Bab 4: Era Peralihan Kuasa Britsih

BAB 4 ERA PERALIHAN KUASA BRITISH DI NEGARA KITA

Sinopsis

Bab ini memberi pengetahuan kepada murid tentang British Military Administration
(BMA) atau Pentadbiran Tentera British di Tanah Melayu yang disusuli dengan
pelaksanaan Malayan Union di Tanah Melayu. Seterusnya, Sarawak dan Sabah
pula akhirnya diserahkan kepada British. Sub tajuk bab ini ialah;
4.1 British Military Administration (BMA) atau Pentadbiran Tentera British
4.2 Gagasan Malayan Union
4.3 Reaksi Penduduk Tempatan Terhadap Malayan Union
4.4 Penyerahan Sarawak oleh Brooke kepada British
4.5 Penentangan Penduduk Tempatan Terhadap Penyerahan Sarawak
4.6 Penyerahan Sabah oleh Syarikat Utara British Kepada British
4.7 Reaksi Penduduk Tempatan Terhadap Penyerahan Sabah



Jelaskan latar belakang British Military Administration. Buku iPro m.s 57

British Military Administration (BMA) dilaksanakan di Tanah Melayu
selepas (a)___J_e_p_u_n____ menyerah kalah pada 12 September 1945. BMA
merupakan (b)___p_e_nt_a_d_b_ir_a_n_t_e_n_te_r_a_______ yang diletakkan di bawah arahan
(c)__L_o_rd__M_o_u_n_t_b_a_tt_e_n___, Pemerintah Tertinggi Tentera Bersekutu di Asia

Tenggara (1943-1946). Sementara Brigeder Jeneral H.C Willan pula merupakan
Timbalan (d)__K__e_tu_a__P_e_g_a_w_a_i_H_a_l_E_h_w__a_l A__w_a_m____ bertanggungjawab merancang
(e)__h_a_l _e_h_w_a_l_a_w_a_m________ di Tanah Melayu. Tugas BMA ialah untuk
mengembalikan (f)___k_e_s_t_a_b_ila_n___ dan memulihkan (g)___k_e_p_e_rc_a_y_a_a_n___ rakyat.

IPRO OBJEKTIF m.s 57

Mengapakah rakyat mengalami kesukaran hidup semasa pendudukan Jepun?
(Buku Teks m.s 94)

A. Tiada peluang pekerjaan
B. Harga barang terlalu mahal
C. Kadar cukai yang terlalu tinggi
D. Bekalan makanan dan ubat-ubatan sukar

diperolehi

Jelaskan tugas British Military Administration (BMA). Buku iPro m.s 58

[8 markah]

P1: Mengembalikan kestabilan dan keamanan

Tugas BMA ialah (a) ___________________________________________
dengan membubarkan (b) ________________________ pada 1 Disember 1945.
BMA mengarahkan semua (c) __________________ yang diberikan kepada
mereka semasa pendudukan (d) __________________ dahulu dipulangkan.
Namun BMA gagal (e)___________________ semua senjata tersebut, malahan
turut gagal BMA juga gagal membanteras kegiatan jenayah, keganasan, kongsi
gelap dan masalah (f)_______________________.

P2: Memulihkan kepercayaan rakyat Buku iPro m.s 58

F1: Memulihkan kepercayaan rakyat

H1a: untuk mendapatkan sokongan akibat kesengsaraan dan penderitaan

F2: Berusaha memulihkan kerosakan infrastruktur

H2a: Akibat bencana peperangan.

F3: Berusaha memulihkan sosoiekonomi

C3: Kemusnahan ladang getah, lombong bijih timah, prasarana dan kemudahan kesihatan

F4: Berusaha memulihkan kekacauan

H4a: British gagal menangani masalah yang dihadapi oleh rakyat



Latar Belakang

• Malayan Union telah diisytiharkan oleh British pada
10 Oktober 1945.
• Rancangan Malayan Union yang diisytiharkan dalam Warta Kerajaan dikenali
sebagai Kertas Putih 6247 yang diluluskan oleh Parlimen British.
• Dalam Kertas Putih tersebut, British akan mengambil alih pemerintahan Tanah
Melayu dan menubuhkan sebuah pentadbiran berpusat (kesatuan) di bawah
penjajahan British.
• Ini bertujuan untuk menggantikan BMA supayaa pentadbiran lebih licin dan
sistematik.

Kronologi Malayan Union

Pembentukan Unit Rancangan Malayan Tan Cheng Lock dan
Persatuan Cina
Perancangan Tanah Union dibentangkan Seberang Laut
di Parlimen British menghantar
Melayu di London memorandum
pada Februari 1943

§ Malayan Union dilaksanakan pada 1 April 1946 Rancangan
§ Gabenor pertamanya ialah Sir Edward Gent Malayan
§ Merupakan usaha British untuk menjajah Union

negara kita. dibentangkan
§ Mengubah status Tanah Melayu daripada di Parlimen

negeri naungan kepada Tanah Jajahan British

Sir Edward Gent

Malayan Union • Kertas Putih 6274

dilaksanakan di • Rancangan MU
Tanah Melayu
disiarkan dalam
Warta Kerajaan

Ciri-ciri Perlembagaan Malayan Union Buku iPro m.s 60 & 61
Pentadbiran Malayan Union
Kewarganegaraan

Kesatuan Syarat Kerakyatan
• Penyatuan NNS, NNMB dan NNMTB
• Kewarganegaraan melalui prinsip jus soli
menjadi satu unit pentadbiran • Rakyat yang lahir di Tanah Melayu dan

Ketua Pentadbir Singapura diiktiraf sebagai warga Malayan
• Malayan Union diketuai oleh Gabenor Union
• Berumur 18 tahun dan ke atas serta
British yang dilantik oleh Raja England bermastautin selama 10 hingga 15 tahun
• Pembentukan Majlis Eksekutif dan Majlis akan diberikan kewarganegaraan
• Mereka yang berumur kurang daripada 18
Perundangan di bawah kawalan tahun tetapi ibu bapanya merupakan
Pesuruhjaya Tinggi British warganegara turut diberikan
kewarganegaraan
Raja-raja Melayu
• Sultan menjadi ahli Majlis Raja-raja yang

hanya membincangkan soal agama
Islaam dan adat istiadat Melayu

British Mendapatkan Tandatangan Sultan

Bagaimanakah British mendapatkan tandatangan daripada Raja-raja Melayu?

P1: H.C Willan Merintis Jalan Menghadap Raja-raja Melayu
H1a: Beliau bertemu Raja-raja Melayu dengan keyakinan tinggi
H1b: mendapatkan sokongan Raja-raja Melayu untuk menandatangani perjanjian
C1a: Sultan pertama ditemui ialah Sultan Johor, iaitu Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Abu Bakar,

manakala sultan terakhir ialah Sultan Kelantan, iaitu Ibrahim ibni Almarhum Sultan Muhammad IV

P2: Misi Sir Harold MacMichael Mendapatkan Tandatangan Sultan
H2a: Cara Willan tidak menepati harapan MacMichael

H2b: MacMichael masih menerima tentangan daripada Raja-raja Melayu
H2c: MacMichael menggunakan pelbagai taktik untuk mendapat persetujuan Raja-raja Melayu

C2a: sepertinya desakan dan paksaan
H2d: Dalam tempoh dua bulan, beliau berjaya mendapatkan tandatangan persetujuan Raja-raja Melayu



Penentangan Raja-raja Melayu terhadap Malayan Union Buku iPro m.s 62 & 63

Bantahan Membawa kes Malayan Union ke Mahkamah Tinggi England
Raja-raja
Melayu § Bantahan melalui Mahkamah Tinggi England
§ Cara mendapatkan persetujuan tidak sah

Menghantar surat bantahan ke London

§ Raja-raja Melayu diperdaya dan diugut
§ Tidak puas hati kerana tidak diberi peluang berbincang

Menyokong Kongres Melayu

§ Kesungguhan orang Melayu menolak Malayan Union
§ Persatuan Melayu Selangor menjadi tuan rumah

Permaisuri Perak memimpin gerakan menentang M. Union

§ Permaisuri mengetuai perarakan wanita negeri Perak
§ Melintasi Raja-raja Melayu dan ahli Parlimen British

Memulaukan upacara pelantikan Gabenor Malayan Union

§ Raja-raja Melayu dan rakyat memulaukan upacara ini
§ Melaungkan “Daulat Tuanku” dan “Hidup Melayu”

Penentangan Rakyat Bantahan Akhbar Melayu
Tempatan terhadap
Malayan Union § Contohnya Utusan Melayu, Warta dan Warta Negara
§ Mengecam dan mengutuk Malayan Union
Buku iPro m.s 63 - 65
Bantahan Cendekiawan
Bantahan
Rakyat § Tokoh pentadbir seperti Dato’ Onn Jaafar
§ Tokoh wanita seperti Cikgu Zaharah Abdullah

Bantahan Persatuan Melayu

§ Contohnya Persatuan Melayu Selangor dan Kedah
§ Menghimpun dan penggerak rapat umum

Bantahan di Negeri Kelantan, Kedah dan Johor

§ Kelantan > 10 ribu berhimpun di Kota Bharu
§ Kedah > Perarakan di Alor Setar
§ Johor > 20 ribu berhimpun di bandar Batu Pahat

Mengadakan Kongres Melayu

§ Diadakan di Bangunan Kelab Sultan Sulaiman, KL
§ Kongres bersetuju menubuhkan UMNO menentang MU

UMNO menganjurkan bantahan secara besar-besaran

§ Tunjuk perasaan semasa tinjauan L.D Gammans dan
David Ress William

§ Menyokong penubuhan Persekutuan Tanah Melayu



Pentadbiran Tentera di Sarawak Buku iPro m.s 65 & 66

Faktor Penyerahan Sarawak kepada British Buku iPro m.s 66

Masalah Pewarisan Takhta
• Vyner Brooke tidak mempunyai anak lelaki untuk menggantikannya
• Beliau semakin tua dan uzur
• Tidak mahu melantik anak saudaranya Anthony Brooke

Desakan kerajaan British
• Pejabat Tanah Jajahan mendesak supaya diberikan kuasa yang luas kepada

British untuk meluaskan penguasaanya di Sarawak
• Menjadikan Sarawak tanah jajahan untuk menguasai kekayaan ekonomi
• Menjaga kepentingan pelaburan British di Sarawak

Masalah Kewangan
• Menghadapi masalah kewangan untuk memulihkan Sarawak akibat PD2
• Ekonomi Sarawak terjejas akibat kemusnahan lombong minyak dan ladang getah
• Kemudahan pendidikan, kesihatan dan jalan raya perlu dibaiki

Proses Penyerahan Sarawak kepad British Buku iPro m.s 66 & 67

Nomborkan urutan yang betul berkaitan proses penyerahan Sarawak kepada British.

Vyner Brooke diarahkan Perjanjian antara Vyner Majlis Negeri
Brooke dengan Geogre
mendapatkan kelulusan Henry untuk menyerahkan mengeluarkan Undang-
Sarawak kepada British.
Majlis Negeri dan undang Penyerahan.
1
persetujuan rakyat (Cession Bill) Keputusannya

Sarawak. 19 undi menyokong dan

4 16 undi menentang. 6

Gerard T. MacBryan Kerajaan British Gerard T. MacBryan

dihantar untuk menghantar dua ahli menyerahkan dokumen

mendapatkan persetujuan Parlimen iaitu Gammans yang telah ditandatangani

daripada ketua tempatan. dan Rees Williams untuk oleh ketua tempatan tanpa

membuat tinjauan. pengetahuan rakyat

2 5 Sarawak. 3

Faktor Penentangan Penyerahan Sarawak Buku iPro m.s 67 & 68

Tindakan Vyner Brooke Bertentangan dengan Perlembagaan 1941
• Prisnip kelapan > pemerintahan sendiri akan diberikan kepada rakyat Sarawak
• Penduduk Sarawak akan dibimbing untuk mentadbir Sarawak
• Tindakan Vyner Brooke menafikan hak rakyat Sarawak untuk memerintah sendiri

Vyner Brooke Mengetepikan Surat Wasiat Charles Brooke
• Vyner Brooke membuat keputusan tanpa berbincang dengan Charles Brooke

(Raja Muda) dan Bertram Brooke (Tuan Muda)
• Golongan anti penyerahan mahu pemerintahan Brooke diteruskan supaya

mudah menuntut kemerdekaan

Gerard T. MacBryan Menggunakan Muslihat
• Gerard T. MacBryan menggunakan pelbagai muslihat seperti tekanan, desakan,

pujukan dan sogokan untuk mendapatkan persetujuan ketua tempatan

Bentuk Penentangan Penduduk Tempatan Buku iPro m.s 68 & 69

1 Mengadakan 2 Mengadakan 3 Meletakkan 4 Bantahan
Persidangan Demonstrasi Jawatan Wanita
Semasa Kaum wanita
Persidangan kedatangan British mengadakan
bertujuan mengeluarkan
mengadakan Charles Arden Pekeliling No.19 kempen kesedaran
demonstrasi Clarke, gabenor melarang pegawai dan bergabung
menentang pertama Sarawak awam menyertai tenaga untuk
penyerahan di Astana gerakan Anti memperjuangkan
Sarawak penyerahan kemerdekaan
Sarawak
5 67

Menggunakan Menulis Kumpulan
Akhbar Surat Bantahan Rukun 13

Utusan Sarawak Pergerakan Kumpulan sulit
digunakan untuk Pemuda Melayu untuk

menyebarkan menghantar menghapuskan
tentangan referendum pegawai tinggi
terhadap memansuhkan British di Sibu
penyerahan penyerahan
Sarawak Sarawak
Sarawak

Rosli Dhoby Apakah? Pembunuhan ini
menikam membolehkan British

Duncan Stewart menindas gerakan
antipenyerahan

Peristiwa
Sungkit
Berdarah

Menutup pejabat Jelaskan iktibar yang Anggota
PPM, PKMS, BPS boleh diambil daripada Rukun 13
dikenakan
dan ASAS peristiwa ini. hukum gantung
dan penjara



Pentadbiran Tentera di Sabah

Faktor Penyerahan Sabah kepada British Buku iPro m.s 71

Memenuhi Kepentingan British
• British akan memberikan kemerdekaan Sri Lanka, India dan Burma
• Justeru Sabah merupakan negeri berpotensi menggantikan jajahan tersebut
• Ini penting untuk membekalkan sumber bahan mentah dan kawasan pasaran

Meneruskan Dasar British dalam Hubungan Luar
• Semasa pemerintahan SBUB, British merupakan negeri naungan British
• Ini bermaksud, British masih menguasai perhubungan luar dan pertahanan Sabah
• Keadaan ini mendorong SBUB untuk menyerahkan Sabah kepada British

Masalah kewangan SBUB
• Sebelum meninggalkan Sabah, tentera Jepun telah memusnahkan Jesselton,

Kudat dan Sandakan
• Kerosakan ini memerlukan kos perbelanjaan yang besar.
• Disebabkan kekurangan dana, SBUB menyerahkan Sabah kepada British

Buku iPro m.s 72 & 73

RUMUSAN