สุนทรภู่ ครูกวี สี่แผ่นดิน

“สุนทรภู่” กวีสำคัญสมัยต้นรัตนโกสิ นทร์ เกิดวัน
จันทร์ ที่ ๒๖ มิถุนำยน พ .ศ. ๒๓๒๙ ซึ่งตรงกับ
สมัยรัชกำลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสิ นทร์ ณ บริเวณ
พระรำชวังหลัง บิดำชื่อพ่อพลับ เป็ นชำวกร่ำ อำเภอแกลง
จังหวัดระยอง ส่ วนมำรดำ ชื่อแม่ช้อย เป็ นชำวเมืองอื่น
เชอื่ วำ่ หลังสนุ ทรภู่เกดิ ไดไ้ มน่ ำนบิดำมำรดำกห็ ย่ำร้ำงกัน

บิดำออกไปบวชอยู่ทีว่ ัดป่ ำกร่ำ อันเป็ นภูมิลำเนำเดิม

ส่ วนมำรดำได้เข้ำไปอยู่ในพระรำชวังหลัง ถวำยตัวเป็ น
นำงนมของพระธิดำในเจ้ำฟ้ ำกรมหลวงอนุรักษ์เทเวศร์
ดังนั้น สุนทรภู่จึงได้อยู่ในพระรำชวังหลังกับมำรดำ
และได้ถวำยตัวเป็ นข้ำในกรมพระรำชวังหลัง ซึ่งสุนทรภู่
ยงั มีน้องสำวต่ำงบิดำอีกสองคน ชอื่ ฉิมและนมิ่ อีกด้วย

สุนทรภู่เป็ นกวีที่มีควำมชำนำญทำงด้ำนกลอน

ได้สร้ำงขนบกำรประพันธ์กลอนนิทำนและกลอนนิรำศ
ขึน้ ใหม่จนกลำยเป็ นที่นิยมอย่ำงกว้ำงขวำงสื บเนื่องมำ
จนถงึ ปั จจบุ ัน ผลงำนทมี่ ชี อื่ เสียงของสนุ ทรภูม่ ีมำกมำย
หลำยเรื่อง เช่น นิรำศภูเขำทอง นิรำศสุพรรณ เพลง
ยำวถวำยโอวำท กำพย์พระไชยสุริยำ และพระอภัยมณี
เป็ นตน้



วัยเด็กสนุ ทรภู่ได้ร่ำเรียนหนังสือกับพระ
ในสำนกั วัดชีปะขำว (วัดศรสี ดุ ำรำมในปั จจุบัน)
ต่อมำได้เข้ำรับรำชกำร แต่ไม่ชอบทำงำนอื่น
นอกจำกแต่งบทกลอน ซึ่งสำมำรถแต่งได้ดี
ตงั้ แต่ยงั หนมุ่



สนุ ทรภู่มีบุตรชำย 3 คน คือ "พอ่ พดั "
เกิดจำกภรรยำคนแรกคือแม่จัน "พ่อตำบ"
เกิดจำกภรรยำคนที่สองคือแม่นิ่ม และ
" พ่ อ นิ ล " เ กิ ด จ ำ ก ภ ร ร ย ำ ที่ ชื่ อ แ ม่ ม่ ว ง
นอกจำกนี้ ปรำกฏชื่อบุตรบุญธรรมอีกสอง
คน ชือ่ "พอ่ กลนั่ " และ "พอ่ ชบุ "



สมยั รชั กำลที่ ๒ ถือเป็ นยุคทองของสนุ ทรภู่ เนอื่ งจำกเป็ นที่
โปรดปรำนของรชั กำลที่ ๒ และได้เลอื่ นยศเป็ น "ขุนสนุ ทรโวหำร"

สมัยรชั กำลที่ ๓ สนุ ทรภไู่ ดอ้ อกจำกรำชกำรและออกบวช
ทวี่ ัดรำชบรู ณะ (วดั เลียบ)
สมยั รัชกำลที่ ๔ ได้รบั กำรแต่งตัง้ ให้เป็ น "พระสนุ ทรโวหำร“
ถือเป็ นตำแหน่งสงู สดุ ในหนำ้ ทกี่ ำรงำนของสนุ ทรภู่



๑) นริ ำศเมืองแกลง ๕) นริ ำศวดั เจำ้ ฟ้ำ ๑) โคบุตร
๒) นิรำศพระบำท ๖) นิรำศอิเหนำ ๒) พระอภัยมณี
๓) นิรำศภเู ขำทอง ๓) พระไชยสรุ ยิ ำ
๔) นิรำศสพุ รรณ ๗) นริ ำศพระแทน่ ดงรงั ๔) ลักษณวงศ์
๕) สิงหไกรภพ
นิรำศ ๘) นิรำศพระประธม
๙) นิรำศเมืองเพชร นทิ ำน

นิรำศ (ต่อ)

มที ัง้ หมด ๒๔ เรอื่ ง

๑) สวัสดิรักษำ ๑) อภัยนุรำช ๑) ขุนช้ำงขนุ แผน
ตอนกำเนดิ พลำยงำม
๒) เพลงยำวถวำยโอวำท บทละคร ๒) พระรำชพงศำวดำร

๓) สภุ ำษิตสอนหญงิ บทเสภำ

สภุ ำษิต

มีท้งั หมด ๒๔ เรื่อง

๑) เเเเหหหหเ่่เเ่่เรรรรือ่อือื่่อื่ งงงงจพกโคับำรกบระะอีตุ บภรำยั มณี
๒)
๓)
๔)

บทเห่กล่อม

มที ง้ั หมด ๒๔ เรอื่ ง

สุนทรภู่เป็ นกวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสิ นทร์
ซึ่งได้รับกำรยกย่องจำกองค์กำรเพื่อกำรศึ กษำ
วิทยำศำสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชำชำติ
หรือ ยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็ นบุคคลที่มี
ผลงำนดีเดน่ ดำ้ นวรรณกรรมปี พ.ศ. ๒๕๒๙