การเขียนกาพย์ยานีและกลอนสุภาพ

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ สร์ ายวชิ าภาษาไทย ภาควชิ าภาษาไทย กาพ ยานี 11
วทิ ยาลยั ศลิ ปศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั รงั สติ

กลอนสุภาพ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ

ดร.รพพี รรณ เพชรอนนั ตก์ ลุ

ย์

ค ชแ้ี จงการใชห้ นงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ ๒

ำ แตะเพอ่ื กลบั มาหนา้ สารบญั
แตะเพอ่ื ไปยงั หนา้ ถดั ไป
แตะเพอื่ ไปยงั หนา้ กอ่ นหนา้ นี้

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ

สารบญั

สารบญั ๓ เรอ่ื งท่ี ๔ แนวคดิ เกย่ี วกบั กลอนสภุ าพ ๔๒

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๔ เรอ่ื งที่ ๕ ลกั ษณะบงั คบั ของกลอนสภุ าพ ๔๕

เรอ่ื งท่ี ๑ แนวคดิ เกย่ี วกบั กาพยย์ านี ๓๐ เรอื่ งท่ี ๖ การแตง่ กลอนสภุ าพ ๕๑

เรอ่ื งที่ ๒ ลกั ษณะบงั คบั ของกาพยย์ านี ๓๔ แบบทดสอบหลงั เรยี น ๕๓

เรอื่ งท่ี ๓ การแตง่ กาพยย์ านี ๓๘

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๒. อใดก าว ไ ถูก อง
ก. กาพ ยานหี นึ่งบทมี ๒ บาท
จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทส่ี ดุ ข. กาพ ยานีหนง่ึ บทมี ๑๑ ค
ค. กาพ ยานีหน่งึ บทมี ๔ วรรค
๑. อใดเ นลกั ษณะบังคบั พื้นฐานของ ง. กาพ ยานีหนงึ่ บาทมี ๒ วรรค
กาพ ยานี
ก. คณะ สัมผสั
ข. สมั ผัส จังหวะ
ค. คณะ เสยี ง ายวรรค
ง. สมั ผสั เสียง ายวรรค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๕


์ย
์ย
ำ์ย
์ย
้ต่ม่ล้ข ำ้ท
้ท


์ย
็ป้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๓. อใดเ นลักษณะบงั คับพืน้ ฐานของ ๔. การ งสัมผัสจากค สดุ ายของวรรคท่ี ๔

กาพ ยานี ของบท น ไปยังค สุด ายของวรรคที่ ๒

ก. หนึ่งบทมี ๒ บาท บาทห า ๕ ค ของบทถดั ไป เรียก าอ างไร

บาทหลงั ๖ ค ก. สมั ผสั อกั ษร

ข. หน่งึ บทมี ๔ บาท บาทห า ๕ ค ข. สมั ผัสระห างบท

บาทหลัง ๖ ค ค. สัมผสั ระห างบาท

ค. หนง่ึ บทมี ๒ วรรค วรรคห า ๕ ค ง. สมั ผสั ระห างวรรค

วรรคหลัง ๖ ค

ง. หน่งึ บทมี ๔ วรรค วรรคห า ๕ ค

วรรคหลงั ๖ ค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๖

่ว
่ว
่ว

่ย่ว
้ทำ้ต
้ทำ่ส ำำ
ำ้น
ำ
ำ้น
ำ
ำ้น
ำ
ำ้น
์ย
็ป้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๕. อใดก าวถูก องทสี่ ุด ตามลกั ษณะบงั คบั สมั ผสั ของกาพ ยานี
ก. ค สุด ายของวรรคที่ ๒ ของทกุ บท ามใ เสียงสามญั
ข. ค ที่ ๓ ของวรรคที่ ๔ รบั สัมผสั สระจากค สุด ายของวรรคที่ ๓
ค. ค สุด ายของวรรคที่ ๓ รบั สมั ผสั สระจากค สุด ายของวรรคที่ ๒
ง. ทกุ วรรคของกาพ จะ องมีสัมผัสในวรรค ซง่ึ อาจจะเ นสัมผสั สระหรือ
สัมผสั อกั ษรก็ไ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๗

ำ้ด
็ป้ต์ย
้ทำ้ทำ
้ทำำ
้ช้ห้ทำ
์ย้ต่ล้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๖. ค ประพนั อใดแ งเ นกาพ ยานี
ก. ทุกส่งิ ทกุ อ างยังคง ประเสรฐิ ด รง
คงเอกลกั ษ หลักชัย

ข. จังหวะจะโคน โยนโยกไปมา
ทกุ ที วง า งามตา าชม

ค. วยจติ และวญิ ญาณ จะสบื สานประเพณี

วยสิทธ์แิ ละเสรี จะกอบ สังคมไทย

ง. ความรักของคนเ นแ เลิศแ ก าสิง่ ไหน
พระคุณของแ น้นั ไซ หนักเพีย้ งพสธุ า

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๘

ำ ้ร่ม
่ว้ท ่ม็ป
ู้ก ้ด
้ด
่น ่ท่ท

์ณ
ำำ้ล ่ย
์ย็ป่ต้ข์ธำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๗. อใดแ งวรรคตอนการ านกาพ ยานี ไ ถกู อง
ก. จะก าวค / ขาน สบื นิทาน / น สาธก
ข. จะก าวค / ขาน สบื นิ / ทานน / สาธก
ค. จะก าว / ค ขาน สืบนทิ าน / น สาธก
ง. จะก าว / ค ขาน สืบนิ / ทานน / สาธก

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๙

ำ
ำ ำ่รำ่ล
ำ ำ่รำ่ล
ำ ำ่รำ่ล
ำ ำ่รำ่ล
้ต้ด์ย่อ่บ้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๘. อใดเ นสัมผสั ระห างวรรคของกาพ ยานี อไปนี้

ประทปี ประเทืองชาติ องไกลาสสาดไกวลั
ราศีราชเลอสรร จ รัสถ่นิ แ นดนิ ไทย
(วรวรรณ วสุกลุ )

ก. ชาติ - ลาส
ข. ศี - สรร
ค. วลั - สรร
ง. ถ่นิ - ไทย

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๐

ำ
์พ
์พ


่ผำ ์พ
่ส
่ต์ย่ว็ป้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๙. อใดเ นสมั ผสั ระห างบาทของกาพ ยานี อไปน้ี

ลูกนกยก ก อง าปาก อง องแ เสียง
แ นกปก กเคยี ง เลย้ี งลกู อน อนอาหาร

ก. อง – อง
ข. เสยี ง – เคยี ง
ค. เคียง – เล้ยี ง
ง. อง – อง

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๑

ำ้ซ้ร


้ร้ป
้ป่อ ีป่ม
่ซ้ซ้ร้อ ้ปีป
่ต์ย่ว็ป้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๑๐. อใดเ นสมั ผสั ระห างบทของกาพ ยานี อไปนี้

พระแ พระขวัญเมอื ง งามประเทอื งประทบั ไทย
สบื ศลิ ศาสต สดใส จ รสั าจ เริญคุณ
ทรงท นกุ ทรงอุดหนุน
ทรงศกั ดทิ์ รงเสริมสุข นใจรกั เทดิ ภักดี
ทวยราษฎ ใ มบุญ

ก. ไทย-ใส
ข. คุณ-หนุน
ค. หนุน-บุญ
ง. รัก-ภัก

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๒

ำ




ุ่อ ่ร้ต์ร
ำ
ำ่คำ ์ร์ป
่ม
่ต์ย่ว็ป้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๑๑. จงเติมค ใน อง างใ ไ ใจความตามและถกู องลักษณะบงั คับ
ของกาพ ยานี

ส างศลิ และเสริม ประดับชาติประกาศชยั
ส างงานประสาน วย รกั สามคั คี

ก. วาด-ใย
ข. ศาสต -ใจ
ค. ราษฎ -ไ
ง. ชาติ-ชยั

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๓

ำ
้ว์ร
์ร

ู้ร้ด ้ร
์ป้ร
์ย
้ต้ด้ห่ว่ชำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๑๒. จงเรียงล ดบั วรรคใ ถกู องลกั ษณะบงั คบั ของกาพ ยานี
ความยาว ๑ บท

๑. จากเหนอื มาเม่อื หนาว ๒. เปลี่ยวเป าและหนาวใจ
๓. ชวี ิตสาวกลางกรงุ ไกร ๔. กลวั พิษภัยของคนเมือง

ก. ๑ ๒ ๓ ๔
ข. ๓ ๔ ๑ ๒
ค. ๑ ๓ ๒ ๔
ง. ๓ ๒ ๔ ๑

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๔

ำ




่ล

์ย้ต้หำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๑๓. จงเติมวรรคใน อง างใ เ นกาพ ยานีท่ีถูก องและไ ใจความสมบรู

ชวี ิตทุกชีวิต ………………………..
สง่ิ หนงึ่ ท่ีส คัญ คอื ขอใ ใ ทางดี

ก. อง วมจิตคิดแ ง น
ข. างมสี ิทธ์จิ ะคดิ น
ค. เดนิ ทางผดิ อ างมหนั
ง. ทวั่ ทกุ ทิศ วนโทษทัณ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๕

ำ์ฑ้ล
์ต่ย
ัฝ่ต
ัป่บ่ร้ต
่ฝ้ห ำ


์ณ้ด้ต์ย็ป้ห่ว่ช

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๑๔. อใด อไปน้ี เม่ือน มาจดั วรรคแ วจะเ นกาพ ยานี ความยาว ๑ บท

ก. ชาตใิ ดใ กรักสามคั คชี าตินัน้ อมมอี ธปิ ไตยมัน่ คง
ข. สิน้ แสงตะวัน องฉายเกลด็ แ วประกายก็จางก็ลับอบั แสง
ค. อ าหาเรือ่ งใ เคือง นแ คณุ ของพี่เอย ความรกั ท่เี คยมมี ่นั คงดแี ละ
เหมือนเดมิ
ง. งเสียงเพลงประสานในวนั งานคืน เห า เสยี งเพลงทปี่ ลุกเ าพาใ
คิดถงึ เพอ่ื นรัก

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๖

ำ้ห้ร้ยู่สัฟ
่มุ่ข้ห่ย
้ก่ส
่ยัฝ่ฝ
์ย็ป้ลำ่ต้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๑๕. จงเติม อความใน อง างใ ถูก องตามลกั ษณะบังคบั ของกาพ ยานี

เ าบริสทุ ธ์ิเกิน จะเผชญิ สิ่งโสมม
บาปใดใครส่งั สม …………………..
หนู จักจะวาด น
โลกของหนู ารกั ไหนเ าทนั อเวจี
วาด าวาดสวรร

ก. อมตกจมไปตามกนั
ข. บาปนัน้ อมสนองตน
ค. ฉดุ สังคมใ าวราน
ง. เหมอื นมดี คมที่บาดใจ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๗

ำ

้ร้ห
่ย
่ย
่ท ์ค้ฟ
ัฝู้ร ่น

้จ
์ย้ต้ห่ว่ช้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๑๗. อใดก าวถกู อง
ก. กลอนสุภาพ ๑ บท มี ๔ วรรค
จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ ข. กลอนสุภาพ ๑ บท มี ๘ ค
ค. กลอนสภุ าพ ๑ บท มี ๘ วรรค
๑๖. อใดเ นลักษณะบังคบั พื้นฐานของ ง. กลอนสุภาพ ๑ บท มี ๔ ค
กลอนสภุ าพ
ก. คณะ สมั ผสั
ข. สมั ผัส จังหวะ
ค. คณะ เสียง ายวรรค
ง. สมั ผสั เสยี ง ายวรรค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๘

ำ

ำ

้ต่ล้ข้ท
้ท



็ป้ขำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๑๙. ขอ ใดเรียงชอื่ วรรคของกลอนสภุ าพไ
ถูกตอ ง
จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ ก. สง สดบั รับ รอง
ข. สดับ รับ รอง สง
๑๘. กลอนสภุ าพ ๑ บท มกี ่ีค กลอน ค. รบั รอง สง สดับ
ก. มี ๒ ค กลอน ง. รอง สง สดับ รบั
ข. มี ๔ ค กลอน
ค. มี ๖ ค กลอน
ง. มี ๘ ค กลอน

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๑๙





้ดำ
ำ
ำ
ำ
ำำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๒๐. อใดก าวถกู อง ๒๑. อใด านตามลักษณะของกลอนสภุ าพ
ก. กลอนสุภาพ ไ บังคบั เสียง ายวรรค ทีถ่ กู อง
ข. ค สุด ายของกลอนแปด องลง “เอย” ก. วมิ านเมฆ / วเิ วกหวานวมิ าน า
ค. กลอนสุภาพ แ ละวรรคจะมี ๘-๙ ค กไ็ ข. สายศรทั ธา / ความเ นไทย / ไ สน้ิ สญู
ง. วรรคแรกของกลอนสุภาพ จะ องข้ึน น า ค. โอบ มศลิ ปะส าง / อ างเพิ่มพูน
“มาจะก าวบทไป” ง. ไ / เกื้อกูล / ทรงพระราชทาน

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๒๐

้ท
่ย้รุ้อ
่ม็ป
้ฟ
้ต
่อ้ข่ล
่ว้ต้ต
้ดำ่ต
้ต้ทำ
้ท่ม
้ต่ล้ขำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๒๒. เสยี ง ายวรรคใน อใดใ เ นวรรคที่ ๒ ของกลอนสภุ าพ ไ ไ
ก. หากรักฉนั เปรยี บเ นเ นเมฆ อย
ข. ที่ องลอยเค งค างกลาง าก าง
ค. สบายดหี รอื เป าเ าเธอ า
ง. เพราะ าวนั นี้มีเธออ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๒๑

ำู่ย่วู้ร
๋จ่ล่ล
้ว้ฟ้ว้ว่ล
้น่ช็ป
้ด่ม็ป้ช้ข้ท

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๒๓. จงเติมค ลงใน อง างใ ถูก องและไ ใจความตามลกั ษณะบงั คบั ของ
กลอนสภุ าพ

อยากขอเ นคนหน่งึ ซงึ่ เ น วง แ จม วงนิยามแ ง…………….
ยามเธอพบ ญหาเจียนจาบัล ขอใ ฉันเ นคนแรกแบกทุก เธอ
ฉันยังอ ตรงนีต้ รงทเ่ี า ทที่ ีเ่ ราพบกนั ………… ….
ถึง าก างทางไกลคงไ เจอ อ ากลัวเ อไ กลับกลอกไ หลอกลวง

ก. ความรัก – วนั ละหน ๒๒
ข. ความ น – มั่นเสมอ
ค. ความหวัง – วันพ เ อ
ง. ความหมาย – ฉันกบั เธอ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ
ำ
้พำ่ร
ัฝ

่ม่ม้ก่ย ้ด้ว้ฟ
่กู่ย
์ข็ป้ห ์ยัป
่ห้ห้ม ่ห็ป็ป

้ด้ต้ห่ว่ชำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๒๔. วรรคใดเขยี นผดิ ลกั ษณะบงั คบั ของกลอนสภุ าพ

สนิ าแพงหลายชนดิ คิดแ วก ม เหมือนถกู รมุ หน่ั วย ญหา

วอนรัฐ วยแ เศษแ งเมตตา ใ ประชาเ นสขุ ปลอดยคุ เข็ญ

ก. วรรคที่ ๑
ข. วรรคที่ ๒
ค. วรรคท่ี ๓
ง. วรรคท่ี ๔

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๒๓

ำ




็ป้ห ่ห้ม่ช
ัป้ดำ้ห ุ้ล้ล้ค

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๒๔

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๒๕. จาก อ ๒๔ วรรคท่ีผิดลกั ษณะบงั คบั นั้น
ผิดเพราะเหตใุ ด
ก. ใ ค ไ สุภาพ
ข. ใ ค สมั ผัส
ค. ผิดค สัมผสั สระสน้ั -ยาว
ง. ผิดเสียง ายวรรค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ
ำ้ท
ำ
ำ้ซำ้ช
่มำ้ช

้ข

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๒๖. จงเลือกวรรคท่ีก หนดใ เตมิ ลงใน อง างใ ไ ใจความและถกู อง
ตามลกั ษณะบังคบั

เราเ าไทยรวมเลือดเนื้อรวมเชื้อชาติ อ าประมาทห อมติ รคดิ ประสง

หวังครองถนิ่ แ นดินไทยดังใจจง างเ าพง สูญพัน ในบน้ั ปลาย

รวมพลงั ต้งั ม่ัน องกันเหตุ ทัว่ ประเทศสามัคคีมคี วามหมาย

อ าใ องสญู แ นดินสิน้ มลาย ……………………………………………

(บญุ ง สวุ รรณประทปี )

ก. เพ่ือไทยไ มเย็นเ นนิรนั ด ๒๕
ข. องไ ลายไ ชือ่ าเราคอื คนไทย
ค. เรายอมตายเพ่อื รกั ษามาตภุ มู ิ
ง. องไ ลายไ ศกั ดข์ิ องนกั

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ
ำู้ส้ว้ว้ต

่ว้ว้ว้ต
์ร็ป่ร้ด
่ส
่ผ้ต้ห่ย
้ป
์ุธ์ศ่ผ้ล ่ผ
์คู่ม่ย ่ผ

้ต้ด้ห่ว่ช้หำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๒๘. ขอ ใดควรเ นวรรครับในกลอนสภุ าพ
ก. โลกแสนสวย วยกุหลาบอาบภาพ น
จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ ข. มี อยค อ ลามาก นลั
ค. ใจสขุ สันตท กุ ขล ดหมดกงั วล
๒๗. คําใดเมอื่ เติมลงในชอ ง างแลวจะมที ัง้ ง. ความสุขลนมใี ห วยใจจรงิ
สัมผัสสระและสัมผสั อักษร

เ าโชยกลิ่น………….. คืนน้ี

ก. รนิ รน่ื
ข. สดช่ืน
ค. หอมร่ืน
ง. หอมช่ืน

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๒๖

้ด

ำำำ้ถ
ัฝ้ด
็ป



ำ่ค้จ

่วำ

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๒๗

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๒๙. คาํ ที่ขีดเสน ใตในขอ ใดเ นสมั ผสั สระ
ก. กุหลาบงามหนามคมหากชมไ
ข. สวยถกู ใจหมายปองครองคูขวญั
ค. ถึงหนามคมอยากดมดอมยอม า น
ง. ปองใจมัน่ แ คมหนามสดุ ามใจ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ
ำ้ห้ม
ัฟ่ฝ

้ด
็ป

๐๐ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

จงเลอื กค ตอบขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทสี่ ดุ

๓๐. จากกลอนท่ีก หนดใหคําสมั ผัสบังคบั คือคําอะไร

โลกเราน้ีงดงาม วยความรกั ที่เ นหลกั หลอมใจไวย ึดเหนี่ยว

เราไ อาจอยูไ โดยคนเดยี ว ตอ งขอ งเกีย่ วพ่งึ พาอาศยั กัน

ก. รัก - หลกั , ยดึ เหนีย่ ว- เดยี ว
ข. รกั - หลอม, เหนย่ี ว - เดยี ว - ตอง
ค. รัก - หลกั , เหนีย่ ว - เดียว - ของเกีย่ ว
ง. เหนยี่ ว - เดียว , ขอ งเก่ียว - พ่งึ พา - อาศยั

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๒๘

ำ




้ด่ม
็ป ้ด
ำ

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น ๒๙

๑. ก ๒. ข ๓. ง ๔. ข ๕. ค ๖. ค
๗. ค ๘. ก ๙. ข ๑๐. ข ๑๑. ข ๑๒. ค
๑๓. ข ๑๔. ง ๑๕. ก ๑๖. ง ๑๗. ก ๑๘. ก
๑๙. ข ๒๐. ค ๒๑. ข ๒๒. ก ๒๓. ข ๒๔. ง
๒๕. ง ๒๖. ค ๒๗. ก ๒๘. ก ๒๙. ก ๓๐. ค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ

เรอ่ื งที่ ๑ แนวคดิ เกย่ี วกบั กาพยย์ านี

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๐

๑.๑ ความหมายของกาพยย์ านี

กาพ เ นค ประพัน ที่สันนิษฐาน าไทยรับมาจากอนิ เดียเรียก า กาวย

มตี รากาพ สารวลิ าสินี และ กาพ คันถะ ทแ่ี ปลและเปลีย่ นแปลงจากกาพ มคธเ น
กาพ ไทยบรบิ ูร าจะเกดิ ขึน้ ในสมยั พระเ าบรมโกศ (ฉนั ข วิไล. ๒๔๗๒ : ๘)
ในชุมนมุ ต รากลอนฉบับหอพระสมดุ วชริ ญาณ (๒๕๑๙ : ๑๓๙) ไ ก าวถึงความ
เ นมาของคัมภี กาพ ดังน้ี

าชีส้ ารพุทธิส เนา ใดดสี รรเอา ทีก่ าพยาจาร

เลอื กเอาแ กลอนแ นสาร มาก าวต นาน โดยมคชภาษา

พิจิตรนามคนั ถา คมั ภี ภาพมา คอื สารวลิ าสินี

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๑

์ร
ำ่ล ่ก่ต
์ย ำ้ข ์ย์ร็ป่ล้ดำำ์ท้จ่น์ณ์ย็ป์ย์ย์ยำ่ว่ว์ธำ็ป์ย

๑.๑ ความหมายของกาพยย์ านี

จากค ประพนั นี้แสดงใ เหน็ ามีคมั ภี กาพ คอื กาพ คนั ถะ และ
กาพ สารวลิ าสินี ซ่งึ าจะมีประเภทของกาพ จ นวนมาก แ ไทยเราเลอื กมาใ

บางแบบ ดังที่ก าว า “เลือกเอาแ กลอนแ นสาร” จจุบนั กาพ ทีน่ ยิ มแ งมี ๓
ชนิด คือ กาพ ยานี ๑๑ กาพ ฉบงั ๑๖ และกาพ สรุ างคนาง ๒๘ ในจ นวนกาพ
ทง้ั ๓ ชนดิ น้ี กวใี นยคุ จจุบนั จะน ฉัน ลกั ษ ประเภทกาพ ยานีมาใ ในการ
ประพัน มากก ากาพ ชนิดอืน่

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๒

์ย่ว์ธ้ช์ย์ณ์ทำัป์ยำ์ค์ย์ย์ย่ต์ยัป่ก่ต่ว่ล้ช่ตำ์ย่น์ย
์ย์ย์ร่ว้ห์ธำ

๑.๒ ตวั อยา่ งกาพยย์ านี

คนดีท ดไี ท โดยไ หวังรางวัล
คนดีจัก มกัน คนดีใ นภยั พาล
คนดที ส่ี ามารถ คนใน ชาติ อม องการ
คนดีเ าบรหิ าร านเมอื งตนอ างคนดี
(เสริมส างคนดี : สายพร ทมเรขา)

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๓

ัป้ร
่ย้บ ้ข
้ต่ย
้พ้ห ุ้ค
่มำ ้ดำ

เรอ่ื งที่ ๒ ลกั ษณะบงั คบั ของกาพยย์ านี

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๔

๒.๑ ฉนั ทลกั ษณ์

๒.๑.๑ กาพ ยานหี นึง่ บทมี ๔ วรรค วรรคห ามี ๕ ค วรรคหลงั มี ๖ ค
สองวรรครวมกนั เรยี ก า ๑ บาท สองบาทเรียก า ๑ บท ในการแ งจะ องแ งอ าง
อยใ ครบ ๑ บท จึงถือ าถูก องตามฉันทลักษ าแ งไ ครบถอื าผดิ
ฉนั ทลกั ษ

๒.๑.๒ การใ ค ในแ ละวรรค แ ง องพยายามใ ค ใ ครบตามแผนผงั
ก าวคือ ในวรรคแรกของบาทท่ี ๑ และ บาทท่ี ๒ องมีใ ครบ ๕ ค วนวรรคท่ี ๒
ของบาทท่ี ๑ และ บาทที่ ๒ องมีใ ครบ ๖ ค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๕

ำ้ห้ต่สำ้ห้ต่ล้หำ้ช้ต่ตู้ผ่ตำ้ช ์ณ่ว่ม่ต้ถ์ณ้ต่ว้ห้น่ย่ต้ต่ต่ว่วำำ้น์ย

๒.๒ การลงเสยี งวรรณยกุ ตท์ า้ ยวรรค

๒.๒.๑ กาพ ยานี ไ มกี ารก หนดเสยี งวรรคยุก ายวรรค เพยี งแ จะ องรบั
งสมั ผัสใ ถูก องตามต แห งเ านนั้

๒.๒.๒ หาก องการแ งบท อไป ใ อยสมั ผัสระห างบท คอื ค สุด ายของ
บทแรก องสมั ผสั กบั ค สดุ ายของวรรคทส่ี อง ในบาทแรกของบท อไป

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๖

่ต้ทำ้ต้ทำ่ว้ร้ห่ต่ต้ต ่ท่นำ้ต้ห่ส้ต่ต้ท์ตำ่ม์ย

๒.๓ สมั ผสั

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๗

เรอ่ื งท่ี ๓ การแตง่ กาพยย์ านี ๓๘

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ

การแตง่ กาพยย์ านี

การที่จะแ งกาพ ยานีใ เกดิ ความไพเราะ แ งควรค นึง
ถึงความเหมาะสมกับเน้ือเรื่องท่ีจะแ ง าเหมาะสมกับชนิดของ
กาพ หรือไ เพราะกาพ ยานีมีจงั หวะด เนิน า จึงนยิ มแ ในการ
พรรณนาความงาม ช่นื ชม หรอื ด เนนิ เร่อื งใ อยๆ เหน็ ความเ น
ไปที่เกดิ ขึน้ ซง่ึ ในการแ งกาพ ยานีนัน้ ควรค นงึ ถึงสิง่ อไปนี้

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๓๙

่ตำ์ย่ต็ป่ค้หำ่ต้ชำ์ย่ม์ย่ว่ตำ่ตู้ผ้ห์ย่ต

การแตง่ กาพยย์ านี

๑. หาก องการแ งเรอื่ งอะไร ใ จดั เตรยี ม อมูลเ นวตั ถุดิบเสีย อน
จากนัน้ วางโครงเร่ือง าจะเขียนไปในแนวทางใด เ น ชืน่ ชม บอกเ า เสยี ดสี
ประชดประชัน เ น น

๒. หาค รับสมั ผัสนอกท่ไี ยากจนเกนิ ไป เพราะสมั ผัสนอกเ นสมั ผสั
บังคับ จึงละเสียมิไ ดังนนั้ ไ ควรใ ค งหรอื รับสัมผัสท่ียากในการหาค
เ น บวบ จูบ โอบ เสียบ ตูม ขูด โขด เปลือก

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๐

่ช
ำ่สำ้ช่ม้ด
็ป่มำ ้ต็ป
่ล่ช่ว
่ก็ป้ข้ห่ต้ต

การแตง่ กาพยย์ านี

๓. หาสัมผัสใน ทั้งสมั ผัสระและสมั ผสั พยัญชนะ เพื่อเพม่ิ ความไพเราะ ๔๑
ใ มากขน้ึ

๔. การใ อยค ควรใ ค ท่ีอ ในระดบั เดยี วกนั หรอื ใ ค อยแ กนิ
ความมาก กจ็ ะ วยใ เกิดความสละสลวยทง้ั ในการแ งและในการ าน

๕. ค นึงถงึ เอกภาพ หมายถงึ ความเ นหนง่ึ เดยี วของเนอ้ื เร่ือง ไ เขียน
วกวนเอาใจความไ ไ หรอื ขาดสาระท่เี กี่ยว องกบั โครงเรอื่ งทตี่ ง้ั ไ เ น
จะเขยี นเรื่องดอกมะลิ กค็ วรจะจบเรื่องใ าสิง่ ที่ก ลงั ก าวนน้ั คือดอกมะลิ
ไ ใ เขียนแ วกลายเ นดอกกหุ ลาบหรอื ดอกไ อืน่ ๆ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ
้ม็ป้ล่ช่ม
่ลำ่วู้ร้ห
่ช้ว้ข้ด่ม
่ม็ปำ ่อ่ต้ห่ช
่ต้นำ้ชู่ยำ้ชำ้ถ้ช ้ห

เรอ่ื งท่ี ๔ แนวคดิ เกยี่ วกบั กลอนสภุ าพ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๒

๔.๑ ความหมายของกลอนสภุ าพ

กลอนสุภาพ หมายถงึ กลอนทีใ่ อยคาํ เ นทาํ นองเรียบ าย มกี ารจัด

ระเบียบวรรคตอน ก หนดจ นวนค ในวรรคและมี อยคําสัมผสั ค องจองกัน กลอน

สุภาพนับเ นกลอนหลกั ของบรรดากลอนทกุ ชนดิ กลอน เ นค ประพนั ทคี่ นไทย

นเคย มีท้งั กลอน าน และกลอน อง เ นค ประพนั ทม่ี ีลักษณะบังคบั ประกอบ
วย คณะ จ นวนค และสัมผัส เชอื่ กนั าเ นค ประพัน องถน่ิ ของแถบภาคกลาง
และภาคใ มกี ลอนทเี่ รียกตามจ นวนค เ น กลอนส่ี กลอนหก กลอนเจด็ กลอน
แปด กลอนเ า แ ทน่ี ยิ มแ ง คือ กลอนแปด กลอนสุภาพ บางคนอาจเรยี ก า กลอน
สุนทร เพราะสนุ ทร นยิ มใ ค ประพัน กลอนสุภาพ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๓

์ธำ้ชู่ภู่ภ่ว่ต่ต้ก็ปำำ้ต้ท์ธำ็ป่วำำ้ด์ธำ็ป้ร่อุ้ค์ธำ็ป็ป้ล้ถำำำ่ง็ป้ถ้ช

๔.๒ ตวั อยา่ งกลอนสภุ าพ

หลบหลกี อันตรายในทีล่ บั ตอบรบั สงิ่ ดีดใี นทโี่ ง
ในสงั คมหลาก น วยกลโกง อ ายึดโยงลดชน้ั ไปพันตู
าสีคราม นสีทองเ นของเ า ทั้งมเี งาคนระวังหลงั ใ อ
และมสี าย เย็นเอ้อื เอน็ ดู เ าจงึ ไ ไ อ คนเดียว

(แ งหัวใจ : รพพี รรณ เพชรอนัน กุล)

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๔


์ต้จ
ู่ยู้ส้ด่ม้จ ำ้น
ู่ย้ห ้จ็ปัฝ้ฟ
่ย ้ด้ล
่ลู้ร ู้ร

เรอ่ื งที่ ๕ ลกั ษณะบงั คบั ของ ๔๕
กลอนสภุ าพ

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ

๕.๑ ฉนั ทลกั ษณ์

๕.๑.๑ กลอนสุภาพหนึ่งบทมี ๔ วรรค วรรคละ ๘ ค จังหวะการ าน
คอื ๓–๒–๓ หรือ ๙ ค จังหวะการ านคอื ๓–๓–๓ สองวรรครวมกันเรียก า
๑ บาท สองบาทเรยี ก า ๑ บท ในการแ งจะ องแ งอ าง อยใ ครบ ๑ บท
จึงถือ าถูก องตามฉันทลกั ษ าแ งไ ครบถือ าผดิ ฉันทลกั ษ

๕.๑.๒ การใ ค ในแ ละวรรค แ ง องพยายามใ ค ใ ครบ
ตามแผนผงั ก าวคือในแ ละวรรค องมใี ครบ ๘ หรอื ๙ ค

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๖


ำ้ห้ต่ต่ล
้หำ้ช้ต่ตู้ผ่ตำ้ช ์ณ่ว่ม่ต้ถ์ณ้ต่ว
้ห้น่ย่ต้ต่ต่ว
่ว่อำ
่อำ

๕.๑ ฉนั ทลกั ษณ์

๕.๑.๓ กลอนสุภาพมกี ารก หนดเสียงวรรคยกุ ายวรรค และจะ อง
รบั งสัมผัสใ ถูก องตามต แห ง

๕.๑.๔ หาก องการแ งบท อไป ใ อยสมั ผัสระห างบท คือ
ค สุด ายของบทแรก องสัมผสั กบั ค สดุ ายของวรรคทีส่ อง ในบาทแรก
ของบท อไป

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๗

่ต
้ทำ้ต้ทำ
่ว้ร้ห่ต่ต้ต ่นำ้ต้ห่ส
้ต้ท์ตำ

๕.๒ การลงเสยี งวรรณยกุ ตท์ า้ ยวรรค

ค สดุ ายวรรคที่ ๑ ลงไ ทุกเสียง (แ ไ นิยมเสียงสามญั ) ซ่งึ ลงไ ก็ไ ถือ าผิด เ น
โ สพุ รรณวนั น้ีไ มีพิม (ค า พมิ เ นเสียงสามญั )

ค สุด ายวรรคท่ี ๒ ลงไ เฉพาะเสยี งเอก หรอื เสียงโท หรอื เสียงจตั วา
ามใ เสยี งสามัญและเสยี งตรี เ น
มาเยอื นยิ้มพร้มิ พรายใ ชายหลง (ค า หลง เ นเสยี งจัตวา)

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๘

็ป่วำ้ห
่ช้ช้ห
้ด ้ทำ็ป่วำ่ม้อ
่ช่ว่ม้ด่ม่ต้ด ้ทำ

๕.๒ การลงเสยี งวรรณยกุ ตท์ า้ ยวรรค

ค สุด ายวรรคท่ี ๓ ลงไ เฉพาะเสียงสามญั หรือเสยี งตรี
ามใ เสียงเอก เสียงโท หรือเสียงจตั วา เ น
สน้ิ ขนุ แผนแสนสะ านชาญณรง (ค า รง เ นเสยี งสามญั )

ค สดุ ายวรรคที่ ๔ ลงไ เฉพาะเสียงสามัญหรือเสียงตรี
ามใ เสยี งเอก เสียงโท หรือเสียงจัตวา เ น
เหลือแ พงศาวดารต นานรกั (ค า รกั เ นเสียงตรี)

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๔๙

็ป่วำำ่ต
่ช้ช้ห
้ด ้ทำ็ป์ค่วำ์ค้ท
่ช้ช้ห
้ด ้ทำ

๕.๓ สมั ผสั

กาพยย์ านี และ กลอนสภุ าพ ๕๐