แผนจัดหารายได้กองทุนสิ่งแวดล้อม ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐

แผนจดั หารายไดก้ องทนุ สงิ่ แวดลอ้ ม
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐

฿

กองบรหิ ารกองทนุ ส่ิงแวดล้อม
สำนกั งานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดล้อม

กนั ยายน ๒๕๖๕

ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการกองทนุ สงิ่ แวดลอ้ ม
ในการประชมุ ครง้ั ท่ี ๓/๒๕๖๕ เมอื่ วนั ท่ี ๒๖ สิงหาคม ๒๕๖๕

แผนจัดหารายไดกองทุนสิ่งแวดลอ ม ปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐

คณะที่ปรกึ ษา เลขาธกิ ารสานกั งานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
ดร.พิรณุ สัยยะสิทธิ์พานชิ รองเลขาธิการสานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อม
นายมนต์สงั ข์ ภศู่ ิรวิ ฒั น์ รองเลขาธิการสานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดล้อม
นายจริ วัฒน์ ระติสุนทร
ผูอ้ านวยการกองบริหารกองทุนสง่ิ แวดลอ้ ม
บรรณาธิการ
นางณฏั ฐนิช อศั วภษู ติ กุล ผู้อานวยการกลมุ่ งานนโยบายและแผน
นกั วชิ าการสิ่งแวดลอ้ มชานาญการ
ผูเ้ รยี บเรยี ง นักวิชาการส่ิงแวดลอ้ มชานาญการ
นางรพพี ร ขนั โอฬาร นกั วเิ คราะหน์ โยบายและแผน
นางมนต์ธมิ า ใหม่พรม นักวเิ คราะห์นโยบายและแผน
นางสาวณัฐนันท์ ทะแดง
นางสาวอญั ชลุ ี ยศกาธร
นางสาวชุตมิ า จอมโคกสูง

ออกแบบ
กลมุ่ งานนโยบายและแผน

จานวนหนา้ ๓๓ หนา้

พิมพ์เมอ่ื กันยายน ๒๕๖๕

จดั พมิ พ์โดย

กองบริหารกองทุนสิ่งแวดล้ อม สานกั งานนโยบายและแผนทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม
กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม เลขท่ี ๑๑๘/๑ อาคารทปิ โก ๒ ถนนพระรามที่ ๖ แขวงพญาไท
เขตพญาไท กรงุ เทพมหานคร ๑๐๔๐๐
โทรศพั ท์ ๐ ๒๒๖๕ ๖๕๙๘ โทรสาร ๐ ๒๒๖๕ ๖๕๘๘
เวบ็ ไซต์ www.envfund.onep.go.th เฟซบกุ www.facebook.com/envfund.onep/

สงวนลขิ สทิ ธต์ิ าม พ.ร.บ.ลิขสทิ ธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗
โดยสานกั งานนโยบายและแผนทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ ม

สารบญั

หน้า

บทที่ ๑ บทนา ๑
บทที่ ๒ ๑.๑ หลักการและเหตผุ ล ๑
บทท่ี ๓ ๑.๒ วตั ถุประสงค์ ๒
๑.๓ เปา้ หมาย ๒
บทที่ ๔ ๑.๔ ผลผลติ ๒
ศักยภาพของแหล่งรายได้ของกองทนุ สิ่งแวดลอ้ ม ๓
๓
๒.๑ รายไดข้ องกองทนุ ส่ิงแวดลอ้ ม ๔
๒.๒ ศกั ยภาพของแหลง่ รายได้ของกองทุนส่งิ แวดลอ้ ม ๘

๒.๓ วเิ คราะหแ์ นวทางในการจดั หารายไดเ้ ขา้ กองทุนสง่ิ แวดล้อมจากแหลง่ รายได้ ๑๑
ทมี่ คี วามเปน็ ไปได้ ในการเป็นแหลง่ รายไดใ้ หมข่ องกองทุน
๑๑
การวิเคราะห์สภาพแวดลอ้ ม (SWOT Analysis) ๑๑
ของแหล่งรายได้เขา้ กองทนุ สง่ิ แวดลอ้ ม ๑๑
๓.๑ เงินกองทนุ นา้ มันเชื้อเพลิงตามจานวนท่ีนายกรฐั มนตรีกาหนด ๑๒
๓.๒ เงินทโ่ี อนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพือ่ การพฒั นาสภาพแวดลอ้ มและคุณภาพชีวิต ๑๓

๓.๓ เงนิ ค่าบริการและค่าปรับท่จี ัดเก็บตามพระราชบญั ญัติ ๑๓
๑๔
๓.๔ เงนิ อุดหนนุ จากรัฐบาลเป็นคราว ๆ ๑๘
๑๘
๓.๕ เงนิ หรือทรัพย์สนิ อ่ืนที่ไดร้ ับจากภาคเอกชน ท้ังภายในและภายนอกประเทศ
รฐั บาลต่างประเทศ หรอื องค์การระหวา่ งประเทศ ๒๑

๓.๖ เงนิ ดอกผลและผลประโยชน์ใดๆ ทเ่ี กดิ จากกองทนุ ๒๓

๓.๗ เงินอ่ืน ๆ ท่ไี ดร้ บั มาเพื่อดาเนินการกองทุน

แนวทางในการจดั หารายได้
๔.๑ กลยุทธ์ในการเพมิ่ รายได้ และการแกไ้ ขปญั หาอปุ สรรคของรายได้

ในแต่ละแหลง่
๔.๒ การวเิ คราะหแ์ นวทางการจดั หารายไดเ้ ขา กองทนุ สิ่งแวดลอมจากแหล่ง

รายได้ใหม่
๔.๓ ผลการดาเนินงานการจดั หารายได้ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๕*

ก

สารบญั (ตอ่ )

บทที่ ๕ วสิ ัยทศั น์ เป้าประสงค์ และกลยุทธ์ หนา้
บทท่ี ๖ ๕.๑ วิสยั ทัศน์
บทท่ี ๗ ๕.๒ เป้าประสงค์ ๒๔
๕.๓ กลยทุ ธ์การจัดหารายได้เข้าส่กู องทนุ สิ่งแวดลอ้ ม ปงี บประมาณ ๒๔
๒๔
พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ ๒๔
แผนปฏิบตั กิ ารด้านการจดั หารายได้กองทนุ สงิ่ แวดล้อม
ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ ๒๗
๖.๑ การดาเนินงานเพ่ือจดั หารายไดเ้ ขา้ กองทนุ สง่ิ แวดล้อม
๖.๒ แผนปฏบิ ัติการภายใตแ้ ผนจดั หารายไดก้ องทุนสง่ิ แวดลอ้ ม ปงี บประมาณ ๒๗
๒๘
พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐
การติดตามและประเมินผล ๓๓
๗.๑ แนวทางดาเนนิ การ ๓๓
๗.๒ กลไกการดาเนนิ การ ๓๓

ข

สารบญั ตาราง

หนา้

ตารางท่ี ๑ ผลการวิเคราะห์ SWOT เงนิ คา่ บริการและคา่ ปรับที่จดั เก็บตามพระราชบญั ญตั ิ ๑๒
ตารางที่ ๒ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงนิ อุหนนุ จากรฐั บาลเปน็ คราว ๆ ๑๓
ตารางท่ี ๓ ผลการวิเคราะห์ SWOT เงินหรอื ทรัพยส์ นิ อ่ืนที่ได้รับจากภาคเอกชน ๑๔

ทั้งภายในและภายนอกประเทศ รฐั บาลตา่ งประเทศ หรอื องคก์ ารระหวา่ งประเทศ ๑๕
ตารางท่ี ๔ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงนิ ดอกผลและผลประโยชน์ใดๆ ทีเ่ กิดจากกองทุน ๑๕
ตารางที่ ๕ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงินอื่น ๆ ทไ่ี ด้รบั มาเพ่อื ดาเนินการกองทนุ ๒๓
ตารางที่ ๖ ผลการจดั หารายได้ ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๕*

ค

บทท่ี ๑
บทนา

๑.๑ หลักการและเหตผุ ล

กองทุนสิ่งแวดล้อมเป็นทุนหมุนเวียน จัดตั้งข้ึนตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ เพ่ือเป็นมาตรการทางการเงนิ ท่ีสรา้ งแรงจูงใจ ในการสนับสนนุ หน่วยงานต่าง ๆ
ทั้งส่วนราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน และองค์กรเอกชนด้านส่ิงแวดล้อม (NGOs)
ในการดาเนินงานด้านการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ ภายใต้
การบริหารของคณะกรรมการกองทุนส่ิงแวดล้อม โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
ซ่ึงเม่ือพิจารณาแหล่งรายได้ของกองทุนส่ิงแวดล้อม ตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา
คุณภาพส่ิงแวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้กาหนดแหลง่ รายไดข้ องกองทนุ สิง่ แวดลอ้ ม ประกอบดว้ ย

๑) เงินกองทุนน้ามนั เชือ้ เพลิงตามจานวนที่นายกรฐั มนตรีกาหนด
๒) เงินโอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อการพัฒนาสภาพแวดลอ้ มและคุณภาพชีวติ ตามพระราชบัญญัติ
งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕
๓) เงินคา่ บริการและค่าปรับทจ่ี ดั เก็บตามพระราชบัญญัตนิ ี้
๔) เงนิ อดุ หนนุ จากรฐั บาลเป็นคราว ๆ
๕) เงินหรือทรัพย์สินอ่ืนที่ได้รับจากภาคเอกชนท้ังภายในและภายนอกประเทศ รัฐบาลต่างประเทศ
หรอื องค์การระหว่างประเทศ
๖) เงนิ จากดอกผลและประโยชน์ใด ๆ ทเี่ กิดจากกองทุนน้ี
๗) เงินอืน่ ๆ ทไ่ี ด้รบั เพอื่ ดาเนินการกองทนุ นี้

บันทึกข้อตกลงการประเมินผลการดาเนินงานของกองทุนส่ิงแวดล้อม ได้กาหนดกรอบหลักเกณฑ์
การประเมินผลการดาเนินงานทุนหมุนเวียน ด้านท่ี ๑ การเงนิ ตัวชี้วดั ย่อย พิจารณาจากความสาเร็จในการจัดหารายได้
ของกองทุนสิ่งแวดล้อมตามเป้าหมายของแผนจัดหารายได้ โดยแหล่งรายได้อ้างอิงจากพระราชบัญญัติส่งเสริม
และรักษาคณุ ภาพสิง่ แวดล้อมแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๒๒ โดยท่ี

๑. การประเมินผลความสาเรจ็ ของการจดั หารายได้ตามแผนจดั หารายได้ จะประเมนิ ผลจากเปา้ หมาย
ตามแผนจัดหารายได้ในปีน้นั ๆ ได้แก่
- มาตรา ๒๒ (๓) ประเมินจากจานวนรายได้ในแตล่ ะแหล่งในแต่ละปี ในส่วนของเงินค่าบรกิ าร
และค่าปรับทีจ่ ัดเกบ็ ตามมาตรา ๙๓
- มาตรา ๒๒ (๖) ประเมนิ จากจานวนเงนิ ไดจ้ ากดอกผลเงินกองทนุ สงิ่ แวดลอ้ ม

๒. แผนจดั หารายได้ หมายถงึ แผนพัฒนารายได้ของทุนหมนุ เวียนท่ีแสดงถึงมาตราการ/แนวทาง/
กลไกการจัดหาแหล่งทุนและรายได้เข้ากองทุนฯ ซ่ึงจัดทาเป็นแผนระยะยาว อย่างน้อย ๓ ปี
โดยมีองคป์ ระกอบอย่างนอ้ ย ได้แก่
๑) ข้อมลู รายไดใ้ นแต่ละแหลง่ ต้ังแตจ่ ัดตั้งกองทนุ จนถึงกอ่ นปีบญั ชปี จั จุบัน

๑

๒) วเิ คราะห์จดุ แข็ง และปญั หา/อุปสรรค ในการหารายไดใ้ นแต่ละแหล่ง
๓) กลยทุ ธใ์ นการเพิม่ รายได้ และการแกไ้ ขปญั หาอปุ สรรคของรายได้ในแตล่ ะแหล่ง
๔) การวิเคราะห์แนวทางในการจัดหารายได้เข้ากองทุนฯ จากแหล่งรายได้ที่มีความเป็นไปได้

ในการเป็นแหล่งรายได้ใหม่ของกองทุนฯ เช่น เงินบริจาคจากบุคคลหรือนิติบุคคล
เงินจากองคก์ รระหวา่ งประเทศหรอื ต่างประเทศ เป็นตน้
๕) แผนงาน/โครงการ ที่ครอบคลมุ การดาเนินงานอยา่ งนอ้ ย ๓ ปี ท่ตี อบสนองตอ่ กลยทุ ธใ์ น
ข้อ ๓ ประกอบด้วย

- วตั ถุประสงค์แผนงาน/โครงการ
- กิจกรรมย่อย
- ระยะเวลาดาเนนิ การในแตล่ ะกจิ กรรมยอ่ ย
- ผรู้ บั ผดิ ชอบ
- ตวั ช้ีวัด ซึ่งกาหนดเป็นจานวนรายไดท้ ี่จะได้รับในแต่ละแหล่ง โดยตอ้ งกาหนดเป็น

เป้าหมายอยา่ งชดั เจนในแตล่ ะปจี ะต้องไดร้ บั รายไดใ้ นแต่ละแหลง่ เป็นจานวนเท่าใด
๓. แผนจัดหารายได้ต้องมีองค์ประกอบครบถ้วนทั้ง ๕ องค์ประกอบ และดาเนนิ การทบทวนทุกปี

พรอ้ มได้รบั ความเห็นชอบจากคณะกรรมการกองทุนฯ
ดังนั้น สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกองบริหารกองทุน
สิ่งแวดล้อม จึงได้ดาเนินการจัดทาแผนจัดหารายได้กองทุนสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ ข้ึนมาเพ่ือใช้
เป็นกรอบแนวทางในการจัดหารายได้ โดยการแสวงหารายได้ท่ีมคี วามแน่นอนและสม่าเสมอ เพื่อให้เป็นกองทุน
ท่ีมีความมัน่ คงและย่ังยืน และเป็นกลไกในการแกไ้ ขปญั หาสิง่ แวดลอ้ มทส่ี าคัญของประเทศได้ต่อไป

๑.๒ วตั ถุประสงค์

๑. เพ่ือเป็นกรอบแนวทาง เป้าหมาย และกลยุทธ์ในการจัดหารายได้ท่ีชัดเจน มีความเหมาะสม
สอดคล้องกับสถานการณแ์ ละการบรหิ ารงานกองทุน

๒. เพื่อให้กองทุนสิ่งแวดล้อมมีเงินทุนสาหรับการบริหารงานและสนับสนุนกลุ่มเป้าหมายเป็น
กองทุนท่ีมีความม่ันคงทางการเงินเพื่อรองรับกับภารกิจใหม่ที่จะเกิดขึ้นตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา
สงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาตฉิ บับใหม่

๑.๓ เป้าหมาย

มรี ายไดเ้ ข้ากองทุนสิง่ แวดลอ้ มไม่น้อยกว่า ๒๐๐ ล้านบาท ภายในปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๗๐

๑.๔ ผลผลติ

เงินรายได้ตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๓๕

๒

บทที่ ๒
ศักยภาพของแหล่งรายได้ของกองทนุ ส่งิ แวดล้อม

การดาเนินงานของกองทุนสิ่งแวดล้อม นับตั้งแต่ปี ๒๕๓๕ จนถึงปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕
P0F

กองทุนส่ิงแวดล้อมมีแหล่งรายได้ตามที่กาหนดไว้ใน มาตรา ๒๒ และค่าใช้จ่ายที่กาหนดตามมาตรา ๒๓
แหง่ พระราชบญั ญัตสิ ่งเสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพสงิ่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ การดาเนนิ งานทผ่ี ่านมาพบว่า
กองทุนส่ิงแวดล้อมได้สนับสนุนเงินโดยมีสัดส่วนของการจัดสรรเงินในลักษณะของเงินอุดหนุน มากกว่าเงินกู้
จงึ ทาใหเ้ งนิ หมุนเวยี นท่เี ข้าส่กู องทนุ ตามทีร่ ะบุไว้ในมาตรา ๒๒ มีสัดสว่ นของเงนิ คนื กลบั กองทุนในปรมิ าณนอ้ ย
มาก เม่ือเปรียบเทียบกับเงินงบประมาณท่ีกองทุนส่ิงแวดล้อมต้องจัดสรรให้การสนับสนุนในแต่ละปี
ซึ่งเห็นได้ว่า หากกองทุนสิ่งแวดล้อมยังไม่มีงบประมาณเพิ่มเติมเข้ามาเป็นรายได้อย่างต่อเนื่อง อาจทาให้
กองทุนสงิ่ แวดลอ้ มไม่มีงบประมาณทเี่ พียงพอในการให้การสนบั สนุนเงนิ อุดหนุนและเงินกใู้ นแตล่ ะปี และสง่ ผล
ใหเ้ กิดปัญหาและอุปสรรคต่อการดาเนินงานของกองทนุ สิ่งแวดล้อมในอนาคตได้

๒.๑ รายไดข้ องกองทุนส่งิ แวดลอ้ ม

ตามพระราชบญั ญัติส่งเสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๒๒ ระบุ
ท่ีมาของเงนิ และทรัพย์สินของกองทนุ ดงั ตอ่ ไปน้ี

๑) เงนิ กองทนุ น้ามันเชอื้ เพลิงตามจานวนทนี่ ายกรัฐมนตรกี าหนด
๒) เงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อการพัฒนาสภาพแวดล้อมและคุณภาพชีวิต
ตามพระราชบัญญตั ิงบประมาณคา่ ใชจ้ า่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕
๓) เงินค่าบรกิ ารและค่าปรบั ทีจ่ ดั เกบ็ ตามพระราชบญั ญัตนิ ี้
๔) เงินอดุ หนุนจากรฐั บาลเป็นคราว ๆ
๕) เงินหรอื ทรพั ย์สนิ อืน่ ทีไ่ ดร้ ับจากภาคเอกชนทั้งภายในและภายนอกประเทศ รฐั บาลต่างประเทศ
หรอื องค์การระหวา่ งประเทศ
๖) เงนิ จากดอกผลและผลประโยชน์ใด ๆ ท่เี กิดจากกองทนุ นี้
๗) เงินอน่ื ๆ ท่ไี ด้รบั มาเพอื่ ดาเนนิ การกองทนุ น้ี

แหล่งรายได้ของกองทุนสิ่งแวดล้อมตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ สามารถแบง่ ได้เป็น ๓ ประเภท ไดแ้ ก่

๑) เงินทไี่ ด้รบั ตอ่ เนื่อง ได้แก่ ค่าบริการและคา่ ปรับ ดอกเบีย้ เงินฝากธนาคาร และดอกเบย้ี เงนิ กูย้ มื
๒) เงินท่ีได้รับไม่ต่อเนื่อง ได้แก่ งบประมาณรายจ่ายประจาปี เงินหรือทรัพย์สินอ่ืนท่ีได้รับจาก
ภาคเอกชนทัง้ ภายในและภายนอกประเทศ รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ
๓) เงินที่ไดร้ ับเป็นทนุ ประเดิม ได้แก่ เงินกองทุนน้ามันเชอื้ เพลิง เงินทุนหมุนเวียนเพ่ือการพัฒนา
สภาพแวดลอ้ มและคุณภาพชวี ติ

๓

๒.๒ ศกั ยภาพของแหลง่ รายได้ของกองทนุ สิง่ แวดลอ้ ม

๑) เงินกองทุนน้ามนั เช้อื เพลิงตามจานวนทีน่ ายกรัฐมนตรีกาหนด
ตามมาตรา ๒๒ (๑) กาหนดใหแ้ หล่งรายได้ของกองทุนส่ิงแวดลอ้ มมาจากเงินกองทุนน้ามันเชื้อเพลิง

ตามจานวนท่ีนายกรัฐมนตรีกาหนดน้ัน ตามพระราชบัญญัติกองทุนน้ามันเช้ือเพลิง พ.ศ. ๒๕๖๒ กาหนดให้
เงินกองทุนน้ามันเชื้อเพลิงให้ใช้จ่ายได้เพอ่ื กิจการตามวัตถุประสงค์ เพ่ือรักษาเสถียรภาพระดับราคาน้ามันเชื้อเพลิง
ในประเทศให้อยใู่ นระดับทีเ่ หมาะสมในกรณีท่เี กิดวิกฤตการณ์ดา้ นนา้ มันเชือ้ เพลิง หรอื ใช้จา่ ยในการดาเนนิ งาน
กองทุนหรือการบริหารกองทุนและกิจการอ่นื ท่ีเกี่ยวกับหรือเก่ียวเนอ่ื งกบั การจัดการกิจการของกองทนุ น้ามนั เช้อื เพลิง
เท่าน้ัน ประกอบกับในเรื่องการขอรับเงินสนับสนุนจากกองทนุ น้ามันเชื้อเพลิงมีความเหน็ จากทางกระทรวงพลงั งาน
ตามหนังสอื สานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ที่ นร ๐๔๐๓ (กน)/๗๘๑๑ ลงวันท่ี ๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๐ เรอ่ื ง การขอ
เงินกองทุนน้ามันเช้ือเพลิงสมทบเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อม แนะนาให้กองทุนส่ิงแวดล้อมสามารถจัดทาคาขอรับ
การสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนเพ่ือส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานในรูปแบบโครงการเด่ียว หรือโครงการที่จะ
สามารถสนับสนุนผู้เข้าร่วมโครงการอื่นได้ (Block Grant) โดยวัตถุประสงค์ของโครงการต้องสอดคล้องกับ
วัตถุประสงค์ของการใช้จ่ายเงินกองทุนเพ่ือส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ตามมาตรา ๒๕ แห่งพระราชบัญญัติการ
ส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. ๒๕๓๕ ท่ีกาหนดให้สามารถใช้เงินกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน
สาหรับวัตถุประสงค์ที่หลากหลายซ่ึงรวมถึงการแก้ไขปัญหาส่ิงแวดล้อมจากการอนุรักษ์พลังงานของส่วนราชการ
หรือรัฐวิสาหกจิ รวมถึงเอกชน และโครงการที่เกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาส่ิงแวดล้อมจากการอนุรักษ์
พลังงานของสว่ นราชการ รฐั วสิ าหกจิ สถาบันการศึกษา หรอื องค์กรเอกชน

๒) เงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวยี นเพอ่ื การพัฒนาสภาพแวดลอ้ มและคุณภาพชวี ิต
ตามพระราชบัญญัตงิ บประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕

ตามมาตรา ๒๒ (๒) แหง่ พระราชบญั ญัตสิ ่งเสรมิ และรักษาคุณภาพสิง่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕
บัญญัติให้กองทุนส่ิงแวดล้อมมีแหล่งท่ีมารายได้จากเงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาสภาพแวดล้อม
และคุณภาพชีวิต ตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕ โดยกองทุน
สง่ิ แวดล้อมได้รบั เป็นทุนประเดิม จานวน ๕๐๐ ล้านบาท เม่ือปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕ ในการจัดต้ังกองทุน
ส่ิงแวดล้อม และหลังจากได้รับเงินทุนดังกล่าวนี้ กองทุนสิ่งแวดล้อมก็ไม่ได้รับเงินทุนส่วนนี้อีกจนถึงปัจจุบัน
เนอื่ งจากเงินทุนหมุนเวยี นเพอ่ื พัฒนาสภาพแวดลอ้ มและคุณภาพชวี ิตไดถ้ ูกยกเลิกไปแลว้

๓) เงินคา่ บริการและค่าปรับที่จัดเกบ็ ตามพระราชบญั ญัตสิ ่งเสริมและรักษาคณุ ภาพสิ่งแวดล้อม
พ.ศ. ๒๕๓๕

ตามมาตรา ๒๒ (๓) แห่งพระราชบัญญัตสิ ่งเสริมและรักษาคุณภาพสงิ่ แวดล้อมแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕
บัญญัติให้กองทุนสิ่งแวดล้อมมีแหล่งที่มารายได้จากเงินค่าบริการและค่าปรับที่จัดเก็บตามพระราชบัญญัติน้ี
ซึ่งเป็นผลมาจากการท่ีกองทุนสิ่งแวดล้อมส่งเสริมและสนับสนุนส่วนราชการและองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น
ผ่านเงินอุดหนุนในการลงทุนและดาเนินระบบบาบัดน้าเสียรวม หรือระบบกาจัดของเสียรวม รวมท้ังการจัดหา
จัดซื้อ ที่ดิน วัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ และเคร่ืองใช้ที่จาเป็นสาหรับการดาเนินงาน และบารุงรักษาระบบดังกล่าว

๔

และการดาเนินงานในการจดั เก็บรายได้คา่ บริการและค่าปรับดงั กล่าวให้เป็นไปตามมาตรา ๘๘ และมาตรา ๙๓
แห่งพระราชบัญญตั ินี้ กาหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ไี ด้ดาเนนิ การจัดทาระบบบาบัดน้าเสียรวม หรือ
ระบบกาจดั ของเสียรวม ไม่ว่าการดาเนินงานดังกล่าวจะได้รบั งบประมาณในการดาเนินการจากงบประมาณแผ่นดิน
รายได้ของราชการส่วนท้องถ่ิน และเงินทุนท่ีได้รับการสนับสนุนจากกองทุนส่ิงแวดล้อม จะต้องมีการจัดเก็บ
ค่าบริการและค่าปรับ เพ่ือเป็นค่าใช้จ่ายในการบารุงรักษาระบบ และส่วนหนึ่งให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หักส่งเงินรายไดค้ ืนให้กับกองทุนสิ่งแวดล้อมตามอัตราส่วนที่คณะกรรมการกองทุนส่ิงแวดล้อมกาหนด แต่ท่ีผ่านมา
รายได้ของกองทุนส่ิงแวดล้อมจากแหล่งทม่ี ารายได้นี้มีลักษณะไม่แน่นอนและไม่ต่อเนื่อง และมีสัดส่วนที่น้อยมาก
หากเทียบกับจานวนรายได้ทั้งหมดของกองทุนสิ่งแวดล้อม กล่าวคือ ค่าบริการและค่าปรับที่องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นหักส่งคืนนับต้ังแต่จัดตั้งกองทุนส่ิงแวดล้อม เม่ือปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๕ จนถึงปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๓ คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ ๐.๒๑ ของรายไดท้ ้งั หมด จึงทาให้แหลง่ ท่ีมาจากรายได้นไี้ มม่ ีประสิทธิภาพ
เพียงพอในการสง่ เสรมิ และสนับสนุนการดาเนนิ การของกองทนุ ส่ิงแวดลอ้ มมากนัก

ในส่วนค่าปรับตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕
เป็นการเปรียบเทียบปรับการกระทาความผิดตาม “มาตรา ๑๐๐ ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อกาหนดใน
กฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๔๔ หรือตามประกาศของรัฐมนตรีตามมาตรา ๔๕ ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกิน
หน่ึงปี หรือปรับไม่เกินหน่ึงแสนบาท หรือทั้งจาท้ังปรับ” โดยค่าปรับท่ีส่งเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมปรับในข้อหา
ไม่ปฏบิ ัติตามมาตรการในเขตพื้นทคี่ ุม้ ครองสง่ิ แวดล้อม

แหล่งรายได้จากค่าปรับตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ
(ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ เกย่ี วกบั รายงานการประเมนิ ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

เงินค่าปรับตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อม ฉบับท่ี ๒ จะเป็น
แหล่งรายได้ใหม่ต้งั แต่ปี ๒๕๖๒ เป็นต้นมา โดยที่พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอ้ มแห่งชาติ
(ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๑๐๑/๑ กาหนดให้ผู้ดาเนินการหรือผู้ขออนุญาตผู้ใดก่อสร้างหรือดาเนิน
โครงการหรือกิจการก่อนที่รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามมาตรา ๔๘ จะได้รับความเห็นชอบหรือ
ถอื ว่าได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้ชานาญการ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งล้านบาท และปรับอีก
ไมเ่ กนิ วันละหนึง่ แสนบาทตลอดระยะเวลาที่ไมไ่ ด้ปฏิบัตใิ หถ้ กู ตอ้ งหรือหยุดการกระทาน้ัน และมาตรา ๑๐๑/๒
ผู้ดาเนินการหรือผู้ขออนุญาตผู้ใดไม่นาส่งรายงานผลการปฏิบัติตามมาตรการที่กาหนดไว้ในรายงานการ
ประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อมตามมาตรา ๕๑/๕ วรรคหน่ึง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึง่ ล้านบาท และตาม
ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง คณะกรรมการเปรียบเทียบและวิธีพิจารณาของ
คณะกรรมการเปรียบเทียบตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๓
ข้อ ๑๔ และ ข้อ ๑๕ กาหนดว่า เมื่อหน่วยงานได้รับชาระค่าปรับแล้ว ให้ออกใบเสร็จรับเงินไว้เป็นหลักฐาน
ตามหลกั เกณฑ์วิธีปฏิบตั ิท่กี ระทรวงการคลังกาหนด และนาเงินคา่ ปรับส่งเขา้ บัญชเี งินฝากของกองทนุ สงิ่ แวดล้อม
เพ่ือเปน็ รายได้ของกองทนุ สิ่งแวดลอ้ ม อย่างนอ้ ยเดือนละหน่ึงคร้ัง

ทั้งน้ี การจัดเก็บค่าปรับจากการไม่ปฏิบัติตามรายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม
เป็นหน่ึงในแนวทางการพัฒนาระบบการติดตามและตรวจสอบผลโครงการท่ีได้จัดทารายงานการประเมินผล

๕

กระทบสิง่ แวดล้อม โดยให้มีการจัดเก็บค่าปรับในกรณที ่พี บวา่ โครงการท่ีไดม้ กี ารจดั ทารายงานการประเมินผล
กระทบส่ิงแวดล้อม ไม่ปฏิบัติตามมาตรการท่ีกาหนดไว้ในรายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม เพ่ือเป็น
เงินรายได้สาหรับใช้ในการฟ้ืนฟูสภาพแวดล้อมที่เกิดจากการดาเนินโครงการ การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบท่ี
เกิดขึ้นจากการดาเนินโครงการ และใช้สาหรับการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมท้ัง เป็นค่าดาเนินการในการ
ติดตามตรวจสอบโครงการทไ่ี ด้จัดทารายงานการประเมนิ ผลกระทบสง่ิ แวดล้อม

๔) เงนิ อุดหนนุ จากรัฐบาล
รายได้จากเงินอุดหนุนจากรัฐบาลเป็นคราว ๆ ตามมาตรา ๒๒ (๔) แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริม

และรักษาคุณภาพสงิ่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ เป็นรายได้ที่มีลักษณะไม่ต่อเน่ืองและไม่แน่นอน โดยขึ้นอยู่กับ
นโยบายและดุลพินิจของรัฐบาลในแต่ละปีงบประมาณ เงินอุดหนุนจากรัฐบาลเป็นครั้งคราว มี ๒ รูปแบบ ได้แก่
เงินอุดหนุนทไ่ี ด้รบั การจัดสรรผ่านงบประมาณรายจ่ายประจาปี และการกู้ยืมเงนิ จากองค์กรระหวา่ งประเทศ โดยให้
รัฐบาลรับภาระในการชาระคืนเงินกู้ สาหรับเงินอุดหนุนที่ได้รับการจัดสรรผ่านงบประมาณรายจ่ายประจาปี
กองทุนสิ่งแวดล้อมไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณในทุกปีงบประมาณ และงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรในแต่ละ
ปีงบประมาณท่ีไดร้ ับการจดั สรรกม็ ีจานวนลดลง กล่าวคือ ในช่วงแรกได้รับการจดั สรร เป็นจานวนเงิน ๑,๒๕๐ ล้านบาท
ในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๖ – ๒๕๓๘ (ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๖ เป็นจานวน ๕๐๐ ล้านบาท ปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๓๗ เป็นจานวน ๕๐๐ ล้านบาท และปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๘ เป็นจานวน ๒๕๐ ล้านบาท) ช่วงท่ีสอง
เป็นจานวน ๓๕๐ ล้านบาท (ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ เป็นจานวน ๑๕๐ ล้านบาท ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐
เป็นจานวน ๑๐๐ ล้านบาท และปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ เป็นจานวน ๑๐๐ ล้านบาท) รวมจานวนท้ังส้ิน
๑,๖๐๐ ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ ๙.๕๘ ของรายได้ท้ังหมด (ข้อมูล ณ วันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๖๕) และในส่วนของ
การกู้ยืมเงินจากองค์กรระหว่างประเทศนั้น ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๖ รัฐบาลได้กู้ยิมเงินจากธนาคารเพื่อความ
รว่ มมือระหว่างประเทศแห่งประเทศญ่ีปุ่น (Japan Bank for International Cooperation หรือ JBIC) เป็นจานวนเงิน
๒,๗๑๗.๘๔ ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ ๑๖.๒๗ ของรายได้ท้ังหมด (ข้อมูล ณ วันท่ี ๓๑ มีนาคม ๒๕๖๕) โดยรัฐบาล
เปน็ ผรู้ ับภาระในการชาระหนี้เงินกู้

๕) เงนิ หรือทรพั ย์สินอืน่ ท่ีไดร้ บั จากภาคเอกชนทง้ั ภายในและภายนอกประเทศ รฐั บาลตา่ งประเทศ
หรือองคก์ ารระหวา่ งประเทศ

พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๒๒ (๕)
กาหนดให้แหล่งเงินของกองทุนสิ่งแวดล้อมเป็นเงินหรือทรัพย์สินอื่นท่ีได้รับจากภาคเอกชนทั้งภายในและ
ภายนอกประเทศ รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ โดยเปิดโอกาสให้กองทุนสิ่งแวดล้อม
สามารถรับเงินหรือทรัพย์สินอื่นจากเอกชนทั้งภายในและภายนอกประเทศ รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การ
ระหวา่ งประเทศโดยตรง หรอื ผา่ นทางรัฐบาล ซงึ่ อาจจะออกมาในรูปแบบเงินบริจาค (เช่น เงนิ บริจาคของภาคเอกชน)
หรือในรปู แบบเงินช่วยเหลอื จากขององค์การระหวา่ งประเทศ กระทรวงสิ่งแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติ และความ
ปลอดภัยทางปรมาณู (The German Federal Ministry for the Environment, Nature Conservation and
Nuclear Safety: BMU) ภายใต้แผนงานการปกป้องสภาพภูมิอากาศในระดับสากล (International Climate

๖

Initiative: IKI) ของรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ซึ่งในปัจจุบันกองทุนสิ่งแวดล้อมได้มีการประสานความ
รว่ มมอื กับองคก์ ารระหวา่ งประเทศหรือรัฐบาลต่างประเทศ ซ่ึงกองทุนสิ่งแวดลอ้ มจะเปน็ กลไกทางการเงนิ ด้าน
การเปลย่ี นแปลงสภาพภมู อิ ากาศของประเทศไทย

กองบริหารกองทุนส่ิงแวดล้อม ภายใต้สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอ้ ม ได้รับการสนบั สนุนจากองค์กรความร่วมมอื ระหว่างประเทศของเยอรมนั (The Deutsche Gesellschaft
für Internationale Zusammenarbeit: GIZ) เพื่อดาเนินการขอรับการสนับสนุนเงินช่วยเหลือจากกองทุน
ภูมิอากาศสีเขียว (Green Climate Fund: GCF) ซ่ึงเป็นกองทุนหน่ึงท่ีอยู่ภายใต้อนุสัญญาการเปล่ียนแปลง
สภาพภมู ิอากาศ โดยประเทศไทยเปน็ หนึ่งในภาคสี มาชิก ซง่ึ เงินดงั กลา่ วเป็นเงนิ สาหรับการเสรมิ สร้างศักยภาพ
และเตรยี มความพรอ้ มของกองทุนส่ิงแวดลอ้ ม เพ่ือขับเคลื่อนการดาเนนิ งานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภมู ิอากาศ
ร่วมกับกองทุนภูมิอากาศสีเขียว และเพื่อการขอรับการรับรองเป็นหน่วยปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองระดับชาติ
(Direct Access Entity: DAE) ดงั นัน้ กองทนุ ภมู ิอากาศสเี ขียวจงึ เป็นแหล่งรายได้ทางเลอื กสาหรับกองทุนส่ิงแวดลอ้ ม
ตามมาตรา ๒๒ (๕) แห่งพระราชบัญญัตินี้ ซ่ึงเป็นโอกาสสาคัญท่ีกองทุนส่ิงแวดล้อมจะสามารถเขา้ ถงึ แหลง่ เงินทุน
ทเี่ ป็นองค์กรระหวา่ งประเทศได้

๖) เงนิ จากดอกผลและผลประโยชนใ์ ด ๆ ที่เกดิ จากกองทนุ สิง่ แวดล้อม
สาหรับการนาเงินของกองทุนสิ่งแวดล้อมไปดาเนินการเพ่ือหาผลประโยชน์ ตามมาตรา ๓๑

แห่งพระราชบัญญัตสิ ่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญตั ิให้การจัดหาผลประโยชน์
ของกองทุนสิ่งแวดล้อม กระทาได้แต่เพียงให้กรมบัญชีกลางนาเงินไปหาดอกผล โดยการฝากออมทรัพย์หรือ
ฝากประจากับสถาบันการเงินที่เป็นของรฐั ทาให้เกิดข้อจากดั ในการนาเงินกองทุนส่งิ แวดล้อมไปจัดหาผลประโยชน์
ในด้านอื่น ๆ ที่อาจให้ผลตอบแทนสูงกว่า เช่น พันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรธนาคารแห่งประเทศไทย พันธบัตร
รฐั วสิ าหกจิ หุ้นกู้เอกชน ตราสารหน้ี และหนว่ ยลงทนุ อน่ื ๆ เปน็ ตน้ ดังนน้ั ในปัจจุบันรายได้ของกองทุนสิง่ แวดล้อม
ตามมาตรา ๒๒ (๖) เงินจากดอกผลและผลประโยชน์ใด ๆ ท่ีเกิดจากกองทุนสิ่งแวดล้อมจึงเกิดข้นึ ไดอ้ ย่างมีข้อจากัด
ในขณะท่ีทุนหมุนเวียนอื่นน้ัน การนาเงินของทุนหมุนเวียนไปดาเนินการเพื่อหาผลประโยชน์สามารถดาเนนิ การ
ได้หลายวิธี ทั้งนี้ ตามประกาศคณะกรรมการนโยบายการบริหารทุนหมุนเวียนเร่ือง มาตรฐานการเงิน การจัดซื้อ
จัดจ้าง การบริหารพัสดุ การบัญชี การรายงานทางการเงินและการตรวจสอบภายในของทุนหมุนเวียน ประกาศ
ณ วันท่ี ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๖ กาหนดให้การนาเงินทุนหมุนเวียนไปดาเนินการเพ่ือหาผลประโยชน์
ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายการบริหารทุนหมุนเวียนกาหนด และได้รับอนุมัติจากคณะ
กรรมการบริหาร โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลงั และให้กระทาได้ในกรณี ดังต่อไปนี้ คือ (๑) ฝากไว้กับ
ธนาคารพาณิชย์ (๒) ซอ้ื พันธบัตรรัฐบาล พนั ธบัตรธนาคารแหง่ ประเทศไทย หรือรัฐวิสาหกิจ (๓) ซื้อตราสารแห่งหน้ี
โดยมีกระทรวงการคลงั รบั รอง หรืออาวัล หรอื ค้าประกนั เงินต้นและดอกเบยี้ (๔) การดาเนินการเพือ่ หาผลประโยชน์อื่น
ทน่ี อกเหนือจาก (๑) (๒) และ (๓) โดยให้กระทรวงการคลังรายงานสรุปผลการดาเนินงานในการนาเงินทนุ หมุนเวียน
ไปดาเนินการเพื่อหาผลประโยชน์ให้คณะกรรมการนโยบายการบรหิ ารทุนหมุนเวียนเพ่ือทราบเปน็ ระยะ

๗

ต่อมาได้มีประกาศคณะกรรมการนโยบายการบริหารทุนหมุนเวียน เรื่อง มาตรฐานการเงิน
การจัดซ้ือจัดจ้าง การบรหิ ารพัสดุ การบญั ชี การรายงานทางการเงิน และการตรวจสอบภายในของทุนหมุนเวียน
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ ประกาศ ณ วันท่ี ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ และประกาศคณะกรรมการนโยบายการบริหาร
ทุนหมุนเวียน เร่อื ง การกาหนดใหท้ ุนหมุนเวียนนาเงินที่ฝากกระทรวงการคลังไปหาผลประโยชน์ พ.ศ. ๒๕๖๒
ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ กาหนดให้การนาเงินทุนหมุนเวียนไปดาเนินการเพ่ือหาผลประโยชน์
โดยฝากไว้กับธนาคารพาณิชย์ให้ครอบคลุมถึงธนาคารท่ีเป็นรัฐวิสาหกิจ หรือธนาคารท่ีเป็นสถาบันการเงิน
เฉพาะกิจของรฐั ด้วย

นอกจากนี้ มติคณะรัฐมนตรีเม่ือวันที่ ๕ กันยายน ๒๕๖๐ กาหนดหลักการให้การพิจารณา
กรอบวงเงินของทุนหมนุ เวียนไปดาเนินการเพือ่ หาผลประโยชน์ตอ้ งได้รบั อนุมตั ิจากคณะกรรมการบริหารทนุ หมนุ เวยี น
โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง และให้กระทาได้เฉพาะกรณีดังต่อไปน้ี ๑) ฝากไว้กับธนาคารพาณิชย์
๒) ซ้ือพันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรธนาคารแห่งประเทศไทยหรือรัฐวิสาหกิจ ๓) ซื้อตราสารแห่งหนี้โดยมี
กระทรวงการคลังรับรองหรืออาวัล หรอื คา้ ประกันเงนิ ตน้ และดอกเบยี้ ๔) การดาเนินการเพื่อหาผลประโยชน์อ่ืน
ท่ีนอกเหนือจาก ๑) และ ๒) ให้ขอตกลงกับกระทรวงการคลัง ดังน้ัน การนาเงินของกองทุนส่ิงแวดล้อมไป
ดาเนินการเพอ่ื หาผลประโยชน์ จึงไม่สามารถดาเนนิ การให้เกิดความหลากหลายตามหลักการมติคณะรัฐมนตรี
เมื่อวนั ที่ ๕ กนั ยายน ๒๕๖๐ และประกาศคณะกรรมการนโยบายการบรหิ ารทุนหมุนเวยี นเกี่ยวกับเร่ืองดังกลา่ ว

๗) เงินอื่น ๆ ทไี่ ด้รับมาเพือ่ ดาเนินการกองทุน
สาหรับเงนิ ที่ไดร้ ับมาเพ่ือดาเนินการกองทนุ ตามมาตรา ๒๒ (๗) แห่งพระราชบญั ญตั ิสง่ เสริม

และรักษาคณุ ภาพส่งิ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ เป็นการเปิดโอกาสใหก้ องทนุ สง่ิ แวดล้อมได้รบั การสง่ เสริม
และสนับสนุนทางการเงินเพื่อการดาเนินการจากแหล่งท่ีมารายได้อื่น ๆ อย่างไม่จากัด การกาหนดแหล่งท่ีมา
ของเงินทุนไว้อย่างกว้าง ๆ ตามบทบัญญัติในส่วนน้ี เอื้อประโยชน์แก่ผู้กาหนดนโยบายกองทุน ให้สามารถบริหาร
จดั การกองทุนได้อย่างคล่องตัว ซ่ึงการไดม้ าของรายได้จากแหล่งเงินทุนแหล่งอ่ืน ๆ นั้น ข้ึนอยู่กับลักษณะและ
รูปแบบของแหลง่ เงนิ ทุนแต่ละแหล่งทีผ่ ู้กาหนดนโยบายเลือกเป็นชอ่ งทางในการจัดหาแหล่งทุนใหม่

๒.๓ การวิเคราะหแ์ นวทางในการจัดหารายได้เข้ากองทุนส่งิ แวดล้อม จากแหล่งรายได้ท่ีมีความเป็นไปได้ในการ
เปน็ แหลง่ รายไดใ้ หม่ของกองทุน

ผลการศึกษาโครงการเพ่ิมประสิทธิภาพการบริหารและพัฒนากองทุนส่ิงแวดล้อม ระยะ ๕ ปี
(พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐) ของสานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อมรว่ มกบั สถาบันวิจัย
เพ่ือการพัฒนาประเทศไทย เมื่อปี ๒๕๖๔ พบว่า ท่ผี ่านมากองทุนสง่ิ แวดล้อม มกี ารจัดหารายได้ตามแผนจดั หา
รายได้กองทุนส่ิงแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๕ โดยการพัฒนาศักยภาพในการจัดหารายได้จากแหล่งรายได้ที่มี
ในปัจจุบัน เช่น การเพิ่มประสิทธิภาพรายรับของกองทุนส่ิงแวดล้อมตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๒๒ (๓) จากการจัดเก็บ
ค่าบริการและค่าปรับมาตรา ๙๓ การพัฒนาแนวทางการหาประโยชน์และเงินได้จากดอกผลจากเงินกองทุน
ส่ิงแวดล้อม และการศึกษาแนวทางการจัดหารายได้จากภาษี ค่าธรรมเนียมหรือมาตรการทางการเงินเข้าสู่
กองทุนส่ิงแวดล้อม รวมถึงดาเนินการจัดหารายได้จากการสนับสนุนงบประมาณจากองค์กรระหว่างประเทศ เช่น

๘

กองทุนภูมอิ ากาศสีเขียว (Green Climate Fund : GCF) เป็นต้น นอกจากการสร้างรายได้เขา้ กองทนุ ส่งิ แวดล้อม
จากการดาเนินมาตรการทางการเงินดังกล่าว กองทุนส่ิงแวดล้อมยังสามารถเพิ่มรายได้เข้ากองทุนผ่าน
งบประมาณแผ่นดิน ซึ่งที่ผ่านมาภาครัฐจัดสรรงบประมาณเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมมีจานวนน้อย แต่เนื่องจากการ
ดาเนินงานด้านทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมส่งผลกระทบทางอ้อมต่อสังคมและการมีคุณภา พ
ส่ิงแวดล้อมที่ดี จึงควรได้รับการสนับสนุนจากงบประมาณแผ่นดินมากย่ิงข้ึน การดาเนินงานของ กองทุน
สิ่งแวดล้อมในอนาคต ควรเน้นการสนับสนุนกิจกรรมที่ส่งผลต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และแก้ไขปัญหา
ส่ิงแวดลอ้ มทเี่ ป็นท่ีประจกั ษ์ต่อสังคมและรัฐบาล เพื่อนาไปสูก่ ารตัง้ งบประมาณประจาปีเพื่อสนบั สนนุ การดาเนินงาน
ของกองทุนส่งิ แวดล้อม และเพิม่ โอกาสในการหารายได้เขา้ สู่กองทุนส่งิ แวดล้อมมากข้ึน ดงั น้ี

๑) การพัฒนาแหล่งรายได้เข้ากองทุนสิ่งแวดล้อมจากแหล่งเงินต่างประเทศท้ังจากรัฐบาล
ต่างประเทศ หรอื องค์กรระหว่างประเทศ

กองทุนส่ิงแวดล้อมมีการดาเนินการด้านความร่วมมือกับต่างประเทศ เพื่อดาเนินการพัฒนา
แหล่งรายได้เข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมจากแหล่งเงินต่างประเทศ ทั้งจากรัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์กรระหว่าง
ประเทศ ๒ แหลง่ คือ

๑.๑) กองทุนภูมิอากาศสีเขียว (Green Climate Fund: GCF) ภายใต้กรอบอนุสัญญา
สหประชาชาติว่าด้วยการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ (United Nations Framework Convention on
Climate Change: UNFCCC)

ปจั จุบัน กองบริหารกองทนุ ส่ิงแวดล้อมได้สมัครเปน็ หน่วยงานปฏิบัตกิ ารระดบั ชาติหรือภูมิภาค
(Direct Access Entity: DAE) เพ่ือขอรับการรับรองจากกองทุนภูมิอากาศสีเขียว (Green Climate Fund: GCF)
โดยอยู่ระหว่างการพิจารณาของสานกั งานเลขาธิการกองทุนภมู ิอากาศสเี ขียว ทั้งนี้ กองทุนส่งิ แวดล้อมดาเนนิ การ
เตรียมความพร้อมในการพัฒนาศกั ยภาพของบุคลากรกองทุนส่ิงแวดล้อมเพื่อรองรบั การดาเนินงานกับกองทุน
ภมู อิ ากาศสีเขียว (GCF Readiness Support) ดงั น้ี

- พัฒนาคู่มือการขึ้นทะเบียนเป็นปฏิบัติการระดับชาติ คู่มือการพัฒนาข้อเสนอโครงการ คมู่ ือ
การบริหารโครงการด้านการเปลยี่ นแปลงสภาพภมู ิอากาศ รวมท้ังให้ข้อเสนอแนะและปรบั ปรุงข้อมลู ในใบสมัครให้มี
ความสมบูรณ์

- พัฒนาหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานสากล ได้แก่ มาตรฐานการปกป้องด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม
(Environmental and Social Safeguards: ESS) นโยบายดา้ นความเท่าเทียมระหว่างเพศ (Gender Policy)
เพ่ือเตรยี มความพร้อมการบริหารงานกองทนุ สิ่งแวดล้อม

- การเสริมสร้างศักยภาพของเจ้าหน้าท่ีกองบริหารกองทุนสิ่งแวดล้อมรวม ๓ คร้ัง เพื่อให้มี
ความรู้ความเข้าใจในการเข้าถึงกองทุนภูมิอากาศสีเขียว เกณฑ์มาตรฐานสากลเกี่ยวกับ ESS และ Gender
รวมทง้ั แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับกองทนุ ประเทศเม็กซิโก

- ให้คาปรึกษาและปรับปรุงเว็บไซต์กองบริหารกองทุนสิ่งแวดล้อมทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ
รวมทงั้ ใหข้ อ้ เสนอแนะเกยี่ วกบั ระบบสารสนเทศและกลยทุ ธก์ ารส่ือสารประชาสัมพันธ์ของกองทนุ สิง่ แวดล้อม

๙

๑.๒) กระทรวงสิ่งแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติ และความปลอดภัยทางปรมาณู (The German
Federal Ministry for the Environment, Nature Conservation and Nuclear Safety: BMU) ภายใตแ้ ผนงานการ
ปกป้องสภาพภูมิอากาศในระดับสากล (International Climate Initiative: IKI) ของรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐ
เยอรมนี ได้ให้การสนับสนุนทางการเงินกองทุนส่ิงแวดล้อม โดยการจัดตั้งเป็นกลไกทางการเงินด้านการ
เปลย่ี นแปลงสภาพภมู ิอากาศของประเทศไทย

โดยมีระยะเวลาดาเนินการ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐) ซึ่งการขอรับเงินสนับสนุนทาง
การเงินระหว่างประเทศด้านการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศน้ัน จะต้องดาเนินงานให้เป็นไปตามเกณฑ์
มาตรฐานสากล ทั้งในระดับองค์กรและระดับโครงการ โดยปัจจุบัน สผ. โดยกองทุนส่ิงแวดล้อมร่วมกับ GIZ
ดาเนินการพัฒนาข้อเสนอโครงการและมีการกาหนดส่งข้อเสนอโครงการฉบับเต็ม (Full Proposal) ให้ BMU
พจิ ารณา และจะเร่ิมดาเนินโครงการภายในตน้ ปี พ.ศ. ๒๕๖๖ เปน็ ต้นไป

๒) การรับบริจาคเงนิ เขา้ กองทนุ สงิ่ แวดล้อม
สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม ได้มีการหารือกรมสรรพากร

เรอื่ ง การรับเงนิ บริจาคในนามกองทนุ สิง่ แวดล้อม สรปุ ผลการหารือได้ ดังน้ี
๑. ผู้บริจาคเงินเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมสามารถนาไปลดหย่อนภาษีได้หรือไม่ (กรณีนิติบุคคล

และบคุ คลธรรมดา)
๑.๑ กรณนี ิติบคุ คล
กรมสรรพากรให้ความเห็นว่า การรับเงินบริจาคของกองทุนสิ่งแวดล้อมสามารถรับบริจาคได้

ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเก่ียวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ ๔๔) เร่ือง กาหนดรายจ่ายเพื่อการสาธารณประโยชน์
รายจ่ายเพ่ือการศึกษาและรายจ่ายเพือ่ การกีฬา ตามมาตรา ๖๕ ตรี (๓) แห่งประมวลรัษฎากร ข้อ ๑ รายจ่าย
เพ่ือการสาธารณประโยชน์ได้แก่รายจ่ายทจี่ ่ายให้แก่หรือเพ่อื กิจการดงั ต่อไปน้ี (๖) กองทุนสิ่งแวดลอ้ ม ตามกฎหมาย
วา่ ด้วยการสง่ เสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดลอ้ มแห่งชาติ ในกรณีของนิติบุคคลบริจาคสามารถนาไปลดหย่อน
ภาษีไดไ้ ม่เกินร้อยละ ๒ ของกาไรสุทธิ นิตบิ คุ คลสามารถบริจาคไดท้ ั้งเงนิ และสงิ่ ของ

๑.๒ กรณกี ารบรจิ าคของบุคคลธรรมดา
การบริจาคท่ีสามารถนามาลดหย่อนภาษีได้เฉพาะการบริจาคเงินให้กับองค์การสาธารณกุศล
ซึง่ ปัจจุบันกองทุนสิ่งแวดล้อมไม่ได้ข้ึนบัญชีเป็นองค์การสาธารณกุศล การจะให้สรรพากรข้ึนบัญชีเป็นองค์การ
สาธารณกศุ ล สามารถดาเนินการได้ ๒ แนวทาง คือ
๑) ข้ึนบัญชีเป็นองค์การสาธารณกุศลตามประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยภาษีเงินได้และ
ภาษีมูลค่าเพ่ิม (ฉบับท่ี ๗๐๔) เร่ือง หลักเกณฑ์การพิจารณาประกาศกาหนดองค์การ สถานสาธารณกุศล
สถานพยาบาล และสถานศึกษา ตามมาตรา ๔๗ (๗) (ข) แห่งประมวลรัษฎากร และมาตรา ๓ (๔) (ข) แหง่ พระ
ราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นภาษีมูลค่าเพ่ิม (ฉบับท่ี ๒๓๙) พ.ศ. ๒๕๓๔ ซ่ึง
แก้ไขเพ่ิมเติมโดยพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นภาษีมูลค่าเพ่มิ (ฉบับท่ี
๒๔๔) พ.ศ. ๒๕๓๕ หลักเกณฑ์สาคญั คอื ข้อ ๓ มูลนธิ ิท่ีประสงค์จะขอใหพ้ จิ ารณาประกาศเปน็ องค์การหรอื สถาน
สาธารณกุศลจะต้องมีฐานะเป็นนิติบุคคล และมีคาขอเป็นลายลักษณ์อักษรยื่นต่อกรมสรรพากรเพ่ือพิจารณา

๑๐

เสนอกระทรวงการคลัง ข้อ ๗ กรมสรรพากรจะตรวจสอบเอกสารหลักฐานต่าง ๆ เกี่ยวกับการดาเนินงานของ
มลู นิธินนั้ กอ่ น เช่น รายงานการประชุมใหญ่ งบดุลและบัญชีรายได้รายจ่ายซึ่งมีผู้สอบบญั ชีรับรองแลว้ เอกสาร
หลักฐานที่นามาบันทึกบัญชีรายได้หรอื รายจา่ ย เป็นต้น โดยจะตรวจสอบการดาเนนิ งานของมลู นิธิย้อนหลงั ๓
รอบระยะเวลาบัญชี และจะต้องปรากฏดังต่อไปน้ี (๒) รายได้ของมูลนิธิต้องไม่ได้มาจากการซื้อขายหรือการ
ให้บริการโดยมีค่าตอบแทนเป็นปกติธุระเว้นแต่การซ้ือขายหรือการให้บริการนั้นเกี่ยวกับการศาสนา การศึกษา
การสถานพยาบาล หรือการสงั คมสงเคราะห์ และไม่นารายไดด้ งั กล่าวไปจา่ ยในทางอื่น

๒) การออกกฎกระทรวงการคลัง เกี่ยวกับการเป็นองค์การสาธารณกุศลและการลดหย่อนภาษี
โดยการเสนอเร่ืองมาที่อธิบดีกรมสรรพากร แสดงข้อมูลรายละเอียดกองทุน วัตถุประสงค์ ข้อมูลการบริจาคเงิน
ข้อมูลของผู้บริจาคเงิน (ถ้ามี) รายจ่ายการใช้จ่ายเงิน เป็นต้น ซ่ึงการดาเนินงานต้องเป็นไปตามพระราชบัญัติ
วินยั การเงินการคลงั พ.ศ. ๒๕๖๑ และเสนอคณะรัฐมนตรตี ามขัน้ ตอนต่อไป

๒. เอกสารหลกั ฐานในการนาไปลดหย่อนภาษี
กรมสรรพากรใหค้ วามเห็นว่า ใช้เอกสารใบเสร็จรับเงินในการนาไปลดหย่อนภาษี โดยใบเสรจ็ รบั เงิน
ต้องมีคาวา่ “กองทนุ ส่งิ แวดล้อม” ปรากฏทห่ี ัวใบเสร็จรับเงนิ และในสว่ นของผเู้ ซ็นรบั เงนิ ให้เซ็นรบั เงินโดยผู้ที่
มีอานาจหน้าที่ตามกฎหมาย แต่ท้ังน้ี รูปแบบของใบเสร็จรับเงินกองทุนสิ่งแวดล้อมควรมีการหารือร่วมกับ
กรมบญั ชกี ลางเพ่ือทาความตกลงเก่ียวกบั รปู แบบของใบเสรจ็ รบั เงิน
๓. รูปแบบและรายการของใบเสร็จรบั เงิน
กรมสรรพากรให้ความเห็นวา่ รปู แบบใบเสรจ็ ให้ดาเนินการตามรปู แบบทกี่ าหนดในประมวลรัษฎากร
มาตรา ๑๐๕ ทวิ ผบู้ ริจาคซึง่ เป็นบริษัทหรือห้างหุ้นสว่ นนิตบิ ุคคล มสี ิทธินาใบเสร็จรับเงินดังกล่าวมาเป็นหลักฐาน
เพือ่ หกั เป็นรายจ่ายในการคานวณกาไรสทุ ธเิ พือ่ เสียภาษีเงนิ ไดน้ ิติบคุ คลตามประมวลรัษฎากรได้

๑๑

บทท่ี ๓
การวิเคราะหส์ ภาพแวดล้อม (SWOT Analysis) ของแหล่งรายได้ของกองทุนสิ่งแวดล้อม

การวเิ คราะห์จดุ แขง็ จุดอ่อน โอกาส และปัญหาอุปสรรค ในการหารายไดเ้ ข้ากองทนุ สิ่งแวดล้อมตามแหลง่ รายได้
ในมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบญั ญัตสิ ง่ เสรมิ และรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕

๓.๑ เงินกองทุนน้ามันเช้ือเพลิงตามจานวนที่นายกรัฐมนตรีกาหนด ได้รับการสนับสนุนเพียง
คร้ังเดียว ปัจจุบันไม่สามารถรับการสนับสนุนไดแ้ ล้ว เน่ืองจากพระราชบัญญตั ิกองทุนนา้ มันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๖๒
ไม่ได้กาหนดให้สามารถใหก้ ารสนบั สนุนเงินแก่กองทนุ สง่ิ แวดล้อมได้

๓.๒ เงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อการพัฒนาสภาพแวดล้อมและคุณภาพชีวิต
ตามมาตรา ๒๒ (๒) เป็นการโอนเงินจากเงินทุนหมุนเวียนเพอ่ื การพัฒนาสภาพแวดล้อมและคุณภาพชีวิต เพื่อสนับสนุน
การดาเนนิ งานของกองทุนส่ิงแวดลอ้ ม โดยรัฐบาลอนุมัตงิ บรายจา่ ยประจาปี พ.ศ. ๒๕๓๕ สนับสนุนการดาเนินงาน
ในด้านการพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ในรูปแบบของการจัดตั้ง
เงินทุนหมุนเวียนเพ่ือการพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตเป็นจานวนเงินท้ังสิ้น ๕๐๐ ล้านบาท
ตอ่ มามีการร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. .... (ฉบับปี พ.ศ. ๒๕๓๕)
ซงึ่ กาหนดให้มีการก่อต้งั กองทุนสิ่งแวดล้อมข้นึ และจาเป็นต้องจัดหาแหล่งเงินทนุ เพ่ือสนับสนุนการดาเนินงาน
ในกองทุนดังกล่าว รัฐบาลได้เล็งเห็นว่าเงินทุนหมุนเวียนเพื่อการพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิต
เป็นจานวนเงินทั้งส้ิน ๕๐๐ ล้านบาท มีวัตถุประสงค์ในการดาเนินงานที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกองทุน
สิ่งแวดล้อม จึงได้กาหนดให้เงินทุนหมุนเวียนเพื่อการพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตเป็นส่วนหนึ่ง
ของแหล่งเงินทุนของกองทุนสิ่งแวดล้อมโดยบัญญัติไว้ใน มาตรา ๒๒ (๒) พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา
คณุ ภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ กองทนุ ส่ิงแวดล้อมจึงถูกจัดตัง้ ขนึ้ ตามผลของกฎหมายดงั กล่าว และ
สง่ ผลให้เงินทุนหมุนเวียนเพ่ือการพัฒนาคุณภาพส่ิงแวดล้อมและคุณภาพชีวิต ถูกถ่ายโอนเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อม
ซง่ึ ปัจจบุ นั ไมม่ ที ุนหมนุ เวียนนี้แล้ว

๓.๓ เงินคา่ บรกิ ารและคา่ ปรบั ทจ่ี ดั เก็บตามพระราชบัญญัติ

ตารางที่ ๑ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงนิ ค่าบรกิ ารและคา่ ปรับท่จี ดั เกบ็ ตามพระราชบัญญตั ิ

จุดแข็ง (Strengths) จดุ อ่อน (Weaknesses)

(๑) มีกฎหมายรองรบั ไวอ้ ยา่ งชัดเจนในมาตรา ๒๒ (๑) รายรับจากเงนิ ค่าบริการในแต่ละปีไมแ่ น่นอน ขึน้ อยู่

แหง่ พระราชบญั ญตั ิส่งเสรมิ และรักษาคณุ ภาพ กับการจัดเก็บค่าบรกิ ารขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ

ส่ิงแวดล้อมแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ (๒) คา่ ปรับจากการเปรียบเทยี บปรบั ตามมาตรา

(๒) กฎหมายกาหนดใหส้ ่งคา่ บริการทจี่ ัดเก็บไดเ้ ขา้ ๑๐๐ ๑๐๑/๑ และ ๑๐๑/๒ ไมส่ ามารถคาดการณ์รายได้

กองทุนสิง่ แวดล้อม และให้อานาจคณะกรรมการกองทนุ ท่ีจะเข้ากองทนุ สง่ิ แวดลอ้ ม

สง่ิ แวดล้อมกาหนดอัตราคา่ บรกิ ารในการส่งเงินเข้า

กองทุนส่ิงแวดล้อมตามมาตรา ๙๓ ไดต้ ามความเหมาะสม

๑๒

(๓) มีการออกประกาศกระทรวงทรพั ยากรธรรมชาติ

ที่ออกภายใตพ้ ระราชบญั ญตั สิ ่งเสริมและรักษา

ส่งิ แวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ และ พระราชบัญญตั ิ

สง่ เสริมและรักษาคณุ ภาพส่งิ แวดล้อมแหง่ ชาติ (ฉบบั ท่ี ๒)

พ.ศ. ๒๕๖๑ มีการเปรียบเทียบปรบั ตามมาตรา ๑๐๐

๑๐๑/๑ และ ๑๐๑/๒ ทาใหม้ ีเงินค่าปรบั เข้ากองทุน

โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

(๑) องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ มหี น้าทีใ่ นการจดั ให้ (๑) องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ ขาดการประชาสมั พนั ธ์

มรี ะบบบาบดั นา้ เสยี รวมและระบบจัดการของเสยี รณรงค์สร้างความเขา้ ใจกับประชาชน เพอื่ นาไปสกู่ าร

อนั เป็นบริการสาธารณะเพอ่ื ประโยชนข์ องประชาชน ยอมรับและเต็มใจในการให้จัดเกบ็ ค่าธรรมเนียมตามอัตรา

ในท้องถ่นิ และเนอื่ งด้วยสถานการณส์ ่งิ แวดล้อมวกิ ฤต ท่เี หมาะสมของแตล่ ะทอ้ งถน่ิ

มากข้นึ ทาให้องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ ให้ความสาคญั (๒) ประชาชนยงั ไมเ่ ลง็ เห็นถงึ ความสาคัญของปัญหา

และเกิดความตระหนกั ในการจัดทาระบบบาบดั น้าเสียรวม สง่ิ แวดล้อมเทา่ ทีค่ วร ทาให้องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่

และระบบจัดการของเสยี รวม สง่ ผลให้กองทนุ สง่ิ แวดล้อม ไมไ่ ด้รบั ความร่วมมือจากประชาชนในการจดั เก็บคา่ บริการ

อาจมรี ายรับจากการจดั เกบ็ คา่ บริการขององค์กรปกครอง (๓) การจดั เกบ็ คา่ บรกิ าร เพอื่ นาสง่ เขา้ กองทนุ สิง่ แวดล้อม

ส่วนท้องถน่ิ มากขน้ึ ยงั ไม่สามารถดาเนนิ การจัดเกบ็ คา่ บรกิ ารเพื่อนาสง่ เขา้

กองทนุ สงิ่ แวดล้อมไดค้ รบทุกโครงการ เนือ่ งจากมหี ลาย

ขน้ั ตอน เก่ียวข้องกับหลายหนว่ ยงาน ทาให้การออกประกาศ

คณะกรรมการส่งิ แวดล้อมแหง่ ชาติ เรื่อง อัตราค่าบรกิ าร ล่าชา้

(๔) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทีต่ อ้ งดาเนนิ การตาม

มาตรา ๘๘ และมาตรา ๙๓ เกดิ ความสบั สนในการปฏิบตั ิ

ตามกฎหมายท่ีเกีย่ วข้อง เน่อื งจากมีกฎหมายหลายฉบบั ที่

เกีย่ วกบั การจดั เก็บคา่ บริการกาจดั ขยะมูลฝอยหรือน้าเสีย

(๕) องค์การจัดการน้าเสยี ใหก้ ารสนับสนนุ งบประมาณ

ในการจัดการน้าเสยี แก่ท้องถิน่ จงึ อาจทาใหก้ ารขอรับการ

สนับสนนุ จากกองทุนสิ่งแวดล้อมลดลง

๓.๔ เงนิ อดุ หนนุ จากรัฐบาลเปน็ คราว ๆ

ตารางท่ี ๒ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงินอดุ หนุนจากรัฐบาลเปน็ คราว ๆ

จุดแข็ง (Strengths) จดุ อ่อน (Weaknesses)
(๑) มีกฎหมายรองรบั ไวอ้ ยา่ งชัดเจนในมาตรา ๒๒ (๑) กองทุนไมส่ ามารถใช้จ่ายเงนิ ได้ตามเป้าหมาย
(๔) แหง่ พระราชบัญญัตสิ ง่ เสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพ ทาใหม้ เี งนิ คงเหลอื จงึ ตอ้ งมโี ครงการลว่ งหนา้ ทอ่ี ยูใ่ น
ส่ิงแวดล้อมแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ แผนการใชจ้ า่ ยเงินอย่างชัดเจน เพ่ือให้การใชจ้ ่ายเงนิ
เปน็ ไปตามแผนการใชจ้ า่ ยเงิน

๑๓

(๒) สามารถของบประมาณสมทบจากงบประมาณ

รายจ่ายประจาปี หากมแี ผนงานหรอื โครงการทสี่ อดคลอ้ ง

กับยทุ ธศาสตร์และภารกจิ ท้ังในระดบั ชาติ ระดบั กระทรวง

และระดบั หนว่ ยงานปฏบิ ตั ิงาน ทง้ั ในประเทศและตา่ งประเทศ

(๓) กลไกกองทนุ สง่ิ แวดลอ้ มมีความสอดคลอ้ งและ

สนบั สนนุ การขับเคลื่อนนโยบายและแผนของชาติ

และของรฐั บาลทม่ี ุ่งปอ้ งกนั แกไ้ ขปญั หาดา้ น

ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมของประเทศ

โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

(๑) ชอ่ งทางการขอรับงบประมาณรายจา่ ยประจาปี (๑) ยทุ ธศาสตรก์ ารจัดสรรเงนิ งบประมาณรายจ่าย

เอื้อให้สามารถขอเงนิ จัดสรรภายใตง้ บบูรณาการ ประจาป.Sี Sให้ความสาคญั กับการจดั สรรเงินงบประมาณดา้ น

(๒) ผลของพนั ธกรณีระหวา่ งประเทศด้านสิง่ แวดล้อม ส่ิงแวดลอ้ มไมเ่ ทา่ กนั ในแตล่ ะปี

ทาให้รัฐบาลให้ความสาคญั ของการแกไ้ ขปัญหา (๒) การจัดสรรเงินไมส่ อดคล้องกบั สถานะทางการเงิน

สิง่ แวดล้อมเพม่ิ มากขึ้น ซ่งึ อาจส่งผลให้กองทุนสามารถ ของกองทนุ ส่งิ แวดล้อม อาจสง่ ผลให้เปน็ อปุ สรรคตอ่ การ

ขอรับงบประมาณสนบั สนนุ ไดเ้ พมิ่ ข้นึ และต่อเนอ่ื งมากขนึ้ จดั สรรงบประมาณรายจา่ ยประจาปเี พมิ่ เติม

ในอนาคต (๓) กองทุนขอกูย้ ืมเงนิ ผา่ นรฐั บาลไดอ้ ย่างจากดั

(๓) ยุทธศาสตรช์ าติและแผนปฏริ ูปประเทศ มุง่ เนน้ เนื่องจากการขอกู้ยมื เงนิ ผ่านรฐั บาลเปน็ ไปไดย้ าก

การจัดการมลพษิ และการจัดการทรพั ยากรธรรมชาติ เพราะต้องเปน็ ไปตามวัตถปุ ระสงคข์ องการก้ยู มื เงินท่ี

สานกั บริหารหนีส้ าธารณะกาหนด อีกทัง้ ตอ้ งเปน็ กรณที ่ี

รฐั บาลมนี โยบายในการสง่ เสรมิ ในเรอื่ งนัน้ ๆ โดยตรง

๓.๕ เงนิ หรือทรพั ยส์ ินอ่นื ที่ไดร้ บั จากภาคเอกชน ท้ังภายในและภายนอกประเทศ รฐั บาลตา่ งประเทศ
หรือองคก์ ารระหว่างประเทศ

ตารางที่ ๓ ผลการวิเคราะห์ SWOT เงินหรือทรัพย์สินอ่ืนที่ได้รับจากภาคเอกชน ท้ังภายในและภายนอกประเทศ
รัฐบาลต่างประเทศ หรือองคก์ ารระหว่างประเทศ

จุดแข็ง (Strengths) จดุ ออ่ น (Weaknesses)

(๑) พระราชบัญญตั ิส่งเสรมิ และรักษาคุณภาพส่งิ แวดลอ้ ม (๑) การบริหารงานกองทุนสิ่งแวดล้อมยังไม่สอดคล้อง

แห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๒๒ (๕) เอ้ือใหก้ องทุน กับหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานสากล ทาให้เป็นข้อจากัดใน

สามารถรบั เงนิ บริจาคจากภาคเอกชน เงินช่วยเหลือจาก การรบั เงินจากองค์กรต่างประเทศ

ต่างประเทศหรือองค์กรระหว่างประเทศได้

โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

(๑) เนอื่ งจากปัญหาสิ่งแวดลอ้ มมคี วามรุนแรงเพิม่ (๑) การทไี่ ดร้ บั การสนบั สนนุ เงนิ จากองค์กรหรือ

มากขึ้น ทาใหอ้ งคก์ รหรอื หนว่ ยงานระหวา่ งประเทศให้ หน่วยงานระดับประเทศ ต้องมกี ารปรับปรงุ การดาเนนิ งาน

ความสาคัญในการส่งเสรมิ การแกไ้ ขปญั หาสิ่งแวดลอ้ ม

๑๔

ในประเทศกาลงั พฒั นาเพมิ่ มากขึ้น เช่น กองทนุ ระเบียบ หลกั เกณฑ์ ให้สอดคล้องตามหลกั เกณฑข์ อง

ภมู ิอากาศสีเขียว (Green Climate Fund, GCF) แหลง่ เงินทุน

แผนงานปกปอ้ งการเปล่ยี นแปลง สภาพภูมิอากาศระดบั

สากล (International Climate Initiative, IKI) เป็นต้น

ท าใหก้ องทุนส่งิ แวดลอ้ ม มชี ่องทาง ในการจัดหาแหล่ง

เงนิ ทุนจากต่างประเทศไดเ้ พิม่ มากข้ึน

(๒) ประกาศกรมสรรพากร สามารถใหผ้ บู้ ริจาคเงนิ เขา้

กองทนุ สงิ่ แวดล้อมได้รบั การลดหยอ่ นภาษเี งินไดน้ ิติบคุ คล

๓.๖ เงินดอกผลและผลประโยชนใ์ ดๆ ทเี่ กดิ จากกองทนุ

ตารางที่ ๔ ผลการวเิ คราะห์ SWOT เงินดอกผลและผลประโยชน์ใดๆ ท่เี กดิ จากกองทนุ

จดุ แขง็ (Strengths) จุดออ่ น (Weaknesses)

(๑) สามารถนาเงนิ รายได้ไปจัดหาประโยชน์เพมิ่ เติม (๑) กองทุนสิง่ แวดลอ้ มได้รับดอกเบ้ียจากการให้เงนิ กยู้ ืม

โดยไมต่ ้องนาเข้าคลงั เพ่ือเปน็ รายไดแ้ ผ่นดิน เพียงรอ้ ยละ ๐.๕

(๒) กฎหมายกาหนดให้สามารถนาเงินไปหาดอกผล (๒) อตั ราดอกเบี้ยเงินฝากมอี ัตราทตี่ ่า ทาให้มีแนวโน้ม

โดยการฝากออมทรัพย์หรือฝากประจากบั สถาบันการเงิน ไดด้ อกผลจากเงินฝากน้อยลงในแต่ละปี

ท่ีเปน็ ของรฐั

โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

(๑) ในกรณีท่ีอตั ราดอกเบ้ยี เพม่ิ สงู ขน้ึ เนือ่ งจาก (๑) ในกรณีท่อี ตั ราดอกเบีย้ ลดลง อาจทาให้กองทนุ

สถานการณ์การแพรร่ ะบาดของเชื้อโควิด ๑๙ มแี นวโนม้ สิง่ แวดล้อมได้รบั ผลตอบแทนจากดอกเบี้ยเงินฝากทล่ี ดลง

ดขี น้ึ ทาให้สภาวะเศรษฐกจิ ในประเทศฟืน้ ตวั จงึ อาจ

ส่งผลใหอ้ ตั ราดอกเบยี้ เงนิ ฝากปรบั เพมิ่ สงู ขึน้ ในอนาคต

๓.๗ เงินอ่นื ๆ ทไี่ ดร้ บั มาเพื่อดาเนนิ การกองทนุ

ตารางท่ี ๕ ผลการวิเคราะห์ SWOT เงนิ อื่น ๆ ท่ไี ด้รบั มาเพอื่ ดาเนนิ การกองทุน

จดุ แข็ง (Strengths) จุดอ่อน (Weaknesses)

(๑) สามารถรบั การสนบั สนนุ เงนิ ทนุ จากแหล่งทมี่ า (๑) ความไม่สมา่ เสมอในการไดร้ ับเงินจากแหลง่ ทมี่ าของ

ของเงินทุนอ่นื ๆ นอกเหนือจากทีก่ าหนดไวไ้ ด้ เงินทุนอนื่ ๆ

โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

(๑) สามารถพัฒนาแหล่งเงินทุนอ่ืนๆ ให้เป็นแหล่ง (๑) อาจไมไ่ ดร้ ับความรว่ มมอื จากเจ้าของแหล่งเงินทนุ

เงินทุนหลกั ไดใ้ นอนาคต ทีท่ างกองทนุ ส่งิ แวดล้อมต้องการขอรบั เงินสนบั สนนุ

(๒) กองทุนได้รับเงินเพ่ิมข้ึน จากการดาเนินคดีด้าน (๒) สถานการณ์เศรษฐกจิ ปจั จบุ ัน ทง้ั ในและต่างประเทศ

ส่ิงแวดลอ้ มทีศ่ าลมคี าส่งั ให้ผู้กระทาความผิดชาระค่าเสียหาย ไม่มีเสถียรภาพ ทาให้หาแหล่งทุนอนื่ เข้ากองทุนส่ิงแวดล้อม

ให้แกก่ องทนุ ส่งิ แวดล้อม ยากย่ิงข้นึ

๑๕

การวิเคราะห์จุดแข็ง จุดออ่ น โอกาส และอุปสรรคของกองทุนสง่ิ แวดล้อม ด้านรายได้ตามมาตรา ๒๒
แห่งพระราชบญั ญัตสิ ่งเสริมและรักษาคณุ ภาพสิ่งแวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ พบว่า แหล่งรายได้จากเงนิ ค่าบริการ
และค่าปรับท่ีจัดเกบ็ ตามพระราชบัญญัติ เป็นแหล่งรายได้ที่สร้างรายรบั ให้กับกองทุนส่ิงแวดล้อมได้อย่างต่อเนื่อง
โดยปัจจุบันรัฐบาลได้ให้ความสาคัญในระดับนโยบาย และระดับปฏิบัติการในการกระจายอานาจลงสู่ท้องถิ่น
ส่งผลให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีแนวโน้มการจัดทาระบบบาบัดน้าเสีย และระบบจัดการของเสียมากขึ้น
แต่ขณะเดียวกัน ที่ผ่านมาการจดั เกบ็ คา่ บริการและค่าปรับขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีตอ้ งส่งเงินเข้ากองทุน
สิ่งแวดล้อมไม่สามารถจัดเก็บได้อย่างมีประสิทธิภาพส่งผลให้มีเงินสมทบเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมในสัดส่วนน้อยมาก
เมื่อเทียบกับงบประมาณท่ีได้ให้การสนับสนุนไป ต่อมาในปี ๒๕๖๓ เร่ิมมีรายได้จากการเปรียบเทียบปรับตาม
มาตรา ๑๐๐ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ และมาตรา ๑๐๑/๑
และ ๑๐๒/๒ แห่งพระราชบญั ญัติสง่ เสริมและรกั ษาคณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ มแห่งชาติ (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ เข้ากองทนุ
สงิ่ แวดล้อม

ส่วนเงินอุดหนุนจากรัฐบาลเป็นคราว ๆ จะพบวา่ เป็นแหล่งรายได้ท่ีกองทุนส่ิงแวดล้อมสามารถ
ขอรบั งบประมาณสมทบได้ในแตล่ ะปี โดยในช่วงปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ ไดร้ ับงบประมาณจานวน ๑๕๐ ลา้ นบาท
และช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้รับงบประมาณจานวน ๑๐๐ ล้านบาท และปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑
ไดร้ บั งบประมาณจานวน ๑๐๐ ลา้ นบาท แตห่ ากในปีงบประมาณนน้ั ๆ รัฐบาลมีโครงการเร่งดว่ นหรอื โครงการ
ที่ให้ความสาคัญกับการลงทุนท่ีต้องเก่ียวข้องกับการใช้รายจ่ายประจา และหากสถานการณ์คลังไม่เพียงพอก็อาจ
ทาใหก้ องทนุ สง่ิ แวดลอ้ มไมไ่ ดร้ บั งบประมาณสนบั สนนุ ในปีงบประมาณนัน้ ๆ ได้

ในขณะที่แหล่งรายได้จากเงินหรือทรัพย์สินอ่ืนที่ได้รับจากภาคเอกชน ทั้งภายในและภายนอก
ประเทศ รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ เป็นแหล่งรายได้ท่ีกาหนดกรอบความหมายแบบกว้าง
ทาให้กองทุนสิ่งแวดล้อมสามารถจัดหาเงินทุนได้จากหลายหน่วยงาน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยใน
สถานการณ์ปัจจุบันมีองค์กรหรือหน่วยงานระหว่างประเทศที่มีความตื่นตัวในการส่งเสริมการแก้ไขปัญหา
ส่ิงแวดล้อมในประเทศกาลังพัฒนาเพ่ิมมากขึ้น ซ่ึงแหล่งเงินทุนจากองค์กรระหว่างประเทศน้ี จะมีการกาหนด
เงื่อนไขและข้อตกลงต่าง ๆ ให้หน่วยงานที่ได้รับงบประมาณต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขท่ีกาหนด
กองทุนสิ่งแวดล้อมได้มีการศึกษาและเตรียมความพร้อมให้มีคุณสมบัติเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไขของ
องค์การระหวา่ งประเทศ เพื่อสมัครขอรบั การสนับสนนุ เงินจากองค์การระหวา่ งประเทศ เช่น กองทุนภมู ิอากาศสีเขยี ว
(Green Climate Fund, GCF) กลไกการสนับสนุนเงินภายใต้แผนงานปกป้องการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ระดับสากล (International Climate Initiative : IKI) เป็นต้น รวมถึงความร่วมมือเพื่อขอรับเงินจากภาคเอกชน
เพอ่ื โอกาสในการขอรับการสนบั สนุนงบประมาณจากแหลง่ น้ีได้

สว่ นแหลง่ รายไดจ้ ากเงินดอกผลและผลประโยชน์ใด ๆ ท่ีเกิดจากกองทนุ พบว่า เป็นแหลง่ รายได้
ท่ีสรา้ งรายรับให้กับกองทุนสิ่งแวดล้อมอยา่ งต่อเนื่อง โดยสามารถนาเงินรายไดด้ อกผลจากดอกเบ้ียเงินฝากและ
ดอกเบ้ียเงินกู้ไปจัดหาประโยชน์เพิ่มเติม โดยไม่ต้องนาส่งเข้าคลังเพ่ือเป็นรายได้แผ่นดิน แตใ่ นขณะเดยี วกันการ
กาหนดอัตราดอกเบี้ยเงนิ กู้ยืมในอัตราท่ีไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน หรือมอี ัตราสูงกว่าสถาบันการเงิน
ทั่วไปก็อาจทาให้ผู้ท่ีสนใจไปกู้ยืมเงินลงทุนจากสถาบันการเงินอ่ืน ๆ ได้ เน่ืองจากปัจจุบันมีธนาคารพาณิชย์

๑๖

ท่ีให้สินเช่ือเงินกู้ในอัตราดอกเบี้ยต่าจานวนมาก อีกท้ังยังสนับสนุนเงินกู้ในอัตราดอกเบี้ยต่า และมีระยะเวลา
ปลอดชาระเงินต้นให้กับโครงการที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์พลังงาน เพื่อสนองนโยบายของรัฐบาลอีกด้วย และ
สุดท้ายแหล่งรายได้จากเงินอื่น ๆ ท่ีได้รับมาเพื่อดาเนินการกองทุน เป็นการกาหนดแหล่งท่ีมาของเงินทุนไว้
อย่างกว้าง ๆ ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ผู้กาหนดนโยบายกองทุน ผู้จัดการกองทุน และผู้ท่ีมีส่วนเกี่ยวข้อง
ให้สามารถบริหารจัดการกองทุนได้อย่างคล่องตัวและเป็นช่องทางในการแก้ไขปัญหาการเงินของกองทุนอีก
ช่องทางหน่ึง หากแหล่งเงินทุนที่ระบุไว้ไม่สามารถสนับสนุนเข้ากองทุนได้อย่างเพียงพอและมีประสิทธิภาพ
และอาจสามารถพัฒนาแหล่งเงนิ ทนุ ใหม่อ่ืน ๆ ใหเ้ ป็นแหลง่ เงนิ ทุนหลักไดใ้ นอนาคต

ในสภาวการณ์ปัจจุบันที่กองทุนส่ิงแวดล้อมเป็นกลไกทางการเงินท่ีสาคัญในการบริหารจัดการ
ส่ิงแวดล้อม ผลักดันนโยบายด้านส่ิงแวดล้อมให้ตรงตามแนวนโยบายของรัฐบาล และตามท่ีคณะกรรมการ
ส่ิงแวดล้อมแห่งชาติกาหนด กองทุนสิ่งแวดล้อมจึงต้องวางแผนท้ังระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ในการจัดหา
รายไดเ้ ข้ากองทุนส่งิ แวดล้อม เพื่อใหเ้ กิดสภาพคล่องทางการเงินท่ีเพียงพอต่อการจัดสรรงบประมาณในแต่ละปี
โดยการวางกลยุทธ์ในการขับเคล่ือนการดาเนินการต้องคานึงถึงจุดเด่นและโอกาสในการจัดหารายได้เข้า
กองทุนสิ่งแวดล้อม และช่องทางท่ีเหมาะสมมีประสิทธิภาพของแหล่งเงินทุนตามท่ีกาหนดไว้ในมาตรา ๒๒
แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ และอาจต้องคานึงถึงปัจจัยต่าง ๆ
ที่กองทุนสิ่งแวดล้อมจะต้องเตรยี มการรับมือการเปล่ียนแปลง เช่น ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
ส่ิงแวดล้อม พ.ศ. …. และร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่มีการเพ่ิมเติมช่องทางแหล่ง
รายได้ของกองทุนส่ิงแวดล้อม เช่น เงินในส่วนของกองทุนพัฒนาน้าบาดาลท่ีนามาใช้จา่ ยในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ตามกฎหมายว่าด้วยน้าบาดาลตามท่ีคณะกรรมการบริหารพัฒนาน้าบาดาลกาหนด ค่าธรรมเนียมการปล่อยมลพิษ
ค่าธรรมเนียมตามกฎหมายอื่นที่กาหนดให้นาส่งเงินเข้ากองทุนสิ่งแวดล้อม ซ่ึงจะทาให้กองทุนสิ่งแวดล้อม
สามารถมีรายไดท้ ีส่ ม่าเสมอและตอ่ เน่ือง

๑๗

บทที่ ๔

แนวทางในการจดั หารายได้

๔.๑ กลยุทธ์ในการเพ่มิ รายได้ และการแกไ้ ขปัญหาอุปสรรคของรายได้ในแต่ละแหล่ง
กลยุทธ์ในการเพิ่มรายได้และการแก้ไขปัญหาอุปสรรคของรายได้ในแต่ละแหล่ง ควรจะต้องมีการคานึงถึง

แนวคิดการขับเคลื่อนแผนจัดหารายได้ที่ได้กล่าวถึงก่อนหน้านี้ เพ่ือนามากาหนดแนวทางการขับเคลื่อนผนการ
จัดหารายได้เข้าสู่กองทุนสิ่งแวดล้อม ตามแหล่งเงินที่บัญญัติไว้ ตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและ
รักษาคุณภาพสิง่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕

๔.๑.๑ การเพิ่มประสทิ ธิภาพการเกบ็ คา่ บรกิ ารและคา่ ปรบั
๑) ค่าบริการบาบดั กาจัด น้าเสียรวมหรอื ของเสยี รวม
ท่ีผ่านมากองทุนส่ิงแวดล้อมยังไม่ได้รับเงินนาส่งจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเท่าที่ควร

เนื่องจากจะต้องดาเนินงานให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๘๘ ท่ีได้ให้อานาจคณะกรรมการส่ิงแวดล้อมแห่งชาติในการกาหนดอัตราการจัดเก็บ
ค่าบริการในแต่ละพื้นที่ ซึ่งประกาศดังกล่าวยังดาเนินการไม่ครบทุกพื้นที่ ทาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ไม่สามารถดาเนินการจัดเก็บรายไดแ้ ละนาส่งเงินรายได้ให้กับกองทุนสิ่งแวดล้อมได้ และจากปัญหาท่ีผ่านมาท่ี
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินไม่สามารถจัดเก็บค่าบริการบาบัดน้าเสียหรือการกาจัดของเสียรวมได้ เนื่องจาก
ประชาชนในพื้นท่ีไม่ประสงค์ที่จะจ่ายค่าบริการบาบัดน้าเสียหรือการกาจัดของเสีย ประกอบกับผู้บริหาร
ระดับสูง ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเกรงจะได้รับผลกระทบทางลบจากการเสียฐานเสียง หากมีการเรียก
เก็บค่าบริการบาบัดน้าเสียหรือการกาจัดของเสีย ปัจจุบันมีองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีได้รับเงินอุดหนุน
จานวน ๑๐๑ พื้นท่ี แต่มีองค์ปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีดาเนินการนาส่งเงินให้กองทุนสิ่งแวดล้อมได้ จานวน ๓๑ พื้นท่ี
(ข้อมูล ณ วันท่ี ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๖๕) ส่วนพ้ืนท่ีที่เหลอื บางพ้ืนท่ีอยู่ระหว่างดาเนินโครงการ และบางพ้ืนที่
ไม่สามารถดาเนินการจัดเก็บค่าบริการและส่งเงินคืนกองทุนฯได้ เน่ืองจากผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ
ของท้องถนิ่ มีการเปลีย่ นแปลงทาให้นโยบายและแนวปฏิบัติเปลีย่ นไป รวมท้ังไม่ทราบและไม่เข้าใจหลักเกณฑ์
นอกจากนี้ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินบางพ้ืนที่ยังไม่ออกเทศบัญญัติ เนื่องจากขั้นตอนการดาเนินการจัดทา
ประกาศคณะกรรมการส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ ต้องมีการดาเนินการตรวจสอบเอกสารและวิเคราะห์ความเหมาะสม
ของอัตราการจัดเก็บตามที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอโดยกรมควบคุมมลพิษ เพ่ือนาเสนอต่อคณะกรรมการ
ควบคุมมลพิษ และคณะกรรมการสง่ิ แวดล้อมแหง่ ชาตเิ พ่ือพิจารณาให้ความเห็นชอบ

การแก้ไขปัญหาอุปสรรค
๑) ตดิ ตามความกา้ วหนา้ ของการดาเนินงานในระดบั พนื้ ท่ีของ อปท. อย่างใกล้ชดิ
๒) ประสานการดาเนนิ งานรว่ มกบั คพ. ในการออกประกาศฯ ให้ครบทกุ พื้นที่
๓) ประชุมช้ีแจงซักซ้อมความเข้าใจร่วมกันในแนวทางปฏิบัติกับท้องถ่ินท่ียังไม่สามารถ
ดาเนนิ การจดั เก็บคา่ บรกิ ารและการหักสง่ คืนกองทนุ ส่งิ แวดล้อม

๑๘

๔) เพ่ิมการสื่อสารประชาสัมพันธ์ เก่ียวกับวัตถุประสงค์ ความจาเป็น ของการสนับสนุน
เงินกองทุนสง่ิ แวดล้อม เพื่อสร้างการรับรู้เกย่ี วกับการดาเนินงานตาม ม.๘๘ และ ม.๙๓ แก่ อปท. ที่ไดร้ ับการ
สนบั สนุน และให้สามารถนาไปปฏิบตั ิงานได้อย่างถูกตอ้ ง

เพิ่มประสิทธิภาพในด้านการบังคับใช้กฎหมาย ทั้งในส่วนของการทบทวนอัตราการการ
นาส่งเงินเข้ากองทุนสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินที่จัดให้มีระบบบาบัดน้าเสียหรือระบบกาจัด
ของเสียรวมให้มีความสอดคล้องเหมาะสมกับสถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อม และการดาเนินงานขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นในปัจจุบัน เร่งรัดการดาเนินการจัดเตรียมข้อมูลเพ่ือสนับสนุนการพิจารณาของ
คณะกรรมการส่ิงแวดล้ อมแห่ งชาติในการประกาศอั ตราการจัดเก็บค่าบริการใน พื้นที่ที่เหลือให้สามาร ถ
ประกาศได้ครอบคลุมมากที่สุด เพ่ือให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีอานาจในการจัดเก็บค่าบริการและนาเงิน
ส่งให้แก่กองทุน นอกจากนี้ เร่งรัดทาความเข้าใจกับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินทั้งในระดับพ้ืนที่และระดับ
ส่วนกลาง ถึงเหตุผลและความจาเป็นในการนาส่งรายได้ให้กับกองทุนและช้ีแจงกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ ใน
การให้เงินอุดหนุนเพ่ือให้มีความเข้าใจตรงกันและปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด สร้างความร่วมมือกับองค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ินในการรณรงค์กระตุ้นให้ประชาชนในพื้นท่ีเล็งเห็นถึงความสาคัญในกา รมีส่วนร่วม
รับผิดชอบในการจ่ายค่าบาบัดน้าเสียหรือการกาจัดของเสียรวมภายในพื้นท่ี เพ่ือให้ประชาชนเกิดทัศนคติ
ด้านบวกในการรว่ มเปน็ สว่ นหนงึ่ ในการสนบั สนุนการบริหารจัดการแก้ไขปญั หามลพิษในพื้นทีอ่ ย่างเป็นระบบ

๒) ค่าปรับตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๖๑

พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑
มาตรา ๑๐๑/๑ “กาหนดให้ผู้ดาเนินการหรือผู้ขออนุญาตผู้ใดก่อสร้างหรือดาเนินโครงการหรือ กิจการก่อนท่ี
รายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม จะได้รับความเห็นชอบ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหน่ึงล้านบาท
และ ปรับอีกไม่เกินวันละหน่ึงแสนบาทตลอดระยะเวลาท่ีไม่ได้ปฏิบัติให้ถูกต้องหรือหยุดการกระทานั้น ”
และมาตรา ๑๐๑/๒ “ผดู้ าเนินการหรอื ผู้ขออนญุ าตผู้ใดไมน่ าส่งรายงานผลการปฏิบัติตามมาตรการ ที่กาหนด
ไว้ในรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม ต้องระวางโทษ ปรับไม่เกินหน่ึงล้านบาท” ซึ่งค่าปรับดังกล่าว
ได้มีการกาหนดไว้ในประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เร่ือง คณะกรรมการเปรียบเทียบ
และวิธีพิจารณาของคณะกรรมการเปรียบเทียบตามกฎหมายว่าด้าวยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๓ ในข้อ ๑๔ และ ๑๕ กาหนดว่า “เม่ือคณะกรรมการเปรียบเทียบได้
ดาเนินการเปรียบเทียบเสร็จแล้ว ให้ผู้ต้องหาชาระค่าปรับตามที่เปรียบเทียบต่อสานักงานนโยบายและแผน
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม หรือกรมควบคุมมลพิษ แล้วแต่กรณี และเมื่อหน่วยงานได้ชาระค่าปรับแล้ว
ให้ออกใบเสร็จรบั เงินไว้เป็นหลกั ฐานตามหลักเกณฑ์วธิ ีปฏิบตั ิที่กระทรวงการคลังกาหนด และนาเงินคา่ ปรับส่ง
เขา้ บัญชเี งนิ ฝากของกองทนุ สิ่งแวดล้อมเพื่อเป็นรายไดข้ องกองทนุ สิ่งแวดลอ้ ม อยา่ งน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง”

ดังน้ัน กองทุนส่ิงแวดล้อมจึงมีแหล่งรายได้เพิ่มเติมจากค่าปรับพระราชบัญญัติส่งเสริมและ
รักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ ดังกล่าว โดยปัจจุบันมีการดาเนินการเปรียบเทียบ
ปรับและส่งเงินเข้ากองทุนสงิ่ แวดล้อมแลว้ รวมทั้งสิ้น ๙,๐๔๔,๔๐๐ บาท (ข้อมลู ณ วันท่ี ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๖๕)

๑๙

๔.๑.๒ การขอรบั เงนิ อดุ หนนุ จากรฐั บาลเปน็ คราวๆ
การขอรับการจัดสรรงบประมาณตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปี เป็นรายไดท้ ่ี

รัฐบาลจ่ายเพ่ือเปน็ การชว่ ยเหลอื สนับสนุนการดาเนินงานของกองทุนสงิ่ แวดลอ้ ม จะทาให้การดาเนินงานของ
กองทุนสิ่งแวดล้อมมีสภาพคล่องทางการเงินมากข้ึน โดยท่ีผ่านมากองทุนสิ่งแวดล้อมได้รับการจัดสรร
งบประมาณน้อยกว่าคาขอต้ังงบท่ีขอไว้ในแต่ละปี จากการวิเคราะห์คาดว่าอาจเกิดจากกระบวนการจัดทา
งบประมาณและการประมาณการรายจ่ายล่วงหน้าท่กี องทุนสิ่งแวดล้อมเสนอรัฐบาลนนั้ อาจยังไม่แสดงใหเ้ ห็น
ถงึ ผลลัพธ์ท่ีสามารถสะท้อนถงึ ประโยชน์ในการใชจ้ ่ายเงินอุดหนนุ และเงนิ กู้ทีม่ ีความชดั เจน รวมถึงการกาหนด
เป้าหมายในการดาเนินการหรอื การนาเสนอแผนงาน/โครงการทอ่ี าจยังไม่สอดคลอ้ งกับนโยบายรฐั บาล หรือยัง
ไม่สามารถตอบเป้าหมายกระทรวงได้โดยตรง ทาให้หน่วยงานท่ีพิจารณางบประมาณยังไม่เห็นถึงเหตุผลและ
ความจาเปน็ ทเี่ พียงพอในการใหเ้ งนิ งบประมาณตามจานวนที่กองทุนสิง่ แวดลอ้ มร้องขอได้

การแก้ไขปัญหาอุปสรรค ต้องมีการกาหนดงบประมาณให้สอดคล้องกับสถานการณ์ใน

UU

ปัจจุบัน รวมถึงคาดการณ์งบประมาณท่ีจาเป็นต้องใช้จ่ายในอนาคตให้มีความครอบคลุมและครบถ้วน และ
จดั ทาข้อมูลประกอบการช้ีแจงต่อคณะกรรมาธิการวิสามัญร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีและ
คณะอนุกรรมาธิการ ที่มคี วามสมเหตุสมผลเพียงพอ กาหนดเปา้ หมาย แผนงาน/โครงการ แผนการดาเนินงาน
ประจาปี และแผนการใชจ้ ่ายเงนิ และงบประมาณประจาปใี ห้ชัดเจน รวมถงึ ตัวชีว้ ัดและค่าเป้าหมายเชิงปริมาณ
ท่ีสามารถวัดผลได้จริง สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล แผนยุทธศาสตร์ท้ังในระดับชาติและระดับกระทรวง
เพ่ือใหร้ ัฐบาลเห็นความสาคัญและใหง้ บประมาณสนับสนุนกองทนุ สงิ่ แวดล้อมตามท่ีร้องขอได้ โดยเน้นการขอผ่าน
งบบรู ณาการเชิงยุทธศาสตร์

๔.๑.๓ การขอรบั เงินสนับสนุนจากภาคเอกชน และองค์การระหวา่ งประเทศ
การขอรับเงินช่วยเหลือจากแหล่งเงินทุนต่างประเทศเป็นช่องทางหน่ึงท่ีกองทุนสิ่งแวดล้อมจะต้องมี

การศึกษาความเป็นไปได้ในการรับการสนับสนุนในระยะยาว เนื่องจากเป็นแหล่งงบประมาณท่ีอาจจะสนับสนุน
กองทุนได้อย่างต่อเน่ือง โดยจะตอ้ งศึกษาเง่อื นไขและข้อจากัดต่างๆ ของแหล่งเงินทุน เพ่ือท่ีจะนามาปรับปรุง
เตรยี มการให้สอดคล้องกบั เงื่อนไขท่ีกาหนดไว้ ได้แก่

๑) การจัดต้ังกลไกเพ่ือสนับสนุนการดาเนินงานด้านปกป้องสภาพภูมิอากาศในประเทศไทย
(Thailand National Climate Initiative :ThaiCI) ภายใต้แผนงานการปกป้องสภาพภูมิอากาศในระดับสากล (IKI)
กระทรวงส่ิงแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติและความปลอดภัยทางปรมาณู (BMU) รัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี
สผ. ในฐานะหน่วยงานประสานงานกลางแห่งชาติ(National Focal Point) องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศ
เยอรมนี (GIZ) และ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ส่งกรอบแนวคิดโครงการ ThaiCI ภายใต้ Thai-German Cooperation
on Energy, Mobility, and Climate (TGC-EMC) ไปยัง BMU แห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และต่อมา BMU
ได้เห็นชอบ โครงการ TGC-EMC เบื้องต้น โดยมีขอบเขตการด าเนินงาน ๕ ส่วนหลัก คือ ๑) ด้านพลังงานชีวมวล
๒) ด้านพลังงานหมุนเวียน ๓) ด้านการขนส่ง ๔) ด้านประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และ ๕) ด้านการเงิน ซึ่งจะ
ดาเนินการจัดต้ังกลไกสนับสนุนการปกป้องสภาพภูมิอากาศในประเทศไทย (ThaiCI) ภายใต้ “กองทุนสิ่งแวดล้อม”
เพ่ือเป็นกลไกการเงินด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในประเทศไทย รวมทง้ั ด้านการส่งเสริมขีดความสามารถ

๒๐

ในการดาเนินงาน กองทุนสิ่งแวดล้อมในฐานะผู้รับผิดชอบ ThaiCI ได้รับเงินสนับสนุนจากแผนงาน IKI จานวน ๖
ลา้ นยูโร (ประมาณ ๒๐๐ ล้านบาท) โดยมีระยะเวลาการดาเนินการใน พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ ซึ่งกองทุนสิ่งแวดล้อม
ต้องมีการเตรียมการรับเงินเข้ากองทุนสงิ่ แวดล้อม ท้ังในประเดน็ เรื่องข้อกฎหมาย และระเบียบวิธีการปฏิบัตกิ ารรับ
เงนิ ซ่ึง สผ. และกรมบัญชีกลางในฐานะผจู้ ัดการกองทุน อย่รู ะหวา่ งการดาเนนิ การเตรียมการต่อไป

๒) การสมัครเป็นหน่วยงานปฏิบัติการระดับชาติ (Direct Access Entity: DAE) ของกองทุน
ภูมิอากาศสีเขียว(Green Climate Fund: GCF) สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
(สผ.) ในฐานะหน่วยงานประสานงานหลักของประเทศ (National Designated Authority: NDA) ได้เสนอ
กองบริหารกองทุนสง่ิ แวดลอ้ ม ให้เป็นหน่วยงานปฏบิ ัติการระดับชาติ (Direct Access Entity: DAE) ของกองทุน
ภูมิอากาศสเี ขียว ซึ่งจะสามารถส่งข้อเสนอโครงการด้านการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อขอรับเงินสนับสนุน
จากกองทุนภมู อิ ากาศสีเขยี ว โดยขณะนอี้ ยู่ระหว่างการพิจารณาของสานักงานเลขาธิการกองทนุ ภมู ิอากาศสีเขยี ว

๔.๑.๔ พฒั นาแนวทางการหาประโยชน์และเงนิ ไดจ้ ากดอกผลจากเงินกองทุนส่ิงแวดลอ้ ม
กองทุนส่ิงแวดล้อมมีรายรับจากรายได้ดอกเบี้ยเงินกู้ ที่ปล่อยกู้ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

รัฐวิสาหกิจ และเอกชนที่รับจ้างให้บริการบาบัดน้าเสียหรือกาจัดของเสีย โดยคิดดอกเบ้ียเงินกู้ ในอัตราที่ต่ากว่า
ดอกเบี้ยในตลาด และได้รับรายได้จากดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารท่ีกองทุนสิ่งแวดล้อมนาเงินส่วนที่ไม่ได้จัดสรร
ให้กับโครงการ นามาบริหารโดยฝากธนาคารท่ีเป็นธนาคารของรัฐ ในประเภทเงินฝากออมทรัพย์และฝาก
ประจา ๓ เดือน ซ่ึงให้อัตราดอกเบ้ียตอบแทนท่ีต่ากว่า เมื่อเทียบกับการลงทุนในช่องทางการลงทุนประเภทอื่น
เช่น พันธบตั รรัฐบาล หุ้นกู้ภาคเอกชน การลงทนุ ในหุ้นสามัญ และหุ้นประเภทต่างๆ เปน็ ต้น ซ่งึ ให้ผลตอนแทนสูง
แต่มีระดับความเส่ียงสูงกว่า ทาให้รายรับจากดอกเบ้ียงเงินฝากธนาคารของกองทุนส่ิงแวดล้อมมีแนวโน้มลดลง
และที่ผ่านมาพบว่าการจัดสรรงบประมาณในส่วนของเงินกู้ไม่เป็นไปตามเป้าหมายท่ีวางไว้ ทาให้รายรับดอกเบี้ย
จากเงินกู้ไหลเวยี นกลบั เขา้ มาต่ากว่าทีค่ าดการณ์ไว้

การแก้ไขปัญหาอุปสรรค อาจต้องมีการทบทวนกลยุทธ์การจัดสรรเงินกู้เพื่อสร้างแรงจูงใจให้

UU

ภาคเอกชนสนใจเข้ามากู้ยืมมากยิ่งข้ึน ปรับนโยบายและกลยุทธ์ในการบริหารให้ยอดการจัดสรรเงินกู้ในแต่ละปี
เพ่ิมสูงขึ้นและเป็นไปตามเป้าหมายท่ีตั้งไว้ และในส่วนของดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร กองทุนส่ิงแวดล้อมควร
เพิม่ ช่องทางการนาเงินคงเหลือไปลงทนุ ในเงนิ ฝากออมทรพั ย์และเงินฝากประจา

๔.๒. การวิเคราะห์แนวทางการจดั หารายได้เข้ากองทนุ สิ่งแวดลอ้ มจากแหลง่ รายไดใ้ หม่
๔.๒.๑ (ร่าง) พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. .... ที่เพิ่มเตมิ แหล่ง

รายไดใ้ หมข่ องกองทุนสิ่งแวดล้อม ดงั น้ี
๑) เงินกองทุนน้ามันเช้ือเพลิงตามจานวนท่ีคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ามันเชื้อเพลิง

กาหนด และเงินกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานตามจานวนท่ีคณะกรรมการกองทุนเพ่ือส่งเสริมและการ
อนุรักษ์พลังงานกาหนด เน่ืองจากการใช้น้ามันเช้ือเพลิง มีส่วนทาให้เกิดมลพิษ ซ่ึงส่งผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม
จงึ ควรเปิดชอ่ งทางการรบั เงินไว้ ใหส้ ามารถไดร้ บั เงินดังกลา่ วได้

๒๑

๒) เงินกองทุนพัฒนาน้าบาดาล เพ่ือนามาใช้จ่ายในการอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อมตามกฎหมายว่า
ดว้ ยน้าบาดาล ตามทคี่ ณะกรรมการบรหิ ารกองทุนพฒั นาน้าบาดาลกาหนด เน่ืองจากตามกฎหมายว่าด้วยน้าบาดาล
กาหนดให้เงินของกองทุนพัฒนาน้าบาดาล ตอ้ งนามาใช้จ่ายในการอนุรักษ์ส่งิ แวดล้อมตามกฎหมายวา่ ด้วย น้าบาดาล
ตามทค่ี ณะกรรมการบรหิ ารพัฒนาน้าบาดาลกาหนด จึงอาจมลี ักษณะเป็นการขอรบั เงินสนับสนุนจากกองทุนพัฒนา
น้าบาดาลเป็นรายโครงการ หรือในลักษณะความร่วมมือร่วมกันท่ีเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
สงิ่ แวดล้อม

๓) ค่าปรับท่ีได้จากการเปรียบเทยี บปรับตาม พ.ร.บ. น้ี เช่น เงินคา่ ปรับจากการกอ่ สร้างก่อน
รายงาน EIA เงินคา่ ปรับการไมป่ ฏบิ ตั ิตามมาตรการทีก่ าหนดในรายงานEIA ทง้ั นี้ ให้รวมถงึ ค่าปรบั ตามกฎหมายอน่ื ท่ี
กาหนดหรือใหน้ าสง่ เขา้ กองทุน เช่น ตามกฎหมายวา่ ด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

๔) ค่าธรรมเนียมที่มีกฎหมายกาหนดหรือจัดสรรให้เป็นของกองทุน หรือส่งเข้ากองทุน เช่น
ค่าธรรมเนียมการพิจารณารายงาน EIA ค่าธรรมเนียมการปล่อยมลพิษ ค่าธรรมเนียมอันเกิดจากเงินเพ่ิมท่ีจัดเก็บ
กรณีทีไ่ ม่ชาระคา่ ธรรมเนียมการปล่อยมลพิษ

๔.๒.๒ รา่ งพระราชบัญญตั กิ ารเปลีย่ นแปลงสภาพภมู อิ ากาศ พ.ศ. ....
ร่างพระราชบัญญัติการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... กาหนดเงินและทรัพย์สินของ
กองทุนส่ิงแวดล้อม และกาหนดให้ไม่ต้องนาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน ตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลัง
ของรัฐและกฎหมายวา่ ดว้ ยเงินคงคลังดังน้ี
๑) เงินค่าปรับทางปกครองที่ได้จากการไม่จัดเก็บ หรือรายงาน และการจงใจรายงานข้อมูล
กิจกรรมท่ีสามารถนามาประเมินหรือคานวณปริมาณการปล่อย การกับเก็บหรือการลดก๊าซเรือนกระจกจาก
กจิ กรรมของมนุษย์ โดยจะต้องชาระคา่ ปรบั ตามอัตราท่ีกาหนด
๒) เงินรายได้ หรือทรัพย์สินที่มีผู้ยกให้เพ่ือดาเนินมาตรการส่งเสริมการดาเนินงานด้านการ
เปลย่ี นแปลงสภาพภูมิอากาศ ดงั น้ี

๒.๑) การดาเนินการเพื่อให้ได้มาซ่ึงข้อมูลกิจกรรมการปล่อยและกักเก็บก๊าซเรือนกระจก
หรอื ข้อมลู ท่จี าเปน็ ต่อการคานวณข้อมูลปริมาณการปลอ่ ยและกักเกบ็ กา๊ ซเรือนกระจกของประเทศ

๒.๒) การดาเนินการเพ่ือให้ได้มาซึ่งข้อมูลกิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจกหรอื ข้อมูลท่จี าเป็น
ต่อการคานวณข้อมลู ผลการลดกา๊ ซเรือนกระจกของประเทศ

๒.๓) การดาเนินโครงการหรอื กิจกรรมดา้ นการลดกา๊ ซเรอื นกระจก
๒.๔) การดาเนนิ โครงการหรอื กจิ กรรมดา้ นการปรับตัวตอ่ การเปล่ยี นแปลงสภาพภมู อิ ากาศ
๒.๕) การวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และสร้างเสริมศักยภาพการดาเนินงานด้าน
การเปลยี่ นแปลงสภาพภูมิอากาศ
๒.๖) กิจกรรมอ่ืนตามทคี่ ณะกรรมการประกาศกาหนด

๒๒

๔.๓ ผลการดาเนินงานการจัดหารายได้ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๕* หน่วย : บาท
ตารางที่ ๖ ผลการจัดหารายได้ ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๕*

รายการ พ.ศ. ๒๕๖๐ พ.ศ. ๒๕๖๑ พ.ศ. ๒๕๖๒ พ.ศ. ๒๕๖๓ พ.ศ. ๒๕๖๔ พ.ศ. ๒๕๖๕* รวม
ดอกเบ้ยี เงินฝากธนาคาร ๙,๙๘๘,๘๖๓.๗๓ ๑๐,๙๑๔,๓๔๗.๘๐ ๑๓,๑๗๖,๓๒๘.๑๓ ๑๒,๐๑๔,๖๕๑.๕๘ 6,944,914.35 2,982,168.62 ๕๖,๐๒๑,๒๗๔.๒๑
รบั คืนดอกเบี้ยเงนิ ฝากธนาคาร ๒,๗๑๙,๔๖๒.๖๕
โครงการ 5,443,129.11 ๔๖๙,๐๖๙.๙๕ ๕๖,๖๕๘.๔๖ 60,314.48 - ๓,๓๐๕,๕๐๕.๕๔
รบั คืนดอกเบี้ยเงินใหก้ ู้ยืม 4,720,191.71 3,424,974.21
รายรับอ่ืน (รายไดม้ าตรา 93) 10,253,431.48 7,532,875.09 1,888,504.20 552,459.04 1,390,414.46 346,489.44 ๑๓,๐๔๕,๙๗๐.๔๖
รายรับอืน่ (รายได้ค่าปรับอน่ื ) 100,000,000.00 7,650,286.09 7,690,256.27 6,814,201.41 3,468,961.34 ๓๗,๘๗๖,๗๗๑.๙๑
รายรบั เงนิ งบประมาณ 130,405,616.03 491,933.77 13,188,490.91 2,046,316.02 ๒๖,๒๓๓,๔๓๔.๒๖
100,000,000.00 232,083.49 21,178.59
รวมรายได้ 125,083,593.52 - - - ๒๐๐,๐๐๐,๐๐๐.๐๐
28,398,335.61 8,843,935.42 ๓๓๖,๔๘๒,๙๕๖.๓๘
23,416,271.86 20,335,203.94

* หมายเหตุ : ขอ้ มลู ณ วันท่ี ๓๑ มีนาคม ๒๕๖๕

๒๓

บทท่ี ๕

วสิ ัยทัศน์ เปา้ ประสงค์ และกลยทุ ธ์

๕.๑ วสิ ยั ทัศน์

กองทุนสิ่งแวดล้อมเปน็ กลไกทางการเงินทมี่ ั่นคง สนับสนนุ การบริหารจดั การทรพั ยากรธรรมชาติ
และส่ิงแวดล้อมของประเทศอย่างยัง่ ยนื โดยมีการดาเนินงานตามหลกั ธรรมาภิบาล

๕.๒ เป้าประสงค์

กองทุนส่ิงแวดล้อมสามารถจัดหารายได้เข้าสู่กองทุนส่ิงแวดล้อมอย่างต่อเน่ือง ตามเป้าหมายใน
แผนจัดหารายไดแ้ ผนงาน/โครงการ วตั ถุประสงค์แผนงาน/โครงการ ตัวช้ีวัด/เป้าหมาย

๕.๓ กลยทุ ธก์ ารจดั หารายได้เข้าสกู่ องทุนสิง่ แวดล้อม ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐

จากสถานการณ์ทางด้านการเงินของกองทุนสิ่งแวดล้อมและการวิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมภายใน
และภายนอก (SWOT Analysis) ของการจัดหารายได้ของกองทุนส่ิงแวดล้อม รวมท้ังการวิเคราะห์การเพ่ิม
รายได้จากแต่ละแหล่ง และแนวทางการจัดหาแหล่งรายได้ ประกอบกับการได้รับเงินช่วยเหลือภายใต้แผนการ
ปกปอ้ งสภาพภมู ิอากาศระดบั สากล (IKI) ของสหพนั ธรัฐเยอรมนแี ล้ว

ดังนั้น เพื่อให้กองทุนสิ่งแวดล้อมมีเงินทุนไหลเวียนอย่างต่อเนื่อง กองทุนสิ่งแวดล้อม มีความ
จาเป็นต้องดาเนินการจัดทาแผนจัดหารายได้ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ เพ่ือให้สอดรับกับสถานการณ์การเงินใน
ปัจจุบัน และเพื่อกาหนดแนวทางในการดาเนนิ การจัดหารายได้เข้าส่กู องทนุ ส่ิงแวดล้อมในระยะส้นั ระยะกลาง
และระยะยาว โดยกาหนดวิธีการและแนวทางให้สอดคล้องกับการดาเนินการตามแผนปฏิบัติการระยะยาว
กองทุนสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ ทั้งนี้ สามารถกาหนดเป็นประเด็นกลยุทธ์ในการจัดหารายได้เข้า
กองทุนสิ่งแวดลอ้ มได้ ดงั น้ี

กลยุทธ์ที่ ๑ เพ่ิมประสิทธิภาพการจัดหารายได้เข้ากองทุนสิ่งแวดล้อมตามแหล่งเงินที่บัญญัติไว้
ตามมาตรา ๒๒ แหง่ พระราชบญั ญัตสิ ่งเสริมและรักษาคุณภาพส่งิ แวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕

ประเด็นกลยุทธ์ท่ี ๑ เป็นการเพ่ิมประสิทธิภาพการจัดหารายได้เข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมตามแหล่ง
เงินท่ีบัญญัติไว้ตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕
โดยให้ความสาคญั กับแหล่งรายได้ตามมาตรา ๒๒ (๔) เงินอุดหนุนจากรัฐบาลเป็นเงินงบประมาณรายจา่ ยประจาปี
ที่จะเป็นแหล่งเงินหลักในการใช้ดาเนินงานกองทุนสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง มุ่งเน้นการดาเนินกิจกรรมท่ีเป็น
ชุดโครงการที่มุ่งเน้นแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมที่เป็นประเด็นเร่งด่วนของประเทศ และ
สามารถแก้ไขปัญหาเป็นที่ประจักษ์ต่อสังคมและรัฐบาล และรายได้ตามมาตรา ๒๒ (๓) จากการจัดเก็บ
ค่าบริการและค่าปรับมาตรา ๙๓ ให้ความสาคัญในระดับนโยบายและปฏิบัติการในการสร้างการรับรู้ของ
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน ในการจัดเก็บคา่ บรกิ ารและส่งค่าบริการคนื กองทนุ ส่ิงแวดลอ้ ม นอกจากนี้ กองทุน
ส่ิงแวดล้อมได้รบั เงินสนับสนนุ ทางการเงินภายใต้แผนงานปกป้องการเปลย่ี นแปลงสภาพภูมอิ ากาศระดับสากล

๒๔

(International Climate Initiative : IKI) ของสหพันธรัฐเยอรมนี เพอื่ มาจัดสรรให้กับการดาเนินโครงการดา้ น
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ประมาณ ๔ ลา้ นยูโร หรือประมาณ ๑๔๐ ล้านบาท ในช่วงปี พ.ศ. ๒๕๖๖ -
๒๕๗๐ ซง่ึ เปน็ ช่องทางในการแสวงหารายได้เขา้ ส่กู องทุนส่ิงแวดล้อมเพม่ิ เติมอีกด้วย

กลยุทธ์ที่ ๒ เพิ่มแหล่งเงินท่ีมีศักยภาพเป็นแหล่งรายได้ใหม่ของกองทุนส่ิงแวดล้อม ภายใต้
(ร่าง) พระราชบญั ญตั สิ ง่ เสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพสิง่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. .... หรอื กฎหมายอ่นื ทีเ่ กยี่ วขอ้ ง

ประเดน็ กลยุทธท์ ี่ ๒ เป็นการดาเนนิ การเพ่อื ศกึ ษาแนวทางการได้มาของรายไดเ้ ขา้ สูก่ องทนุ สง่ิ แวดลอ้ ม
ท่ีม่ันคงและย่ังยืนภายใต้ (ร่าง) พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. .... หรือ
กฎหมายอื่นที่เก่ียวข้อง เพื่อให้กองทุนส่ิงแวดล้อมมีสภาพคล่องทางการเงินท่ีเพียงพอต่อการจัดสรรงบประมาณ
ในแตล่ ะปี เช่น การจัดเก็บรายไดจ้ ากค่าปรับการไม่รายงานข้อมูลกิจกรรมการปลอ่ ย การกักเก็บ และการลดก๊าซ
เรือนกระจกรายสาขา รายไดจ้ ากค่าปรับจากรายงานข้อมูลอันเปน็ เท็จหรือปกปิดขอ้ มลู อันพึงรายงาน ร่างพระราชบัญญัติ
การเปลี่ยนแปลงสภาพภมู ิอากาศ พ.ศ. .... ค่าธรรมเนยี มสิ่งแวดล้อมหรือเงินส่งเข้ากองทุนส่ิงแวดลอ้ มจากการ
นาเข้าสารอันตราย ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดล้อมหรือเงินส่งเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมจากการใช้พลาสติก รายได้จาก
ค่าธรรมเนียมการพิจารณาตรวจสอบรายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม (EIA) เนื่องจากการพิจารณา
EIA ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดล้อม โดยเก็บเพิ่มจากค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยว ตามพระราชบัญญัตินโยบายการ
ทอ่ งเทีย่ วแหง่ ชาติ (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ เป็นตน้

กลยุทธ์ที่ ๑ เพมิ่ ประสิทธิภาพการจดั หารายไดเ้ ขา้ กองทุนส่ิงแวดล้อมตามแหล่งเงินท่บี ัญญัติไว้ ตามมาตรา ๒๒
แหง่ พระราชบัญญัติสง่ เสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕

เป้าประสงค์ : กองทุนส่ิงแวดล้อมสามารถจัดหารายได้เข้าสู่กองทุนส่ิงแวดล้อมอย่างต่อเน่ือง
ตามเปา้ หมายในแผนจดั หารายได้

แผนงาน/โครงการ วัตถุประสงคแ์ ผนงาน/โครงการ ตัวช้วี ดั /เปา้ หมาย
๑. การเพ่ิมประสิทธภิ าพการจัดเกบ็
รายไดจ้ ากเงนิ ค่าบริการและค่าปรับ กองทุนสง่ิ แวดล้อมสามารถจัดเก็บ รายได้ทจี่ ัดเก็บได้จากค่าบริการ
จากแหล่งรายได้ตามมาตรา ๒๒ (๓)
รายไดจ้ ากค่าบริการและค่าปรับ และคา่ ปรบั ตามแหล่งรายได้ตาม
๒. การเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการจัดทาคา
ของบประมาณรายจา่ ยประจาปี เพื่อ ตามมาตรา ๒๒ (๓)ได้อย่างมี มาตรา ๒๒ (๓)
สนบั สนุนการดาเนนิ งานของกองทนุ
สิ่งแวดล้อม ตามมาตรา ๒๒ (๔) ประสิทธิภาพ ปี ๒๕๖๖ ๖.๐๐ ล้านบาท

ปี ๒๕๖๗ ๖.๒๕ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๖๘ ๖.๕๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๖๙ ๖.๗๕ ล้านบาท

ปี ๒๕๗๐ ๗.๐๐ ล้านบาท

กองทุนสง่ิ แวดล้อมมีการ วงเงินงบประมาณสมทบจาก

ดาเนินการขอรบั เงินสมทบจากเงิน งบประมาณรายจ่ายประจาปี

งบประมาณรายจ่ายประจาปี ปี ๒๕๖๖ -

ปี ๒๕๖๗ -

ปี ๒๕๖๘ -

๒๕

แผนงาน/โครงการ วตั ถปุ ระสงค์แผนงาน/โครงการ ตวั ช้วี ัด/เปา้ หมาย

๓. การเพมิ่ ประสิทธิภาพการขอรบั เงิน ปี ๒๕๖๙ ๑๐๐ ล้านบาท
สนบั สนนุ จากแหล่งเงนิ ต่างประเทศ
ตามมาตรา ๒๒ (๕) ปี ๒๕๗๐ ๑๐๐ ลา้ นบาท

๔. การเพมิ่ ประสิทธภิ าพการจดั หา รายไดส้ มทบเงนิ เขา้ กองทนุ มเี งินสมทบเข้ากองทุนจากแหล่ง
แหล่งรายไดจ้ ากดอกเบีย้ เงินกู้และเงิน ส่งิ แวดลอ้ มภายใต้แผนงานปกปอ้ ง เงนิ ต่างประเทศ
ฝากตามมาตรา ๒๒ (๖) การเปลยี่ นแปลงสภาพภมู อิ ากาศ ปี ๒๕๖๖ -
ระดบั สากล (International ปี ๒๕๖๗ ๒๐ ล้านบาท
Climate Initiative : IKI) ปี ๒๕๖๘ ๒๐ ล้านบาท

ปี ๒๕๖๙ ๕๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๗๐ ๕๐ ลา้ นบาท

(อาจมีการปรับเปล่ียนตามอัตรา

แลกเปลีย่ น)

กองทุนส่งิ แวดล้อมได้รับดอกผล จานวนรายได้จากดอกผลและ

และงบประมาณเข้ากองทนุ ผลประโยชน์อ่ืนๆ ในแตล่ ะปี

ส่ิงแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม ปี ๒๕๖๖ ๔.๐๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๖๗ ๔.๕๐ ล้านบาท

ปี ๒๕๖๘ ๕.๐๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๖๙ ๕.๕๐ ล้านบาท

ปี ๒๕๗๐ ๖.๐๐ ลา้ นบาท

กลยุทธ์ท่ี ๒ เพ่ิมแหล่งเงินท่ีมีศักยภาพเป็นแหล่งรายได้ใหม่ของกองทุนสิ่งแวดล้อม ภายใต้ (ร่าง)

พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ... หรือกฏหมายอื่นท่ี

เกี่ยวขอ้ ง

เป้าประสงค์ : แนวทางในการจัดหารายได้ที่เพิ่มขึ้น จากแหล่งรายได้ใหม่ของกองทุนส่ิงแวดล้อม
ภายใต้ (ร่าง) พระราชบัญญตั ิส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. .... หรือกฎหมายอนื่ ทเ่ี ก่ียวข้อง

แผนงาน/โครงการ วตั ถปุ ระสงค์แผนงาน/โครงการ ตัวช้ีวัด/เปา้ หมาย

การศึกษาและวเิ คราะห์แนวทางหา ผลการศกึ ษา/แนวทางในการจดั หา - รายงานผลการศึกษา/แนวทาง
รายได้จากร่างพระราชบัญญัติ
สง่ เสรมิ และรักษาคณุ ภาพ รายไดเ้ ข้ากองทุนสง่ิ แวดลอ้ ม ในการจดั หารายไดจ้ ากแหลง่ รายได้
สงิ่ แวดลอ้ มแห่งชาติ พ.ศ.... หรอื
กฎหมายอืน่ ที่เกย่ี วข้อง สอดคลอ้ งกับแหล่งรายไดจ้ ากรา่ ง ทเี่ พ่ิมขึน้ จากร่างพระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัตสิ ง่ เสริมและรักษา ส่งเสริมและรักษาคุณภาพ

คณุ ภาพสง่ิ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. …. สิง่ แวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ….

๒๖

บทที่ ๖
แผนปฏบิ ัติการจดั หารายได้กองทุนส่ิงแวดล้อม ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐

๖.๑ การดาเนนิ งานเพื่อจดั หารายไดเ้ ข้าสกู่ องทนุ สง่ิ แวดล้อม

การดาเนินงานเพ่ือจัดหารายได้เข้าสู่กองทุนสิ่งแวดล้อม ในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐
จะเปน็ การดาเนินแผนงาน/โครงการ ภายใต้กลยุทธ์ของแผนจดั หารายได้ทงั้ ๒ กลยุทธ์ ดังน้ี

กลยุทธ์ท่ี ๑ การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดหารายได้เข้ากองทุนส่ิงแวดล้อม ตามแหล่งเงินที่
บญั ญตั ิไว้ตามมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบญั ญัตสิ ง่ เสริมและรักษาคณุ ภาพสงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕

เปน็ การดาเนินการเพ่ือตอบสนองต่อกลยทุ ธ์ในการเพิ่มรายได้โดยการปรบั ปรุงกระบวนการทางานเดิม
มุ่งเน้นดาเนินการตามแหล่งรายได้ท่ีระบุไว้ตามมาตรา ๒๒ โดยจัดทาคาของบประมาณรายจ่ายประจาปี เน้นการ
ดาเนนิ กิจกรรมท่ีเปน็ ชดุ โครงการทม่ี ุ่งเน้นแก้ไขปัญหาทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อมที่เป็นประเด็นเรง่ ดว่ น
ของประเทศ และสามารถแก้ไขปัญหาเป็นที่ประจักษ์ต่อสังคมและรัฐบาล เช่น ปัญหาฝุ่น PM2.5 การลดก๊าซ
เรือนกระจก การเพิ่มพื้นท่ีปา่ ไม้ เป็นต้น นอกจากนี้ การเพ่ิมประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้จากเงินค่าบริการ
ระบบบาบัดน้าเสียรวมหรอื ระบบกาจัดของเสียรวม และหักเงินค่าบริการส่งคืนกองทุนส่ิงแวดล้อมตามบทบัญญัติ
มาตรา 88 และมาตรา 93 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
อกี ท้ังการพัฒนาแนวทางการหาประโยชน์และเงินได้จากดอกผลจากเงินกองทนุ สิ่งแวดล้อม และมีการพัฒนาแหล่ง
รายได้เข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมจากแหล่งเงินต่างประเทศท้ังจากรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์กรระหว่างประเทศ
โดยขยายขอบเขตให้กว้างข้ึน ภายใต้ประเด็นที่เกี่ยวข้องกบั การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น การปรับตัว
การลดกา๊ ซเรอื นกระจก เพ่อื ใหเ้ กดิ ความชดั เจนในการขอรับการสนับสนนุ เงนิ จากต่างประเทศ

กลยุทธ์ท่ี ๒ เพิ่มแหล่งเงินที่มีศักยภาพเป็นแหล่งรายได้ใหม่ของกองทุนส่ิงแวดล้อม ภายใต้
(ร่าง) พระราชบญั ญตั ิส่งเสริมและรกั ษาคุณภาพส่ิงแวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. .... หรือกฎหมายอนื่ ทีเ่ ก่ยี วข้อง

เปน็ การดาเนินการเพอ่ื ตอบสนองตอ่ กลยทุ ธ์ในการเพมิ่ รายได้โดยการริเร่มิ กระบวนการทางานใน
รูปแบบใหม่โดยมุ่งเน้นการศกึ ษา วิเคราะห์ และกาหนด แนวทางการได้มาของรายได้เข้าส่กู องทุนสงิ่ แวดล้อม
ท่มี น่ั คงและย่ังยืนภายใต้ (ร่าง) พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพส่ิงแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. .... หรือกฎหมายอื่น
ทเ่ี ก่ียวข้อง เช่น รายได้จากค่าปรับการไม่รายงานข้อมูลกิจกรรมการปล่อย การกักเก็บ และการลดก๊าซเรือนกระจก
รายสาขา ตามมาตรา ๔๘ และรายได้จากค่าปรับจากรายงานข้อมูลอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อมูลอันพึงรายงาน
ตามมาตรา ๔๙ แห่งร่างพระราชบัญญัติการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดล้อมหรือ
เงนิ ส่งเข้ากองทนุ ส่ิงแวดลอ้ มจากการนาเข้าสารอนั ตราย ค่าธรรมเนียมสิ่งแวดลอ้ มหรือเงนิ สง่ เข้ากองทุนส่ิงแวดลอ้ ม
จากการใช้พลาสติก ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดล้อมหรือเงินส่งเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมจากการดาเนินการบ่อฝังกลบ
ค่าธรรมเนียมการพิจารณาตรวจสอบรายงานการประเมินผลกระทบสิง่ แวดล้อม (EIA) ค่าธรรมเนียมสิ่งแวดล้อมโดย
เก็บเพ่ิมจากค่าธรรมเนียมนักทอ่ งเที่ยว ตามพระราชบัญญัตินโยบายการท่องเท่ียวแห่งชาติ (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดล้อมโดยเก็บเพิ่มจากค่าธรรมเนียมใบอนุญาตใช้พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ และค่าธรรมเนียม
สงิ่ แวดลอ้ มโดยเก็บเพิม่ จากภาษีการนาเข้าพนั ธ์พุ ืชและพันธ์สุ ตั ว์ชนิดพันธุ์ตา่ งถน่ิ

๒๗

๖.๒ แผนปฏิบัติการภายใต้แผนจดั หารายได้กองทนุ ส่ิงแวดล้อม ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐

กลยทุ ธ์ แผนงาน/ วตั ถุประสงค์ กจิ กรรมยอ่ ย ปที ี่ ๑ ปที ่ี ๒ ปีที่ ๓ ปีท่ี ๔ ปที ่ี ๕ ตวั ชี้วดั /เป้าหมาย ผรู้ ับผดิ ชอบ
โครงการ แผนงาน/โครงการ (๒๕๖๖) (๒๕๖๗) (๒๕๖๘) (๒๕๖๙) (๒๕๗๐)

กลยทุ ธท์ ่ี ๑ การ ๑. การเพิ่ม กองทุนสง่ิ แวดล้อม ๑) ศึกษาวิเคราะห์ แนวทางและ รายได้ทจ่ี ัดเก็บได้จาก สผ. (กตป.)
เพ่ิมประสิทธภิ าพ ประสทิ ธิภาพการ สามารถจดั เก็บรายได้ ผลการดาเนนิ งานจดั เกบ็ ค่าบริการ คา่ บริการและค่าปรบั ตาม คพ.
การจดั หารายได้ จดั เกบ็ รายได้จาก จากค่าบรกิ ารและ และค่าปรับ แหล่งรายได้ตามมาตรา ๒๒ (๓)
เข้ากองทนุ เงนิ ค่าบรกิ ารและ คา่ ปรับ ตามมาตรา ๒) กาหนดหลักเกณฑใ์ นการ ปี ๒๕๖๖ ๖.๐๐ ล้านบาท
สิ่งแวดลอ้ ม ตาม คา่ ปรับ จากแหล่ง ๒๒ (๓) ไดอ้ ยา่ งมี พจิ ารณาอัตราการนาสง่ เงนิ เข้า ปี ๒๕๖๗ ๖.๒๕ ล้านบาท
แหลง่ เงนิ ท่ี รายได้ตามมาตรา ประสทิ ธิภาพ กองทุนส่งิ แวดลอ้ มของ อปท. ปี ๒๕๖๘ ๖.๕๐ ล้านบาท
บัญญตั ไิ ว้ตาม ๒๒ (๓) ในแต่ละพืน้ ที่ให้มคี วามชดั เจน ปี ๒๕๖๙ ๖.๗๕ ลา้ นบาท
มาตรา ๒๒ แห่ง กองทุนส่งิ แวดล้อมมี ๓) รบั ฟังความคิดเหน็ เกี่ยวกับรา่ ง ปี ๒๕๗๐ ๗.๐๐ ลา้ นบาท
พระราชบัญญัติ ๒. การเพ่มิ การดาเนินการขอรับ แนวทางและมาตรการ
ส่งเสริมและรกั ษา ประสิทธภิ าพการ เงนิ สมทบจาก ๔) การประชาสมั พนั ธ์ แนวทาง/
คณุ ภาพ จัดทาคาขอ งบประมาณรายจ่าย มาตรการ
สงิ่ แวดลอ้ ม งบประมาณ ประจาปี ๕) ขับเคลอ่ื นแนวทางและ
แหง่ ชาติ พ.ศ. รายจ่ายประจาปี มาตรการการจดั เกบ็ ค่าบริการ
๒๕๓๕ เพอ่ื สนบั สนนุ และค่าปรบั ตามมาตรา ๙๓
การดาเนินงาน
๑) ศึกษาวเิ คราะห์ทิศทางและ วงเงินงบประมาณสมทบจาก สผ.
ยุทธศาสตร์การเชื่อมโยง งบประมาณรายจ่ายประจาปี (กนผ.)
ยุทธศาสตรช์ าติและแผนระดบั ชาติ ปี ๒๕๖๖ -
๒) การวเิ คราะหส์ ถานการณ์ ปี ๒๕๖๗ -
การเงิน ผลการดาเนินงานของ ปี ๒๕๖๘ -
กองทุนเพือ่ ใช้ประกอบการคาดการณ์ ปี ๒๕๖๙ ๑๐๐ ลา้ นบาท
ปี ๒๕๗๐ ๑๐๐ ล้านบาท

๒๘

กลยทุ ธ์ แผนงาน/ วตั ถปุ ระสงค์ กจิ กรรมยอ่ ย ปีที่ ๑ ปีที่ ๒ ปีที่ ๓ ปที ่ี ๔ ปีท่ี ๕ ตวั ชว้ี ดั /เป้าหมาย ผรู้ บั ผดิ ชอบ
โครงการ แผนงาน/โครงการ (๒๕๖๖) (๒๕๖๗) (๒๕๖๘) (๒๕๖๙) (๒๕๗๐)

ของกองทนุ รายไดส้ มทบเงนิ เข้า งบประมาณในการจดั ทาแผนการ มีเงินสมทบเข้ากองทุนจาก สผ. (กนผ.)/
ส่ิงแวดลอ้ ม ตาม กองทุนสง่ิ แวดล้อม ของบประมาณรายจา่ ยประจาปี
มาตรา ๒๒ (๔) ภายใตแ้ ผนงานปกปอ้ ง ๓) ศึกษาและจดั ทาคาขอ แหล่งเงินตา่ งประเทศ กรมบญั ชีกลาง
การเปลย่ี นแปลงสภาพ งบประมาณรายจา่ ยประจาปี
๓. การเพิม่ ภูมอิ ากาศระดบั สากล ๔) ศึกษาและจัดทาฐานข้อมูลที่ ปี ๒๕๖๖ -
ประสทิ ธภิ าพการ (International Climate เปน็ ระบบ เพื่อใช้ในการประการ
ขอรับเงนิ Initiative : IKI) การของบประมาณรายจ่ายประจาปี ปี ๒๕๖๗ ๒๐ ล้านบาท
สนับสนนุ จาก และปรบั ปรุงข้อมลู ใหท้ ันสมัย
แหลง่ เงิน
ต่างประเทศตาม ๑) ประสาน สผ./กรมบัญชีกลาง
มาตรา ๒๒ (๕) เกี่ยวกับการรบั เงนิ
๒) บริหารเงินตามเง่ือนไขของ
แหลง่ เงินทุนทีต่ กลงไว้

ปี ๒๕๖๘ ๒๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๖๙ ๕๐ ลา้ นบาท

ปี ๒๕๗๐ ๕๐ ลา้ นบาท

(อาจมีการปรับเปล่ียนตาม

อตั ราแลกเปลย่ี น)

๔. การเพมิ่
ประสทิ ธภิ าพ
การจัดหาแหล่ง
รายได้จาก
ดอกเบ้ียเงินกู้

๒๙

กลยุทธ์ แผนงาน/ วตั ถปุ ระสงค์ กิจกรรมย่อย ปีที่ ๑ ปที ่ี ๒ ปที ี่ ๓ ปีที่ ๔ ปที ี่ ๕ ตวั ช้ีวดั /เป้าหมาย ผรู้ บั ผดิ ชอบ
โครงการ แผนงาน/โครงการ (๒๕๖๖) (๒๕๖๗) (๒๕๖๘) (๒๕๖๙) (๒๕๗๐)

กลยุทธท์ ่ี ๒ และเงินฝาก กองทุนสิ่งแวดลอ้ ม ๑) ศึกษาวิเคราะห์ แนวทาง และ จานวนรายได้จากดอกผล สผ. /บก./
มาตรการท่ี ๒ ตามมาตรา ๒๒ ไดร้ ับดอกผลและ ผลการดาเนินงานจากการหา และผลประโยชน์อนื่ ๆ กรุงไทย
เพ่ิมแหล่งเงนิ ท่ี (๖) งบประมาณเข้ากองทุน ผลประโยชน์ ในแตล่ ะปี
มศี ักยภาพเปน็ สิ่งแวดล้อมได้อย่าง ๒) จดั ทาแนวทางในการหา ปี ๒๕๖๖ ๔.๐๐ ล้านบาท สผ.
แหลง่ รายได้ การศึกษาและ เหมาะสม ประโยชนจ์ ากเงินกองทุน ปี ๒๕๖๗ ๔.๕๐ ลา้ นบาท (กนผ.)
ใหมข่ องกองทุน วิเคราะห์ สิง่ แวดล้อม ปี ๒๕๖๘ ๕.๐๐ ล้านบาท
ส่ิงแวดล้อม แนวทางหา ผลการศึกษา/แนวทาง ๓) ขับเคล่อื นแนวทาง และ ปี ๒๕๖๙ ๕.๕๐ ล้านบาท
ภายใต้ (รา่ ง) รายไดจ้ ากร่าง ในการจัดหารายได้เขา้ ตดิ ตามประเมนิ ผล ปี ๒๕๗๐ ๖.๐๐ ลา้ นบาท
พระราชบญั ญตั ิ พระราชบญั ญัติ กองทุนสง่ิ แวดลอ้ ม
ส่งเสริมและ สง่ เสรมิ และ สอดคล้องกบั แหลง่ (ก) รายได้จากคา่ ปรับการไม่ - รายงานผลการศกึ ษา/
รักษาคุณภาพ รักษาคุณภาพ รายได้จากรา่ ง รายงานข้อมลู กิจกรรมการปลอ่ ย แนวทางในการจัดหารายได้
สิง่ แวดล้อม พระราชบญั ญตั สิ ่งเสรมิ การกักเกบ็ และการลดกา๊ ซเรือน จากแหล่งรายไดท้ เี่ พิม่ ขน้ึ
แหง่ ชาติ พ.ศ.... และรักษาคณุ ภาพ กระจกรายสาขา ตามมาตรา ๔๘ จากร่างพระราชบัญญตั ิ
หรอื กฎหมาย ส่ิงแวดลอ้ มแห่งชาติ แหง่ รา่ งพระราชบัญญตั ิการ ส่งเสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพ
อ่ืนทเี่ กี่ยวข้อง พ.ศ. …. เปลยี่ นแปลงสภาพภมู อิ ากาศ สง่ิ แวดลอ้ มแห่งชาติ
พ.ศ. .... และรายได้จากค่าปรับ พ.ศ. ….
จากรายงานข้อมลู อันเปน็ เทจ็ หรอื
ปกปิดข้อมลู อนั พึงรายงาน ตาม
มาตรา ๔๙ แหง่ รา่ งพระราชบัญญตั ิ
การเปลี่ยนแปลงสภาพภมู อิ ากาศ

๓๐

กลยทุ ธ์ แผนงาน/ วตั ถุประสงค์ กจิ กรรมยอ่ ย ปีท่ี ๑ ปที ่ี ๒ ปีที่ ๓ ปที ่ี ๔ ปที ี่ ๕ ตวั ชี้วดั /เป้าหมาย ผู้รบั ผิดชอบ
โครงการ แผนงาน/โครงการ (๒๕๖๖) (๒๕๖๗) (๒๕๖๘) (๒๕๖๙) (๒๕๗๐)
สงิ่ แวดลอ้ ม
แหง่ ชาติ พ.ศ. พ.ศ. .... (ข) ค่าธรรมเนยี ม
.... หรอื สิ่งแวดล้อมหรอื เงนิ ส่งเข้ากองทุน
กฎหมายอื่นท่ี ส่งิ แวดล้อมจากการนาเขา้ สาร
เกยี่ วข้อง อนั ตราย
(ค) ค่าธรรมเนยี มส่ิงแวดลอ้ มหรือ
เงินสง่ เขา้ กองทุนสงิ่ แวดลอ้ มจาก
การใชพ้ ลาสตกิ
(ง) ค่าธรรมเนยี มสิง่ แวดลอ้ มหรอื
เงนิ สง่ เข้ากองทุนสิ่งแวดล้อมจาก
การดาเนินการบอ่ ฝงั กลบขยะ
(จ) รายได้จากค่าธรรมเนยี มการ
พจิ ารณาตรวจสอบรายงานการ
ประเมนิ ผลกระทบส่ิงแวดล้อม
(EIA) เนื่องจากการพิจารณา EIA
(ฉ) คา่ ธรรมเนียมสิง่ แวดล้อม
โดยเก็บเพมิ่ จากค่าธรรมเนียม
นกั ทอ่ งเทีย่ ว ตามพระราชบัญญตั ิ
นโยบายการท่องเทย่ี วแห่งชาติ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
(ช) ค่าธรรมเนียมส่ิงแวดลอ้ ม หรือ
เงนิ ส่งเข้ากองทุนส่ิงแวดล้อมโดย

๓๑

กลยทุ ธ์ แผนงาน/ วัตถปุ ระสงค์ กิจกรรมยอ่ ย ปีที่ ๑ ปีท่ี ๒ ปที ี่ ๓ ปที ่ี ๔ ปีที่ ๕ ตัวชวี้ ดั /เป้าหมาย ผ้รู บั ผิดชอบ
โครงการ แผนงาน/โครงการ (๒๕๖๖) (๒๕๖๗) (๒๕๖๘) (๒๕๖๙) (๒๕๗๐)

เก็บเพม่ิ จากค่าธรรมเนียม
ใบอนญุ าตใชพ้ ้ืนทป่ี ่าสงวนแหง่ ชาติ
(ซ) ค่าธรรมเนยี มส่ิงแวดล้อม หรอื
เงินสง่ เข้ากองทุนสิง่ แวดล้อม โดย
เก็บเพ่มิ จากภาษีการนาเข้าพันธุ์
พชื และพันธุส์ ตั ว์ชนดิ พันธุต์ ่างถิน่

หมายเหตุ : สผ. คอื สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม หมายเหตุ : จานวนรายไดจ้ ากดอกผลและผลประโยชน์อ่นื ๆ ในแต่ละปี
บก. คือ กรมบญั ชกี ลาง ปี ๒๕๖๔ (๕.๐๐ ลา้ นบาท)**
กรุงไทย คือ บมจ. ธนาคารกรงุ ไทย ปี ๒๕๖๕ (๕.๐๐ ล้านบาท)**
คพ. คือ กรมควบคมุ มลพษิ
สส. คือ กรมส่งเสริมคุณภาพสง่ิ แวดล้อม ** เนื่องด้วยสภาพปัญหาทางเศรษฐกิจ ทาให้เงินดอกผลจากดอกเบี้ยเงินฝาก
ธนาคารลดลง รวมถงึ ไม่มีผขู้ อกู้ยืมเงิน ทาให้ไม่มีดอกเบี้ยกู้ยมื ที่เกิดจากโครงการ
เงนิ กยู้ ืม

๓๒

บทท่ี ๗
การติดตามและประเมนิ ผล
การตดิ ตามและประเมินผลการดาเนนิ งานตามแผนจัดหารายได้กองทนุ สงิ่ แวดล้อม ปงี บประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๕ เป็นการดาเนินงานให้มีความสอดคล้องกับกลยุทธ์ เป้าหมาย ที่ต้ังไว้ โดยสามารถนา
แผนดาเนินงานภายใต้แผนจัดหารายได้กองทุนส่ิงแวดล้อม ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๕ ขับเคล่ือนไปสู่
การปฏิบตั ไิ ด้จริง
๗.๑ แนวทางการดาเนนิ การ
ใน ก า ร ติ ด ต าม แ ล ะ ป ร ะ เมิ น ผ ล ก า ร ด าเ นิ น ง า น ต าม แ ผ น จั ด ห า รา ย ไ ด้ ก อ ง ทุน สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม
ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๕ มีแนวทางในการดาเนินการตดิ ตามและประเมินผล ๒ แนวทาง ดงั นี้
๗.๑.๑ การติดตามและประเมินผลตามแผนปฏิบัติการการจัดหารายได้ ประจาปี เพ่ือติดตาม
ความก้าวหน้าในการดาเนินงาน ปัญหา และอุปสรรคต่างๆ ที่เกิดข้ึนระหว่างการดาเนินการตามแผนปฏิบัติการ
เพ่ือขับเคลื่อนกลยุทธ์ตามแผนการจัดหารายได้ฯ และนาข้อมูลมาประกอบการพิจารณาปรับปรุงแผนปฏิบัติ
การประจาปใี นปถี ดั ไป ใหม้ ีความสอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบันท่เี กดิ ขนึ้ กบั กองทนุ สิง่ แวดล้อม
๗.๑.๒ การติดตามและประเมินผลตามแผนปฏิบัติการการจัดหารายได้ โดยติดตามประเมินผล
ในภาพรวม เม่ือแผนได้ดาเนินการไปแล้วประมาณคร่ึงแผนเพ่ือนาผลการประเมิน ปัญหา และอุปสรรคต่างๆ
ท่ีเกิดข้ึนระหว่างการดาเนินการตามแผนปฏิบัติการมากาหนดแนวทางการจัดหารายได้เพ่ิมเติมให้ดียิ่งข้ึนโดย
คานงึ ถึงสภาวะทางการเงินของกองทุนส่ิงแวดลอ้ ม ณ ปัจจุบนั
๗.๒ กลไกการดาเนินการ
กองบริหารกองทุนสิ่งแวดล้อม โดยกลุ่มนโยบายและแผน เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลักในการ
ตดิ ตามและประเมินผลสาเรจ็ ของการดาเนนิ การตามแผนปฏบิ ัติการจัดหารายได้กองทุนส่ิงแวดล้อมรายปี และ
กลุ่มงานติดตามและประเมินผล เป็นหน่วยงานรับผิดชอบดาเนินการติดตามและประเมินผลแผนจัดหารายได้
เม่ือแผนดาเนินการแล้วประมาณครึ่งแผน เพื่อนาผลการประเมินมากาหนดแผนเพ่ิมเติม ท้ังน้ี กองบริหาร
กองทุนสง่ิ แวดลอ้ ม อาจดาเนินการเองหรอื ให้บุคคลภายนอก ดาเนินการตามความเหมาะสม

๓๓

สำนกั งานนโยบายและแผนทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม
๑๑๘/๑ อาคารทปิ โก้ ๒ ถนนพระรามที่ ๖
แขวงพญาไท เขตพญาไท กทม. ๑๐๔๐๐

โทรศพั ท์ ๐๒-๒๖๕-๖๕๙๗-๘
โทรสาร ๐๒-๒๖๕-๖๕๘๘

http://envfund.onep.go.th