ก “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต”
ก “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” คำนำ ยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ได้เสนอว่าการส่งเสริมการศึกษาเพื่อสร้างเยาวชนให้เป็นสุจริตชนทุกภาค ส่วนต้องร่วมกันสนับสนุนส่งเสริมให้เป็นนโยบายการศึกษาทั้งในระบบและนอกระบบ ปรับทิศทางจากการมุ่ง สร้างคนเก่งให้เป็นการสร้างคนดีมีคุณธรรมจริยธรรม ดำรงชีวิตสอดคล้องตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง เพื่อสังคมที่มีเสถียรภาพ สามารถพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศให้ก้าวหน้าอย่างมั่นคง รวมทั้งการแก้ปัญหาเรื่องการทุจริตคอร์รัปชันของประเทศชาติอย่างยั่งยืน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ในฐานะที่รับผิดชอบงานการจัดการศึกษาให้แก่เยาวชนส่วนใหญ่ของประเทศให้เป็นพลเมือง ที่มีคุณภาพในอนาคต ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเตรียมการด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ในสถานศึกษา จึงได้อนุมัติให้สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษาดำเนินโครงการเสริมสร้างคุณธรร ม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เพื่อวางรากฐานการปลูกจิตสำนึกความซื่อสัตย์สุจริต อันเป็นกลไกสำคัญในการป้องกันและปราบปราม การทุจริตของประเทศชาติให้แก่นักเรียน ครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษาทุกคนทั้งในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ปัจจุบัน การดำเนินงานโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ย่างเข้าสู่ปีที่ ๑๐ ผลการจัดกิจกรรมภายใต้โครงการ ทุกกิจกรรมประสบผลสำเร็จ บรรลุเป้าหมายเป็นที่น่าพอใจ อย่างไรก็ดี เพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง ในการดำเนินงานได้รับความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนยิ่งขึ้น สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จึงมอบหมายให้สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษาปรับปรุงเอกสารแนวทางการดำเนินกิจกรรมใหม่ ให้เหมาะสม ทันต่อเหตุการณ์ปัจจุบัน โดยเอกสารชุดนี้จะประกอบด้วย แนวทางการดำเนินกิจกรรม จำนวน ๑๑ เล่ม ดังที่ระบุไว้ในคำชี้แจง สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ขอขอบคุณคณะทำงานและผู้มี ส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ได้ร่วมแรงร่วมใจในการจัดทำเอกสารชุดนี้จนเสร็จสมบูรณ์ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสาร ทั้ง ๑๑ เล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ตลอดทั้งผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ในการดำเนินกิจกรรมภายใต้โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ได้เป็นอย่างดี สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ข “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” สารบัญ หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจง ค ๑. กรอบแนวคิด ๑ ๒. วัตถุประสงค์ ๑ ๓. มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๑ ๓.๑ มาตรฐานที่ ๑ การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ 3 ๓.๒ มาตรฐานที่ ๒ การบริหารและการจัดการศึกษา 4 ๓.๓ มาตรฐานที่ ๓ สัมฤทธิผลการบริหารและการจัดการศึกษา 6 ๓.๔ มาตรฐานที่ ๔ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 8 ๔. แนวทางการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 9 ๔.๑ แผนภูมิแสดงแนวทางการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 10 ๔.๒ การแต่งตั้งคณะกรรมการ ๑1 ๔.๓ การประกาศปฏิญญาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๑1 ๔.๔ การบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ๑1 ๔.๕ การดำเนินการตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๑2 ๔.๖ การพัฒนาบุคลากร ๑2 ๔.๗ แนวทางการดำเนินการกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๑3 ๔.๘ การนิเทศ กำกับ ดูแล และติดตามการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๑4 ๔.๙ การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๑5 ๔.๑๐ การรายงานผลการดำเนินโครงการ ๑5 ๔.๑๑ งบประมาณ ๑5 บรรณานุกรม ๑6 ภาคผนวก ๑7 ความเป็นมาของโครงการ ๑8 แนวทางการดำเนินการเพื่อให้เกิดภาพลักษณ์สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒1 ตัวอย่างคำกล่าวปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒2 แนวทางการดำเนินกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒3 บันทึกข้อตกลงความร่วมมือการพัฒนาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๔6 ตัวอย่างจัดกิจกรรมหน้าเสาธง 50 ตัวอย่างปฏิทินการจัดกิจกรรมและกำหนดผู้รับผิดชอบ 52 เพลง โรงเรียนสุจริต ๕3 คณะทำงาน ๕4
ค “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” คำชี้แจง โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) หรือเรียกย่อ ๆ ว่า "โครงการโรงเรียนสุจริต" เป็นโครงการที่เกิดจาก การบูรณาการความร่วมมือระหว่างสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.) กับนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เพื่อตอบสนองต่อแผนปฏิบัติการ ต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ ระยะที่ ๖ (พ.ศ.๒๕๖๖ - ๒๕๗๐) โดยใช้แผนฯ เป็นเครื่องมือสำหรับ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง นำไปกำหนดแนวทางการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ ให้สอดคล้อง กับการพัฒนาตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (๒๑) การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) เพื่อขับเคลื่อนจากนโยบายสู่การปฏิบัติให้บรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) นี้ เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๖ มีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการ ในปีแรก ๒๒๕ โรงเรียน ซึ่งถูกกำหนดให้เป็น "โรงเรียนสุจริตต้นแบบ" และได้มีการขยายเครือข่ายโรงเรียน ที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้นทุกปี จากร้อยละ ๑๐ ร้อยละ ๒๐ ร้อยละ ๓๐ และร้อยละ ๔๐ ตามลำดับ จนกล่าว ได้ว่ามีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการโรงเรียนสุจริตครบทุกแห่งในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ จุดเน้นสำคัญของโครงการ โรงเรียนสุจริตคือ เพื่อพัฒนานักเรียน ครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษา ของสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐานให้เกิดคุณลักษณะ ๕ ประการ ได้แก่ ๑) ทักษะกระบวนการคิด ๒) มีวินัย ๓) ชื่อสัตย์สุจริต ๔) อยู่อย่างพอเพียง และ ๕) จิตสาธารณะ (ซึ่งต่อไปจะเรียกว่า คุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียน สุจริต) โดยดำเนินการตามแนวทางของปฏิญญาโรงเรียนสุจริต ทั้ง ๓ ด้าน คือ ด้านการป้องกัน ด้านการปลูกฝัง และด้านการสร้างเครือข่าย ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ที่โครงการกำหนดไว้ ปัจจุบัน การดำเนินโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ก้าวเข้าสู่ปีที่ ๑๐ การดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้ โครงการฯ บรรลุเป้าหมายเป็นที่น่าพอใจ เห็นผลเชิงประจักษ์จากการจัดงานประชุมสัมมนา (Symposium) ในแต่ละปี ดังนั้น เพื่อให้การดำเนินกิจกรรมตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป มีความชัดเจนและเป็นรูปธรรมยิ่งขึ้น สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยสำนักพัฒนานวัตกรรม การจัดการศึกษา จึงเห็นสมควรปรับปรุงแนวทางการดำเนินกิจกรรมตามโครงการฯ โดยรวบรวมไว้เป็นชุด รวม ๑๑ เล่ม เพื่อให้โรงเรียนและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานได้อย่างมั่นใจ โรงเรียนและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีขวัญกำลังใจในการพัฒนาตนเองจนประสบผลสำเร็จตามมาตรฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเขตสุจริต เอกสารชุดนี้ มี ๑๑ เล่ม ประกอบด้วย ๑) แนวทางการประเมินโรงเรียนตามมาตรฐานโรงเรียนสุจริต ๒) แนวทางการประเมินโรงเรียนสุจริตพระราชทาน ๓) แนวทางการใช้และประเมินผลหลักสูตรต้านทุจริตศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รายวิชา เพิ่มเติม “การป้องกันการทุจริต”
ง “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๔) แนวทางการจัดทำหนังสือเล่มเล็กจากผลการใช้หลักสูตรต้านทุจริตศึกษา ระดับการศึกษา ขั้นพื้นฐาน รายวิชาเพิ่มเติม “การป้องกันการทุจริต” ๕) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “ป.ป.ช. สพฐ. น้อย และ ป.ป.ช. สพฐ. ชุมชน” ๖) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “บริษัทสร้างการดี” ๗) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “ค่ายเครือข่ายผู้นำเยาวชนไทย หัวใจ STRONG” ๘) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “สร้างสำนึกพลเมือง” ๙) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “สื่อสร้างสรรค์ ภาพยนตร์สั้นต่อต้านการทุจริต” ๑๐) แนวทางการดำเนินกิจกรรม “ถอดบทเรียน Best Practice” ๑๑) แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต เอกสารฉบับนี้เป็น เล่มที่ ๑๑ แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาสุจริต สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา หวังเป็นอย่างยิ่งว่า สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จะได้รับประโยชน์ และสามารถดำเนินงานตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล ในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ด้วยความมั่นใจ และบรรลุเป้าหมาย คือ ความเป็นคนดี เป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของชาติอย่างยั่งยืนต่อไป
1 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๑. กรอบแนวคิด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้กำหนดจุดหมายปลายทางที่มุ่งสู่การเป็น “องค์กรแห่งการเรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง หลีกเลี่ยงอบายมุข ทุกหน่วยงานรับผิดชอบ ตอบสนองการป้องกัน การทุจริต” โดยมีขอบเขตของภารกิจและจุดมุ่งเน้นตามประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่อง โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ที่ต้องดำเนินการ คือ พัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ การป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบ พัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลง รวมทั้ง ปลูกจิตสำนึกให้บุคลากรในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีทักษะกระบวนการคิด มีวินัย ซื่อสัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียงและจิตสาธารณะ พัฒนาบุคลากรให้มีคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ส่งเสริม และสนับสนุนด้านการป้องกันและต่อต้านการทุจริตอย่างเป็นระบบ มีเครือข่ายที่เข้มแข็ง ก้าวหน้าอย่างมีพลวัตร ยึดมั่นในคุณธรรมจริยธรรม และป้องกันการทุจริต แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาสุจริตตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและ ธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เล่มนี้จะช่วยให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเข้าใจ มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต แนวทางการดำเนินการจัดกิจกรรม การติดตามการดำเนินงาน การประเมินและรายงานโครงการ ซึ่งรายละเอียดต่าง ๆ จะช่วยสนับสนุนให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ดำเนินการได้ชัดเจนขึ้น ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุตามนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาที่ต้องการ ให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดี คือ “สพฐ.ใสสะอาด ปราศจากคอร์รัปชัน” ๒. วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีแนวทางในการดำเนินงานจัดกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและ ธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) และดำเนินงานได้ด้วยความมั่นใจ ๒. เพื่อให้บุคลากรทุกคนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีเจตคติที่ดีต่อการดำเนินงานจัดกิจกรรม ส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ๓. มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต เป็นมาตรฐานที่จัดทำขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐ ที่ใช้ในการติดตาม ประเมินผลการบริหารจัดการศึกษา การพัฒนาและยกระดับคุณภาพของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นหน่วยงาน ทางการศึกษาอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีอำนาจหน้าที่ ในการบริหารและการจัดการศึกษา ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติม และพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
2 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้จัดทำมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ในปีพ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐานสำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใช้เป็นฐานในการจัดการศึกษา และใช้เป็นหลักเทียบเคียงสำหรับการประสาน ส่งเสริม สนับสนุน กำกับ ดูแล ติดตาม ประเมินผล และประกัน คุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา รวมทั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใช้มาตรฐานนี้ในการประเมินตนเอง ด้วย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานยังใช้มาตรฐานนี้เป็นเครื่องมือในการติดตามและพัฒนา ผลการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเช่นกัน ต่อมาได้มีการทบทวน ปรับปรุง และพัฒนา มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใน ปีพ.ศ.๒๕๕๗ และ พ.ศ. ๒๕๖๐ ตามลำดับ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงในการปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการและบทบาทภารกิจ ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาในปัจจุบัน และเพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีแนวทางประเมินตนเอง ในการพัฒนาการบริหารและการจัดการศึกษาให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐ มีจำนวน ๓ มาตรฐาน ๑๔ ตัวบ่งชี้แยกเป็นรายมาตรฐาน ดังนี้ มาตรฐานที่ ๑ การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ (ประกอบด้วย ๓ ตัวบ่งชี้) มาตรฐานที่ ๒ การบริหารและการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ (ประกอบด้วย ๕ ตัวบ่งชี้) มาตรฐานที่ ๓ สัมฤทธิผลการบริหารและการจัดการศึกษา (ประกอบด้วย ๖ ตัวบ่งชี้ ) และเพื่อให้แนวทางการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต มีความครบถ้วน โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) จึงได้เพิ่มเติมมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต อีก ๑ มาตรฐาน คือ มาตรฐานที่ ๔ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต (ประกอบด้วย ๕ ตัวบ่งชี้) ซึ่งทั้ง ๔ มาตรฐาน มีสาระสำคัญที่กำหนดไว้ให้เป็นมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ประกอบด้วย คำอธิบายความหมายของมาตรฐาน คำอธิบายความหมายของตัวบ่งชี้ ประเด็นการพิจารณาเกณฑ์การประเมิน และวิธีการรวบรวมข้อมูล เป็นรายมาตรฐาน และรายตัวบ่งชี้ มีรายละเอียดดังนี้
3 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” มาตรฐานที่ ๑ การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ คำอธิบายมาตรฐาน การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ หมายถึง การดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต โดยมุ่งเน้นหลักการสร้าง และพัฒนากระบวนการบริหารจัดการที่ดียึดหลักธรรมาภิบาลอย่างเป็นรูปธรรมด้วยการพัฒนาให้เป็นองค์การ แห่งการเรียนรู้การกระจายอำนาจ และการเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมในการบริหาร และจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานไปสู่เป้าหมาย มี๓ ตัวบ่งชี้ดังนี้ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ การบริหารจัดการที่ดี ตัวบ่งชี้ที่ ๒ การพัฒนาสู่องค์การแห่งการเรียนรู้ ตัวบ่งชี้ที่ ๓ การกระจายอำนาจและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารและการจัดการศึกษา ตัวบ่งชี้ที่ ๑ การบริหารจัดการที่ดี คำอธิบายตัวบ่งชี้: การบริหารจัดการที่ดี หมายถึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการนำองค์การที่ดีตาม คุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต โดยมีการจัดกระบวนการ ขั้นตอนการบริหารและ การจัดการศึกษาที่เป็นระบบ เพื่อให้บรรลุภารกิจและเป้าหมายที่กำหนดโดยยึดหลักธรรมาภิบาลอย่างมี ประสิทธิภาพ โดยนำข้อมูลสารสนเทศมาใช้ในการบริหารและพัฒนางานตามบริบทของเขตพื้นที่การศึกษา ใช้แผนเป็นเครื่องมือในการบริหารและการจัดการศึกษา มีการสร้างหรือประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี ในการบริหารและการจัดการศึกษา มีการสื่อสาร การประชาสัมพันธ์ภายในและภายนอกสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาหลากหลายช่องทางและมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการนำผลการดำเนินงานมาใช้ปรับปรุงและพัฒนา การบริหารและการจัดการศึกษา ตัวบ่งชี้ที่ ๒ การพัฒนาสู่องค์การแห่งการเรียนรู้ คำอธิบายตัวบ่งชี้ : การพัฒนาสู่องค์การแห่งการเรียนรู้ หมายถึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีกระบวนการ พัฒนาคน พัฒนางาน ตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต เป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ สมัยใหม่ (Modern Learning Organization) ที่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงเพื่อพัฒนาองค์การ มีการส่งเสริม ให้เกิดการจัดการความรู้ เพื่อทำให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้มีความสามารถในการคิด เชิงระบบ สามารถรับรู้และปรับเปลี่ยนกรอบความคิด มีการบริหารองค์การที่มุ่งสร้างบรรยากาศในการสร้าง จิตสำนึกให้บุคลากรเกิดการพัฒนาตนเอง พัฒนางาน และพัฒนาองค์การมีการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีมสู่เป้าหมาย ความสำเร็จที่ต้องการ โดยใช้กระบวนการวิจัย ตัวบ่งชี้ที่ ๓ การกระจายอำนาจและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารและจัดการศึกษา คำอธิบายตัวบ่งชี้: การกระจายอำนาจและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารและการจัดการศึกษา หมายถึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีบทบาทหน้าที่ในการบริหารและการจัดการศึกษาตามภารกิจที่กำหนด ในกฎหมาย โดยการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจ รวมทั้งส่งเสริมการบริหารและการจัด การศึกษาอย่างมีส่วนร่วมในทุกระดับ ตามกรอบภารกิจการกระจายอำนาจทั้ง ๔ ด้าน ได้แก่ ด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคคล และด้านการบริหารทั่วไป ตามคุณลักษณะ ๕ ประการ ของโครงการโรงเรียนสุจริต และมีการส่งเสริมสนับสนุนการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีการส่งเสริมประสานเชื่อมโยงตามบทบาทขององค์คณะบุคคลที่เกี่ยวข้องตามที่กฎหมายกำหนด
4 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” มาตรฐานที่ ๒ การบริหารและการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ คำอธิบายมาตรฐาน การบริหารและการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ หมายถึง กระบวนการบริหารและการจัดการศึกษา ขั้นพื้นฐาน ในความรับผิดชอบของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา รวมถึงการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติ ให้เกิดประสิทธิภาพ ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในเขตพื้นที่การศึกษาตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต มี ๕ ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ การบริหารงานด้านวิชาการ ตัวบ่งชี้ที่ ๒ การบริหารงานด้านงบประมาณ ตัวบ่งชี้ที่ ๓ การบริหารงานด้านการบริหารงานบุคคล ตัวบ่งชี้ที่ ๔ การบริหารงานด้านการบริหารทั่วไป ตัวบ่งชี้ที่ ๕ การติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ การบริหารงานด้านวิชาการ คำอธิบายตัวบ่งชี้ : การบริหารงานด้านวิชาการ หมายถึง กระบวนการจัดการศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนา คุณภาพผู้เรียน โดยมีการพัฒนากรอบหลักสูตรระดับท้องถิ่น ส่งเสริมการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ให้สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรอบหลักสูตร ระดับท้องถิ่นและความต้องการของสถานศึกษา จัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ มีการผลิต พัฒนาสื่อ เครื่องมือ อุปกรณ์ในการเรียนรู้ของผู้เรียนให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง การวัดผล ประเมินผล และนำผลไปใช้ในการปรับปรุงพัฒนาคุณภาพ การกำกับดูแล ติดตาม และตรวจสอบคุณภาพตามระบบ การประกันคุณภาพการศึกษา จัดทำวิจัย ส่งเสริมการวิจัย และนำผลการวิจัยไปใช้พัฒนางานวิชาการ พัฒนาการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน รวมทั้งประสาน ส่งเสริมให้ ชุมชน ท้องถิ่น และสังคม มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา เป็นเครือข่ายและแหล่งเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพ รวมถึงการขับเคลื่อนนโยบายลงสู่การปฏิบัติอย่างครบถ้วนและต่อเนื่อง ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๒ การบริหารงานด้านงบประมาณ คำอธิบายตัวบ่งชี้: การบริหารงานด้านงบประมาณ หมายถึง กระบวนการวางแผนการใช้งบประมาณการ บริหารการเงิน บัญชี และพัสดุ การควบคุมการใช้งบประมาณ สรุปรายงานผลการบริหารงบประมาณ และการตรวจสอบภายในอย่างเป็นระบบ มีการกำกับ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศงาน ด้านงบประมาณรวมถึงการขับเคลื่อนนโยบายลงสู่การปฏิบัติ โดยยึดหลักความถูกต้องตามระเบียบกฎหมาย ที่กำหนด มีความโปร่งใสตรวจสอบได้ ให้เกิดประสิทธิผลและมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๓ การบริหารงานด้านการบริหารงานบุคคล คำอธิบายตัวบ่งชี้: การบริหารงานด้านการบริหารงานบุคคล หมายถึง กระบวนการการวางแผนอัตรากำลังครู และบุคลากรทางการศึกษา สอดคล้องกับนโยบาย ปัญหา และความต้องการ การสรรหาและการบรรจุแต่งตั้ง อย่างถูกต้อง เป็นธรรม โปร่งใส และตรวจสอบได้ การพัฒนา ส่งเสริม ยกย่อง เชิดชูเกียรติครูและบุคลากร ทางการศึกษาสู่ความเป็นมืออาชีพ สอดคล้องกับปัญหาความต้องการจำเป็นและส่งเสริมความก้าวหน้า
5 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ในวิชาชีพของครูและบุคลากรทางการศึกษา การเสริมสร้างวินัย คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ มีการกำกับ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศงานด้านการบริหารงานบุคคล รวมถึงการขับเคลื่อน นโยบายลงสู่การปฏิบัติอย่างเป็นระบบสอดคล้องกับความต้องการ เพื่อให้บุคลากรสามารถปฏิบัติงาน ในความรับผิดชอบได้อย่างมีประสิทธิภาพเต็มความสามารถ มีคุณภาพบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมาย ของการจัดการศึกษา ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๔ การบริหารงานด้านการบริหารทั่วไป คำอธิบายตัวบ่งชี้: การบริหารงานด้านการบริหารทั่วไป หมายถึง กระบวนการที่ช่วยประสาน ส่งเสริม สนับสนุนการบริหารงานอื่นๆ โดยมีการพัฒนาระบบและเครือข่ายข้อมูลสารสนเทศ การจัดทำสำมะโนนักเรียน และการรับนักเรียน การดูแลอาคารสถานที่ ระบบสาธารณูปโภคและสภาพแวดล้อม การพัฒนามาตรฐาน การปฏิบัติงานการจัดวางระบบการควบคุมภายในหน่วยงาน การจัดสวัสดิการ สวัสดิภาพครูและบุคลากร ทางการศึกษา การระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการ โรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๕ การติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ คำอธิบายตัวบ่งชี้: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการจัดการศึกษา ภารกิจหลัก ๔ ด้าน คือ ด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคคล ด้านการบริหารทั่วไป และการนำนโยบายสู่การปฏิบัติ การส่งเสริมให้คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศ การจัดการศึกษาเป็นกลไกในการดำเนินการให้บรรลุเป้าหมายตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการ โรงเรียนสุจริต เพื่อนำผลการพัฒนามาใช้อย่างต่อเนื่อง
6 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” มาตรฐานที่ ๓ สัมฤทธิผลการบริหารและการจัดการศึกษา คำอธิบายมาตรฐาน สัมฤทธิผลการบริหารและการจัดการศึกษา หมายถึง ผลของการบริหารและการจัดการศึกษา ตามบทบาทและภารกิจที่บรรลุตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการ โรงเรียนสุจริต และการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่เกิดขึ้นกับสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา สถานศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา และผู้เรียน ประกอบด้วย ๖ ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลงานที่แสดงความสำเร็จและเป็นแบบอย่างได้ ตัวบ่งชี้ที่ ๒ สถานศึกษามีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาปฐมวัยและการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อการประกันคุณภาพการศึกษา ตัวบ่งชี้ที่ ๓ ผู้เรียนระดับปฐมวัยและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานมีคุณภาพตามหลักสูตร ตัวบ่งชี้ที่ ๔ ประชากรวัยเรียนได้รับสิทธิและโอกาสทางการศึกษาขั้นพื้นฐานเท่าเทียมกัน ศึกษาต่อ ในระดับที่สูงขึ้น หรือมีความรู้ทักษะพื้นฐานในการประกอบอาชีพ ตัวบ่งชี้ที่ ๕ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พนักงานราชการ ลูกจ้างในสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาและสถานศึกษา มีผลงานเชิงประจักษ์ตามเกณฑ์ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ ตัวบ่งชี้ที่ ๖ ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความพึงพอใจในการบริหารและการจัดการศึกษา รวมทั้งการให้บริการ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลงานที่แสดงความสำเร็จและเป็นแบบอย่างได้ คำอธิบายตัวบ่งชี้: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลงานที่แสดงความสำเร็จและเป็นแบบอย่างได้หมายถึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลการดำเนินงานบรรลุตามเป้าหมายเป็นแบบอย่างด้านทักษะกระบวนการคิด มีวินัย ซื่อสัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียง และจิตสาธารณะ ตามบทบาทและความรับผิดชอบของกลุ่ม/หน่วย ในสำนักงาน และประสบความสำเร็จ เกิดประโยชน์ต่อการส่งเสริม สนับสนุนสถาน ศึกษา รวมทั้ง เพิ่มประสิทธิภาพของการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบและเป็นแบบอย่างได้ทั้งนี้ให้สอดคล้อง ตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๒ สถานศึกษามีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาปฐมวัยและการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกัน คุณภาพการศึกษา คำอธิบายตัวบ่งชี้: สถานศึกษามีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาปฐมวัย และการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อการประกันคุณภาพการศึกษา หมายถึง สถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีระบบการประกัน คุณภาพการศึกษาที่มีคุณภาพตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา มีการพัฒนา ส่งเสริม สนับสนุน กำกับ ดูแล และติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษาโดยหน่วยงานต้นสังกัด และมีผลการประเมินคุณภาพภายนอกจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) ในรอบปัจจุบันตามเกณฑ์ที่กำหนด ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการ ของโครงการโรงเรียนสุจริต
7 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวบ่งชี้ที่ ๓ ผู้เรียนระดับปฐมวัยและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานมีคุณภาพตามหลักสูตร คำอธิบายตัวบ่งชี้: ผู้เรียนระดับปฐมวัยและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานมีคุณภาพตามหลักสูตร หมายถึง เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการตามมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช ๒๕๖๐ และมีความรู้ ความสามารถตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยกำหนดให้พิจารณาจากพัฒนาการของผู้เรียนระดับปฐมวัย ผลการทดสอบความสามารถพื้นฐานของผู้เรียน ระดับชาติ (National Test : NT) ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ ขั้นพื้นฐาน (Ordinary National Educational Test : O-NET) ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มัธยมศึกษาปีที่ ๓ และมัธยมศึกษาปีที่ ๖ ผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ผลการประเมินความสามารถ ในการอ่าน การคิดวิเคราะห์และการเขียน ผลการประเมินสมรรถนะสำคัญและสุขภาพกาย สุขภาพจิต ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๔ ประชากรวัยเรียนได้รับสิทธิและโอกาสทางการศึกษาขั้นพื้นฐานเท่าเทียมกันศึกษาต่อ ในระดับที่สูงขึ้น หรือมีความรู้ทักษะพื้นฐานในการประกอบอาชีพ คำอธิบายตัวบ่งชี้: ประชากรวัยเรียนได้รับสิทธิและโอกาสทางการศึกษาขั้นพื้นฐานเท่าเทียมกันศึกษาต่อ ในระดับที่สูงขึ้น หรือมีความรู้ทักษะพื้นฐานในการประกอบอาชีพ หมายถึง ประชากรวัยเรียนในเขตพื้นที่ บริการของสถานศึกษาได้รับสิทธิและโอกาสอย่างเสมอภาคเท่าเทียมกันในการเข้ารับบริการทางการศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีโอกาสได้รับการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น หรือมีความรู้ทักษะพื้นฐาน ในการประกอบอาชีพตามเกณฑ์ที่กำหนด ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการ โรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๕ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พนักงานราชการ ลูกจ้างในสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาและสถานศึกษา มีผลงานเชิงประจักษ์ตามเกณฑ์ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ คำอธิบายตัวบ่งชี้: ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พนักงานราชการ ลูกจ้างในสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา มีผลงานเชิงประจักษ์ตามเกณฑ์ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ หมายถึง ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พนักงานราชการ ลูกจ้างในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษา มีผลงานเชิงประจักษ์ตามเกณฑ์ และได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ จากผลงานดีเด่นที่เกิดจาก การปฏิบัติงานตามหน้าที่และความรับผิดชอบ ซึ่งแสดงถึงความเป็นผู้มีความสามารถพิเศษ มีความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ และผลงานมีคุณภาพตามหลักเกณฑ์และวิธีการเลื่อนวิทยฐานะ หรือสมรรถนะประจำสายงาน เป็นแบบอย่างที่ดีให้ผู้อื่นสามารถนำไปปฏิบัติหรือประยุกต์ใช้ได้ เป็นที่ยอมรับของผู้บังคับบัญชา ผู้ร่วมงาน ชุมชน สังคม และแวดวงวิชาชีพ ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๖ ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความพึงพอใจในการบริหารและการจัดการศึกษารวมทั้ง การให้บริการ คำอธิบายตัวบ่งชี้: ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความพึงพอใจในการบริหารและการจัดการศึกษา รวมทั้งการให้บริการ หมายถึง ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา องค์คณะบุคคล ผู้ปกครอง และผู้เกี่ยวข้อง ตลอดจนประชาชนทั่วไป ที่มีต่อการบริหารและการจัดการศึกษา รวมทั้งการให้บริการ ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ทั้งนี้ให้สอดคล้องตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต
8 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” มาตรฐานที่ ๔ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต คำอธิบายมาตรฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต หมายถึง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่มีการส่งเสริมและพัฒนา ให้บุคลากรมีคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ประกอบด้วย ทักษะกระบวนการคิด มีวินัย ซื่อสัตย์ สุจริต อยู่อย่างพอเพียง และจิตสาธารณะ อันจะก่อให้เกิดคุณธรรม จริยธรรม และหลักธรรมาภิบาล ของบุคลากรในองค์การ มี ๕ ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ ทักษะกระบวนการคิด ตัวบ่งชี้ที่ ๒ มีวินัย ตัวบ่งชี้ที่ ๓ ซื่อสัตย์สุจริต ตัวบ่งชี้ที่ ๔ อยู่อย่างพอเพียง ตัวบ่งชี้ที่ ๕ จิตสาธารณะ ตัวบ่งชี้ที่ ๑ : ทักษะกระบวนการคิด คำอธิบายตัวบ่งชี้ : ทักษะกระบวนการคิด หมายถึง กระบวนการคิดของบุคลากรที่เริ่มจากการตีความ พิจารณาไตร่ตรอง สัมผัสที่ได้รับทางตา หู จมูก ลิ้น กายและใจ เกิดความเข้าใจในสัมผัสนั้น สรุปออกมา เป็นความรู้เฉพาะครั้ง แล้วนำความรู้หลายครั้งมาวิเคราะห์สังเคราะห์เปรียบเทียบ สรุปออกมาเป็นความรู้ ที่เป็นส่วนรวม อีกทั้งนำความรู้ที่ได้เก็บไว้ในความทรงจำ นำมาคิดอนุมานใช้ในการสรุปหาความรู้ใหม่เพิ่มเติม ตัวบ่งชี้ที่ ๒ : มีวินัย คำอธิบายตัวบ่งชี้ : มีวินัย หมายถึง บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐาน เสริมสร้างและพัฒนาบุคลากรให้ปฏิบัติงานบนพื้นฐานของความมีวินัย ตามระเบียบแบบแผนและข้อบังคับ ข้อปฏิบัติ เป็นแบบอย่างที่ดีต่อบุคคลและสังคมทั่วไป บุคลากรในสำนักงานเป็นผู้รักษาวินัยที่บัญญัติ เป็นข้อปฏิบัติโดยเคร่งครัดอยู่เสมอ โดยถือประโยชน์สูงสุดขององค์กร และไม่ให้เกิดความเสียหาย แก่ทางราชการ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ควรมีการปฏิบัติตามประเด็นพิจารณา ด้านการมีวินัยให้ครบทั้ง ๕ ประเด็น ซึ่งทุกประเด็นมาจากพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติม หมวด ๖ ตัวบ่งชี้ที่ ๓ : ซื่อสัตย์สุจริต คำอธิบายตัวบ่งชี้ : ซื่อสัตย์สุจริต หมายถึง บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีคุณลักษณะที่แสดงออก ถึงการยึดมั่นในความถูกต้อง ประพฤติตรงตามความเป็นจริงต่อตนเองและผู้อื่นทั้งทางกาย วาจา ใจ ปฏิบัติ ราชการด้วยความมีคุณธรรมและความโปร่งใสตลอดเวลา ตัวบ่งชี้ที่ ๔ : อยู่อย่างพอเพียง คำอธิบายตัวบ่งชี้ : อยู่อย่างพอเพียง หมายถึง บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษายึดถือหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นสิ่งชี้นำแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนและปฏิบัติงานให้ก้าวทันต่อโลก ยุคโลกาภิวัตน์การนำความพอเพียงมาใช้ในการปฏิบัติงาน หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจาก
9 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” การเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ทั้งนี้ จะต้องอาศัยความรู้ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่ง ในการนำวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการทุกขั้นตอน ขณะเดียวกันบุคลากรในสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาจะต้องได้รับการเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจให้มีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ปฏิบัติราชการด้วยความอดทน มีความเพียร มีสติปัญญาและความรอบคอบ ตัวบ่งชี้ที่ ๕ : จิตสาธารณะ คำอธิบายตัวบ่งชี้ : จิตสาธารณะ หมายถึง บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีจิตสาธารณะ หรือมีจิตสำนึกสาธารณะ (Public Consciousness) แสดงออกด้วยการมีความตระหนักรู้และคำนึงถึงส่วนรวม หรือผลประโยชน์ร่วมกัน หรือคำนึงถึงผู้อื่นที่ร่วมสัมพันธ์เป็นกลุ่มเดียวกัน มีน้ำใจไมตรีมีการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีการช่วยเหลือเกื้อกูลกันโดยไม่หวังผลตอบแทน เห็นความจำเป็นในการดำรงชีวิตในสังคมที่มีการช่วยเหลือกัน ถึงแม้ว่าเรื่องราว หรือเหตุการณ์นั้นจะไม่เกี่ยวข้องกับตน หรือไม่เป็นผู้ได้รับความเดือดร้อนจากเหตุการณ์ หรือเรื่องราวนั้น แต่ก็เต็มใจที่จะแบ่งปัน ให้การช่วยเหลือ และเอื้ออาทรต่อกัน ๔. แนวทางดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต กิจกรรมหนึ่งในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตที่ปฏิบัติต่อเนื่องสม่ำเสมอมา ตั้งแต่เริ่มโครงการจนเป็นที่ยอมรับและเป็นตัวอย่างให้แก่สถานศึกษา ซึ่งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ควรยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติต่อไป คือ ๑) กิจกรรมเชิงสัญลักษณ์เขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ได้แก่ การเคารพธงชาติ การประกอบพิธีกรรม ทางศาสนาที่ตนนับถือ การกล่าวคำปฏิญญาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตก่อนการปฏิบัติราชการในแต่ละวัน และก่อนการจัดกิจกรรมเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒) การประชุม อบรม สัมมนา ทั้งในและนอกสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้ปฏิบัติกิจกรรม เชิงสัญลักษณ์ก่อนพิธีเปิดการประชุม อบรม สัมมนา ดังนี้ - กิจกรรมเคารพธงชาติด้วยการร้องเพลงชาติพร้อมกัน - กิจกรรมประกอบพิธีกรรมทางศาสนาด้วยการมีผู้นำสวดมนต์หรือสวดมนต์พร้อมกัน หรือพิธีทางศาสนาใดที่ตนนับถือ - กิจกรรมกล่าวคำปฏิญญาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต โดยมีผู้กล่าวนำหรือกล่าวพร้อมกัน ๓) กิจกรรมที่แสดงออกถึงวัฒนธรรมที่ดีงาม เช่น ยิ้มไหว้ ทักทายกัน ฯลฯ ๔) กิจกรรมอื่น ๆ ที่พัฒนาทักษะของผู้ให้บริการที่ดี ให้สอดคล้องกับคุณลักษณะ ๕ ประการ ของโครงการโรงเรียนสุจริต ตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ส่วนกิจกรรมหลักในการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตนั้น มีแนวทางการดำเนินงาน ดังต่อไปนี้
10 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๔.๑ แผนภูมิแนวทางการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต
11 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๔.๒ การแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน ในการดำเนินงานโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินการแต่งตั้ง คณะกรรมการดำเนินงาน จำนวน ๑๓ คน หรือตามความเหมาะสมของบริบท ตามแนวทางดังนี้ ๑) ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหรือรองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาเป็นประธานคณะกรรมการ ๒) รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นรองประธานคณะกรรมการ ๓) ผู้อำนวยการกลุ่ม/หน่วย ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นคณะกรรมการ ๔) ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นกรรมการและเลขานุการ ๕) ให้มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการตามที่เห็นสมควร ๔.๓ การประกาศปฏิญญาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต การดำเนินงานโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ให้มีการประกาศเจตนารมณ์ร่วมกันระหว่าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรับทราบแนวนโยบายตามยุทธศาสตร์ชาติ ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่างสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกับสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกแห่งทั่วประเทศ ตามนโยบาย “สพฐ. ใสสะอาด ปราศจากคอร์รัปชัน” ๔.๔ การบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ การจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) เป็นการให้คำมั่นสัญญาในการปฏิบัติงาน ร่วมกัน โดยมีการจัดทำเป็นลายลักษณ์อักษร มีการลงนามร่วมกันทั้งสองฝ่าย เพื่อให้การทำงาน ตามภารกิจหลักของงานในบทบาท หน้าที่ ตามที่กฎหมายกำหนด บรรลุเป้าหมายตามนโยบาย โดยสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในสังกัดทุกแห่ง มีมติเห็นชอบร่วมกัน ในการที่จะส่งเสริม สนับสนุน เผยแพร่ และประสานการเสริมสร้างทัศนคติค่านิยม ความซื่อสัตย์สุจริตในหน่วยงาน และบุคลากรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาทุกคน เพื่อยกระดับ ให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา เป็นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต และโรงเรียนสุจริต ตามนโยบาย“สพฐ. ใสสะอาด ปราศจากคอร์รัปชัน” โดยมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วย การป้องกันและปราบปรามการทุจริต ซึ่งมีเจตนารมณ์และรายละเอียดตามที่สำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด ๔ รูปแบบ ดังนี้ ๑. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) การพัฒนาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตระหว่าง ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับคณะรองผู้อำนวยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๒. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) การพัฒนาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตระหว่าง ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับคณะบุคลากรทางการศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตระหว่าง ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับผู้อำนวยการสถานศึกษาทุกแห่งในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๔. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตระหว่าง ผู้อำนวยการสถานศึกษากับรองผู้อำนวยการสถานศึกษา ครู และบุคลากรทางการศึกษาทุกคนในสังกัด
12 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” โดยแต่ละฝ่ายมีเจตนารมณ์และรายละเอียดในการปฏิบัติร่วมกัน ดังนี้ ๑) เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดการเสริมสร้างทัศนคติ ค่านิยม ความซื่อสัตย์สุจริต แก่ผู้บริหาร การศึกษา บุคลากรทางการศึกษา ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากรและนักเรียนทุกคน ในระดับโรงเรียน ๒) เพื่อสร้างเครือข่ายป้องกันและปราบปรามการทุจริต ในกลุ่มผู้บริหารการศึกษา บุคลากร ทางการศึกษา ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากร นักเรียน ผู้ปกครอง และประชาชนทั่วไป เข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ๓) เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษานำยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วย การป้องกัน และปราบปรามการทุจริตและดัชนีวัดคุณธรรมและความโปร่งใสของสำนักงาน ป.ป.ช. ไปประยุกต์ใช้ในด้านการพัฒนาส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล แก่ผู้บริหารการศึกษา บุคลากร ทางการศึกษาระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และบุคลากร ในการบริหาร จัดการศึกษาให้ดำเนินไปอย่างถูกต้องมีคุณธรรม ปราศจากการทุจริตคอร์รัปชัน ๔.๕ การดำเนินงานตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต และตามหลักเกณฑ์ วิธีการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์ (ITA Online) การดำเนินงานตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ตามโครงการ ๑) ศึกษามาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตจากคู่มือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สุจริตทั้ง ๔ มาตรฐาน ได้แก่ มาตรฐานที่ ๑ การบริหารจัดการองค์การสู่ความเป็นเลิศ มาตรฐานที่ ๒ การบริหาร และการจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ มาตรฐานที่ ๓ สัมฤทธิผลการบริหารและการจัดการศึกษา และมาตรฐานที่ ๔ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒) กำหนดภารกิจให้เป็นไปตามคู่มือการปฏิบัติงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา โดยให้สอดแทรกคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริตในการปฏิบัติงานทุกงานตามความเหมาะสม และสอดคล้องตามหลักเกณฑ์วิธีการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา ซึ่งสามารถศึกษารายละเอียดได้จากคู่มือการประเมินที่สำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำขึ้น และมีการปรับปรุงทุกปีงบประมาณ ๔.๖ การพัฒนาบุคลากร การดำเนินโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) มีกรอบแนวทางการพัฒนาบุคลากรดังนี้ ๑) ดำเนินการพัฒนาบุคลากรตามคุณลักษณะ ๕ ประการ ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สุจริต ด้วยวิธีการที่หลากหลาย เช่น การประชุมเชิงปฏิบัติการ การอบรมพัฒนา การระดมความคิด การศึกษาดูงาน การจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นต้น ๒) ดำเนินการพัฒนาบุคลากรตามหลักเกณฑ์วิธีการ เครื่องมือ และตัวชี้วัดการประเมิน คุณธรรมและความโปร่งใสของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์ (ITA Online) ตามคู่มือการประเมิน ที่สำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำขึ้นและมีการปรับปรุง ทุกปีงบประมาณ ๓) ดำเนินการพัฒนาบุคลากรตามโครงการหรือแนวดำเนินการอื่นที่เหมาะสม
13 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๔.๗ แนวทางดำเนินกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตตามโครงการเสริมสร้าง คุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) มีหลายแนวทางที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหลายแห่งดำเนินการได้บรรลุเป้าหมายในแต่ละคุณลักษณะ ดังปรากฏในตัวอย่างในแผนภูมิ ดังนี้
14 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ทั้งนี้ ได้มีการวิเคราะห์ความสอดคล้องของกิจกรรมดังกล่าวกับมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาสุจริตแล้วพบว่าสอดคล้องและเหมาะสม ดังตัวอย่างต่อไปนี้ คุณลักษณะ กิจกรรม ความสอดคล้องกับมาตรฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต มฐ.๑ มฐ.๒ มฐ.๓ มฐ.๔ ทักษะ กระบวนการคิด กิจกรรม “วิเคราะห์ความเสี่ยงเลี่ยงทุจริต” กิจกรรม “เขตสุจริต คิดฐานสอง” มีวินัย กิจกรรม “เขตสุจริต ไม่ผิดวินัย” กิจกรรม “รวมพลังสรรค์สร้างสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาสุจริต” ซื่อสัตย์สุจริต กิจกรรม “ปฏิบัติธรรมนำสู่สุจริต” กิจกรรม “ของฉัน ของเธอ ของส่วนรวมหรือของใคร” กิจกรรม “บริการด้วยใจ ใส่ความซื่อสัตย์สุจริต” กิจกรรม “No Gift Policy” อยู่อย่างพอเพียง กิจกรรม “รักษ์น้ำ รักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด” กิจกรรม “ออมวันละนิด ชีวิตสดใส” กิจกรรม “ลดกระดาษ ประหยัดหมึก” กิจกรรม “ไตรสิกขา นำพาชีวีมีสุข” จิตสาธารณะ กิจกรรม “ยิ้มแย้มแจ่มใส ใส่ใจในบริการ” กิจกรรม “ทำงานด้วยใจ ด้วยจิตบริการ” กิจกรรม “CSR จิตอาสาพัฒนาสังคม” ๔.๘ การนิเทศ กำกับ ดูแล และติดตามการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต การนิเทศ กำกับดูแล และติดตามการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต หมายถึง กระบวนการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างผู้ให้การนิเทศ หรือผู้นิเทศ และผู้รับการนิเทศ เพื่อที่จะพัฒนา หรือปรับปรุงคุณภาพการดำเนินงานตามคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต และตามมาตรฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต เพื่อให้สอดรับกับการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์(Integrity and Transparency Assessment : ITA Online) การดำเนินการนิเทศ กำกับดูแล และติดตามสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต โครงการ เสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียน สุจริต) นั้น ให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินงานการนิเทศ กำกับดูแล และติดตาม ตามลำดับขั้นตอนดังนี้ ๑. การแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๒. การประกาศปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๓. การจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่างผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ๔. การศึกษามาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๕. การกำหนดภารกิจให้สอดคล้องตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๖. การพัฒนาบุคลากร ๗.การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ออนไลน์ (Integrity and Transparency Assessment: ITA Online)
15 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๔.๙ การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาออนไลน์(Integrity and Transparency Assessment: ITA Online) การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา อ อ น ไ ล น์ (Integrity and Transparency Assessment : ITA Online) เ ป ็ น ก า ร ป ร ะ ย ุ ก ต ์ แ น ว คิด ของการประเมินคุณธรรมการดำเนินงาน (Integrity Assessment) ขององค์การต่างประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือองค์การต่อต้านการทุจริต (Anti-Corruption and Civil Rights Commission: ACRC) จากสาธารณรัฐ เกาหลีและบูรณาการเข้ากับดัชนีวัดความโปร่งใสของสำนักงาน ป.ป.ช. โดยได้กำหนดเป็นกรอบแนวคิด การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส การดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐและสังเคราะห์เป็นองค์ประกอบ หลักที่สำคัญและจำเป็นในการประเมิน โดยจำแนกองค์ประกอบหลักเป็นองค์ประกอบย่อย ประเด็น การประเมิน และแปลงไปสู่คำถามที่ใช้ในการสอบถามความคิดเห็น หรือรวบรวมจากข้อมูลเอกสาร/หลักฐาน ของหน่วยงาน ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้นำมาขยายผลสู่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในสังกัด เข้ารับการประเมินโดยมีหลักเกณฑ์วิธีการ เครื่องมือการประเมิน และตัวชี้วัด การประเมินดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสามารถศึกษาโดยละเอียดได้จากคู่มือ การประเมินที่สำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำขึ้นซึ่งจะมีการปรับปรุง ทุกปีงบประมาณ ๔.๑๐ การรายงานผลการดำเนินงานโครงการ โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) กำหนดการรายงานผลไว้ดังนี้ ๑) การรายงานผลตามงบประมาณที่ได้รับจัดสรร สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจะอนุมัติงบประมาณโครงการเสริมสร้าง คุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ให้แก่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเมื่อสิ้นสุดโครงการแต่ละไตรมาส โดยให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ดำเนินการรายงานผลไปยังสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานตามรูปแบบที่กำหนด หรือรายงานผล ในรูปแบบของงานวิจัย ๒) การรายงานผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์ (Integrity and Transparency Assessment: ITA Online) การรายงานผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์ให้เป็นไปตามที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด ๔.๑๑ งบประมาณ ตามประกาศเรื่องโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษากำหนดกิจกรรมที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ต้องดำเนินการตามแผนงานบูรณาการ โดยอนุมัติงบประมาณการดำเนินงานตามแผนงานดังนี้ ๑) การพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต (ภาพลักษณ์เขตพื้นที่การศึกษาสุจริต และการพัฒนาบุคลากร) ๒) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้/การนำเสนอผลการดำเนินงาน ๓) การรายงานผลการดำเนินงาน
16 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” บรรณานุกรม บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ศาสตราจารย์ ดร. การสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance) ในสังคมไทย. กรุงเทพ : วิญญูชน ๒๕๔๒ สำนักการต่างประเทศ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ รวมมาตรฐานสากลว่าด้วยความทุจริต ๒๕๕๑ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องและ ประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) ๒๕๔๙ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๔ กรุงเทพฯ : บริษัทสหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๔ ตอนที่ ๔๖ ก ; พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร พ.ศ.๒๕๔๐สำเนาเอกสาร เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๓๖ ก หน้า ๒๘ ; พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร พ.ศ.๒๕๔๐สำเนาเอกสารสำนัก นายกรัฐมนตรี : พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.๒๕๓๗ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จากปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง... สู่การปฏิบัติ กรุงเทพฯ : เพชรรุ่งการพิมพ์, ๒๕๕๑ สรุปสาระสำคัญแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ.๒๕๖๑-๒๕๘๐) มาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ.๒๕๖๐ คู่มือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาออนไลน์ (Integrity and Transparency Assessment: ITA Online)
17 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ภาคผนวก 1. ความเป็นมาของโครงการ 2. แนวทางการดำเนินการเพื่อให้เกิดภาพลักษณ์สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 3. ตัวอย่างคำกล่าวปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 4. แนวทางการดำเนินกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 5. บันทึกข้อตกลงความร่วมมือการพัฒนาเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต 6. ตัวอย่างจัดกิจกรรมหน้าเสาธง 7. ตัวอย่างปฏิทินการจัดกิจกรรมและกำหนดผู้รับผิดชอบ 8. เพลง โรงเรียนสุจริต
18 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ความเป็นมาของโครงการ โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เกิดขึ้นเนื่องจากแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ (พ.ศ. ๒๕๖๓ -๒๕๘๐) มีเป้าหมายหลักเพื่อให้ภาครัฐมีความโปร่งใส ปลอดการทุจริตและประพฤติมิชอบ โดยดัชนีการรับรู้การทุจริตของประเทศไทยอยู่ในลำดับ ๓ ใน ๒๐ หรือมีค่าคะแนนประมาณ ๗๓ คะแนน ภายในช่วงปี พ.ศ.๒๕๗๖ - ๒๕๘๐ โดยในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ ประเทศไทย ได้คะแนน ๓๖ อยู่ในลำดับที่ ๑๐๑ จาก ๑๘๐ ประเทศทั่วโลก แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบมีแนวทาง การพัฒนาที่สำคัญเพื่อขับเคลื่อนเรื่องดังกล่าว โดยประการที่สำคัญคือ การป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบ ที่มุ่งการพัฒนาคนและการพัฒนาระบบ ในส่วนการพัฒนาคนเน้นการปรับพฤติกรรม “คน” ทุกกลุ่มในสังคม โดยกลุ่มเด็กและเยาวชนเน้นการปลูกฝังและหล่อหลอมให้มีจิตสำนึกและพฤติกรรม ยึดมั่นในความซื่อสัตย์สุจริต ผ่านหลักสูตรการศึกษาภาคบังคับทั้งทฤษฎีและปฏิบัติตั้งแต่ปฐมวัยจนถึงอุดมศึกษา กลุ่มประชาชนทั่วไปเน้น การสร้างวัฒนธรรมและพฤติกรรมสุจริตควบคู่กับส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ กลุ่มข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐส่งเสริมการสร้างธรรมาภิบาลในการบริหารงาน รู้จักแยกแยะเรื่องส่วนตัว ออกจากหน้าที่การงาน พร้อมกับสร้างจิตสำนึกและค่านิยมของบุคลากรในการต่อต้านการทุจริต สนับสนุน การมีส่วนร่วมเป็นเครือข่ายเฝ้าระวังสอดส่อง และแจ้งเบาะแสการทุจริต พร้อมทั้งจัดให้มีมาตรการสนับสนุน และคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสกลุ่มนักการเมือง ให้ความสำคัญกับการพัฒนาและยกระดับการมีจริยธรรมของผู้ดำรง ตำแหน่งทางการเมืองทั้งระดับประเทศและท้องถิ่นให้มีเจตนารมณ์ที่แน่วแน่ในการทำตนเป็นแบบอย่างที่ดี มีคุณธรรมจริยธรรมความซื่อสัตย์สุจริต เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม รวมทั้งส่งเสริมให้มีการกำกับจริยธรรมภายใน พรรคการเมืองอย่างเข้มข้น ในส่วนการพัฒนา “ระบบ” ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรม ในการต่อต้านการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐที่เหมาะสมกับบริบท สภาพปัญหา และพลวัตการทุจริตของแต่ละ หน่วยงาน พร้อมทั้งส่งเสริมสนับสนุนให้มีการใช้เครื่องมือและมาตรการเพื่อสร้างความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และปิดโอกาสในการกระทำการทุจริต ทำให้การทุจริตคอร์รัปชันทำได้ยากและมีโอกาสสูงที่จะถูกตรวจพบและ ลงโทษ ขณะเดียวกันเป็นการสร้างความไว้วางใจของประชาชนต่อภาครัฐ พร้อมกับการเพิ่มโทษให้หนักและ การตัดสินคดีที่มีความรวดเร็ว เด็ดขาด เพื่อให้การกระทำการทุจริตเป็นสิ่งที่ “ได้” ไม่คุ้ม “เสีย” ทั้งนี้ ในการดำเนินการตามแนวทางการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบมีเป้าหมายสำคัญ ๒ ประการ คือประชาชนคนไทยมีวัฒนธรรมและพฤติกรรมซื่อสัตย์สุจริต และคดีทุจริตลดลงทั้งในส่วนคดีของหน่วยงานและ คดีของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูง โดยโครงการสำคัญที่ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องร่วมกันขับเคลื่อน คือ โครงการปลูกฝังวิธีคิด สร้างจิตสำนึกในความซื่อสัตย์สุจริต และการแยกแยะ ผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม และโครงการสร้างนวัตกรรมในการต่อต้านการทุจริต อย่างมีส่วนร่วม นอกจากนี้สำนักงาน ป.ป.ช. ยังได้กำหนดยุทธศาสตร์การดำเนินการเพื่อนำไปสู่การบรรลุ เป้าหมายใน ๔ กลุ่ม คือ ๑) กลุ่มเด็กเยาวชน โดยการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ให้ยึดถือประโยชน์ส่วนรวมมากกว่า ประโยชน์ส่วนตนให้เกิดความเข้มแข็งมากที่สุดเพราะเป็นอนาคตของชาติ ๒) กลุ่มภาครัฐ เสริมสร้างและสนับสนุนให้ใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารองค์กรให้เจ้าหน้าที่ ของรัฐและผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองยึดถือหลักปฏิบัติตามประมวลจริยธรรมในการปฏิบัติหน้าที่
19 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๓) กลุ่มภาคเอกชน ส่งเสริมและสนับสนุนให้ใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารองค์กร และเข้ามา มีส่วนร่วมในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ๔) กลุ่มภาคประชาสังคมและสื่อมวลชน ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการมีส่วนร่วมของทุกหมู่เหล่า ในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต นับเป็นความพยายามที่ดีของสำนักงาน ป.ป.ช. และภาคีทุกภาคส่วน โดยเฉพาะองค์กรตามรัฐธรรมนูญ ในการดำเนินการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันปราบปรามการทุจริตเพื่อใช้เป็นกรอบชี้นำ ในการดำเนินการแก้ไขปัญหาการทุจริตของประเทศ จะเห็นได้ว่าปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันยังคงเป็นประเด็นปัญหาที่น่าเป็นห่วงและเป็นอุปสรรคสำคัญ ต่อการพัฒนาประเทศ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในฐานะองค์การที่รับผิดชอบงานบริหาร จัดการศึกษาของประเทศให้เป็นพลเมืองดีมีคุณภาพได้ตระหนักในความสำคัญของการเตรียมการด้านการ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงอนุมัติให้สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัด การศึกษาดำเนินโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา(โครงการโรงเรียนสุจริต) โดยให้ความสำคัญกับการเตรียมการด้านการป้องกันและปราบปราม การทุจริตในสถานศึกษาเพื่อวางรากฐานการปลูกจิตสำนึกซึ่งเป็นกลไกในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ของประเทศชาติซึ่งโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษา(โครงการโรงเรียนสุจริต) เป็นโครงการที่สอดคล้องกับเจตนารมณ์เชิงกลยุทธ์ของสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานว่าด้วยการป้องกันการทุจริต สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำโครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิ บาล “ป้องกันการทุจริต” ระดับเขตพื้นที่การศึกษาในปีพ.ศ. ๒๕๕๖ โดยพัฒนาโรงเรียนแกนนำของสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจำนวน ๒๒๕ โรงเรียน (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาละ ๑ โรงเรียน) ในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ประกาศรับสมัครสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่มี ความพร้อมที่จะเข้าร่วมโครงการโครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาล “ป้องกันการทุจริต” ระดับเขตพื้นที่การศึกษา และประกาศรับสมัครสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่มีความพร้อมเข้าร่วมพัฒนา เป็นเขตสุจริตต้นแบบนำร่อง จำนวน ๑๐ เขต (ระดับประถมศึกษา ๖ เขต และระดับมัธยมศึกษา ๔ เขต) ดังประกาศของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ต่อมาได้มีการพัฒนาปรับเปลี่ยนโครงการ เป็น “โครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต)” ในปัจจุบัน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เชิญคณะกรรมการดำเนินงานระดับเขตพื้นที่การศึกษา เข้าร่วมประชุมปฏิบัติการจัดทำกิจกรรม เสนอของบประมาณการพัฒนาตามความต้องการของเขตพื้นที่ การศึกษา ในระหว่างวันที่ ๒๑ – ๒๓ เมษายน ๒๕๕๗ ณ ภูเขางามรีสอร์ท จังหวัดนครนายก โดยกำหนด เป้าหมายหลักในการพัฒนาบุคลากรให้มีคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต โดยเชิญคณะกรรมการ บริหารโครงการ จำนวน ๑๐ คน ขับเคลื่อนการดำเนินงานผ่านกิจกรรมตามความพร้อมของสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา โดยยึดปฏิญญาโครงการโรงเรียนสุจริต ๓ ข้อ คือ การปลูกฝัง การป้องกัน และการสร้างเครือข่าย โครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ให้บรรลุตามมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่สุจริต ในปีงบประมาณ ๒๕๕๘ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ประกาศให้สำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาที่เป็นสำนักงานเขตสุจริตนำร่อง ๑๐ เขต จับคู่พัฒนาโดยให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตนำร่อง เป็นผู้เลือกสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาคู่พัฒนาเอง และได้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาคู่พัฒนา จำนวน ๑๐ เขต ปัจจุบันมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต จำนวน ๒๐ เขต ดังนี้
20 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” สำนักงานเขตสุจริตต้นแบบ สำนักงานเขตสุจริต : คู่พัฒนา ๑. สพป. สุโขทัย เขต ๑ ๒. สพม. เขต ๓๔ ๓. สพป. นครพนม เขต ๒ ๔. สพป. ศรีสะเกษเขต ๓ ๕. สพม. เขต ๒๘ ๖. สพม. เขต ๓๒ ๗. สพป. ชลบุรี เขต ๑ ๘. สพป. ราชบุรี เขต ๒ ๙. สพป. นครศรีธรรมราช เขต ๒ ๑๐. สพม. เขต ๑๑ ๑. สพม. ๓๘ ๒. สพป. เชียงใหม่ เขต ๖ ๓. สพป. สกลนคร เขต ๓ ๔. สพป. เลย เขต ๒ ๕. สพป. อุบลราชธานี เขต ๓ ๖. สพม. เขต ๒๔ ๗. สพป. นครสรรค์ เขต ๓ ๘. สพป. ราชบุรี เขต ๑ ๙. สพป. นครศรีธรรมราช เขต ๔ ๑๐. สพม. เขต ๑๒ ณ ปัจจุบันตามโครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั้ง ๒๔๕ เขตพื้นที่การศึกษา ล้วนเป็นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเขตสุจริตทั้งหมด
21 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” แนวทางดำเนินการเพื่อให้เกิดภาพลักษณ์สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตเป็นหน่วยงานทางการศึกษาที่มีแนวทางดำเนินการเพื่อพัฒนา องค์กรให้เกิดคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน และเพื่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ควรดำเนินกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ ดังนี้ ๑. สัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงความเป็นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต เช่น ๑) ธงสัญลักษณ์ ๒) ป้ายโครงการ/ตราสัญลักษณ์สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๓) ปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต ๔) ประกาศการขับเคลื่อน No Gift Policy ๕) ประกาศเจตจำนงเขตสุจริต ๖) การดำเนินการตามประมวลจริยธรรมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ๗) ป้ายประชาสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต เช่น คุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต , ผลการประเมิน ITA Online เป็นต้น ๘) ติดบัตรหรือคล้องบัตรประจำตัวบุคลากร ๙) สติ๊กเกอร์ เปิด-ปิด ไฟฟ้า แอร์ น้ำ ภายในสำนักงาน ฯลฯ ๒. ประชาสัมพันธ์ การประชาสัมพันธ์เป็นกิจกรรมที่ต้องดำเนินการเพื่อให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผู้รับบริการเกิดทัศนคติ ที่ดีต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต อาจจำเป็นที่ต้องใช้ช่องทางสื่อสารประชาสัมพันธ์หลากหลายช่องทาง เช่น เว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย หนังสือพิมพ์ทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น สถานีโทรทัศน์ทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น เป็นต้น รวมถึงบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตต้องช่วยกันประชาสัมพันธ์ให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดี ต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหรือผู้รับบริการ
22 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างคำกล่าว ปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต (Upright Education Office Service Area Declaration) เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่เข้าร่วมโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ได้ขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ จึงได้กำหนดปฏิญญาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต (Upright Education Office Service Area Declaration) ขึ้น โดยใช้ข้อความว่า คณะผู้บริหารการศึกษา ครู และบุคลากรทางการศึกษาทุกคน ขอให้คำมั่นสัญญาต่อพันธกรณี ในการต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ด้วยการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาล ในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ดังนี้ ๑. เราจะร่วมป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ๒. เราจะปลูกฝังค่านิยมความซื่อสัตย์สุจริต ให้เป็นวิถีชีวิตในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา โรงเรียน และชุมชน ๓. เราจะสร้างเครือข่ายความซื่อสัตย์สุจริต ระหว่างสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับโรงเรียน องค์กร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้เป็นรูปธรรมและมีความยั่งยืน ทั้งหมดนี้ เพื่อธำรงชาติไทย ให้สถิตเสถียรสถาพร ตลอดจิรัฐิติกาล หมายเหตุ : จิรัฐิติกาล อ่านว่า จิ-รัด-ถิ-ติ-กาน
23 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” แนวทางการดำเนินกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต การส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้เป็นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตได้นั้น จำเป็นต้องมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาบุคลากรทุกคนในสำนักงานให้มีคุณลักษณะ ๕ ประการ ของโครงการโรงเรียนสุจริต ได้แก่ ทักษะกระบวนการคิด มีวินัย ซื่อสัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียง และจิตสาธารณะ สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงเสนอแนวทาง การดำเนินกิจกรรมส่งเสริม และพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต โดยบูรณาการและสอดแทรก คุณลักษณะ ๕ ประการ ไว้ในทุกกิจกรรม ยกตัวอย่างแยกเป็นรายคุณลักษณะ ดังนี้ ทักษะกระบวนการคิด ทักษะกระบวนการคิด คือ คุณลักษณะของบุคลากรที่มีความสามารถในกระบวนการทางสมอง ที่มนุษย์ได้จัดการกับข้อมูลข่าวสารด้วยการจำแนก เปรียบเทียบ แยกแยะ ให้เหตุผล มีวิจารณญาณแก้ปัญหา อย่างมีเหตุผล และสร้างสรรค์ได้ว่าสิ่งใดควรประพฤติปฏิบัติ และไม่ควรประพฤติปฏิบัติ ไม่ให้เกิดการกระทำใดๆ เพื่อตนเอง หรือผู้อื่นให้ได้รับผลประโยชน์ที่ไม่มีสิทธิ์จะได้รับโดยวิธีการที่ไม่ถูกต้องหรือไม่ซื่อสัตย์ สามารถ แก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์เชื่อมโยงความสัมพันธ์ของข้อมูลโดยแสดงออกด้วยการพูด การเขียน หรือท่าทางได้ ตัวอย่าง กิจกรรม “วิเคราะห์ความเสี่ยง เลี่ยงการทุจริต” แนวคิดการจัดกิจกรรม การวิเคราะห์ความเสี่ยงเป็นระบบในการบริหารปัจจัยและควบคุมกระบวนการปฏิบัติงาน เพื่อลดมูลเหตุ ของโอกาสที่จะทำให้เกิดความเสียหายจากการปฏิบัติงาน ซึ่งเหตุการณ์ความเสี่ยงด้านการทุจริต หากเกิดขึ้นแล้ว จะมีผลกระทบทางลบ ซึ่งปัญหามาจากสาเหตุต่าง ๆ การป้องกันหรือการแก้ไขปัญหาการทุจริตเป็นหน้าที่ ความรับผิดชอบของผู้บริหารและบุคลากรในองค์กรทุกคน อีกทั้งเป็นเจตจำนงในการต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ อันเป็นวาระเร่งด่วนของรัฐบาล การนำเครื่องมือวิเคราะห์ความเสี่ยงการทุจริตมาใช้จะช่วยให้เป็นหลักประกัน ได้ว่าการดำเนินงานขององค์กรจะไม่มีการทุจริต หรือในกรณีที่พบการทุจริต โอกาสที่จะประสบกับปัญหาน้อยกว่า องค์กรอื่น หรือหากเกิดความเสียหายขึ้นก็จะเป็นความเสียหายที่น้อยกว่าองค์กรที่ไม่มีการนำเครื่องมือวิเคราะห์ ความเสี่ยงการทุจริตมาใช้ เพราะได้มีการเตรียมการป้องกันล่วงหน้าไว้ ซึ่งการวิเคราะห์ความเสี่ยงในองค์กร จะทำให้มีมาตรการ มีระบบ หรือแนวทางในการบริหารจัดการความเสี่ยงของการดำเนินงานในองค์กร ที่อาจก่อให้เกิดการทุจริต ซึ่งเป็นมาตรการการป้องกันการทุจริตเชิงรุกที่มีประสิทธิภาพต่อไป วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อกำหนดมาตรการ กิจกรรมในการจัดการความเสี่ยง และมีการติดตามอย่างต่อเนื่อง ๒. เพื่อให้บุคลากรได้รับรู้ ตระหนักและเห็นความสำคัญ สามารถบริหารจัดการความเสี่ยงได้ อย่างเป็นระบบในทิศทางเดียวกัน
24 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ร่วมจัดทำมาตรการและกิจกรรม ในการจัดการความเสี่ยง ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ได้รับรู้ ตระหนัก และเห็นความสำคัญ สามารถบริหารจัดการความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบในทิศทางเดียวกัน เชิงคุณภาพ ๑. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีมาตรการและกิจกรรมในการจัดการความเสี่ยง ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารับรู้ ตระหนักและเห็นความสำคัญสามารถบริหารจัดการ ความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบในทิศทางเดียวกัน วิธีดำเนินการ ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการในการดำเนินงานวิเคราะห์ความเสี่ยง จัดทำคู่มือการวิเคราะห์ความเสี่ยง ๒. อบรมให้ความรู้ เรื่อง การวิเคราะห์ความเสี่ยงให้กับบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคน ๓. ประชุมบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคนเพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงในการปฏิบัติงาน ตามกลุ่มงานหรือกรอบงานที่รับผิดชอบ ๔. กำหนดมาตรการ กิจกรรมในการจัดการความเสี่ยงในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ๕. ดำเนินการตามมาตรการ กิจกรรมในการจัดการความเสี่ยงในการป้องกันและต่อต้านการทุจริต ทุกรูปแบบ ๖. กำกับ ติดตาม การดำเนินการมาตรการ กิจกรรมในการจัดการความเสี่ยงในการป้องกันและต่อต้าน การทุจริตทุกรูปแบบ การวัดและประเมินผล ๑. แบบประเมินผลมาตรการกำจัดความเสี่ยง ๒. แบบประเมินความพึงพอใจและความตระหนักและการบริหารจัดการความเสี่ยงได้ ตัวอย่าง กิจกรรม “เขตสุจริต คิดฐานสอง” แนวคิดการจัดกิจกรรม ความหมาย ระบบคิด “ฐานสอง (Digital)” เป็นระบบคิดวิเคราะห์ข้อมูลที่สามารถเลือกได้เพียง ๒ ทางเท่านั้น คือ ๐ (ศูนย์) กับ ๑ (หนึ่ง) และอาจหมายถึงโอกาสที่จะเลือกได้เพียง ๒ ทางเท่านั้น เช่น ใช่ กับไม่ใช่ ,จริงกับเท็จ ทำได้กับทำไม่ได้ ประโยชน์ส่วนบุคคลกับประโยชน์ส่วนรวม เป็นต้น จึงเหมาะกับ การนำมาเปรียบเทียบกับการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ต้องสามารถแยกเรื่องตำแหน่งหน้าที่กับ เรื่องส่วนตัวออกจากกันได้อย่างเด็ดขาด และไม่กระทำการที่เป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคล และประโยชน์ส่วนรวม“การปฏิบัติงานแบบใช้ระบบคิดฐานสอง (Digital)” คือ การที่เจ้าหน้าที่ของรัฐมีระบบ การคิดที่สามารถแยกเรื่องตำแหน่งหน้าที่กับเรื่องส่วนบุคคลออกจากกันได้อย่างชัดเจนว่าสิ่งไหนถูกสิ่งไหนผิด สิ่งไหนทำได้สิ่งไหนทำไม่ได้ สิ่งไหนคือประโยชน์ส่วนบุคคลสิ่งไหนคือประโยชนส่วนรวม ไม่นำมาปะปนกัน ไม่นำบุคคลหรือทรัพย์สินของราชการมาใช้เพื่อประโยชน์ส่วนบุคคล ไม่เบียดบังราชการ เห็นแก่ประโยชน์ ส่วนรวมหรือหน่วยงานเหนือกว่าประโยชน์ของส่วนบุคคล เครือญาติและพวกพ้อง ไม่แสวงหาประโยชน์ จากตำแหน่งหน้าที่ราชการ ไม่รับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดจากการปฏิบัติหน้าที่ กรณีเกิดการขัดแย้งกัน ระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลและประโยชน์ส่วนรวมก็จะยึดประโยชน์ส่วนรวมเป็นหลัก
25 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้บุคลากรมีความรู้ความเข้าใจ การแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม ๒. เพื่อให้บุคลากรได้รับรู้ ตระหนักและเห็นความสำคัญในการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวม เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีความรู้ความเข้าใจ การแยกแยะ ระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ได้รับรู้ ตระหนัก และเห็นความสำคัญการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวม เชิงคุณภาพ ๑.บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้ความเข้าใจ การแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวม ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารับรู้ ตระหนักและเห็นความสำคัญสามารถบริหารจัดการ แยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม วิธีดำเนินการ ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการในการดำเนินงานกิจกรรมการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวม ๒. อบรมให้ความรู้ เรื่อง การแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวมให้กับบุคลากร ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคน ๓. ประชุมบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคนเพื่อวิเคราะห์การแยกแยะระหว่างประโยชน์ ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวมในการปฏิบัติงานตามกลุ่มงานหรือกรอบงานที่รับผิดชอบ ๔. กำหนดมาตรการ กิจกรรมในการการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม ในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ๕. ดำเนินการตามมาตรการ กิจกรรมในการจัดการการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวมในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ ๖. กำกับ ติดตาม การดำเนินการมาตรการ กิจกรรมในการจัดการการแยกแยะระหว่างประโยชน์ ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวมในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ การวัดและประเมินผล ๑. แบบทดสอบการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม ๒. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติตน ด้านความตระหนักในการแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตน และประโยชน์ส่วนรวม
26 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” มีวินัย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตส่งเสริมให้บุคลากรทุกคนดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐาน การปฏิบัติงานบนพื้นฐานของความมีวินัยตามระเบียบแบบแผนข้อบังคับข้อปฏิบัติเป็นแบบอย่างที่ดี ต่อบุคลากรและสังคมทั่วไปโดยเคร่งครัด โดยถือประโยชน์สูงสุดขององค์กรและไม่ให้เกิดความเสียหาย แก่ทางราชการเป็นสำคัญ ในการพัฒนาคุณลักษณะมีวินัยของบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สามารถจัดกิจกรรมในการดำเนินงานได้ตามบริบทและความพร้อม ตามแนวทางการดำเนินกิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต โครงการเสริมสร้าง คุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เสนอกิจกรรมเพื่อพัฒนาบุคลากรให้มีคุณลักษณะมีวินัย ดังนี้ ตัวอย่างกิจกรรม “เขตสุจริต ไม่ผิดวินัย” แนวคิดการจัดกิจกรรม ตามแผนปฏิบัติราชการของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้กำหนดมาตรการในการป้องกันและปราบปราม การทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ ประกอบกับพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งได้มีมาตรการในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของการพิทักษ์ คุณธรรม วินัย อุทธรณ์ ร้องทุกข์ การคุ้มครองระบบคุณธรรม โดยคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษา อีกทั้งยังได้มีการบัญญัติพระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ และประมวล จริยธรรมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๔ รวมถึงได้มีการตราพระราชบัญญัติมาตรการ ของฝ่ายบริหารในการป้องกันและปราบปรามทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งได้กำหนดให้กระทรวงยุติธรรม เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการดำเนินคดีอาญาและวินัยแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐที่ทุจริตต่อหน้าที่หรือ ประพฤติมิชอบในภาครัฐ ซึ่งเจ้าหน้าที่ในสังกัดควรต้องมีความรู้ความเข้าใจ ทำให้การกระทำผิดวินัยลดลง และเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาในการพัฒนา ระบบการนำองค์กร ซึ่งเป็นตัวชี้วัดในการวัดระดับความสำเร็จของการพัฒนาคุณภาพบริการจัดการภาครัฐ ดังนั้น เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าวจึงได้จัดให้มีโครงการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการรักษาวินัย เสริมสร้าง และพัฒนาทางด้านจริยธรรมและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติราชการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อให้บุคลากรในสังกัดของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกฎ ระเบียบ ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติราชการ ตลอดจนแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม เพื่อป้องกันการปราบปราม และทุจริตในภาคราชการ ตลอดจน กฎ ระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติราชการ วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับแนวทาง การปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติ ตามประมวลจริยธรรม ๒. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม
27 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในแนวทางการปฏิบัติ ตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวล จริยธรรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้ง มีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในแนวทางการปฏิบัติ ตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวล จริยธรรม ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม วิธีดำเนินการ ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการในการดำเนินงานกิจกรรมเขตสุจริตไม่ผิดวินัย เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจ ที่ถูกต้องในแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรม ที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม ๒. อบรมให้ความรู้ เรื่อง การแยกแยะระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวมให้กับบุคลากร ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคน 3. จัดอบรมบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกคนเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง ในแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดี ในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม 4. กำหนดมาตรการ และสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องในแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม 5. ดำเนินการตามมาตรการ กิจกรรมในแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม 6. กำกับ ติดตาม การดำเนินการมาตรการ กิจกรรมในการสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องในแนวทาง การปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติ ตามประมวลจริยธรรม การวัดและประเมินผล ๑. การประเมินจากแบบทดสอบเรื่องความเข้าใจที่ถูกต้องในแนวทางการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณ ของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม ๒. การสังเกตการปฏิบัติตามวินัย จรรยาบรรณของข้าราชการ รวมทั้งมีจิตสำนึก ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีในการปฏิบัติตามประมวลจริยธรรม
28 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างกิจกรรม “รวมพลังสรรค์สร้างวินัยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” แนวคิดการจัดกิจกรรม ตามที่พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดให้มีการกระจาย อำนาจการจัดการศึกษาไปยังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สถานศึกษา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบกับประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่อง การกระจายอำนาจการบริหาร และการจัดการศึกษาของเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานไปยังคณะกรรมการสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๐ และกฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๐ อีกทั้งสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้กำหนดให้มีโครงการโรงเรียนสุจริต ตามยุทธศาสตร์สำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการเพื่อเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล ในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกให้ผู้บริหารและบุคลากรทางการศึกษา ผ่านกิจกรรม เกิดคุณลักษณะ ๕ ประการของโครงการโรงเรียนสุจริต วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อปลูกจิตสำนึกความรักชาติศาสนา และพระมหากษัตริย์มีความรู้พิธีการทางศาสนาที่ตนนับถือ และธรรมเนียมปฏิบัติให้กับบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๒. เพื่อพัฒนาบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์และเป็นแบบอย่าง ที่ดีในการพัฒนาจิตสำนึกให้เกิดสามัคคีธรรมในองค์กร เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีจิตสำนึกความรักชาติศาสนา และพระมหากษัตริย์ มีความรู้พิธีการทางศาสนาที่ตนนับถือและธรรมเนียมปฏิบัติไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์และเป็นแบบอย่างที่ดี ในการพัฒนาจิตสำนึกให้เกิดสามัคคีธรรมในองค์กร ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๙๐ เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีจิตสำนึกความรักชาติศาสนา และพระมหากษัตริย์ มีความรู้พิธีการทางศาสนาที่ตนนับถือและธรรมเนียมปฏิบัติ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์และเป็นแบบอย่างที่ดี ในการพัฒนาจิตสำนึกให้เกิดสามัคคีธรรมในองค์กร วิธีดำเนินการ ๑. จัดกิจกรรมการเข้าแถวเคารพธงชาติฝึกปฏิบัติจิตสงบใจเป็นสุข ให้แก่บุคลากรในสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา จนเป็นวิถีชีวิตก่อนปฏิบัติงานทุกวัน หรืออย่างน้อยสัปดาห์ละ ๑ วัน (ในวันราชการ) มีลำดับการดำเนินงาน ดังนี้
29 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๑.๑ ร่วมร้องเพลงสร้างสรรค์เติมพลังการทำงาน เช่น เพลงจำขึ้นใจ เพลงของขวัญจากก้อนดิน เพลงภูมิแผ่นดิน ฯลฯ ๑.๒ เข้าแถวเคารพธงชาติ ๑.๓ สวดมนต์ไหว้พระ/การทำสมาธิ ๑.๔ กล่าวปฏิญญาโครงการโรงเรียนสุจริต ๑.๕ พบปะบุคลากรของฝ่ายบริหารหน้าเสาธง ๒.จัดกิจกรรมปฏิบัติธรรมในวันพระ“สะอาดกาย สะอาดใจ ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา” (การแต่งกาย ด้วยเครื่องแต่งกายที่มีสีขาว การรักษาศีล การทำความดีเพิ่มขึ้นกว่าปกติ) การปฏิบัติธรรม/ทำความดี ตามหลักศาสนาเนื่องในวันสำคัญต่าง ๆ ๓. จัดกิจกรรมรวมพลังสรรค์สร้างทำความดีเป็นกิจกรรมการรวมกลุ่มของบุคลากรในสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาในการทำความดีการทำตามกติกาข้อตกลงของกลุ่มเพื่อการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ดังนี้ ๓.๑ การรวมกลุ่มเพื่อนทำบุญวันเกิดของบุคลากรที่เกิดในเดือนหรือราศีเดียวกัน ๓.๒ การเลี้ยงอาหารกลางวันนักเรียน ๓.๓ การร่วมกันบริจาคเงินเพื่อสบทบกองทุนช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส ๓.๔ การสร้างเครือข่ายการบำเพ็ญสาธารณประโยชน์(CSR: Corporate Social Responsibility) ฯลฯ ๔. จัดกิจกรรมการรวมกลุ่มการปฏิบัติตนตามคำสอนของศาสนา ๔.๑ การทำบุญวันเสาร์เข้าวัดปฏิบัติธรรมตามศรัทธา ๔.๒ การทำบุญหนุนบารมีในช่วงเทศกาลเข้าพรรษา (ทำบุญเก้าวัด) ๔.๓ การไปทำบุญที่วัดหรือมัสยิดเนื่องในโอกาสต่าง ๆ ฯลฯ การวัดและประเมินผล ๑. แบบประเมินตนเองเรื่องความรักชาติศาสนา และพระมหากษัตริย์ ๒. แบบสังเกตพฤติกรรมที่พึงประสงค์และเป็นแบบอย่างที่ดีในการพัฒนาจิตสำนึกให้เกิดสามัคคีธรรม ในองค์กร ซื่อสัตย์สุจริต ซื่อสัตย์สุจริต คือ คุณลักษณะของบุคลากรที่แสดงออกถึงความยึดมั่นในความถูกต้อง ประพฤติ ตรงต่อความเป็นจริงต่อตนเองและต่อผู้อื่นทั้งกาย วาจา ใจ ปฏิบัติราชการด้วยความโปร่งใส มีคุณธรรม ในการดำเนินงานภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ซื่อสัตย์สุจริตเป็นคุณธรรมที่เป็นคุณลักษณะอันสูงค่ายิ่ง ของความเป็นมนุษย์ภาษิตจีนกล่าวไว้ว่า “ผู้สูญเสียความซื่อสัตย์เหมือนสูญเสียแล้วทุกสิ่งทุกอย่าง” สะท้อน ให้เห็นชัดถึงการให้ความสำคัญกับจิตใจที่บริสุทธิ์ซื่อตรงและจริงใจ ถ้าเปรียบคุณธรรมอย่างอื่นแล้วคุณธรรม นี้เปรียบเสมือนเพชรน้ำเอกที่ประเมินค่ามิได้ชาติต่าง ๆ ทั่วโลกให้ความสำคัญอย่างยิ่งในเรื่องความซื่อสัตย์
30 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างกิจกรรม “ปฏิบัติธรรมนำสู่สุจริต” แนวคิดการจัดกิจกรรม สังคมปัจจุบันมุ่งเน้นการพัฒนาด้านวัตถุมากกว่าด้านจิตใจ จึงมีการปลูกสร้างอาคารและสิ่งก่อสร้าง ส่งเสริมให้มีการบริโภคแบบฟุ่มเฟือย ชีวิตมีแต่การแข่งขันเพื่อให้ได้ตามความต้องการของตนซึ่งบางครั้งเกิน ความจำเป็น หรือได้มาในสิ่งที่ไม่จำเป็น แต่เมื่ออยากได้ก็ต้องหาเงินโดยอาจขอยืมเงินจากผู้อื่นเพื่อให้บรรลุ ความต้องการ ทำให้เกิดหนี้สินล้นพ้นตัว จนบางครั้งอาจทำให้เกิดความไม่ซื่อสัตย์ต่อการทำงาน เกิดการคอร์รัปชัน เช่น อุปกรณ์เครื่องใช้ในสำนักงาน เวลาการทำงาน ทำงานไม่เต็มประสิทธิภาพ ฯลฯ ทำให้เกิดความเสียหาย ต่อองค์กรได้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงจัดกิจกรรมให้บุคลากรได้มีการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้องสม่ำเสมอ หัวใจ ของการปฏิบัติธรรม คือ “เพื่อความสงบและบริสุทธิ์ของจิตใจ” ซึ่งจะต้องทำความเข้าใจวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้อง และซื่อสัตย์ต่อตนเอง เพราะถ้าไม่รู้วิธี/แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องในการมีจิตใจที่ซื่อสัตย์แล้ว จะทำให้เสียเวลา และไปไม่ถึงจุดหมายปลายทาง ดังนั้น เมื่อบุคลากรได้ปฏิบัติธรรมอย่างสม่ำเสมอก็จะส่งผลให้การทำงาน มีความซื่อสัตย์สุจริตตามไปด้วย วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อส่งเสริมบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้มีค่านิยมซื่อสัตย์สุจริต เกิดทักษะ ในการทำงานอย่างมีความสุข พัฒนาศักยภาพในการทำงานให้เกิดประโยชน์สูงสุด ๒. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ในชุมชนและสังคม เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีค่านิยมซื่อสัตย์สุจริต ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในชุมชนและสังคม ไม่น้อยกว่า ร้อยละ ๗๐ เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีค่านิยมซื่อสัตย์สุจริต มีคุณธรรมจริยธรรม และสามารถ ดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในสังคมได้ วิธีดำเนินการ ๑. คณะกรรมการผู้รับผิดชอบการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่สุจริตจัดทำแนวทางการปฏิบัติ กิจกรรมหรือคู่มือการปฏิบัติกิจกรรมที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารโครงการสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา ๒. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อปฏิบัติงานตามแนวทางการปฏิบัติ กิจกรรม หรือคู่มือการปฏิบัติกิจกรรมที่ผ่านความเห็นชอบแล้ว ๓. คณะทำงานดำเนินการวางแผนและกำหนดปฏิทินการปฏิบัติธรรมตามวาระเทศกาล/วันสำคัญ ต่าง ๆ โดยคำนึงถึงความสะดวก ความเป็นไปได้ในการปฏิบัติกิจกรรม ซึ่งประกอบด้วย
31 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๓.๑ วัน เดือน ปีที่จัดกิจกรรม ๓.๒ สถานที่ที่ใช้ในการปฏิบัติธรรม ๓.๓ หลักสูตรการปฏิบัติธรรม ๓.๓ งบประมาณที่ใช้ ๓.๔ วิทยากร ๓.๕ อื่น ๆ ๔. ดำเนินกิจกรรมตามแผนและปฏิทินที่กำหนด ๕. สรุปและรายงานผลการปฏิบัติกิจกรรม ปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ เพื่อนำไปเป็นข้อมูล ในการดำเนินกิจกรรมครั้งต่อไป ๖. จัดกิจกรรมยกย่องเชิดชูเกียรติแก่บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่ได้รับการคัดเลือก ให้เป็นผู้ปฏิบัติงานดีเด่นประจำปี ๗. ประชาสัมพันธ์เผยแพร่การดำเนินงานบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่ได้รับการคัดเลือก ให้เป็นผู้ปฏิบัติงานดีเด่นประจำปีให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องและสาธารณชนรับทราบ การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตค่านิยมซื่อสัตย์สุจริต ทักษะในการทำงานอย่างมีความสุข พัฒนาศักยภาพในการทำงาน ๒. แบบรายผลการปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในสังคม ตัวอย่างกิจกรรม “ของฉัน ของเธอ ของส่วนรวมหรือของใคร” แนวคิดการจัดกิจกรรม กิจกรรมแบ่งปันฉันและเธอเป็นการส่งเสริมสนับสนุนการจัดการศึกษาการปฏิบัติงานในภารกิจ ที่รับผิดชอบให้ได้รับความสำเร็จ เป็นไปตามหลักความพอเพียง ประหยัดคุ้มค่า โดยให้บุคลากรทำกิจกรรม ร่วมกัน คือ การแบ่งปันการใช้สิ่งของที่เป็นของส่วนกลางในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จากการปฏิบัติงานปัจจุบันของบุคลากรทางการศึกษามีการใช้วัสดุ ครุภัณฑ์สำนักงาน ไม่ประหยัด ไม่คุ้มค่า ไม่มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล ขาดการใช้วัสดุครุภัณฑ์ร่วมกัน และไม่มีการแบ่งปันเครื่องใช้ซึ่ง กันและกัน ดังนั้น เพื่อให้บุคลากรทางการศึกษามีวัสดุครุภัณฑ์เพียงพอต่อการปฏิบัติงาน ใช้อย่างประหยัดคุ้มค่า มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลพร้อมต่อการใช้งานอยู่เสมอ และสามารถใช้ร่วมกันได้ อีกทั้งเพื่อเป็น การป้องกันไม่ให้มีการนำวัสดุครุภัณฑ์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามาใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน จึงควรจัดทำ กิจกรรมนี้ขึ้น วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อปลูกฝังให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตสร้างเครือข่ายการทำงานและ การใช้สิ่งของที่เป็นของกลางร่วมกัน มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำวัสดุครุภัณฑ์ที่เป็นของส่วนรวมมาใช้ เพื่อประโยชน์ส่วนตน ๒. เพื่อตรวจสอบการใช้วัสดุครุภัณฑ์อย่างพอเพียง ตรงต่อการปฏิบัติงาน ใช้อย่างประหยัดคุ้มค่า มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
32 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการสร้างเครือข่ายการทำงานและการใช้สิ่งของที่เป็น ของกลางร่วมกัน มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำวัสดุครุภัณฑ์ที่เป็นของส่วนรวมมาใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใช้วัสดุครุภัณฑ์อย่างพอเพียง ตรงต่อการปฏิบัติงาน ใช้อย่างประหยัดคุ้มค่า มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการสร้างเครือข่ายการทำงานและการใช้สิ่งของที่เป็น ของกลางร่วมกัน มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำวัสดุครุภัณฑ์ที่เป็นของส่วนรวมมาใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใช้วัสดุครุภัณฑ์อย่างพอเพียง ตรงต่อการปฏิบัติงาน ใช้อย่างประหยัดคุ้มค่า มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล วิธีดำเนินการ ๑. ผู้รับผิดชอบการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตนำเสนอรายชื่อคณะทำงาน ซึ่งประกอบด้วย รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และผู้อำนวยการกลุ่มงานแต่ละกลุ่มงาน ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นคณะทำงาน ๒. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแต่งตั้งคณะทำงาน สำรวจและจัดทำทะเบียน วัสดุครุภัณฑ์ที่มีในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่สามารถใช้ร่วมกันได้ ๓. คณะกรรมการยกร่างมาตรการประหยัดการใช้วัสดุครุภัณฑ์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เข้าที่ประชุมคณะกรรมการบริหารโครงการ ๔. จัดทำมาตรการประหยัดการใช้สิ่งของที่เป็นของกลางร่วมกัน การใช้วัสดุครุภัณฑ์ของสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาภายในกลุ่ม/หน่วย ระหว่างกลุ่ม/หน่วย หรือข้อตกลงของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เช่น ๔.๑ มาตรการการใช้Printer ผ่านระบบออนไลน์ร่วมกัน ๔.๒ คู่มือการใช้เครื่องย่อยกระดาษ ๔.๓ การใช้กระดาษที่ใช้แล้วมาใช้อีกในหน้าที่ยังว่าง (Recycle) ๔.๔ การใช้เครื่องเย็บกระดาษร่วมกัน ๔.๕ การใช้เครื่องเคลือบกระดาษ ๔.๖ สายไฟฟ้า ปลั๊กไฟฟ้า เครื่องส่งโทรสาร ฯลฯ ๕. ประกาศมาตรการประหยัดในการใช้วัสดุ ครุภัณฑ์และสิ่งของที่เป็นของกลางของสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาที่ต้องใช้ร่วมกัน ให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้รับทราบและถือปฏิบัติร่วมกัน จัดทำทะเบียนการใช้ครุภัณฑ์แต่ละประเภทเพื่อเป็นร่องรอยหลักฐาน ๖. สรุปและรายงานผลการปฏิบัติกิจกรรมพร้อมด้วยปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ เพื่อนำไป เป็นข้อมูลในการดำเนินกิจกรรมครั้งต่อไป ๗. จัดกิจกรรมยกย่องเชิดชูเกียรติแก่บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่ได้รับการคัดเลือก ให้เป็นผู้ปฏิบัติงานดีเด่นประจำปี ๘. ประชาสัมพันธ์ เผยแพร่การดำเนินงานของแต่ละกลุ่ม/หน่วยให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องและสาธารณชน ได้รับทราบ
33 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตพฤติกรรมของบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเรื่องการใช้วัสดุครุภัณฑ์ร่วมกัน การไม่นำวัสดุครุภัณฑ์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน ๒. แบบสอบถามเกี่ยวกับการใช้วัสดุครุภัณฑ์อย่างพอเพียง ตรงต่อการปฏิบัติงาน ใช้อย่างประหยัด คุ้มค่า มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตัวอย่างกิจกรรม “บริการด้วยใจ ใส่ความซื่อสัตย์สุจริต” แนวคิดการจัดกิจกรรม การให้บริการแก่ผู้รับบริการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ตามพระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ และประมวลจริยธรรมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๔ ข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา ต้องแยกเรื่องส่วนตัวออกจากตำแหน่งหน้าที่และยึดถือประโยชน์ส่วนรวม ของประเทศชาติเหนือกว่าประโยชน์ส่วนตน และต้องละเว้นการแสวงหาประโยชน์ที่มิชอบโดยอาศัย ตำแหน่งหน้าที่ และไม่กระทำการอันเป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม วัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการให้บริการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เสมอภาค และจริงใจแก่ผู้รับบริการทุกคน เป้าหมาย เชิงปริมาณ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาร้อยละ ๑๐๐ ให้บริการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เสมอภาค และจริงใจแก่ผู้รับบริการ เชิงคุณภาพ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้บริการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เสมอภาค และจริงใจ แก่ผู้รับบริการ วิธีดำเนินการ ๑. คณะกรรมการผู้รับผิดชอบการดำเนินงานโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล ในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เสนอแต่งตั้งคณะทำงาน คณะกรรมการบริหารโครงการ ที่ประกอบด้วย รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ผู้อำนวยการกลุ่ม งาน และบุคลากรทุกคนในทุกกลุ่ม/หน่วยของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นคณะทำงาน ๒. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแต่งตั้งคณะทำงานโดยแยกเป็นแต่ละกลุ่ม/หน่วย ๓. คณะทำงานแต่ละกลุ่มงานประชุมปรึกษาหารือเพื่อสร้างข้อตกลงในการปฏิบัติงานร่วมกัน โดยเน้น ในเรื่องของการพูดความจริง ไม่รับสินบน ให้บริการด้วยความเป็นธรรมและเสมอภาคแก่ผู้รับบริการทุกคน นำข้อตกลงในการปฏิบัติงานร่วมกันเสนอต่อที่ประชุมโดยมีผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็น ประธาน ๔. ปิดประกาศข้อตกลงในการปฏิบัติงานร่วมกันไว้ในที่ทำงานของแต่ละกลุ่ม/หน่วยตามที่เห็นสมควร
34 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๕. จัดทำแบบสอบถามความพึงพอใจ เพื่อให้ผู้รับบริการประเมินผลการปฏิบัติงานของแต่ละกลุ่ม/ หน่วย ๖. สรุปและรายงานผลการปฏิบัติกิจกรรม พร้อมด้วยปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะเพื่อนำไป เป็นข้อมูลในการดำเนินกิจกรรมครั้งต่อไป ๗. จัดกิจกรรมยกย่องเชิดชูเกียรติแก่บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่ได้รับการคัดเลือก ให้เป็นผู้ปฏิบัติงานดีเด่นประจำปี ๘. ประชาสัมพันธ์เผยแพร่การดำเนินงานของแต่ละกลุ่ม/หน่วยให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องและสาธารณชน รับทราบ การวัดและประเมินผล แบบสอบถามการให้บริการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เสมอภาค และจริงใจแก่ผู้รับบริการ ตัวอย่างกิจกรรม “No Gift Policy” แนวคิดการจัดกิจกรรม การทุจริตและประพฤติมิชอบเป็นปัญหาสำคัญของสังคมไทยและนานาประเทศ โดยเฉพาะในประเทศ ไทยมีปัจจัยสำคัญและสาเหตุที่มาจากระบบอุปถัมภ์ ส่งผลให้เกิดค่านิยมที่ไม่ถูกต้องทั้งการให้หรือรับทรัพย์สิน เพื่อผลประโยชน์ในรูปแบบต่าง ๆ เป็นการตอบแทนหรือจูงใจให้เกิดการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม การใช้ดุลยพินิจปฏิบัติงานในตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบในรูปแบบต่าง ๆ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๑๒๘ กำหนดว่า ห้ามเจ้าพนักงานของรัฐผู้ใด รับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดอันอาจคำนวณเป็นเงินได้จากผู้ใด นอกเหนือจากทรัพย์สินหรือประโยชน์ อันควรได้ตามกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับที่ออกโดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายในการรับ หรือให้ของขวัญ แม้การให้ของขวัญดูเหมือนว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมและประเพณี แต่ก็อาจมี ความเสี่ยงที่จะถูกนำมาเป็นเครื่องมือในการทุจริตคอร์รัปชันได้กิจกรรม No Gift Policy จึงเป็นการสร้าง ความตระหนัก และปลูกจิตสำนึกในการไม่ยอมรับและไม่ทนต่อการทุจริต พร้อมทั้งเสริมสร้างค่านิยม ทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรมของบุคลากร รวมถึงเป็นสื่อเชิงสัญลักษณ์ให้เห็นว่า สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป็นหน่วยงานที่ผู้บริหาร เจ้าหน้าที่ และบุคลากรทางการศึกษาทุกคนไม่รับของขวัญและของกำนัลทุกชนิด จากการปฏิบัติหน้าที่ทั้งในขณะ/ก่อน/หลังปฏิบัติหน้าที่ที่จะส่งผลให้เกิดการทุจริตและประพฤติมิชอบ ทั้งในปัจจุบันและอนาคต วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างความตระหนักและมีจิตสำนึกในการไม่ยอมรับและไม่ทนต่อการทุจริตและประพฤติมิชอบ พร้อมทั้งเสริมสร้างค่านิยม ทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรม ความซื่อสัตย์สุจริต ของบุคลากรในสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา
35 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” เป้าหมาย เชิงปริมาณ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาร้อยละ ๙๐ มีความตระหนักและมีจิตสำนึกในการไม่ยอมรับ และไม่ทนต่อการทุจริตและประพฤติมิชอบ พร้อมทั้งเสริมสร้างค่านิยม ทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรม ความซื่อสัตย์สุจริต เชิงคุณภาพ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความตระหนักและมีจิตสำนึกในการไม่ยอมรับ และไม่ทนต่อการทุจริตและประพฤติมิชอบ พร้อมทั้งเสริมสร้างค่านิยม ทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรม ความซื่อสัตย์สุจริต วิธีดำเนินการ ๑. คณะกรรมการผู้รับผิดชอบการดำเนินงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริตจัดทำคู่มือ/แนวทาง การปฏิบัติกิจกรรม No Gift Policy ๒. ประชุมปฏิบัติการเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติกิจกรรม No Gift Policy ๓. จัดทำโปสเตอร์ infographic เพื่อประชาสัมพันธ์การปฏิบัติกิจกรรม No Gift Policy ๔. ผู้อำนวยการสำนักงานพื้นที่การศึกษาประกาศเจตนารมณ์นโยบายไม่รับของขวัญ No Gift Policy ต่อผู้เกี่ยวข้อง ๕. บุคลากรทุกคนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารับทราบและถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ประกาศ เจตนารมณ์นโยบายไม่รับของขวัญ No Gift Policy การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรม No Gift Policy ๒. แบบประเมินตนเองเรื่องความตระหนักและมีจิตสำนึกในการไม่ยอมรับและไม่ทนต่อการทุจริต และประพฤติมิชอบ พร้อมทั้งเสริมสร้างค่านิยม ทัศนคติ จิตสำนึก และพฤติกรรมความซื่อสัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียง อยู่อย่างพอเพียง เป็นปรัชญาชี้แนวทางการดำรงอยู่ในการปฏิบัติตนของบุคคลเพื่อชีวิตที่มีความสงบ สุข ในการปฏิบัติและพัฒนางานให้ก้าวหน้าในยุคโลกาภิวัตน์ซึ่งเต็มไปด้วยการแข่งขันนั้น การนำความพอเพียง มาใช้ในการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านความพอประมาณและความมีเหตุผล จึงจำเป็นที่จะต้องมี ระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อผลกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ทั้งนี้บุคลากรจะต้องอาศัยความรู้ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่างๆ มาใช้ ในการวางแผน และการดำเนินงานทุกขั้นตอน ในขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของบุคลากรให้มี สำนึกในคุณธรรมความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสมในการปฏิบัติราชการด้วยความอดทน ความเพียร มีสติปัญญา และรอบคอบ
36 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างกิจกรรม “รักษ์น้ำ รักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด” แนวคิดการจัดกิจกรรม อยู่อย่างพอเพียงเป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร” พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ ๙ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ทรงชี้แนวทางการดำรงชีวิตและปฏิบัติ ตนด้านความพอประมาณ ความมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน การนำความพอเพียงมาใช้ในการปฏิบัติงาน เพื่อการประหยัดพลังงาน และฝึกให้บุคลากรรู้จักการวางแผนการใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่าและเกิดประสิทธิภาพ สูงสุด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามุ่งเน้นการส่งเสริมให้บุคลากรทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม เพื่อการประหยัดพลังงานและงบประมาณแผ่นดิน โดยกำหนดเป็นวิสัยทัศน์ให้บุคลากรดำเนินชีวิตตามหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการมีจิตสำนึกในการประหยัดไฟฟ้า น้ำประปา ให้เป็นรูปธรรมจนสร้าง เป็นนิสัยที่ดี วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อสร้างจิตสำนึกให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารักษ์และประหยัดพลังงาน ๒. เพื่อลดอัตราค่าใช้จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีจิตสำนึกรักษ์และประหยัดพลังงาน ๒. อัตราค่าใช้จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลดลงร้อยละ ๕ เมื่อเปรียบเทียบ กับปีที่ผ่านมา เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีจิตสำนึกรักษ์และประหยัดพลังงาน ๒. อัตราค่าใช้จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟฟ้าในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลดลงร้อยละ ๕ เมื่อเปรียบเทียบ กับปีที่ผ่านมา วิธีดำเนินการ ๑. ประชุมคณะกรรมการบริหารโครงการ/กิจกรรมรักษ์น้ำ รักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด เพื่อแจ้งแผน การขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ๒. มอบหมายผู้รับผิดชอบหลักในการขับเคลื่อนกิจกรรมรักษ์น้ำ รักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด แต่ละกิจกรรมต้องมีทีมงานการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่ม/หน่วย ๓. สมาชิกในกลุ่ม/หน่วยร่วมกันออกแบบกิจกรรมย่อย กำหนดแนวปฏิบัติ/มาตรการประหยัดน้ำ และการประหยัดไฟฟ้า ๔. ผู้รับผิดชอบแต่ละกิจกรรมนำเสนอคณะกรรมการบริหาร เพื่อนำเสนอแนวทางจัดกิจกรรม “รักษ์น้ำรักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด”
37 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๕. กิจกรรมรักษ์น้ำ รักษ์ไฟ ร่วมใจประหยัด มีแนวทางการปฏิบัติ ดังนี้ ๕.๑ เปิด – ปิดเครื่องปรับอากาศตามเวลาที่กำหนด ๕.๒ ปิดไฟฟ้า – ปิดพัดลมทุกครั้งเมื่อเลิกใช้งาน ๕.๓ ปิดเครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วงทุกครั้งเมื่อเลิกใช้งาน ๕.๔ ปิดน้ำประปาทุกครั้งหลังใช้น้ำแล้ว หรือปิดเมื่อพบเห็นการเปิดน้ำทิ้งไว้ ๕.๕ ตรวจสอบอุปกรณ์ เช่น ก๊อกน้ำ สายไฟฟ้า ที่ชำรุด และเปลี่ยนให้มีคุณภาพและใช้การได้ ๕.๖ จัดป้าย/สติ๊กเกอร์แสดงข้อตกลง/แนวปฏิบัติ/มาตรการประหยัดน้ำ ประหยัดไฟฟ้า ๕.๗ แต่งตั้งคณะกรรมการติดตามผล โดยฝ่ายอาคารสถานที่ตรวจสอบความรับผิดชอบ และบันทึก ผลสถิติค่าน้ำ ค่าไฟฟ้าในแต่ละเดือนของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๕.๘ ประเมินผลและรายงานผล การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า น้ำประปา ของบุคลากรอย่างประหยัด และคุ้มค่า ๒. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรม และความรับผิดชอบต่อหน้าที่ตามข้อตกลง/ แนวปฏิบัติ ตัวอย่างกิจกรรม “ออมวันละนิด ชีวิตสดใส” แนวคิดการจัดกิจกรรม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีจุดมุ่งหมายให้บุคลากรมีความพอประมาณ มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน สภาพสังคมในปัจจุบันมีการบริโภคที่ฟุ่มเฟือย การใช้จ่ายที่ไม่สมดุลกับรายรับ จึงมีปัญหา ทางสังคมตามมามากมาย เกิดปัญหาอาชญากรรม เนื่องจากความต้องการเกินความจำเป็น การไม่รู้จักแยกแยะ รายจ่ายที่ไม่จำเป็น ดังนั้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงกำหนดวิสัยทัศน์เพื่อส่งเสริมบุคลากรให้รู้จัก การออมว่า “การออมเป็นการแบ่งรายได้ส่วนหนึ่งเก็บสะสมไว้สำหรับวัตถุประสงค์ต่าง ๆ” เช่น เพื่อไว้ใช้ ในอนาคต เพื่อเวลาฉุกเฉิน เพื่อใช้ในสิ่งที่จำเป็น ซึ่งโดยทั่วไปควรออมเงิน ประมาณ ๑ ใน ๔ ของรายได้ แต่ละเดือน อย่างไรก็ตาม อัตราส่วนนี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม เพื่อฝึกนิสัยให้เกิดการออม ในชีวิตประจำวัน วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้บุคลากรสามารถแยกค่าใช้จ่ายที่จำเป็นและไม่จำเป็นได้ ๒. เพื่อส่งเสริมการออมทรัพย์ให้เป็นนิสัย เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ สามารถแยกค่าใช้จ่ายที่จำเป็น และไม่จำเป็นได้ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีการออมทรัพย์ให้เป็นนิสัย เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสามารถแยกค่าใช้จ่ายที่จำเป็นและไม่จำเป็นได้ ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีการออมทรัพย์ให้เป็นนิสัย
38 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” วิธีดำเนินการ ๑. ประชุมคณะกรรมการบริหาร เพื่อแจ้งแผนการขับเคลื่อน โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ๒. มอบหมายผู้รับผิดชอบหลักกิจกรรม “ออมวันละนิด ชีวิตสดใส” ๓. กิจกรรมแต่ละกิจกรรมต้องมีทีมงานการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่ม/หน่วย ๔. สมาชิกในกลุ่มร่วมกันออกแบบกิจกรรมย่อย ๕. ผู้รับผิดชอบหลักแต่ละกิจกรรม นำเสนอคณะกรรมการบริหารเพื่อของบประมาณ ๖. ปฏิบัติกิจกรรมย่อย เช่น ๖.๑ จัดทำบัญชีรายรับ และรายจ่าย ๖.๒ วิเคราะห์บัญชีรายรับ และรายจ่าย ๖.๓ แยกแยะการใช้จ่ายที่จำเป็นและไม่จำเป็น ๖.๔ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ๖.๕ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค เพื่อลดรายจ่ายที่ฟุ่มเฟือย ๖.๖ เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายเดือนที่ผ่านมากับเดือนปัจจุบัน และวางแผนการใช้จ่ายในเดือนถัดไป ๖.๗ คณะกรรมการติดตามผลในกลุ่มย่อยรายงานผลการขับเคลื่อนกิจกรรม ๗. ประเมินผลและรายงานในภาพรวมการจัดกิจกรรม “ออมวันละนิด ชีวิตสดใส” การวัดและประเมินผล ๑. แบบประเมินตนเองเรื่องการบริโภคและความต้องการที่ไม่จำเป็น ๒. แบบตรวจสอบบัญชีรายรับ-รายจ่าย และบัญชีการออมแต่ละบุคคล ๓. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรมและการวางแผนการใช้จ่ายเท่าที่จำเป็น ตัวอย่างกิจกรรม “ลดกระดาษ ประหยัดหมึก” แนวคิดการจัดกิจกรรม ปัญหาสภาพแวดล้อมถือว่าเป็นปัญหาสำคัญมากของโลกเนื่องจากสภาพแวดล้อมในปัจจุบันเป็นพิษ และส่งผลกระทบที่คุกคามคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ปัญหาขยะกระดาษในสำนักงาน ก็เป็นปัญหาหนึ่งที่เกิดจาก บุคลากรไม่มีความตระหนักในเรื่องความประหยัดและคุ้มค่าที่มี การใช้กระดาษที่สิ้นเปลืองมีสาเหตุมาจาก การขาดการทำงานที่รอบคอบ ทำให้มีกระดาษที่ไม่ใช้แล้วมากมาย สำนักงานจึงเต็มไปด้วยเอกสารที่รกรุงรัง ไม่สวยงาม ดังนั้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงกำหนดมาตรการหรือข้อตกลงแนวทางปฏิบัติเพื่อควบคุม การใช้กระดาษและ หมึกพิมพ์ ให้เกิดประโยชน์และความคุ้มค่าสูงสุด เพื่อให้บุคลากรนำไปปฏิบัติเพื่อลดขยะ กระดาษในที่ทำงาน วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้บุคลากรรู้จักใช้วัสดุอุปกรณ์และเทคโนโลยีอย่างประหยัดและคุ้มค่า ๒. เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรมีความรอบคอบในการทำงาน ใช้ของอย่างคุ้มค่า
39 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ รู้จักใช้วัสดุอุปกรณ์และเทคโนโลยี อย่างประหยัดและคุ้มค่า ๒. บุคลากรทุกคนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีความรอบคอบในการทำงานใช้ของอย่างคุ้มค่า เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารู้จักใช้วัสดุอุปกรณ์และเทคโนโลยีอย่างประหยัดและคุ้มค่า ๒. บุคลากรทุกคนมีความรอบคอบในการทำงาน ใช้ของอย่างคุ้มค่า วิธีดำเนินการ ๑. ประชุมคณะกรรมการบริหารเพื่อแจ้งแผนการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) กิจกรรม “ลดกระดาษ ประหยัดหมึก” ๒. แต่งตั้งผู้รับผิดชอบกิจกรรม “ลดกระดาษ ประหยัดหมึก” ๓.กิจกรรมแต่ละกิจกรรมต้องมีทีมงานการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่ม/หน่วย ร่วมกันวางแผน การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่ม/หน่วย สมาชิกในกลุ่ม/หน่วยร่วมกันออกแบบกิจกรรมย่อย พร้อมกำหนดปฏิทินการปฏิบัติงาน ๔. ผู้รับผิดชอบแต่ละกิจกรรมนำเสนอคณะกรรมการบริหารโครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) ๕. ปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ ๕.๑ ดูแลรักษาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์วัสดุสำนักงานให้มีประสิทธิภาพในการทำงาน ๕.๒ กำหนดจุดใช้เครื่องพริ้นเตอร์ร่วมกันที่เดียวจุดเดียว (Share printer) ๕.๓ ตรวจสอบความถูกต้องทุกครั้งก่อนการพิมพ์งาน ๕.๔ ลดการพิมพ์งานที่ผิดพลาดให้น้อยลงมากที่สุด ๕.๕ ควบคุมการใช้กระดาษและหมึกในการพิมพ์งานให้คุ้มค่า ๕.๖ กำหนดให้เบิกกระดาษและหมึกเท่าที่จำเป็น หากเบิกเกินจำนวนให้บันทึกคำชี้แจงประกอบ จำนวนที่ขอเบิกเกิน ๕.๗ ให้ใช้กระดาษสองหน้าในหนังสือที่เป็นสำเนา ๕.๘ ลดขยะเพิ่มรายได้จากการขายของเก่าที่ไม่ใช้แล้ว ๕.๙ ติดตามผลโดยคณะกรรมการ ๖. ประเมินผลและรายงานผลการดำเนินงานกิจกรรม “ลดกระดาษ ประหยัดหมึก” การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตพฤติกรรมการใช้กระดาษและหมึกมีความประหยัดและคุ้มค่า ๒. แบบตรวจสอบความถูกต้องของการทำงานมีความรอบคอบ ผิดพลาดน้อย ๓. แบบตรวจสอบรายรับรายจ่ายภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
40 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างกิจกรรม “ไตรสิกขา นำพาชีวีมีสุข” แนวคิดการจัดกิจกรรม การปฏิบัติธรรมนั้น ต้องประกอบด้วย ศีล สมาธิปัญญา เป็นการปฏิบัติร่วมกันทั้งหมดภายในเวลา เดียวกัน ไม่แยกจากกัน ในศีลก็มีสมาธิและปัญญา ในปัญญาก็มีศีลและสมาธิพระพุทธเจ้าตรัสว่า “ผู้มีศีล ย่อมมีปัญญา ผู้มีปัญญาย่อมมีศีล” สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาควรกำหนดให้บุคลากรมีการรักษาศีล สวดมนต์นั่งสมาธิเจริญภาวนา เพื่อให้มีจิตใจที่บริสุทธิ์ ลดละ เลิกอบายมุข เพื่อให้มีจิตใจที่โอบอ้อมอารี มีโอกาสช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส เป็นการฝึกให้บุคลากรมีธรรมะในจิตใจ นอกจากนั้น ยังควรส่งเสริมให้คนไทย รณรงค์การใช้สินค้าไทย และรักษาวัฒนธรรมอันดีงามของไทย เป็นแบบอย่าง ๆ ที่ดีแก่สังคม วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นผู้มีศีล สมาธิปัญญา ๒. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลด ละ เลิก อบายมุขทุกอย่าง ๓. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีจิตใจเอื้ออารีช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ เป็นผู้มีศีล สมาธิปัญญา ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ลด ละ เลิก อบายมุขทุกอย่าง ๓. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีจิตใจเอื้ออารีช่วยเหลือ ผู้ด้อยโอกาส เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นคนมีศีล สมาธิปัญญา ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลด ละ เลิก อบายมุขทุกอย่าง ๓. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีจิตใจเอื้ออารีช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส วิธีดำเนินการ ๑. ประชุมคณะกรรมการบริหาร เพื่อแจ้งแผนการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) กิจกรรม “ศีล สมาธิปัญญา นำพาชีวิตสุข” ๒. แต่งตั้งผู้รับผิดชอบหลัก เพื่อดำเนินกิจกรรม “ศีล สมาธิปัญญา นำพาชีวิตสุข” ๓. กิจกรรมแต่ละกิจกรรมต้องมีทีมงานการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่ม/หน่วย ร่วมวางแผน การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมที่มาจากทุกกลุ่มสมาชิกในกลุ่มร่วมกันออกแบบกิจกรรมย่อยพร้อมกำหนด ปฏิทินการปฏิบัติงาน ๔. ผู้รับผิดชอบแต่ละกิจกรรมย่อย นำเสนอกิจกรรมย่อยต่อคณะกรรมการบริหารโครงการเสริมสร้าง คุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลในสถานศึกษาและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (โครงการโรงเรียนสุจริต) เพื่อขอรับความเห็นชอบให้ดำเนินการขับเคลื่อนกิจกรรมต่อไป
41 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๕. ปฏิบัติกิจกรรมย่อย ๕.๑ รักษาศีลและสวดมนต์ไหว้พระ ทุกวันก่อนเริ่มทำงาน ๕.๒ ส่งเสริมการฝึกอบรมนั่งสมาธิเจริญภาวนา ๕.๓ ส่งเสริมการทะนุบำรุงพระพุทธศาสนา ๕.๔ จัดกิจกรรม “เสียงธรรมะตามสาย ฟังแล้วสบายจิต” ๕.๕ จัดเข้าค่ายคุณธรรมจริยธรรมทุกคน ๕.๖ ส่งเสริมการลด ละ เลิกอบายมุขแล้วสุขใจ ๕.๗ ช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสทุกเมื่อ ๕.๘ รณรงค์การใช้สินค้าไทย และรักษาวัฒนธรรมไทย ๕.๙ คณะกรรมการติดตามผลในกลุ่มกิจกรรมย่อย ๖. ประเมินผลและรายงานการดำเนินกิจกรรม “ไตรสิกขา นำพาชีวีมีสุข” การวัดและประเมินผล ๑. แบบประเมินตนเอง ๒. แบบประเมินการลด ละ เลิกอบายมุข ๓. แบบสังเกตพฤติกรรมการบริการผู้ด้อยโอกาสด้วยจิตใจเอื้ออารี จิตสาธารณะ จิตสาธารณะหรือจิตสำนึกสาธารณะ (Public Consciousness) คือ การตระหนักรู้และคำนึงถึง ส่วนรวมร่วมกัน หรือการคำนึงถึงผู้อื่นที่ร่วมสัมพันธ์เป็นกลุ่มเดียวกัน มีน้ำใจไมตรีเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ช่วยเหลือ เกื้อกูลกันโดยไม่หวังผลตอบแทน การดำรงชีวิตในสังคมที่มีการช่วยเหลือกัน ถึงแม้ว่าเรื่องราวหรือเหตุการณ์ นั้นไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับเรา หรือเราไม่ได้เดือดร้อนด้วยแต่ก็เต็มใจที่จะแบ่งปันให้การช่วยเหลือ และเอื้ออาทรกัน ตัวอย่างกิจกรรม “ยิ้มแย้มแจ่มใส ใส่ใจบริการ” แนวคิดการจัดกิจกรรม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นหน่วยงานการส่งเสริมการศึกษา ซึ่งมีผู้มาติดต่องานราชการ ทั้งบุคคลในองค์กรและนอกองค์กร ซึ่งการบริการเป็นงานที่ต้องสร้างความประทับใจให้ผู้มาติดต่อ เพื่อให้ งานสำเร็จ บรรลุเป้าหมาย และเกิดความพึงพอใจ กลับไปด้วยความรู้สึกที่ดีต่อองค์กร ในทางตรงข้าม หากการติดต่อประสานงานไม่ได้รับความเป็นธรรมก็จะเกิดความขัดแย้งและไม่ให้ความร่วมมือ ดังนั้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาควรจะมีการพัฒนาบุคลากรในสำนักงานทุกคน ให้เป็นผู้มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี ให้บริการด้วยจิตเป็นมิตรกับทุกคน ด้วยการยิ้มแย้มแจ่มใส เต็มใจให้บริการ ดูแลช่วยเหลือเพื่อให้งานสำเร็จ ผู้รับบริการพึงพอใจ มีระบบการปฏิบัติงานเป็นมาตรฐานเดียวกัน
42 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อเป็นแนวทางในการยกระดับคุณธรรม และความโปร่งใส ในการดำเนินงานของสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษา ๒. เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาและส่งเสริมคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓. เพื่อให้บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติงาน/ภารกิจตามกฎหมายให้บริการ ตามมาตรฐานการปฏิบัติงานอย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีคุณธรรมและความโปร่งใส ในการดำเนินงาน ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาร้อยละ ๑๐๐ ปฏิบัติงาน/ภารกิจตามกฎหมายให้บริการ ตามมาตรฐาน การปฏิบัติงานอย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงาน ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปฏิบัติงานในภารกิจตามกฎหมายให้บริการตามมาตรฐาน การปฏิบัติงานอย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ วิธีดำเนินการ ๑. จัดทำแนวทางการปฏิบัติงานหรือคู่มือการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐาน ๒. แต่งตั้งคณะทำงานให้ปฏิบัติหน้าที่ตามภารกิจหลักของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓. จัดหาและใช้ระบบหรือหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน หรือมีการใช้เทคโนโลยีมาช่วยปฏิบัติงาน ๔. จัดทำแผนผังแสดงขั้นตอนการปฏิบัติงานตามภารกิจหลักและระยะเวลาที่ใช้ในการดำเนินการ ให้บริการและให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทราบอย่างชัดเจน ๕. จัดให้มีระบบการให้บริการออนไลน์มีระบบบัตรคิว ๖. ใช้เครื่องมือช่วยกำกับการปฏิบัติงานให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ๗. มีระบบป้องกันหรือการตรวจสอบเพื่อป้องกันการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ในการให้บริการ ๘. รายงานผลการปฏิบัติงานการจัดกิจกรรม ปัญหา อุปสรรค ผลลัพธ์ของการปฏิบัติงาน และปรับปรุง การปฏิบัติหน้าที่ตามภารกิจหลักให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล การวัดและประเมินผล ๑.แบบสังเกตพฤติกรรมการให้บริการของบุคลากร ๒.แบบสอบถามความคิดเห็นในการให้บริการของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓.แบบสังเกตการมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมและพัฒนาปรับปรุงงานให้ดีขึ้น
43 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ตัวอย่างกิจกรรม “ทำงานด้วยใจ ด้วยจิตบริการ” แนวคิดการจัดกิจกรรม ตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของทางราชการ พ.ศ.๒๕๔๐ กำหนดให้หน่วยงานทางราชการ เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับภารกิจหลักเพื่อบริการให้ผู้มาติดต่อราชการให้สามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้ ดังนั้นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาควรกำหนดช่องทางการให้บริการ การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารโดยให้ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน วิเคราะห์และวางแผนกระบวนการทำให้งานเกิดความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ การประชาสัมพันธ์มีแนวทางการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐานเดียวกันและเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ทางเว็บไซต์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา นำระบบสำนักงานอัตโนมัติมาใช้ในสำนักงานเพื่อการบริการ ที่ประทับใจเหนือความคาดหมาย ทำให้ผู้รับบริการได้รับความพึงพอใจสูงสุด วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อปลูกฝังความมีจิตสาธารณะในการบริการไม่ยึดติดว่าเป็นหน้าที่หรือไม่ใช่หน้าที่ของตน ๒. เพื่อประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ตามภารกิจหลัก ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป้าหมาย เชิงปริมาณ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีจิตสาธารณะในการบริการ ไม่ยึดติดว่าเป็นหน้าที่หรือไม่ใช่หน้าที่ของตน ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ มีผลการประเมินตามภารกิจหลัก ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอยู่ในระดับดี เชิงคุณภาพ ๑. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีจิตสาธารณะในการบริการ ไม่ยึดติดว่าเป็นหน้าที่ หรือไม่ใช่หน้าที่ของตน ๒. บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลการประเมินตามภารกิจหลักของสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษา อยู่ในระดับดี วิธีดำเนินการ ๑. จัดทำแนวทางการปฏิบัติงานหรือคู่มือการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐาน ๒. จัดทำคำสั่งและแต่งตั้งผู้รับผิดชอบปฏิบัติหน้าที่ตามภารกิจหลักของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓. กำหนดแนวทางการปฏิบัติงานให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เพื่อป้องกันการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ ภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๔. ส่งเสริมให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ร่วมดำเนินการตรวจสอบ ติดตามประเมินผล และปรับปรุงแก้ไขพัฒนาการปฏิบัติราชการในภารกิจหลักสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๕. จัดให้มีหน่วยประชาสัมพันธ์ณ ที่ทำการของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๖. จัดทำข้อมูลตามภารกิจหลักตามที่กฎหมายกำหนดทางเว็บไซต์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา หรือสื่อสังคมออนไลน์(Social Media)
44 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” ๗. จัดให้มีระบบการให้ข้อมูลตามภารกิจหลักผ่านหมายเลขโทรศัพท์เฉพาะ หรือระบบ Call Center โดยมีระบบตอบรับอัตโนมัติหรือมีเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษารับเรื่อง ๘. จัดให้มีระบบเผยแพร่ข้อมูลการดำเนินงานตามภารกิจหลักของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ที่ได้เผยแพร่สร้างสื่อต่างๆ ได้แก่ หนังสือพิมพ์ วารสาร จุลสาร แผ่นพับ โทรทัศน์วิทยุ สื่อสังคม สื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตพฤติกรรมให้การบริการของบุคลากร ๒. แบบสอบถามความคิดเห็นในการให้บริการของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๓. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมและพัฒนาปรับปรุงงานให้ดีขึ้น ตัวอย่างกิจกรรม “CSR จิตอาสาพัฒนาสังคม” แนวคิดการจัดกิจกรรม จิตอาสา เป็นการร่วมแรงร่วมใจให้มีจิตสาธารณะมากยิ่งขึ้น นอกจากการทำกิจกรรมจิตอาสา จะได้ช่วยเหลือคน ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมให้ฟื้นฟูขึ้นมาได้แล้วนั้น ยังทำให้คนในองค์กรได้มีความสามัคคี มากขึ้นอีกด้วย การดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐในปัจจุบัน จะคำนึงถึงภารกิจหลักเพียงอย่างเดียว อาจไม่ใช่สิ่งที่ทำให้องค์กรประสบความสำเร็จ ปัจจุบัน ผู้คนนั้นให้ความสำคัญกับองค์กรที่เล็งเห็นถึงปัญหา ของสังคมและสิ่งแวดล้อม ซึ่งหลายๆ องค์กรได้มีการริเริ่มกิจกรรม CSR เพื่อสร้างเสริมการแสดง ความรับผิดชอบต่อสังคมกันมากขึ้น กิจกรรม CSR เป็นกิจกรรมเพื่อสังคม มีความสำคัญและประโยชน์มาก สามารถเริ่มต้นได้ที่ตัวบุคคล กลุ่มคน ไปจนถึงระดับองค์กร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเห็นความสำคัญ จำเป็นในการทำกิจกรรม “CSR จิตอาสาพัฒนาสังคม” เพื่อเป็นแบบอย่างให้แก่โรงเรียน และให้บุคลากร ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการทำ CSR เพื่อพัฒนาโรงเรียนโดยไม่หวังผลประโยชน์ใด ๆ วัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้มีจิตอาสาพัฒนาโรงเรียนหรือชุมชนที่ต้องการ ความช่วยเหลือ เป้าหมาย เชิงปริมาณ บุคลากรในสังกัดเข้าร่วมกิจกรรม CSR ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ เชิงคุณภาพ บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นทีการศึกษามีจิตอาสาเข้าร่วมพัฒนาโรงเรียนหรือชุมชนที่ต้องการ ความช่วยเหลือ
45 “แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุจริต” วิธีดำเนินการ ๑. ประชุมคณะกรรมการจัดกิจกรรมจิตอาสาเข้าร่วมพัฒนาโรงเรียนหรือชุมชนที่ต้องการ ความช่วยเหลือ ๒. วางแผนการทำงาน สำรวจโรงเรียนหรือชุมชนที่ต้องการความช่วยเหลือ ๓. กำหนดแนวทาง ผู้รับผิดชอบงานแต่ละฝ่าย วันเวลาและสถานที่ในการทำกิจกรรม ๔. ดำเนินการทำ CSR ๕. สรุปผลการดำเนินงาน การวัดและประเมินผล ๑. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติงานของบุคลากรมีจิตอาสา ๒. แบบลงทะเบียนบัญชีรายชื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม