รายงาน มาตรฐานและตัวบ่งชี้การประกันคุณภาพการศึกษา มาตรฐานการศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานศูนย์การศึกษาพิเศษ พ.ศ.2561 เสนอ ผศ.สาโรช สอาดเอี่ยม คณะผู้จัดท า นายถนอม จอมค า รหัส 65741602 นายเนติพงศ์ แสงวัง รหัส 65741604 นางสาวณัฐวดี สนธิยา รหัส 65741614 นางสาวแพรพรรณ ฟูวัน รหัส 65741615 นางสาวจาริยา มหาวงค์ รหัส 65741625 รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ED 5701 การประกันคุณภาพการศึกษา (Educational Quality Assurance) หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
ก ค าน า รายงานฉบับนี้จัดท าขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของวิชา ED 5701 การประกันคุณภาพการศึกษา เพื่อให้ได้ ศึกษาหาความรู้ในเรื่องของมาตรฐานการศึกษา ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานศูนย์การศึกษาพิเศษ พ.ศ.2561 โดยได้ศึกษาผ่านแหล่งความรู้ต่าง ๆ อาทิเช่น หนังสือ ต ารา และแหล่งความรู้จากเว็บไซต์ต่าง ๆ รายงานฉบับ นี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ศึกษาทราบถึงข้อมูลและน าความรู้ตามที่ผู้จัดท าได้ค้นคว้าหาข้อมูลที่เกี่ยวข้องในเรื่อง ของมาตรฐานการศึกษาพิเศษตามประกาศของกระทรวงศึกษาธิการนั้นเอาไว้เป็นข้อมูล เนื้อหา เป็นหลักใน การเทียบเคียงส าหรับสถานศึกษา หน่วยงานต้นสังกัดในการพัฒนาส่งเสริม สนับสนุน ก ากับดูแลและติดตาม ตรวจสอบคุณภาพการศึกษา ผู้จัดท าคาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการจัดท ารายงานฉบับนี้จะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจและ ศึกษาเนื้อหาเพิ่มเติม และพัฒนาศักยภาพ และบรรลุตามเป้าหมาย นายถนอม จอมค า รหัส 65741602 นายเนติพงศ์ แสงวัง รหัส 65741604 นางสาวณัฐวดี สนธิยา รหัส 65741614 นางสาวแพรพรรณ ฟูวัน รหัส 65741615 นางสาวจาริยา มหาวงค์ รหัส 65741625 ผู้จัดท า
ข สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า ก สารบัญ ข 1 มาตรฐานการศึกษาของชาติ 1 *****1.1**ความหมาย การศึกษาพิเศษ 1 *****1.2**ความหมาย มาตรฐานการศึกษาของชาติ 1 *****1.3**หลักการก าหนดมาตรฐานการศึกษาของชาติ 2 *****1.4**คุณธรรม ทักษะ และความรู้ที่จ าเป็นบนค่านิยมร่วม 3 สู่กรอบผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา *****1.5**ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา 4 - 5 (Desired Outcomes of Education : DOE Thailand) 1.6**ค าอธิบายความหมาย 6 1.7**คุณธรรม ความรู้ ทักษะที่จ าเป็นส าหรับผู้เรียน 6 1.8**มาตราฐานการศึกษาพิเศษ พ.ศ. 2561 7 - มาตราฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน 7 - มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ 7 - มาตราฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ 7 ***** บรรณานุกรม 8
1 มาตรฐานการศึกษาของชาติการศึกษาพิเศษ การศึกษาพิเศษ คือ การศึกษาพิเศษ (อังกฤษ: special education, SPED) เป็นการจัด การศึกษาที่ค านึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลและความต้องการพิเศษของผู้เรียน ตามหลักการ แล้ว กระบวนการนี้เกี่ยวข้องกับการจัดท าแผนรายบุคคล การเตรียมกระบวนการสอนอย่างเป็น ระบบ การดัดแปลงวัสดุอุปกรณ์และการจัดการการเข้าถึง การแทรกแซงกระบวนการเหล่านี้ เป็นไปเพื่อช่วยเหลือบุคคลที่มีความต้องการพิเศษให้สามารถพึ่งพาตนเองได้และประสบ ความส าเร็จในการศึกษา ซึ่งไม่สามารถท าได้ในการจัดการศึกษาภายในห้องเรียนทั่วไป “ มาตรฐานการศึกษาของชาติ” หมายถึง ข้อก าหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะ คุณภาพ ที่พึง ประสงค์ของคนไทย เพื่อให้สถานศึกษา ทุกแห่งยึดเป็นกรอบส าหรับสร้างคนไทย 4.๐ ที่แม้ แตกต่าง ตามบริบทของท้องถิ่นและของสถานศึกษา แต่มีจุดหมายร่วมคือ “ธ ารงความเป็นไทย และแข่งขันได้ในเวทีโลก”สามารถเป็นก าลังส าคัญในการพัฒนาประเทศทั้งในมิติเศรษฐกิจ มิติ สังคม และมิติ การเมือง ต่อไปได้ หลักการก าหนดมาตรฐานการศึกษาของชาติมาตรฐานการศึกษาของชาติ ซึ่งก าหนดผ่านกรอบ (framework) ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษานี้ จัดท า ขึ้นให้สอดคล้องกับ รัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ พระราชบัญญัติ การศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๓ ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔) แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙ กฎหมาย ยุทธศาสตร์ และ แผนงานทั้งหลายเหล่านี้ ต่างมีอุดมการณ์เพื่อมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็น มนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้ง ร่างกาย จิตใจ สติปัญญา เป็นคนดี มีวินัย ภูมิใจในชาติ สามารถเชี่ยวชาญได้ตามความถนัดของตน มีความรับผิดชอบต่อ ครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ เป็นพลเมืองดี มีคุณภาพ และ ความสามารถสูง พัฒนาตนอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งยัง คาดหวังให้คนไทยทั้งปวง ได้รับโอกาสเท่าเทียมกันทางการศึกษา สามารถเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์ นวัตกรรม เพื่อเป้าหมายของการพัฒนาประเทศสู่ ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
2 มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561 คุณธรรม ทักษะ และความรู-ที่จ าเป็นบนค่านิยมร่วม สู่กรอบผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา การจัดการศึกษาของชาติจะต้องท าให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ซึ่งเป็นคุณลักษณะของผู้เรียน อันเป็น ผลที่เกิดจากการจัดการศึกษา ตั้งแต่ระดับการศึกษาปฐมวัย การศึกษาขั้นพื้นฐาน การอาชีวศึกษา จนถึงการ อุดมศึกษา ทั้งนี้ สถานศึกษามีอิสระในการก าหนดแนวคิด ปรัชญาและวิสัยทัศน์ของการจัดการศึกษา ให้ เป็นอัตลักษณ์และสอดคล้องกับบริบท ของสถานศึกษาและตามความถนัดของผู้เรียน หน่วยงานต้นสังกัดและ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องมีการสนับสนุนก ากับ ติดตาม ประเมินและพัฒนาคุณภาพของการจัดการศึกษา โดย มุ่งเน้นความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ (accountability) มีระบบการบริหาร จัดการทั้งด้านผู้บริหาร ครู คณาจารย์และบุคลากร หลักสูตรการเรียน การสอน สื่อ เทคโนโลยีดิจิทัล ทรัพยากร สิ่งสนับสนุนการศึกษา และการประเมิน ตลอดจนระบบและกลไกการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องที่ท าให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ ที่ เหมาะสมตามแต่ละระดับ และประเภทการศึกษา และผลลัพธ์สะสมที่ครอบคลุมระดับและประเภท การศึกษา ที่ต่อเนื่องกัน นอกจากนี้ สถาบันผลิตและพัฒนาครูในฐานะ กลไกส าคัญในการพัฒนาครูให้มีคุณภาพ จะต้องมี บทบาทในการเตรียม ความพร้อมครูก่อนประจ าการและส่งเสริมการพัฒนาครูประจ าการให้มีสมรรถนะทาง วิชาชีพที่สอดคล้องกับการจัดการเรียนรู้ยุคใหม่ เพื่อผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา (Desired Outcomes of Education : DOE Thailand) หมายถึง คุณลักษณะของคนไทย 4.0 ที่ตอบสนองวิสัยทัศน์การพัฒนาประเทศสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน โดยคนไทย 4.0 จะต้อง ธ ารงความเป็นไทยและแข่งขันได้ในเวทีโลก นั่นคือเป็นคนดี มีคุณธรรม ยึดค่านิยมร่วมของสังคม เป็นฐานในการพัฒนาตนให้เป็นบุคคลที่มีคุณลักษณะ 3 ด้าน โดยเป็นคุณลักษณะขั้นต ่าดังต่อไปนี้
3
4 โดยผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ 3 ด้าน ที่เหมาะสมตามช่วงวัย ที่มี ความต่อเนื่อง เชื่อมโยงและสะสมตั้งแต่ ระดับการศึกษาปฐมวัย การศึกษาขั้นพื้นฐาน การอาชีวศึกษา จนถึงระดับอุดมศึกษา แสดงไว้ใน แผนภาพที่ 1 ทั้งนี้ การน ากรอบผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา ไปสู่การปฏิบัติ ส า นักงานเลขาธิการสภาการศึกษา จะ เป็นหน่วย ประสานงานในการด า เนินงานของหน่วยงานต้นสังกัดและหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง ในการแปลงกรอบผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษา สู่การจัดท าก ากับ ติดตาม และประเมิน มาตรฐานการศึกษาขั้นต ่าที่จ าเป็นส าหรับแต่ละระดับและประเภทการศึกษา เพื่อให้เกิดการเชื่อมต่อของ ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ ของแต่ละระดับและประเภทการศึกษา กระบวนการด าเนินงานดังกล่าว ควรใช้ การ ท างานแบบมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนและใช้การวิจัยเป็นฐาน
5
6 ค าอธิบายความหมาย ค่านิยมร่วมของสังคม 1. ความเพียรอันบริสุทธิ์ ผู้เรียนมีความอดทน มุ่งมั่น ท าสิ่งใด ๆ ให้เกิดผลส าเร็จอย่างไม่ย่อท้อต่อความล าบาก เพื่อให้เกิด ประโยชน์แก่ตนเอง ส่วนรวม ชุมชน สังคม และประเทศชาติ 2. ความพอเพียง ผู้เรียนมีความสมดุลรอบด้านทั้งความรู้ คุณธรรม และทักษะที่เกี่ยวข้อง โดยค านึงถึงความสมดุลทั้งประโยชน์ ต่อตนเอง ชุมชน และสังคม 3. วิถีประชาธิปไตย ผู้เรียนยึดมั่นในการมีส่วนร่วม การเคารพ กติกา สิทธิหน้าที่ ความรับผิดชอบ การรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง และสามารถอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมได้อย่างมีความสุข 4. ความเท่าเทียมเสมอภาค ผู้เรียนเคารพความแตกต่าง และให้ความส าคัญแก่ผู้อื่น โดยปราศจากอคติ แม้มีสถานภาพแตกต่างกัน ทางเศรษฐกิจ สังคม เชื้อชาติ ถิ่นที่อยู่ วัฒนธรรมและความสามารถ คุณธรรม ความรู้ ทักษะที่จ าเป็นส าหรับผู้เรียน 1. คุณธรรม คือ ลักษณะนิสัยที่ดี และคุณลักษณะที่ดี ด้านคุณธรรมพื้นฐาน การรู้ถูกผิด ความดีงาม จริยธรรม จรรยาบรรณ ในการเป็นสมาชิกของสังคม เช่น ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความขยัน หมั่นเพียร ความซื่อสัตย์ เป็น ต้น 2. ทักษะการเรียนรู้และชีวิต คือ ทักษะที่จ าเป็นส าหรับ การเรียนรู้เพื่อโลกดิจิทัลและโลกในอนาคต เช่น การรู้วิธี เรียน ทักษะ การเรียนรู้ตลอดชีวิต ทักษะชีวิตและทักษะการจัดการ ความสามารถ ในการปรับตัว ยืดหยุ่น พร้อม เผชิญความเปลี่ยนแปลง 3. ความรู้และความรอบรู้ คือ ชุดความรู้ที่จ าเป็นส าหรับ การเรียนรู้อย่างต่อเนื่องเพื่อให้ตนเองรู้เท่าทันการ เปลี่ยนแปลงได้ได้แก่ 1) ความรู้พื้นฐาน (ภาษา การค านวณ การใช้เหตุผล) และความรู้ตามหลักสูตร 2) การรู้จักตนเอง 3) ความรู้เรื่องภูมิปัญญาไทยท้องถิ่น ชุมชน สภาพภูมิสังคม ภูมิอากาศ ประเทศชาติ ประชาคมโลก 4) ความรอบรู้ด้านต่าง ๆ ได้แก่ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ การเงินสารสนเทศ 5) ความรู้เรื่องการงานอาชีพ 4. ทักษะทางปัญญา คือ ทักษะที่จ าเป็นในการสร้าง นวัตกรรมทางเทคโนโลยีหรือทางสังคม เช่น ภูมิปัญญาไทยและ ศาสตร์พระราชา ทักษะศตวรรษที่ 21 ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ทักษะ พหุปัญญา ทักษะข้ามวัฒนธรรม
7 ความสามารถในการบูรณาการ ข้ามศาสตร์ สร้างสรรค์นวัตกรรม และมีคุณลักษณะของความเป็น ผู้ประกอบการที่ เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและโลกยุคดิจิทัล มาตราฐานการศึกษาพิเศษ พ.ศ. 2561 มี 3 มาตรฐาน ได้แก่ มาตราฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน , มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการ จัดการ , มาตราฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ มาตราฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน ผลการพัฒนาผู้เรียน 1.1 มีพัฒนาการตามศักยภาพของแต่ละบุคคล ที่แสดงออกถึงความรู้ ความสามารถ ทักษะตามที่ระบุไว้ ในแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล หรือ แผนการให้บริการช่วยเหลือเฉพาะครอบครัว 1.2 มีความพร้อมสามารถข้าสู่บริการช่วงเชื่อมต่อหรือการส่งต่อเข้าสู่การศึกษาในระดับ ที่สูงขึ้น หรือการอาชีพหรือการด าเนินชีวิตในสังคมได้ตามศักยภาพของแต่ละบุคคล 2. คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน 2.1 มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามที่สถานศึกษาก าหนด 2.2 มีความภูมิใจในท้องถิ่น และความเป็นไทย ตามศักยภาพของผู้เรียนแต่ละบุคคลมาตรฐานที่ 2 กระบวนการ บริหารและการจัดการ มาตรฐานที่ 2 กระบวนการบริหารและการจัดการ 2.1 มีเป้าหมายวิสัยทัศน์และพันธกิจที่สถานศึกษาก าหนดชัดเจน 2.2 มีระบบบริหารจัดการคุณภาพของสถานศึกษา 2.3 ด าเนินงานพัฒนาวิชาการที่เน้นคุณภาพผู้เรียน รอบด้านตามหลักสูตรสถานศึกษาและทุกกลุ่มเป้าหมาย 2.4 พัฒนาครูและบุคลากรให้มีความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพ 2.5 จัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพและสังคมที่เอื้อ ต่อการจัดการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ 2.6 จัดระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน การบริหารจัดการและการจัดการเรียนรู้ มาตราฐานที่ 3 กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ 3.1 จัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิด และปฏิบัติจริงและสามารถน าไปประยุกต์ใช้ในชีวิตได้ 3.2 ใช้สี่อ เทคโนโลยีสารสนเทศ และแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ 3.3 มีการบริหารจัดการชั้นเรียนเชิงบวก 3.4 ตรวจสอบและประเมินผู้เรียนอย่างเย็นระบบ และน าผลมาพัฒนาผู้เรียน 3.5 มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และให้ข้อมูล สะท้อนกลับเพื่อพัฒนาและปรับปรุงการจัดการเรียนรู้
8 แหล่งอ้างอิง - http://www.prachanimit.com/download/standard.pdf?fbclid=IwAR2zBQUDGlEsmQE533 - https://drive.google.com/file/d/1Uvnogz4G_7jo9JvuqQXZIQkbpr1cs3Rs/view