจเข้าร่วมโครงการทันที

นี่คือจุดเริ่มต้นที่เค้าจะทำ�เพื่อส่วนรวมจริงๆ …

20

ความหวัง ความฝันของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน แต่สิ่งที่สำ�คัญที่สุดก็คือ
ความตั้งใจจริงที่จะทำ�ในสิ่งที่ดี… เราอาจเติบโตมาจากสภาพแวดล้อมที่เลวร้าย
อาจถูกบีบคั้นจากสภาวะที่ทำ�ร้ายจิตใจ ขอเพียงเราเชื่อมั่นในการทำ�ความดี

สักวันความดีจะตอบแทนด้วยผลอันหอมหวานที่สุดในชีวิต…

โครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ
อาจไม่สามารถช่วยเหลือทุกคน
อย่างทั่วถึง แต่หากเราช่วยกัน
ส่งต่อความดีงามจากโครงการ

ต่อไปเรื่อยๆ เชื่อว่าทุกคน
จะสามารถพัฒนาจิตใจตนเอง
ให้เป็นพลเมืองที่ดีของสังคม

และครอบครัวได้ในที่สุด… 21

พระมหากรุณาธิคุณของล้นเกล้าล้นกระหม่อม
รัชกาลที่ 10 ที่ทรงจัดตั้งโครงการราชทัณฑ์ปันสุข
ให้แก่ผู้ต้องขังราชทัณฑ์ทุกคน เพื่อให้ทุกคนได้รับการดูแล

ด้านสวัสดิภาพและสุขภาพอย่างเสมอภาค

วันนี้พระองค์ทรงให้โอกาสแก่พวกเราได้สำ�นึกผิด
และกลับตัวกลับใจไปเป็นคนดีของสังคม เราจะละทิ้งโอกาส
อันมีค่าทิ้งไปได้อย่างไรกัน ยังไม่สายไปกับการเริ่มต้นทำ�ดี…

22

“พ่อครับ แม่ครับ…
ป๊อกพร้อมแล้ว พร้อมจะกลับบ้าน

พร้อมที่จะเป็นคนดีของสังคม
ป๊อกจะเอาสองมือสองเท้ากับหนึ่งหัวใจ

ทำ�ตัวเองให้มีคุณค่าต่อครอบครัว
ต่อชาติบ้านเมืองให้มากที่สุด

พ่อกับแม่รอป๊อกหน่อยนะครับ… ”

ในคืนที่มืดมิดที่สุด
เราจะเห็นแสงของดวงดาวสว่างไสวที่สุด…

…อยู่ที่เรียนรู้ อยู่ที่ยอมรับมัน
ตามความคิด สติเราให้ทัน
และทำ�สิ่งนั้นให้ดีที่สุด…

สู้ๆ นะครับ เพื่อนๆ ผู้ต้องขังทุกคน
ป๊อกเชื่อว่าทุกคนเป็นคนดีได้

พ่อ แม่ ลูก เมีย ทุกคนรอเราอยู่ครับ…

23

24

ที่มาโครงการ

ราชทัณฑ์ปันสุข

ทำ�ความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์

พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธบิ ดศี รสี นิ ทรมหาวชริ าลงกรณ
พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม
ใหแ้ ต่งต้งั คณะกรรมการโครงการราชทัณฑป์ นั สุข ทำ�ความ ดี เพ่อื ชาติ

ศาสน์ กษัตริย์ เมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๒ โดยมีพระบาทสมเด็จ

พระปรเมนทรรามาธบิ ดศี รสี นิ ทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
เปน็ องคป์ ระธานทป่ี รกึ ษาและมสี มเดจ็ พระเจา้ ลกู เธอเจา้ ฟา้ พชั รกติ ยิ าภา
นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
เปน็ องคป์ ระธานกรรมการ โดยทรงเหน็ วา่ ทณั ฑสถานโรงพยาบาลราชทณั ฑ์
เป็นโรงพยาบาลแห่งเดียวในสังกัดกระทรวงยุติธรรม ต้องให้บริการ
แก่ผู้ต้องขัง ในกรณีเจ็บไข้ได้ป่วยเป็นจำ�นวนมาก รวมทั้งในเรือนจำ�/
ทัณฑสถานทั่วประเทศ ยังขาดแคลนบุคลากร เครื่องมือแพทย์และ
เวชภัณฑ์ การดูแลสุขภาพของผู้ต้องขังถือเป็นสิ่งสำ�คัญในการที่จะให้
ผู้ต้องขังป่วยเข้าถึงการรับการรักษาพยาบาลอย่างเท่าเทียมตาม
หลกั มนษุ ยธรรม จงึ ไดม้ กี ารกำ�หนดเปา้ หมายการดำ�เนนิ งานในชว่ งแรกไว้

๒๔ แหง่ และทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทณั ฑ์อกี ๑ แห่ง รวมท้งั สิน้
๒๕ แหง่ แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม เมอ่ื เรม่ิ มกี ารดำ�เนนิ โครงการและองคป์ ระธาน

คณะกรรมการฯ ได้พระราชทานแนวทางการทำ�งานให้กับกรมราชทัณฑ์

25

กระทรวงยุติธรรม และกระทรวงสาธารณสุข รวมทั้งหน่วยงานอื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง จึงทำ�ให้เกิดการตื่นตัวและร่วมแรงร่วมใจในการทำ�งาน
ระหว่างหน่วยงานขึ้น ซึ่งถือเป็นมิติของการบูรณาการจากทุกภาคส่วน
ทั้งภาครัฐด้วยกัน ภาครัฐกับภาคเอกชนและภาคประชาชน ดังนั้น
การดำ�เนินการจากเริ่มโครงการจนถึงปัจจุบัน พบว่ามีการนำ�แนวทาง

ในการดำ�เนินงานตามเรือนจำ�เป้าหมาย ๒๕ แห่ง ขยายไปสู่เรือนจำ�/

ทัณฑสถาน และโรงพยาบาลทั่วประเทศ จนกระทั่งนำ�ไปสู่การเข้าถึง
บริการด้านสุขภาพในกลุ่มผู้ต้องขังอย่างไม่เคยปรากฏขึ้นมาก่อน

ในการน้ี พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร
มหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั และสมเดจ็ พระนางเจา้ สทุ ดิ า
พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชด�ำเนินเปิดโครงการ

ราชทัณฑ์ปันสุข ท�ำความ ดี เพ่ือชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เมื่อวันท่ี ๒๘
ธันวาคม ๒๕๖๒ ณ ทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์ ส่งผลใหท้ กุ ฝ่าย

ร่วมแรงร่วมใจในการสนองตามพระบรมราโชบายอย่างเต็มก�ำลัง
ความสามารถ และจากผลการด�ำเนินงานร่วมกันของทุกฝ่ายต้ังแต่
เรม่ิ โครงการจนถงึ ปจั จบุ นั ไดบ้ นั ทกึ ไวใ้ นการต์ นู ฉบบั นเ้ี พอ่ื เปน็ หลกั ฐาน
ที่มีคุณค่าและตราตรึงไว้ในใจของปวงชนชาวไทยทุกคนท่ีแม้แต่
องค์พระมหากษัตริย์ไทยทรงมีความห่วงใยประชาชนในทุกกลุ่ม
ทกุ สถานท่ี และไม่เลือกเช้ือชาติ ศาสนา และวรรณะ …

26

เรื่อง ราชทัณฑ์ปันสขุ คนหลังก�ำ แพง
โครงการเรือ่ งเลา่ “ราชทัณฑ์ปันสขุ ฯ ในมมุ มองของฉนั ”
เรอ่ื งและภาพ
ศมสันต์​ เจรญิ ศ​ รสี ขุ
รวบรวมต้นฉบบั โดย
เจ้าหน้าทเ่ี รือนจ�ำ จังหวัด​จันทบุรี​
พิมพ์
จ�ำ นวน ๑,๐๐๐ เล่ม

จดั พิมพ์และเผยแพร่โดย
โครงการราชทณั ฑป์ ันสขุ
ทำ�ความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์
สนับสนนุ การผลติ โดย
ส�ำ นกั งานปลัดกระทรวงยตุ ิธรรม กระทรวงยุติธรรม
ศนู ย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคารราชบรุ ีดเิ รกฤทธ์ิ
ถนนแจง้ วัฒนะ แขวงทงุ่ สองหอ้ ง เขตหลกั สี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศพั ท์ 0-2141-5140-1 โทรสาร 0-2143-8245

27

โครงการเร่ืองเล่า

“ราชทัณฑ์ปันสุขฯ ในมุมมองของฉัน”

โครงการราชทัณฑ์ปันสุข ท�ำความ ดี
เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์