สาเหตุการเกิด (6)

Caster Fold

ลั ก ษ ณ ะ

เป็นรอยแตกตามแนวรีด อาจจะพบรอยแตกตามยาวได้ทั้งแผ่น

สาเหตุการเกิด

1.อัตราการเย็นตัวของแผ่นเหล็กที่ไม่
สม่ำเสมอ ส่งผลให้บริเวณขอบเหล็กเกิด
การแข็งตัวก่อน มากกว่าบริเวณตรง
กลางแผ่น เมื่อเหล็กอยู่ในสภาวะกึ่งแข็ง
กึ่งเหลว จึงทำให้บริเวณขอบเหล็กที่มี
การเย็นตัวสูงกว่าเกิดการชิงน้ำบริเวณที่
เป็นของเหลว ทำให้น้ำที่อยู่บริเวณกึ่งแข็ง
กึ่งเหลวถูกดึงไป จึงทำให้เกิดรอยแยก
ของเหล็กหรือ CRACK ขึ้น

สาเหตุการเกิด

2.เกิดจากสารฝังในโลหะ NON METALLIC
INCLUSION ที่แทรกซึมเข้าบริเวณผิวโลหะ เมื่อถูกรีด
ด้วยลูกรีดจะเกิดเป็น CRACK ในลักษณะแนวยาวตาม
ลูกรีดที่สัมผัสกับผิวโลหะ

การแก้ไขข้อบกพร่อง

1.การควบคุมส่วนผสมทางเคมี
2.สำหรับชิ้นงานสามารถเจียร์แก้ไข

Roll Mark

ลั ก ษ ณ ะ

รอยยุบบุ๋มลงไปบนเนื้อเหล็ก ซึ่งจะเกิดเป็นช่วงตามความยาว โดยรอยจะมีลักษณะเดียวกัน

สาเหตุการเกิด


เกิดจากเศษ SLAG INCLUSION หรือเศษโลหะที่สะสมที่บริเวณผิวของลูก
รีดเป็นจำนวนมากและเกิดการแข็งตัวของ SLAG INCLUSION ที่บริเวณดัง
กล่าว ในลักษณะที่เป็นการพอกตัวที่บริเวณผิวลูกรีด เมื่อทำการรีดเหล็กผ่าน
ลูกรีดจึงเกิดเป็นลักษณะ ROLL MARK หรือรอยกดทับของลูกรีดที่ผิวโลหะ
บนแผ่น

ก า ร แ ก้ ไ ขค ว ร ทำ ค ว า ม ส ะ อ า ด ชุ ด ลู ก สำหรับชิ้นงานสามารถ
ทำการเจียรแก้ไขได้(แต่
รีด ก่อนและหลังทำการ
ความหนาต้องอยู่ใน
ผลิต ข้อบกพร่อง มาตรฐาน)

RUST

ลั ก ษ ณ ะ

สนิมจะเป็นคราบบนแผ่นเหล็ก จะเริ่มจากบริเวณจุดหนึ่งและกระจายไปทั่วแผ่นเหล็ก

องค์ประกอบของการเกิดสนิม

1.แอโนด (anode)
2.แคโทด (cathode)
3.สารละลายที่นำไฟฟ้า (electrolyte)
4.การเชื่อมต่อทางไฟฟ้า (electrical connection)

องค์ประกอบของการเกิดสนิม

สำหรับ anode และ cathode อาจจะยกตัวอย่างให้เห็นภาพได้ง่ายจากโลหะหรือวัสดุ 2
ชนิดที่แตกต่างกัน เช่น เหล็กและทองเหลือง โดยธรรมชาติแล้วโลหะ 2 ชนิดจะมีคุณสมบัติ
ด้านศักย์ไฟฟ้าที่แตกต่างกัน จากตัวอย่างที่ยกมาเหล็กจะมีค่าศักย์ไฟฟ้าที่ต่ำกว่าทองเหลือง
ซึ่งค่าศักย์ไฟฟ้าที่ต่ำกว่านี้เองก็จะทำให้เหล็กต้องกลายเป็น anode และทองเหลืองเป็น
cathode
องค์ประกอบถัดไปคือ electrolyte ซึ่งเป็นตัวกลางระหว่าง anode และ cathode ที่ยอมให้
กระแสไฟฟ้าผ่านได้
ดังนั้นตัวกลางในที่นี้สามารถเป็นไปได้ทั้ง น้ำทะเล น้ำในแม่น้ำ น้ำประปา ดิน คอนกรีต "แต่
เราจะไม่นับอากาศเป็น electrolyteเพราะมีความต้านทานสูงมากเกินไป

องค์ประกอบของการเกิดสนิม

สำหรับองค์ประกอบสุดท้ายคือ electrical connection ซึ่งในที่นี้สามารถเป็นไปได้ทั้งการที่
โลหะทั้ง 2 ชนิดมาสัมผัสกันโดยตรง หรือการใช้สายไฟมาเชื่อมต่อโลหะทั้ง 2 ชนิดเข้าด้วย
กัน
องค์ประกอบของการเกิดสนิมเหมือนกับวงจรทางไฟฟ้า ดังนั้นเมื่อมองว่าการเกิดสนิมเป็น
วงจรทางไฟฟ้า เราจะพบว่ากระแสไฟฟ้าจะไหลจาก anode ไปยัง cathode ด้วยความต่าง
ศักย์ไฟฟ้าระหว่างโลหะทั้ง 2 ชนิด โดยกระแสไฟฟ้าจะไหลผ่าน electrolyte ส่วน
electrons จะเดินทางจาก anode ผ่าน electrical connection ไปยัง cathode ซึ่งก็จะ
ครบวงจรไฟฟ้า และทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ตามมาคือ เหล็ก ที่เป็น anode เป็นสนิม ส่วนทอง
เหลืองที่เป็น cathode จะไม่มีสนิมเกิดขึ้น

ปัจจัยภายนอกที่ทำให้เกิดสนิมที่สำคัญ คือ ความชื้น และ ออกซิเจน

สนิมที่พบใน TMT 3.คราบสนิมบนแผ่นเหล็กลักษณะ Crevice และ
Pitting corrosion (ตามด)
1.Water Stains เ กิ ด จ า ก ส ภ า พ ข อ ง ผิ ว โ ล ห ะ ที่ มี ค ว า ม ไ ม่ ส ม่ำ เ ส ม อ โ ด ย
เ ป็ น ค ร า บ น้ำ เ กิ ด ขึ้ น ใ น ก ร ะ บ ว น ก า ร เ ก็ บ เ ห ล็ ก เ กิ ด จ า ก ก า ร แ ท ร ก ซึ ม ข อ ง อ า ก า ศ บ น ผิ ว โ ล ห ะ ที่ ม า จ า ก
แ ผ่ น ม้ ว น ซึ่ ง เ ก็ บ เ อ า ไ ว้ ใ น ที่ ที่ น้ำ ส า ม า ร ถ ต ก ใ ส่ SLAG INCLUSION หรือ NON METALLIC
เ ห ล็ ก แ ผ่ น ม้ ว น ไ ด้ INCLUSION ทำให้บริเวณผิวโลหะเกิดลักษณะผิวไม่
เรียบ และอาจมีหลุมฟองแก๊สตามผิวได้ ดังนั้นเมื่อมี
2.Oil Pressed ส ภ า พ บ ร ร ย า ก า ศ ที่ เ ป็ น ปั จ จั ย ส่ ง ผ ล ใ ห้ เ กิ ด
เ ป็ น ค ร า บ เ กิ ด ขึ้ น ใ น ก ร ะ บ ว น ก า ร ผ ลิ ต ข อ ง ผู้ ผ ลิ ต CORROSION ที่บริเวณผิวโลหะ ( น้ำ + อากาศ
เ ห ล็ ก ม้ ว น โ ด ย เ กิ ด จ า ก ก า ร รี ด ทั บ ค ร า บ น้ำ มั น ) ตกค้างหรือขังในที่ที่เป็นหลุมจึงสามารถทำให้เกิด
โ ด ย ลู ก รี ด ล ง บ น แ ผ่ น เ ห ล็ ก แ ล้ ว ทำ ใ ห้ เ กิ ด ค ร า บ CORROSION ในลักษณะ CREVICE OR PITTING

ประเภทของสนิ ม

1 . ส นิ ม ทั่ ว ไ ป 2 . ส นิ ม G A L V A N I C 3 . ส นิ ม ห ลุ ม 4 . ส นิ ม ต า ม ร อ ย แ ย ก

- Flash rust เกิดบน เมื่อโลหะสองชนิดสัมผัสกัน เมื่อเกิดสนิมปริมาณมาก สนิมเกิดขึ้นในช่องแคบ
ผิวเหล็กเปลือย โลหะที่ไวต่อการเกิดสนิม รวมอยู่ในพื้นที่แคบ
มากกว่า ซึ่งจะมีประจุเป็น ระหว่างชิ้นส่วนเล็ก ๆ
-เกิดบนผิวเหล็กที่มีการ ลบ (anode) จะขึ้นสนิม
ทาสี ก่อนโลหะที่มีประจุเป็นบวก
(cathode)

การแก้ไขข้อบกพร่อง ควรเก็บในที่ไม่มีความชื้น หลีกเลี่ยงบริเวณที่มี
น้ำ ควรเก็บในสถานที่ที่มีหลังคา
การป้องกันสนิมด้วยกระแสไฟฟ้า กระตุ้นให้
เ ห ล็ ก มี ศั ก ย์ ไ ฟ ฟ้ า สู ง ก ว่ า บ ริ เ ว ณ ที่ เ ก็ บ เ ห ล็ ก
เ พื่ อ ล ด ก า ร สู ญ เ สี ย อิ เ ล็ ก ต ร อ น แ ล ะ เ สื่ อ ม ส ภ า พ
ด้ ว ย อ า ก า ศ

การเคลือบผิวเหล็กด้วยการชุบสังกะสี หรือ สำ ห รั บ ชิ้ น ง า น ส า ม า ร ถ ทำ ก า ร เ จี ย ร แ ก้ ไ ข ไ ด้ ( แ ต่
ทาสีที่เหล็ก เพื่อป้องกันน้ำและอากาศสัมผัส ค ว า ม ห น า ต้ อ ง อ ยู่ ใ น ม า ต ร ฐ า น )
เ นื้ อ เ ห ล็ ก

Scratch

ลั ก ษ ณ ะ

เป็นรอยขีดข่วนเกิดขึ้นบนเนื้อเหล็ก บริเวณใดก็ได้บนเนื้อเหล็ก หรือถ้ารอยขีดข่วนมีสีมัวหรือมี Scale อยู่ด้วย
แสดงว่าเกิดที่อุณหภูมิสูง ระหว่างการรีด

สาเหตุการเกิด

1.เกิดจากลูกรีดที่ใช้รีด มีเศษของโลหะที่ติดค้าง จึงทำให้เวลาทำการรีด
โลหะ เกิดรอยขีดข่วนบนโลหะ
2.เกิดจากการสึกหรอของใบมีด
3.เกิดจากอุปกรณ์การขนย้าย เช่น โซ่

การแก้ไขข้อบกพร่อง

ทำความสะอาดชุด

ลูกรีดและอุปกรณ์
ในกระบวนการผลิต ถ้าเป็นชิ้นงาน
สามารถทำการ
เจียรแก้ไข

Sliver

ลั ก ษ ณ ะ

เป็นรอยกระจายทั่วแผ่น

สาเหตุการเกิด

เกิดจากการกำจัดเศษ SLAG INCLUSION ที่ไม่สะอาด เกิดจากการกำจัดเศษ SLAG INCLUSION ที่ไม่สะอาด
แล้วตกค้างที่บริเวณผิวโลหะ จึงเกิดการกดทับ ณ แล้วตกค้างที่บริเวณผิวลูกรีดโดย SLAG INCLUSION
บริเวณดังกล่าว ยังไม่แข็งตัวแล้วเกิดการกดทับ ณ บริเวณดังกล่าวตาม
แนวยาวของลูกรีด

การแก้ไขข้อบกพร่อง "การควบคุมส่วนประกอบทางเคมี ค่าทองแดง
(Cu) และดีบุก (Sn)

"การเปลี่ยนทิศทางการตัดงาน เพื่อหลีกเลี่ยง
Sliver

"ทำการเจียรแก้ไข พร้อมทำแจ้งปัญหาให้กับทาง
ผู้ผลิตรับทราบ

Spring back

ลั ก ษ ณ ะ

เมื่อนำไปผ่านกระบวนการขึ้นรูป เหล็กจะมีลักษณะ โก่ง โค้งงอ ดีดตัวกลับคืน

สาเหตุการเกิด

วัสดุทุกชนิดจะมีการเปลี่ยนรูปในลักษณะทั้งแบบยืดหยุ่นได้ (รูปร่างกลับมาเหมือนเดิม) และ
แบบถาวร (รูปร่างเปลี่ยนไปแบบถาวร ไม่เหมือนก่อนการเปลี่ยนรูป) ซึ่งการเปลี่ยนรูปดังกล่าว
จะเป็นแบบใดนั้นขึ้นอยู่กับแรงที่มากระทำกับวัสดุและค่าการกลับคืนตัวแบบยืดหยุ่นของวัสดุ
โดยที่ถ้าแรงที่มากระทำกับวัสดุมากกว่าค่าการกลับคืนตัวแบบยืดหยุ่นของวัสดุ การเปลี่ยนรูป
แบบถาวรก็จะเกิดขึ้นแต่ถ้าแรงที่มากระทำกับวัสดุไม่มากเกินค่าการกลับคืนตัวแบบยืดหยุ่นของ

วัสดุ วัสดุก็จะกลับคืนสู่รูปร่างเดิม

กราฟแสดงความเครียดของวัสดุ

สาเหตุการเกิด

ดังนั้น เมื่อเหล็ก ได้รับแรงกดส่งผลให้เกิดความเค้นตกค้าง(Residual Stress) และเมื่อชิ้นงานได้
รับแรงกระทำแล้วปล่อยแรงออกจะส่งผลให้ชิ้นงานคลายความเค้นตกค้างออกมาเพื่อปรับสมดุล
ของเนื้อเหล็กจึงส่งผลให้ชิ้นงานดีด โก่งตัว และเสียรูปตามทิศทางต่างๆ ซึ่งลักษณะการเกิดไม่
สามารถบอกทิศทางการเกิดได้

การแก้ไขข้อบกพร่อง

ทำการดัด หรือ รีดชิ้นงาน