รูปแบบการพัฒนาคุณภาพการศึกษา-ส่ง-สพม-5-หน้า

รูปแบบการพฒั นาคณุ ภาพการศึกษาโรงเรยี นพิชยั
5D Smart Model

ท่มี าและความสำคญั

รูปแบบการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรียนพิชัย 5D Smart Model ประยุกต์มาจากแนวคิด
Appreciative Inquiry (AI) คอื กระบวนการศึกษาค้นหาร่วมกนั เพื่อค้นหาสง่ิ ท่ีดีที่สุดในตัวคน ในองค์กร หรือ
ของโลกที่อยูร่ อบตัวของเขา รวมทง้ั ค้นหาว่าอะไรเปน็ สาเหตสุ ำคญั ท่ีทำใหร้ ะบบดำเนินไปอย่างดที ่ีสุด AI เป็น
ศิลปะของการถามคำถาม ที่นำไปสู่การส่งเสริมให้ระบบมีศักยภาพเพียงพอที่จะพัฒนาไปสู่ศักยภาพสูงสุด
(Cooperrider, Whitney and Stavros, 2003) และมีกระบวนการในการขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษา โดย
นำเอาเครื่องมือ เทคนิค วิธีการที่สามารถปรับประยุกต์มาใช้ให้เกิดประสิทธิภาพในกระบวนการขับเคลื่อน
แตล่ ะขั้นตอนให้มีความชัดเจนยิ่งขน้ึ ซงึ่ ได้มกี ารนำมาใช้ในการบริหารสถานศึกษา จนเปน็ ที่ยอมรับและทำให้
การขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนพิชัย มีความชัดเจนเป็นกระบวนการ ขั้นตอนอย่างเห็นได้ชัด
โดยการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรยี นพิชัย

5D Smart Model มุ่งเน้นเพื่อให้นักเรียนโรงเรียนพิชัย มีทักษะในศตวรรษที่ 21 โดยมีสมรรถนะ
สำคัญที่นักเรียนจะต้องมีในตนเอง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างก้าวทันเทคโนโลยีดิจิทัล ในยุคสมัยที่มี
การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ดังนั้น การพัฒนานักเรียนโรงเรียนพิชัยให้เท่าทันต่อยุคศตวรรษที่ 21 จึงมี
ความสำคัญอย่างยิ่งที่โรงเรยี นพิชัยมุ่งเน้นไปที่การพัฒนา Soft Skill ของนักเรียน เพื่อการเรียนรู้และทักษะ
การมีอาชีพต่อไปในอนาคต นอกจากนี้ ยังมุ่งพัฒนาให้ครูและบุคลากรของโรงเรียนพิชัย มีสมรรถนะ
ของครูผู้สอนด้วยเช่นกัน เพื่อให้สามารถออกแบบและจัดการเรียนรู้ที่ตอบสนองการพัฒนาทักษะ
และสมรรถนะของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนัน้ การพัฒนาคณุ ภาพการศึกษาของโรงเรียนพิชัย จึงมี
การขับเคลื่อนด้วยรูปแบบ 5D Smart Model เพื่อให้การขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนพิชัย
มีคณุ ภาพและสอดคล้องกับนโยบายในการบรหิ ารโดยใช้พืน้ ทเี่ ป็นฐาน

วิสัยทศั น์

โรงเรยี นพชิ ัย สรา้ งการเรยี นร้ยู ุคใหม่ พัฒนาสมรรถนะก้าวไกล สร้างนักเรยี นพิชัยสู่สากล

พนั ธกจิ

1. พัฒนาผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน และมาตรฐานสากลให้เท่าเทียมกันอย่างมีคุณภาพ
มคี ณุ ลักษณะและทักษะการเรยี นรู้ในศตวรรษท่ี 21

2. พัฒนาการบรหิ ารจดั การศึกษาอยา่ งมีระบบตามหลักธรรมาภบิ าล
3. พฒั นาครูและบคุ ลากรทางการศึกษาเป็นครูยคุ ใหม่ มีสมรรถนะของครผู สู้ อนในศตวรรษที่ 21

เปา้ ประสงค์

1. ผู้เรียนมีคุณลักษณะและทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานและ
มาตรฐานสากล สามารถเลือกเรียนตามความถนัดและศกั ยภาพของตนเองเพื่อการศกึ ษาต่อและการมี
งานทำ

2. โรงเรียนมีการบริหารจัดการศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล มีสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและเอื้อต่อ
การเรียนรูอ้ ยา่ งมคี ุณภาพ

3. ครแู ละบุคลากรทางการศึกษาเปน็ ครยู ุคใหม่ มสี มรรถนะของครผู ู้สอนในศตวรรษท่ี 21

กลยทุ ธ์

1. จัดการศกึ ษาเพื่อพัฒนาผเู้ รยี นตามมาตรฐานการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน และมาตรฐานสากลให้เท่าเทียมกัน
อย่างมคี ณุ ภาพ มีคณุ ลกั ษณะและทกั ษะการเรียนรใู้ นศตวรรษท่ี 21

2. พัฒนาการบริหารจัดการศึกษาอยา่ งมรี ะบบตามหลกั ธรรมาภิบาล
3. สนับสนุนและส่งเสริมครูและบุคลากรทางการศึกษาเป็นครูยุคใหม่ มีสมรรถนะของครูผู้สอนใน

ศตวรรษที่ 21

ค่านยิ ม

ยึดหลักธรรมาภบิ าล เปน็ ฐานการพฒั นาคุณภาพ

ภาพลกั ษณ์องค์กร

ภาพโมเดล

ปัจจยั นำเขา้ (input)
1. นโยบาย/จดุ เน้น ของกระทรวงศึกษาธิการ
2. นโยบาย/จดุ เนน้ ของสำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน
3. นโยบาย/จุดเน้น ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ และ นโยบาย/
จุดเนน้ บริบท ของโรงเรียนพชิ ยั

กระบวนการ (Process)
1. Diagnosis (วิเคราะห์/วินิจฉัย) ทำการวิเคราะห์/วินิจฉัยองค์กร โดยใช้เครื่องมือ Swot Analysis
เพือ่ วเิ คราะหส์ ถานะของสถานศกึ ษา โดยการนำเอาจดุ แข็งและจุดออ่ นขององคก์ ร รวมถงึ โอกาสและ
อุปสรรค เข้ามาใช้พิจารณาและวิเคราะหส์ ถานภาพของสถานศึกษา เพื่อประโยชนใ์ นการใชว้ างแผน
งาน ตลอดจนการสร้างกลยุทธต์ ่าง ๆ ในการดำเนินการอย่างมีประสิทธภิ าพ และเหมาะสมกับสภาพ
ความเป็นจรงิ ของสถานศึกษาท่ีสดุ
2. Dream (สร้างฝัน/วิสัยทัศน์) ร่วมกันสร้างภาพในใจของผลลัพธ์สุดท้ายที่คาดหวัง ซึ่งเป็นผลของ
การคิดเชิงกลยุทธ์ในมุมกว้างเกี่ยวกับองค์ประกอบที่สำคัญต่าง ๆ และสอดคล้องกับแผนงาน
ของสถานศกึ ษา แล้วนำมา Focus Group ร่วมกนั อีกคร้ังเพอ่ื ให้ไดว้ สิ ัยทศั นท์ ี่ดีทสี่ ุดขององคก์ ร
3. Design (ออกแบบ/สร้างสรรค์) ร่วมกันออกแบบและสร้างสรรค์ กลยุทธ์ แผนงาน/โครงการที่จะ
นำไปสู่การดำเนินการใหบ้ รรลวุ ิสัยทัศนท์ ่ีตั้งเอาไว้รว่ มกนั อย่างชัดเจน โดยบรู ณาการนโยบาย/จุดเน้น
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษา
มัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ และโรงเรียนพิชัย เพื่อให้เกิดนวัตกรรมใหม่ขึ้นมาจากเดิม
และสามารถพฒั นาคุณภาพของนกั เรยี นและครใู หเ้ ป็นไปตามเปา้ หมายทีต่ ง้ั ไว้

4. Destiny (ทำให้เป็นจริง) นำแผนงาน/โครงการที่ได้จากการออกแบบสร้างสรรค์มาสู่การปฏิบัติ
ให้เป็นจริงโดยมีการดำเนินการอย่างเป็นระบบ โดยนำวงจรคุณภาพ Deming Cycle (PDCA)

เป็นกระบวนการขบั เคลือ่ นอย่างเปน็ ระบบและมีประสิทธภิ าพ
5. Dynamic (พัฒนาอยา่ งไมห่ ยุดนิ่ง) พัฒนาการขับเคลื่อนคุณภาพการศกึ ษา ระดับพันธกิจ กลยุทธ์

แผนงาน/โครงการของโรงเรยี นท่ีได้ดำเนินการจนเสร็จสิ้นปีการศึกษา มาพฒั นาต่อยอดให้มีคุณภาพ
เพิ่มมากขึ้น โดยการถอดบทเรียน (After Action Review: AAR) เพื่อถอดบทเรียน หรือองค์ความรู้
และรวบรวมบทเรียนท่ีได้จากการปฏิบัติกลยุทธ์ แผนงาน เสร็จสิ้น และทำการทบทวนหลังจาก

การดำเนนิ การในระดบั พันธกิจกลยทุ ธ์ แผนงาน/โครงการเสร็จส้ิน

ผลผลติ /ผลลัพธ์ (Output)

ผลผลิตที่ 1 คือ ผลผลิตที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับนักเรียนโรงเรียนพิชัย คือ นักเรียนโรงเรียนพิชัย
มีคุณลักษณะเก่ง กล้า และมีอนาคตไกล โดยมีสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ 3R (Reading-
(W)Riting (A)Rithmatic) , 8 C (Critical thinking / Creativity / Cross-cultural / Collaboration /
Communication / Computing / Career / Compassion) 3S (Self-Learning / Self-Leadership /Self-
strategies)

ผลผลิตที่ 2 คือ ผลผลิตที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับครูโรงเรียนพิชัย คือ นักเรียนโรงเรียนพิชัย
มีคุณลักษณะ เลือกรับ ปรับประยุกต์ และสนุกสร้างสรรค์ โดยมีสมรรถนะของครูผู้สอนในศตวรรษที่ 21
ได้แก่ 1. Content 2. Constructionist 3. Connectivity 4. Communication 5.Creativity 6. Caring
7. Collaboration 8. Computer (ICT) Integration

ผลผลิตที่ 3 คือ ผลผลิตที่ตอ้ งการใหเ้ กิดขึ้นกับโรงเรยี นพิชัย คือ นักเรยี นโรงเรยี นพิชัย มคี ุณลักษณะ
โรงเรียนน่าอยู่ ครูมีคุณภาพ บริการประทับใจ รู้จักใช้เทคโนโลยี โดยโรงเรียนพิชัย เป็น Smart School
โรงเรียนคุณภาพ มีลักษณะดังนี้ S : Supportive แลกเปลี่ยน เสริมสร้าง, M : Methodical ทำอย่างมี
ร ะ เบียบว ิธ ี, A : Adaptable ร ู้ว ิถีปร ับปร ะ ยุก ต์, R : Resourceful ปลุก ก าร คิดสร ้าง สร ร ค์ ,
T : Technologically Skilled กา้ วทันเทคโนโลยี

มาตรฐาน – ตวั ช้วี ัด โครงการ/กิจกรรม

มาตรฐาน ตวั ช้ีวัด โครงการ/กิจกรรม

มาตรฐานท่ี 1

คณุ ภาพของผู้เรยี น

1.1. ผลสัมฤทธท์ิ าง ร้อยละของผู้เรียนทีม่ ผี ลสัมฤทธิ์ - โครงการพฒั นาคุณภาพผ้เู รยี น

วชิ าการของผ้เู รียน ทางการเรียนอยู่ในระดับดขี ึ้นไป - โครงการยกระดับผลสมั ฤทธ์ิ

1.2. สมรรถนะสำคัญ พฤติกรรมบ่งช้ีระดับดขี น้ึ ไป ทางการเรียน

ของผู้เรยี น - โครงการส่งเสริมการเรียนรู้

ในศตวรรษที่ 21

1.3 คุณลักษณะที่พึง ร้อยละของผเู้ รยี นที่มีคณุ ลกั ษณะ - โครงการส่งเสริมคา่ นยิ ม 12 ประการ

ประสงค์ของผเู้ รียน ทพ่ี งึ ประสงคข์ องผเู้ รียนระดบั ดี - โครงการสถานศึกษาสีขาวปลอด

ขึน้ ไป ยาเสพตดิ และอบายมุข

มาตรฐาน ตัวชว้ี ัด โครงการ/กจิ กรรม
- โครงการสถานศึกษาปลอดบุหร่ี
มาตรฐานท่ี 2 สถานศึกษามีกระบวนการบรหิ าร - โครงการสถานศกึ ษาปลอดภยั
กระบวนการบริหาร และการจดั การทมี่ ีคุณภาพ - โครงการเศรษฐกจิ พอเพียง
และการจัดการ
รอ้ ยละของผสู้ อนท่ีมีกระบวน - โครงการพัฒนากระบวนการบริหาร
มาตรฐานท่ี 3 การจัดการเรียนการสอนทเ่ี นน้ และการจดั การ
กระบวนการจดั การเรยี น ผ้เู รียนเป็นสำคญั
การสอนท่เี นน้ ผู้เรียนเป็น - โครงการพัฒนาระบบประกันคณุ ภาพ
สำคญั - โครงการห้องเรียนน่าอยู่ การเรียนรู้

ก้าวไกล
- โครงการเสรมิ สรา้ งวินัยและ

ความรับผดิ ชอบ
- โครงการจัดการศึกษายคุ

New Normal

- โครงการพัฒนากระบวนการเรียน
การสอนทเี่ น้นผเู้ รียนเปน็ สำคัญ

- โครงการพัฒนาครูและบุคลากร
ทางการศึกษา