seni ukiran (kafeel zakwan)

SENI
UKIRAN

PENGENALAN

SENI UKIRAN BUKAN SAHAJA MENGHIASI
ISTANA DAN RUMAH TETAPI
KEINDAHANNYA JUGA TERDAPAT PADA
MASJID, PINTU GERBANG, ALAT
PERMAINAN, ALAT MUZIK, SENJATA, ALAT
MEMASAK DAN PENGANGKUTAN.
SESEORANG TUKANG UKIR PERLU
MEMASTIKAN SETIAP MOTIF MEMPUNYAI
FALSAFAHNYA SENDIRI. HAL INI KERANA
SENI UKIRAN BUKAN SAHAJA SEBAGAI
PENGHIAS DAN PELENGKAP SESUATU
REKA BENTUK TETAPI TURUT
MENGANDUNGI FALSAFAH SERTA
PEGANGAN MASYARAKAT PADA MASA
ITU.

RUMAH TRADISIONAL ANTARA CONTOH
YANG SERING DIKAITKAN DENGAN SENI
UKIRAN. HAMPIR SETIAP BAHAGIAN
RUMAH TRADISIONAL DIHIASI DENGAN
UKIRAN SEPERTI PADA BAHAGIAN TIANG
SERI, KEKISI, TINGKAP, PINTU, TANGGA
DAN CUCUR ATAP

PRINSIP ASAS
SENI UKIRAN

SENI UKIRAN MEMPUNYAI
BEBERAPA PRINSIP ASAS.
PRINSIP ASAS SENI UKIRAN
DARIPADA ASPEK BAHASA
SENI VISUAL DAPAT
DILIHAT PADA SUSUNAN
MOTIF PRODUK YANG
DIHASILKAN. SEORANG
PENGUKIR YANG MAHIR
AKAN MEMASTIKAN
PEMILIHAN MOTIF DAN
SILAT YANG SESUAI.
TUKANG UKIR
MENGHASILKAN MOTIF
UKIRAN YANG
BERASASKAN PRINSIP
ASAS YANG MELIPUTI ;

ALATAN & BAHAN
SENI UKIRAN

PAHAT GERGAJI
KECIL
MESIN
JIGSAW KETAM
KAYU
PISAU
WALI GANDIN
KAYU
KIKIR
PARI GETAR/
CETAR
DAUN
MEMPELAS KERTAS
PASIR

KAYU

KAYU MERANTI KAYU KAYU KAYU
MERAH CENGAL MERBAU JELUTUNG

BAHAN KEMASAN

BERUS VARNIS SYELEK

MOTIF UKIRAN
KAYU

MOTIF UKIRAN YANG SERING
DIHASILKAN IAITU, MOTIF FLORA,
FAUNA, KOSMOS, GEOMETRI & KALIGRAFI



POLA CORAK
UKIRAN

POLA BUJANG (POLA
PUTU) MENUNJUKKAN
POLA YANG
MENGGUNAKAN MOTIF
TUNGGAL. SELALUNYA
DIAMBIL DARIPADA
MOTIF TUMBUHAN,
KOSMOS ATAU OBJEK
LAIN.

POLA PEMIDANG (POLA
BINGKAI) SELALUNYA
PADA BAHAGIAN-
BAHAGIAN &
PERALATAN DI DALAM
RUMAH SEPERTI
ALMARI, TEPAK SIRIH,
CUCUR ATAP, PENUTUP
BENDUL DAN DULANG
KAYU.

POLA PELENGKAP (POLA
INDUK) MERUPAKAN BENTUK
UKIRAN DARI SEGI MOTIF &
GUBAHAN YANG HENDAK
DIHASILKAN. CONTOH
GYBAHAN LENGKAP IALAH
MOTIF BERUNSURKAN
TUMBUHAN MELIPUTI AKAR,
DAUN & SEBAGAINYA

BENTUK-BENTUK
SILAT

SILAT LEPER SILAT SERONG

MENYERUPAI CORAK
SILAT BELAH DIHASILKAN
ROTAN TETAPI SECARA
SIFATNYA LEBIH MENYERONG,
RENDAH & MELENGKUNG
LEPER ATAU MENCURAM
& MENIMBULKAN
BENTUK DI
BAHAGIAN TEPI

SILAT BELAH
ROTAN

BERBENTUK
SEPARUH
BULATAN
SEPERTI
ROTAN YANG
DIBELAH
DUA

SILAT DADAD I U K I R SILAT
TUMA L E N G K U N G D I MINANGKABAU

TENGAH BUNGA. MEMPUNYAI
BENTUKNYA BATAS DI
SEPERTI SILAT TENGAH &
BELAH ROTAN SERONG DI
TETAPI BENTUK KEDUA-DUA
PADA TEPINYA
BAHAGIAN
CEMBUNG DI
PELBAGAIKAN.

PROSES SENI
UKIRAN

1)PENYEDIAAN
KAYU

2)MELUKIS CORAK
MOTIF PADA KERTAS

3)MENYURIH MOTIF
REKAAN PADA KAYU

4)MENGUKIR

5)MENYILAT

6)KEMASAN