เที่ยวมั้ยครับพะเยา

เท่ยี ว มพั้ยะคเรยับา

ขอ้ มลู ผจู้ ัด

จัดท�ำ โดย : นายศิวะกร ฟกั แฟง
นกั ศกึ ษาชนั้ ปีท4ี่
วทิ ยาการคอมพวิ เตอร์
ส�ำ นกั วชิ าคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยี
สารสนเทศ

โทรศัพท์ : 088-9795846

Email : [email protected]

กวา๊ นพะเยา

ประวตั ิพะเยา

History of Phayao

ขอ้ มลู เบื้องต้น

พะเยา (ค�ำ เมือง: Lanna-Pha-

yao.png พ(ร)ะญาว) เปน็ จังหวดั

ในภาคเหนอื บริเวณท่ีต้งั ของตัว

เ มื อ ง พ ะ เ ย า ใ น ปั จ จุ บั น อ ยู่ ติ ด กั บ

กวา๊ นพะเยา เดมิ เป็นทต่ี ้ังของเมอื ง

ภกู ามยาว หรอื พะยาว ทกี่ อ่ ตง้ั ขึ้น

เมอ่ื พุทธศตวรรษที่ 16 โดยกษัตรยิ ์

องคแ์ รกคอื พญาจอมธรรม ซึ่งเป็น

ราชบุตรองค์หนึ่งจากเมืองหิรัญนคร

เงนิ ยางเชียงแสน และเปน็ บรรพบรุ ษุ

ข อ ง ก ษั ต ริ ย์ เ มื อ ง พ ะ ย า ว อี ก ห ล า ย

องค์ เชน่ พญาเจือง วรี บุรษุ แห่ง

เผา่ ไท-ลาวในพน้ื ทล่ี ่มุ แม่นำ้�โขง และ

พ ญ า งำ � เ มื อ ง ซ่ึ ง ไ ด้ ก ร ะ ทำ � สั ต ย์

ส า บ า น เ ป็ น ไ ม ต รี ต่ อ กั น กั บ

พญามังรายแห่งนครพิงค์เชียงใหม่

แ ล ะ พ ญ า ร่ ว ง ร า ม คำ � แ ห ง แ ห่ ง

สโุ ขทัย ภายหลังมีการเปลย่ี นแปลง

อำ�นาจ และตกอยภู่ ายใตอ้ ทิ ธิพลของ

อาณาจักรลา้ นนา ในสมัยพญาค�ำ ฟู

เ ม่ื อ ถึ ง ส มั ย ก รุ ง รั ต น โ ก สิ น ท ร์

ใน พ.ศ. 2386 ตรงกบั สมัย

รชั กาลท่ี 3 เมืองพะเยาถกู ต้งั ขนึ้ ใหม่

พร้อมเมืองเชียงรายและเมืองงาวเพื่อ

เป็นเมืองหน้าด่านต่อตีกับกองทัพพม่า

ท่ตี งั้ อยู่ทีเ่ มอื งเชยี งแสน โดยใหเ้ มือง

พะเยาข้ึนตรงต่อ นครล�ำ ปาง (พื้นที่บาง

สว่ นของจงั หวัดพะเยาปจั จบุ ัน ไดแ้ ก่

อำ�เภอเชียงมว่ น อำ�เภอปง อำ�เภอ

เชยี งคำ� และอ�ำ เภอภซู างข้นึ ตรงต่อ

นครนา่ น) และในทา้ ยท่ีสุดกอ่ นทพ่ี ะเยา

จะถูกยกฐานะขน้ึ เปน็ จังหวัด พะเยาอยู่

ใต้การปกครองของจังหวัดเชียงราย

ในฐานะ อ�ำ เภอพะเยา และเมอ่ื วันที่

28 สงิ หาคม พ.ศ. 2520 อำ�เภอพะเยา

ไดย้ กฐานะขนึ้ เป็น จงั หวัดพะเยา นับ

เป็นจงั หวัดท่ี 72 ของประเทศไทย

แหลง่ ทอ่ งเทีย่ วทีส่ �ำ คญั (important tourist attractions)

กวา๊ นพะเยา (ค�ำ เมือง: LN-Kwan Phayao.png) อย่ใู นเขตอำ�เภอเมือง

พะเยา จงั หวดั พะเยา เป็นทะเลสาบน�ำ้ จดื ใหญ่ทส่ี ุดในภาคเหนือ คำ�วา่ “กว๊าน”
ตามภาษาพื้นเมอื งหมายถงึ “บึง” เกิดข้ึนจากกรมประมงได้ท�ำ ประตกู ั้นนำ�้
ไว้เพอ่ื ใหร้ าษฎรมนี ำ้�ใชใ้ นฤดแู ลง้ และในฤดูฝนกก็ น้ั ไมใ่ ห้นำ�้ ไหลแรงไปทว่ ม
เรอื กสวนไรน่ าทอ่ี ยูป่ ลายนำ้� ต้ังอยู่ใจกลางเมืองพะเยา มที วิ เขาเป็นฉากหลงั
เกิดจากน้�ำ ที่ไหลมาจากห้วยต่างๆ 18 สาย มีปรมิ าณนำ�้ เฉลยี่ ปีละ 29.40 ล้าน
ลูกบาศก์เมตร มพี นั ธป์ุ ลาน้ำ�จืดถึง 45 ชนดิ ใน 17 วงศ์[1] มีเนอ้ื ท่ี 12,831 ไร่
หรอื (20.529 ตารางกิโลเมตร) เป็นแหล่งเพาะพนั ธุป์ ลาตา่ งๆ ทศั นียภาพโดย
รอบกว๊านพะเยา มสี ว่ น ท�ำ ใหเ้ ป็นสถานทท่ี ่องเทีย่ วตามธรรมชาติ ทส่ี วยงาม

ประทับใจผ้พู บเหน็ จนอาจจะกล่าวได้ว่าหวั ใจของเมอื งพะเยาอยูท่ ่กี ว๊าน

พะเยา และด้วยความสมบรู ณ์ของพนั ธุป์ ลาทก่ี ว๊านพะเยา ทำ�ให้เป็นแหล่งทผ่ี ลิต

ปลาส้มรายใหญแ่ ละขึน้ ชอ่ื จนกลายเปน็ สินค้าที่มีช่อื เสียงของจงั หวดั พะเยา[1]

ริมกว๊านพะเยาเป็นร้านอาหารและสวนสาธารณะให้ประชาชนพักผ่อน

หย่อนใจ กว๊านพะเยาในอดตี แตเ่ ดิมเคยเป็นทร่ี าบลุม่ แม่น้ำ�มสี ายน้�ำ องิ

ไหลพาดผ่านคดเคย้ี วทอดเปน็ แนวยาวไปตลอด จากทิศเหนือจรดขอ

บกวา๊ นฯ ทางทิศตะวันออกเฉียงใตป้ ระกอบกบั มีหนองน้ำ�น้อยใหญ่หลาย

แ ห่ ง แ ล ะ ร่ อ ง น้ำ � ห ล า ย ส า ย ท่ี ไ ห ล ล ง ม า จ า ก ขุ น เ ข า ด อ ย ห ล ว ง แ ล้ ว เ ชื่ อ ม

ติดต่อถงึ กัน ทำ�ใหพ้ นื้ ท่รี าบลมุ่ แม่น้ำ�แหง่ น้ีจงึ มีความอุดมสมบูรณ์ยง่ิ

นักและมีผู้คนเข้ามาตั้งถ่ินฐานอาศัยอยู่เป็นชุมชนนานนับตั้งแต่โบราณ

ก ว๊ า น พะ เยา

อ นุ ส า ว รี ย์ พ ญ า งำ � เ มื อ ง

อดีตกษัตริย์ผู้ปกครองเมืองภู
กามยาว (พะเยา) มกี ารสรา้ งไว้
สองแห่ง แหง่ แรกประดษิ ฐาน
อย่ทู ่ีสวนสาธารณะ เทศบาล
หน้ากว๊านพะเยา เรม่ิ ก่อสรา้ ง
เม่ือปี พ.ศ. 2524 เสร็จเม่อื ปี
พ.ศ. 2527 พญางำ�เมืองเปน็
พระสหายรว่ มน�้ำ สาบาน กบั
พญามงั รายอดตี กษัตรยิ ์เมอื ง
เชียงราย และพระรว่ งเจ้า แห่ง
กรุงสโุ ขทยั ซงึ่ ท้งั สามกษัตริย์
ไดท้ รงกระทำ�สตั ยต์ อ่ กนั ณ
บรเิ วณน้ำ�แมอ่ งิ ซึ่งปัจจุบนั อยู่
บรเิ วณกวา๊ นพะเยา แห่งท่สี อง
สรา้ งเมอ่ื ปี 2560 ต้ังอยบู่ รเิ วณ
รมิ แมน่ �้ำ งาวใกลว้ ดั ทา่ นาคบา้ น
ทงุ่ ศาลา ต�ำ บลนาแก อ�ำ เภอ
งาว จังหวัดล�ำ ปาง บริเวณ
นี้เช่ือว่าเป็นสถานที่สวรรคต



ประวตั ิ

พญางำ�เมอื ง เปน็ พระราชโอรสของพญามิ่งเมอื ง

ประสูติในเวลารุ่งเช้า วันพฤหัสบดี ขึน้ 1 ค�ำ่ เดือน 6 ปจี อ พ.ศ.
1781 (จ.ศ. 600) เมือ่ พระชนมายุได้ 14 พรรษา ได้ไปศึกษาเลา่ เรยี น
พระเวทกับเทพฤๅษีตนหนง่ึ ทด่ี อยด้วน เร ียนอยู่ 2 ปี ครัน้ พระชนมายุ
ได้ 16 พรรษา ไดไ้ ปศกึ ษาศิลปศาสตรใ์ นสำ�นักสกุ ทนั ตฤๅษี กรุง
ละโว้ (ลพบุรี) เป็นศิษย์รว่ มสำ�นักเดียวกับพญามังราย และพ่อขนุ
รามค�ำ แหง พระรว่ งเจา้ แห่งกรุงสโุ ขทัย จึงสนิทสนมร่วมผูกไมตรี

เ ป็ น พ ร ะ ส ห า ย ต้ั ง แ ต่ นั้ น ม า

ปี พ.ศ. 1801 (จ.ศ. 620)

พ ญ า มิ่ ง เ มื อ ง สิ้ น พ ร ะ ช น ม์

จึ ง เ ส ด็ จ ขึ้ น ค ร อ ง ร า ช

สมบตั ิแทน พญางำ�เมือง

เ ป็ น ผู้ มี ส ติ ปั ญ ญ า เ ฉ ลี ย ว

ฉลาด มีอิทธฤิ ทธิ์มาก เม่ือ

พระองค์เสด็จ ไปทาง

ไหน “แดดก่บร่ ้อน ฝนก่

บร่ ำ� จักหอื้ บดกบ่ ด จักหอื้ แดดกแ่ ดด” จงึ ไดร้ ับ พระนามว่า “ง�ำ
เมือง” นอกจากนั้น พระองคม์ ีพระทัยหนักแนน่ ในศิลธรรม มพี ระ
ราชศรัทธา เลอ่ื มใสในพระพทุ ธศาสนา ไมช่ อบทำ�สงคราม ทรง
ดำ�เนินพระราโชบาย การปกครองบ้านเมือง ดว้ ยความเทย่ี งธรรม
พยายาม ผกู ไมตรีจติ ต่อเจา้ ประเทศราชท่มี อี ำ�นาจเหนือคน เพ่ือ
หลีกเลีย่ งภัยสงครามแม้กระน้นั ก็ยังถกู พญามังรายยกกองทัพมาตี
เมื่อปี พ.ศ. 1805 แตใ่ นทส่ี ุดพญางำ�เมืองก็ยอมยกเมอื ง ปลายแดน
คอื เมอื งพาน เมอื งเชียงเคีย่ น เมอื งเทิง เมืองเชียงของ ใหแ้ กพ่ ญา
มังราย ด้วยหวังผูกไมตรีตอ่ กนั และคิดวา่ ภายภาคหน้าจะขอคืน

พญางำ�เมอื ง

ทรงเป็นกษัตรยิ ์ ท่ีทรงทศพิ
ธราชธรรมและมีเมตตาเปน็ ที่
ประจักษ์ ดังเชน่ เหตุการณ์ ใน
ประวตั ศิ าสตรก์ ลา่ วถงึ
พ่อขนุ รามค�ำ แหง พระสหาย ได้

เสดจ็ ไปมาหาส่กู นั เสมอมิไดข้ าด จนเสน้ ทางท่ีเสดจ็ ผา่ นเปน็ ร่องลกึ เรยี ก
ว่า แมร่ ่องชา้ ง ในปจั จุบัน พระร่วงเจา้ เสดจ็ มาเมืองพะเยา ทรงเหน็
พระนางอั้วเชียงแสน พระราชเทวขี องพญาง�ำ เมือง มรี ูปโฉมอันงามย่ิง
ก็บังเกิดปฏิพัทธ์ิรกั ใคร่ และพระนางกม็ จี ิตปฏิพทั ธเ์ ชน่ กนั จงึ ได้ลักลอบ
ปลอมแปลงพระองคค์ ล้ายกับพญาง�ำ เมอื ง เข้าสู่ห้องบรรทมพระนางอว้ั
เชียงแสน พญาง�ำ เมืองทราบเหตุ และส่ังให้อำ�มาตย์ ไพร่พล ทหารตาม
จับพระร่วงเจ้า น�ำ ไปขังได้และมรี าชสาสน์ เชิญพญามงั ราย ผเู้ ปน็ สหาย
มาพจิ ารณาเหตกุ ารณ์ พญามงั รายทรงไกลเ่ กลี่ย ให้ท้งั สองพระองคเ์ ป็น

มติ รไมตรตี ่อกนั ดงั เดมิ โดยขอให้
พระร่วงเจา้ ขอขมาโทษพญางำ�เมอื งด้วย
เบี้ยเกา้ ลนุ ทอง คอื เก้าแสนเกา้ หมนื่ เบย้ี
เพ่อื กำ�ชบั พระราชไมตรีต่อกนั ยิ่งกว่าเกา่
กษตั ริยท์ ้งั 3 พระองค์ไดต้ งั้ สัตยาธิษฐาน
ต่อกนั ณ ริมฝ่ังแมน่ ้ำ�ขนภู แม่น้ำ�แห่งนจี้ งึ
เรยี กช่อื ภายหลังวา่ “น้ำ�แมอ่ ิง”

หลังจากนน้ั เมอ่ื พญามงั รายทรงสรา้ งเวยี ง
เชียงใหม่ ได้เชิญพญางำ�เมืองและพระรว่ ง
เจ้า รว่ มพิจารณาสรา้ งเมอื ง เมอื่ สรา้ ง
เมอื งเสรจ็ แลว้ พญาง�ำ เมอื งเสด็จกลบั
โดยพญามังรายทรงมอบผอบมณรี ัตนะ อัน
เป็นสมบัติตน้ วงศแ์ ห่งลาวลังกราช





แหลง่ ท่องเที่ยวทส่ี ำ�คัญ (important tourist attractions)

วนอุทยานภูลังกา นั้ น มี แ ห ล่ ง ท่ อ ง เ ท่ี ย ว ที่
นา่ สนใจอยูห่ ลายแหง่ โดยสถานทีท่ อ่ งเทย่ี ววนอุทยานภลู ังกา

แห่งแรกที่คุณจะองไมค่ วรพลาดไปเยือน คือ “ภเู ทวดา” เป็น

ยอดดอยท่สี วยงาม มคี วามสงู 1,720 เมตร จากระดบั น�ำ้ ทะเล

ปานกลาง สูงท่ีสุดในเทอื กเขาสนั ปันนำ้� ไทย-ลาว เป็นจุดชม

ทะเลเมฆหมอก ดวงอาทิตยข์ นึ้ ลงและดอกไม้ปา่ สวยงาม โดย

เฉพาะในช่วงปลายฝนต้นหนาวจากนั้นขอแนะนำ�ให้ไปเยือน

“ดอยภนู ม” เปน็ สันเขาแคบๆทอดตวั ต่อลดหล่นั

ม า จ า ก ด อ ย ภู ลั ง ก า เ ป็ น ย อ ด ด อ ย หั ว โ ล้ น มี ห ญ้ า

ป ก ค ลุ ม แ ล ะ ล ม พั ด แ ร ง บ น ย อ ด ส า ม า ร ถ ช ม ทิ ว ทั ศ น์

ไ ด้ ร อ บ โ ด ย เ ฉ พ า ะ ท ะ เ ล ห ม อ ก พ ร ะ อ า ทิ ต ย์ ขึ้ น แ ล ะ ต ก

แ ล ะ สุ ด ท้ า ย คื อ
“ดอยหัวลิง” ซง่ึ ถ้ามอง
ท า ง ทิ ศ เ ห นื อ ห รื อ ใ ต้ จ ะ
เห็นยอดดอยคล้ายหัวลิง
หันหน้าไปทางทิศตะวัน
ออก ด้านตะวนั ตกเป็น
ปา่ ดงดิบเขาด้านทศิ ตะวัน
ออกเป็นหน้าผาสูงชันมี
หญา้ ปกคลุมและ ลมพัด
แรงเหมาะส�ำ หรบั ชมทะเล
หมอกและ พระอาทติ ย์ขนึ้

วนอุทยานภลู ังกา ไมม่ ี
บ้ า น พั ก ห รื อ ค่ า ย พั ก
แ ร ม บ ริ ก า ร แ ก่ นั ก ท่ อ ง
เท่ยี ว หากนกั ท่องเทย่ี ว
มีความประสงค์จะไปพัก
แรมค้างคืนเพ่ือพักผ่อน

หยอ่ นใจ หรอื ศกึ ษาหาความรทู้ างธรรมชาติ โปรดนำ�เต็นท์และเตรียม
อาหารไปเอง โดยทางวนอุทยานได้จดั สถานที่ไวใ้ ห้พรอ้ มกับห้องสุขา ให้
ไปติดต่อขออนุญาตใช้สถานท่ีกับเจ้าหน้าท่ีท่ีวนอุทยานภูลังกาโดยตรง
น้�ำ ตกภูลังกา เป็นน้ำ�ตก น�้ำ ใสเยน็ มี 2 ช้นั ช้นั ที่ 1 มีความสูง 30 เมตร
ชั้นที่ 2 มีความสูง 20 เมตร มีความสวยงามในชว่ งฤดูฝน ลานหนิ ล้านปี
มสี ภาพเปน็ ลานหินบนสันดอยภลู งั กา มมี อสเกาะตามหิน โดยมดี อกไม้ปา่
ขึน้ กระจายสวยงาม เชน่ ตน้ บโี กเนีย, กล้วยไมป้ ่า, ชมพูภพู าน, โคลงเคลง,
เทียนปา่ , ละตาเหนิ ไหว เปน็ ตน้ สวยงามมากชว่ งปลายฝนตน้ หนาว

อทุ ยานแหง่

Phu Sang Nati

งชาตภิ ูซาง

ional Park



นำ้�ตกภซู าง

เ ป็ น นำ้ � ต ก
ขนาดเล็ก มนี ้�ำ ตลอดปี
สงู 25 เมตร เป็นน�้ำ ตก
ที่เป็นน้�ำ อนุ่ ๓๓ องศา
เซลเซยี ส นำ้�ใส ไมม่ ีกลิน่
ของกำ�มะถนั นำ�้ ตกนีต้ ้งั อยู่
ริมถนนอยู่ห่างจากที่ทำ�การ
อทุ ยาน 300 เมตร ฝงั่ ตรง
ข้ามนำ้�ตกมีร้านสวัสดิการ
ส า ม า ร ถ น่ั ง พั ก ผ่ อ น แ ล ะ
รั บ ป ร ะ ท า น อ า ห า ร ไ ด้

อทุ ยานแหง่

Doi Phu Nang N

งชาตดิ อยภูนาง

National Park

อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง

จงั หวัดพะเยา เปน็ อุทยาน
แหง่ ชาติ ลำ�ดับท่ี ๑๒๗ ของ
ประเทศไทย ประกาศในราชกจิ
จานุเบกษา เล่มที่ ๑๒๙ ตอน
ท่ี ๕๑ ก ลงวันท่ี ๑๓ มถิ นุ ายน
๒๕๕๕ ตามพระราชกฤษฎกี า
ก�ำ หนดบรเิ วณทดี่ ินปา่ แม่ยม ป่า
แมต่ ำ๋� และป่าแมร่ ่องขยุ ในทอ้ ง
ทีต่ �ำ บลปง ต�ำ บลควร ต�ำ บลขุน
ควร อ�ำ เภอปง ต�ำ บลบ้านถำ�้
ตำ�บลหนองหลม่ ตำ�บลบ้านปนิ
อำ�เภอดอกคำ�ใต้ และต�ำ บลสระ
ตำ�บลเชยี งมว่ น ตำ�บลบ้านมาง
อ�ำ เภอเชยี งมว่ น จังหวดั พะเยา
เน้ือที่ท้ังหมด ๕๓๗,๔๒๔ ไร่ ให้
เป็นอุทยานแห่งชาติดอยภูนาง
อุ ท ย า น แ ห่ ง ช า ติ ด อ ย ภู น า ง
ตั้ ง อ ยู่ ท า ง ภ า ค เ ห นื อ ข อ ง
ประเทศไทย อยรู่ ะหวา่ ง เส้น
รุง้ ที่ 18 องศา 90 ลิปดาเหนือ
ถึง 19 องศา 14 ลิปดาเหนอื
และเสน้ แวงที่ 100 องศา
6 ลปิ ดาตะวนั ออก ถงึ 100
องศา 26 ลิปดาตะวันออก



วดั พระธาตจุ อมทอง



“พระธาตจุ อมทอง”

ตั้งอยู่ภายในวัดพระธาตุ
จอมทอง เปน็ ปูชนียสถานโบราณ
คเู่ มืองพะเยา วดั พระธาตุจอมทอง
เป็นวัดสาคัญที่ประดิษฐานพระธาตุ
จอมทอง อันเป็นทเี่ คารพสกั การะ
ของประชาชนชาวเมืองพะเยามา
ตงั้ แต่โบราณ พระธาตจุ อมทองเปน็
เจดยี ์ทรงล้านนาสงู ๓๐ เมตร ต้ังอยู่
บนฐานสี่เหลี่ยมจตั รุ ัส กวา้ ง ๙ เมตร
ซ้อนกันสามช้ัน รองรับองค์ระฆัง สว่ น
ยอดสดุ เปน็ ฉัตรสีทอง ฐานโดยรอบ
ข้างล่างบุดว้ ยแผน่ โลหะ ดุนลายเปน็
รปู ๑๒นกั ษตั รและลายไทยอันงดงาม
พระธาตุองค์นี้ไม่มีหลักฐานปรากฏ
ชัดเจนว่าสร้างต้ังแต่สมัยใดเพียง
แต่มีประวัติเก่ียวกับพระธาตุจอม
กติ ตทิ เ่ี ชียงแสน จังหวดั เชียงราย



วดั ศรีโคมค�ำ



แหลง่ ทอ่ งเที่ยวทสี่ ำ�คัญ (important tourist attractions)

วดั ศรโี คมคำ� หรอื วดั พระเจ้าตนหลวง พระอารามหลวง
ชน้ั ตรี ชนดิ สามัญ สังกัดมหานิกาย ภายในวิหารประดิษฐาน

พระเจา้ ตนหลวงเปน็ พระประธาน สร้างข้ึนในรชั สมัยของ

พญายอดเชียงราย กษัตริยล์ �ำ ดบั ที่ 10 แห่งราชวงศม์ ังราย

วดั ศรโี คมค�ำ ตัง้ อย่รู ิมกว๊านพะเยา เขตเทศบาลเมอื ง
พะเยา เลขท่ี 692 ถนนพหลโยธนิ หมทู่ ่ี 1 ตำ�บลเวยี ง อำ�เภอ
เมืองพะเยา จังหวดั พะเยา เนอ้ื ที่รวมท้ังสนิ้ ประมาณ 74 ไร่ วัด
ศรีโคมคำ�เป็นวัดท่ีสร้างข้ึนภายหลังจากการก่อสร้างพระเจ้าตน
หลวง ตวั วิหารหลงั เดิม ไมป่ รากฏหลักฐานแนช่ ัดว่าผ้ใู ดสร้าง
เนอ่ื งจากเมอื งพะเยามีการอพยพผคู้ นจากภยั สงคราม ท�ำ ใหต้ ัว
เมอื งถกู ปลอ่ ยรา้ ง จนกระทง่ั มกี ารฟื้นฟูเมอื งข้นึ มาใหม่ หลงั ยคุ
ที่กรุงธนบุรีและรัตนโกสนิ ทร์ ตเี อาลา้ นนามาจากพม่า มาจนถึง
ช่วงที่พระยาประเทศอดุ รทศิ เปน็ ผคู้ รองเมืองพะเยาคนสดุ ท้าย
ก่อนทจ่ี ะมกี ารเปลี่ยนระบบการปกครองแบบหัวเมอื ง มาเป็น

มณฑลเทศาภิบาลในสมยั รัชกาลท่ี 5 ชว่ งสมยั น้ี เรมิ่ มกี ารบรู ณะ

วัดศรีโคมค�ำ และพระเจ้าตนหลวงขึ้นมาอีกคร้งั หลงั ตวั วัด

และองค์พระมีสภาพทรดุ โทรมมาเกอื บ 60 ปี การบูรณะ

วัดศรีโคมคำ� เป็นการบูรณะไปทลี ะสว่ น เนื่องจากขาดงบประมาณ

ท�ำ ใหเ้ กิดความลา่ ชา้ จนเมื่อ ปี พ.ศ. 2465 ชาวเมอื งพะเยา

ภ า ย ใ ต้ ก า ร นำ � ข อ ง พ ร ะ ย า ป ร ะ เ ท ศ อุ ด ร ทิ ศ ไ ด้ อ า ร า ธ น า

ครูบาศรีวชิ ยั จากเมอื งล�ำ พนู เขา้ มาเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ การ

บรู ณะวัด ปี พ.ศ. 2466 ภายใตก้ ารนำ�ของครูบาศรีวชิ ยั ไดม้ กี ารร้อื

วิหารหลังเก่าที่ครอบพระเจ้าตนหลวงออกแล้วสร้างหลังใหม่ข้ึนมา

แทน มกี ารสรา้ งศาลาราย โบสถ์ วหิ ารพระพทุ ธบาทจ�ำ ลอง ทง้ั หมด

แลว้ เสร็จภายในระยะเวลาเพยี ง 1 ปี จนเม่ือปี พ.ศ. 2467 ก็ไดม้ ีการ

ท�ำ บญุ ฉลองวัดท่ีบรู ณะขึน้ มาใหม่ เปน็ ระยะเวลานานกว่าหนงึ่ เดอื น

วัดศรีโคมค�ำ ไดร้ บั การยกฐานะขนึ้ เป็นพระอาราม

หลวง ชน้ั ตรี ชนิดสามัญ เมอื่ วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2523 ถอื

เ ป็ น พ ร ะ อ า ร า ม ห ล ว ง แ ห่ ง แ ร ก แ ล ะ แ ห่ ง เ ดี ย ว ใ น จั ง ห วั ด พ ะ เ ย า

วดั ติโลก

Wat Tilok

กอาราม

k Aram

วัดตโิ ลกอาราม
หรือสนั ธาตบุ วกสี่แจ่ง พระอาราม

หลวงในรัชสมยั พระเจา้ ตโิ ลกราช กษตั รยิ ์
ล้านนาลำ�ดับที่ 9 แห่งราชวงศม์ ังราย สรา้ ง
ข้นึ ระหวา่ งปี พ.ศ. 2019 - 2029 ปัจจบุ นั
ตัววัดจมอยู่ใต้กวา๊ นพะเยา ยกเวน้ สว่ นยอด
พระธาตทุ ี่โผลพ่ ้นน�้ำ ขึน้ มา เน่อื งจากปี พ.ศ.
2482 กรมประมงไดก้ อ่ สร้างประตกู ัน้ น้ำ�
ท�ำ ใหน้ ้ำ�แม่อิงและลำ�นำ้�สาขาซ่ึงไหลลงมา
จากทวิ เขาผีปนั น้�ำ เกดิ การเออ่ ล้นเข้าท่วม
ชุมชนโบราณทต่ี ั้งอยู่บริเวณหนองเอย้ี ง
จนเกิดทะเลสาบน�้ำ จืดขึน้ มา เรยี กว่ากว๊าน
พะเยา ท�ำ ใหว้ ัด โบราณสถาน และชุมชน
โบราณจำ�นวนมาก จมอยู่ใตน้ �้ำ

วัดตโิ ลกอาราม ตง้ั อยู่ในเขตกวา๊ นพะเยา
เทศบาลเมอื งพะเยา ต�ำ บลเวียง อำ�เภอ
เมอื งพะเยา จงั หวัดพะเยา



วดั นนั ต
Nantaram

ตาราม

m Temple

แหล่งท่องเที่ยวท่ีสำ�คัญ (important tourist attractions)

วัดนนั ตาราม ตง้ั อยู่เลขท่ี 1 หมู่ 13 ต�ำ บลหยว่ น อำ�เภอเชยี งค�ำ
จงั หวดั พะเยา ไม่ปรากฏว่าสร้างมาต้งั แตส่ มยั ใด เดมิ เรยี ก “จอง
มา่ น” หรอื “จองคา” เพราะมุงด้วยหญา้ คา

โดย พ่อหม่อง โพธชิ์ ติ อริยภา บริจาคท่ดี นิ เน้ือที่ 3 ไรเ่ ศษ
เป็นสถานท่กี ่อสร้าง ร่วมกับ พ่อเฒา่ อุบล บุญเจรญิ จนสำ�เรจ็
เรยี บร้อย มฐี านะเปน็ อาราม (ขึ้นตรงตอ่ คณธสงฆ์พมา่ ในขณะ
นนั้ ) ประชาชนท่ัวไปนิยมเรยี ก “วัดม่าน” หรอื “จองเหนือ” เพราะ
อยูท่ างทศิ เหนอื ของเทศบาลต�ำ บลเชยี งคำ�
จองม่าน หรอื จองเหนอื อยใู่ นสภาพลม้ ลกุ คลกุ คลานมา
หลายช่ัวคน เพราะขาดผ้ดู ูแล ต่อมาในปี พ.ศ.2467 พ่อเฒ่าตะก่า
จองนนั ตา(อู)๋ วงศอ์ นันต์ คหบดีชาวปะโอ(ตองส)ู้ ผู้รับสมั ปทานท�ำ
ไม้ใหก้ บั บริษัทคา้ ไมต้ ่างชาติ เปน็ ผูม้ ศี รัทธาแรงกล้าท่ีจะท�ำ นบุ �ำ รุง
พระพทุ ธศาสนา ไดเ้ ชิญชวนผมู้ ีจติ ศรัทธารว่ มกนั บูรณะปรับปรงุ

เสนาสนะ ให้มีความมน่ั คงแข็งแรง สมเปน็ พทุ ธสถาน และตอ่
มาแมเ่ ฒา่ จา๋ มเฮิง ประเสรฐฺ กูล ได้ร่วมบรจิ าคทีด่ ินจ�ำ นวน 5 ไร่ 1
งาน 72 ตารางวา สร้างวิหารหลงั ใหม่ โดยพอ่ ตะก่าจองนันตา(อู๋)
รบั เปน็ เจา้ ภาพสรา้ งวิหารหลังปจั จบุ นั โดยว่าจ้างชา่ งชาวพมา่ จาก
จงั หวดั ล�ำ ปาง มาออกแบบและทำ�การก่อสรา้ งเป็นวิหารไม้ท้ังหลัง
รปู ทรงสถาปัตยกรรมแบบพมา่ ตอนล่าง หลงั คาหนา้ จวั่ ยกเป็นช่อช้นั
ลดหล่นั กันสวยงาม มงุ ดว้ ยไมแ้ ป้นเกรด็ เพดานประดับประดาดว้ ย
กระจกสลี วดลายวิจติ ร ไม่ซ�ำ้ กนั สน้ิ ค่าก่อสร้างประมาณ 45,000
การปฏิสังขรณแ์ ละกอ่ สรา้ งจองมา่ นครง้ั ใหญ่ ใช้เวลาร่วม 10
ปี นบั เป็นมหากศุ ลทีย่ ่งิ ใหญข่ องจองมา่ น พ่อเฒา่ ตะกา่ จองนนั ตา(อู)๋
ตน้ ตระกูลวงศอ์ นนั ต์ คหบดชี าวปะโอ ทีม่ ีจติ ใจศรทั ธาเล่อื มใสใน
พระพุทธศาสนา ต้ังใจปฏิบตั ติ ามพระธรรมคำ�สอนมไิ ด้ขาด มคี วาม

เทย่ี วพม้ัยะเคยราบั