การไทเทรต

การไทเทรตกรด-เบส

ลขิ สทิ ธิ์ของ สสวท. ใชเพ่อื การศกึ ษาเทาน้นั โดยอางองิ ผูจดั ทํา หามนาํ สวนหน่ึงสวนใดของไฟลนาํ เสนอนไี้ ปใชเพอื่ การพาณิชย โดยเดด็ ขาด

10.7 การไทเทรตกรด-เบส สารละลาย
ท่เี ปน ตัวไทเทรต
ปฏกิ ิริยาสะเทนิ ระหวางกรดและเบสสามารถนาํ มาใช
หาความเขมขนของสารละลายทีไ่ มทราบความเขม ขน (titrant)
โดยใชว ธิ ีการทเ่ี รียกวา การไทเทรต (titration) ซงึ่ เปน
การตดิ ตามปรมิ าณสารชนิดใดชนดิ หนึง่ ทเ่ี ติมลงไปทาํ สารละลาย
ปฏกิ ริ ิยากับสารอกี ชนดิ หนง่ึ จนถงึ จดุ ทส่ี ารท้ังสองทํา ทถี่ กู ไทเทรต
ปฏิกริ ิยาพอดกี ัน ซ่งึ เรยี กวา จุดสมมูล (equivalent (titrand)
point) โดยใชสารละลายมาตรฐาน (standard
solution) ทท่ี ราบปริมาณหรอื ความเขมขนทแ่ี นน อน การไทเทรตสารละลายกรด-เบส
ทําปฏกิ ริ ยิ ากบั สารละลายอกี ชนดิ หนงึ่ ท่ีตอ งการหา
ความเขมขน 2

สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี

10.7 การไทเทรตกรด-เบส

การไทเทรตสารละลายอาจตดิ ตามปริมาตรสารละลายมาตรฐานทที่ ราบความเขม ขน แนน อน
หรือปริมาตรสารละลายทต่ี องการหาความเขม ขนกไ็ ด

จุดสมมลู ของการไทเทรตกรด-เบส คอื จุดที่จํานวนโมลของไฮโดรเจนไอออน (H+) พอดกี บั
จาํ นวนโมลของไฮดรอกไซด (OH-) ซง่ึ หาไดจากการตดิ ตามคา pH แลว นํามาเขียนกราฟ
ความสัมพันธร ะหวาง pH กบั ปรมิ าตรของสารละลายทเี่ ปน ตัวไทเทรต (titrant) ซง่ึ เรียกวา
กราฟการไทเทรต (titration curve)

กราฟการไทเทรตและการคาํ นวณความเขม ขน ของสารละลายทตี่ องการทราบความเขม ขน
ศกึ ษาไดจ ากตวั อยา งการไทเทรตกรด-เบสคตู า ง ๆ ดังตอไปน้ี

สถาบนั สงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี 3

10.7.1 การไทเทรตกรดแกกบั เบสแก pH

การไทเทรตกรดแกก บั เบสแก เชน 14 5 10 15 20
สารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ (HCl) กบั 13
สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด (NaOH) 12 ปรมิ าตร NaOH (mL)
กราฟทไ่ี ดจากการไทเทรต HCl ที่ตอ งการ 11
ทราบความเขมขน ปริมาตร 10.00 มลิ ลลิ ติ ร 10
ดวย NaOH 0.200 โมลตอ ลติ ร โดยตดิ ตาม 9
ปริมาตร NaOH ทเ่ี ตมิ ลงไป และ 8
การเปลีย่ นแปลงpH แสดงดังรปู 7
6
5
4
3
2
1
00

สถาบันสงเสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี กราฟการไทเทรตระหวาง HCl กับ NaOH 4

10.7.1 การไทเทรตกรดแกกับเบสแก pH
จากกราฟการไทเทรต HCl เริม่ ตนมี pH ≈ 1
เมื่อเติม NaOH มผี ลทาํ ให pH ของสารละลาย 14
คอย ๆ เพ่มิ ขน้ึ จนถงึ บรเิ วณที่ pH ของสารละลาย 13
เพมิ่ ขึน้ อยา งรวดเรว็ และเรม่ิ คงทท่ี ่ี pH > 12 โดย 12
จดุ สมมลู ท่ีไดจากกราฟการไทเทรตคอื จดุ ก่งึ กลาง 11
ของบรเิ วณท่ี pH เพิ่มขน้ึ อยางรวดเร็ว ในทนี่ ค้ี ือ 10
pH = 7 สอดคลองกบั ความเปน กลางของ 9
สารละลายผลติ ภณั ฑเกลือ NaCl 8
7
เมอ่ื ลากเสน ตรงจากจดุ สมมลู ลงมาตัดแกน X 6
จะทําใหทราบปริมาตรของ NaOH ทีท่ ําปฏิกิรยิ า 5
พอดกี ับ HCl ซ่ึงในกราฟนี้คือ 10.00 มิลลลิ ติ ร 4
3
2
1
0 0 5 10 15 20

ปริมาตร NaOH (mL)

กราฟการไทเทรตระหวา ง HCl กับ NaOH
สถาบนั สงเสริมการสอนวิทยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 5

10.7.1 การไทเทรตกรดแกกบั เบสแก

คํานวณความเขม ขนของ HCl ไดด งั นี้ NaCl(aq) + H2O(l)
จากสมการเคมี

HCl(aq) + NaOH(aq)

จะเห็นวา HCl 1 โมล ทําปฏิกริ ิยาพอดกี ับ NaOH 1 โมล
คํานวณจาํ นวนโมลของ NaOH

จํานวนโมลของ NaOH = 0.200 mol NaOH × 10.00 mL soln
1000 mL soln

= 2.00 × 10-3 mol NaOH

สถาบนั สงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 6

10.7.1 การไทเทรตกรดแกกับเบสแก

ดังนัน้ จํานวนโมลของ NaOH เทากับ 2.00 × 10-3 โมล ซึ่งเทา กบั จาํ นวนโมลของ HCl ปริมาตร
10.00 มลิ ลิลิตร ดว ย
คํานวณความเขม ขนของ HCl

ความเขมขนของ HCl = 2.00 × 10-3 mol HCl × 1000 mL soln
10.00 mL soln 1 L soln

= 0.200 mol HCl/L soln

สถาบนั สง เสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 7

10.7.1 การไทเทรตกรดแกกบั เบสแก

หรืออาจคาํ นวณความเขมขน ของ HCl ไดด งั นี้

ความเขม ขน ของ HCl = 0.200 mol NaOH × 10.00 mL NaOH soln × 1 mol HCl
1000 mL NaOH soln 1 mol NaOH

× 1 × 1000 mL HCl soln
10.00 mL HCl soln 1 L HCl soln

= 0.200 mol HCl/L HCl soln

ดังน้ัน สารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ เขมขน 0.200 โมลตอ ลิตร

สถาบันสง เสริมการสอนวิทยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 8

10.7.2 การไทเทรตกรดออนกับเบสแก

การไทเทรตกรดออ นกบั เบสแก เชน pH
สารละลายกรดแอซตี กิ (CH3COOH) กับ
สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด (NaOH) 14
กราฟทไี่ ดจากการไทเทรต CH3COOH
ทีต่ อ งการทราบความเขมขน ปริมาตร 10.00 12
มลิ ลิลติ ร ดว ย NaOH 0.200 โมลตอลิตร
โดยตดิ ตามปริมาตร NaOH ท่เี ตมิ ลงไป และ 10
การเปลย่ี นแปลง pH แสดงดงั รปู
8
สถาบันสง เสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี
6

4

2

0
0 5 10 15 20

ปริมาตร NaOH (mL)

กราฟการไทเทรตระหวาง CH3COOH กับ NaOH

9

10.7.2 การไทเทรตกรดออนกบั เบสแก

จากกราฟการไทเทรต สารละลาย CH3COOH pH
เริม่ ตนมี pH ≈ 3 เม่อื เติม NaOH มผี ลทาํ ให pH
14

ของสารละลายคอย ๆ เพ่มิ ข้ึนจนถงึ บรเิ วณที่ pH 12
ของสารละลายเพิ่มขึน้ อยา งรวดเรว็ และเรม่ิ คงท่ีที่ 10
pH > 12 โดยจดุ สมมูลทีไ่ ดจ ากกราฟการไทเทรตคอื 8
จดุ ก่ึงกลางของบรเิ วณที่ pH เพมิ่ ขึ้นอยางรวดเรว็ 6
ในทนี่ คี้ ือ pH = 9 สอดคลองกับความเปน เบสของ 4
สารละลายผลิตภัณฑเ กลอื CH3COONa เมือ่
ลากเสน ตรงจากจดุ สมมลู ลงมาตดั แกน X จะทาํ ให 2 5 10 15 20
ทราบปรมิ าตรของ NaOH ท่ีทําปฏกิ ริ ยิ าพอดกี บั 0
ปรมิ าตร NaOH (mL)
0

CH3COOH ซง่ึ ในกราฟนีค้ ือ 10.00 มลิ ลิลิตร กราฟการไทเทรตระหวาง CH3COOH กบั NaOH

สถาบนั สง เสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี 10

10.7.2 การไทเทรตกรดออนกบั เบสแก

คํานวณความเขม ขน ของ CH3COOH ไดด งั น้ี
จากสมการเคมี

CH3COOH(aq) + NaOH(aq) CH3COONa(aq) + H2O(l)

ความเขม ขนของ CH3COOH = 0.200 mol NaOH × 10.00 mL NaOH soln × 1 mol CH3COOH
1000 mL NaOH soln 1 mol NaOH

× 1 × 1000 mL CH3COOH soln
10.00 mL CH3COOH soln 1 L CH3COOH soln

= 0.200 mol CH3COOH/L CH3COOH soln 11
ดงั น้นั สารละลายกรดแอซีตกิ เขม ขน 0.200 โมลตอลติ ร

สถาบนั สง เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี

10.7.3 การไทเทรตกรดแกกับเบสออน

การไทเทรตกรดแกก ับเบสออน เชน pH 20
สารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ (HCl) กับ
สารละลายแอมโมเนีย (NH3) กราฟทไี่ ด 14 12
จากการไทเทรต NH3 ที่ตองการทราบ 12
ความเขม ขน ปรมิ าตร 10.00 มิลลิลิตร 10
ดว ย HCl 0.200 โมลตอลติ ร โดยตดิ ตาม 8
ปริมาตร HCl ทเี่ ตมิ ลงไป และการ 6
เปล่ียนแปลง pH แสดงดังรปู 4
2
สถาบนั สง เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 0

0 5 10 15

ปริมาตร HCl (mL)

กราฟการไทเทรตระหวาง NH3 กับ HCl

10.7.3 การไทเทรตกรดแกกบั เบสออ น

จากกราฟการไทเทรต NH3 เร่ิมตนมี pH ≈11 pH 20
เมอ่ื เติม HCl มผี ลทําให pH ของสารละลายคอย ๆ
ลดลงจนถึงบริเวณที่ pH ของสารละลายลดลงอยา ง 14 13
รวดเรว็ และเรม่ิ คงทที่ ี่ pH < 1 โดยจุดสมมลู ทไ่ี ดจาก 12
กราฟการไทเทรตคอื จุดกง่ึ กลางของบรเิ วณท่ี pH 10
เพ่ิมขึ้นอยา งรวดเร็ว ในที่นีค้ อื คา pH = 5 สอดคลอ ง 8
กบั ความเปน กรดของสารละลายผลติ ภณั ฑเ กลอื 6
NH4Cl และเมอื่ ลากเสน ตรงจากจดุ สมมลู ลงมา 4
ตดั แกน X จะทาํ ใหทราบปรมิ าตรของ HCl ทีท่ ํา 2
ปฏกิ ิรยิ าพอดีกับ NH3 ซึ่งในกราฟน้ีคอื 10.00 0
มลิ ลิลิตร
0 5 10 15
สถาบันสง เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี
ปริมาตร HCl (mL)

กราฟการไทเทรตระหวา ง NH3 กบั HCl

10.7.3 การไทเทรตกรดแกกบั เบสออน

คํานวณความเขมขนของ NH3 ไดดังน้ี
จากสมการเคมี

HCl(aq) + NH3(aq) NH4Cl(aq)

ความเขมขนของ NH3 = 0.200 mol HCl × 10.00 mL HCl soln × 1 mol NH3
1000 mL HCl soln 1 mol HCl

× 10.00 1 soln × 1000 mL NH3 soln
mL NH3 1 L NH3 soln

= 0.200 mol NH3/L NH3 soln 14
ดงั น้นั สารละลายแอมโมเนยี เขม ขน 0.200 โมลตอ ลิตร

สถาบนั สงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี

10.7.3 การไทเทรตกรดแกกบั เบสออน

จากกราฟการไทเทรตขา งตนสรุปไดวา จุดสมมูลของการไทเทรตกรด-เบสมี pH แตกตางกัน
ขึ้นอยูก บั ความแรงของกรดและเบสท่ีนํามาทําปฏกิ ิริยากนั คอื

 กรดแก- เบสแก มจี ุดสมมูลที่ pH = 7
 กรดออน-เบสแก มีจดุ สมมูลที่ pH > 7
 กรดแก-เบสออน มีจดุ สมมลู ท่ี pH < 7

ปรมิ าตรของสารละลายทใี่ ชไทเทรต ณ จุดสมมูล สามารถนําไปคาํ นวณหาความเขม ขนหรอื
ปริมาณสารได สวนกรดออน-เบสออ นไมนยิ มนํามาไทเทรต

สถาบันสงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 15

10.7.4 จุดยตุ ิและการเลอื กใชอนิ ดิเคเตอร

การใชพเี อชมิเตอรตดิ ตามการเปลย่ี นแปลงคา pH เพื่อหาจุดสมมูลอาจทําไดไ มส ะดวกเน่อื งจาก
ไมม ีเครอื่ งมือหรอื ขาดทกั ษะการใช ในทางปฏบิ ัติการไทเทรตจงึ นิยมใชว ธิ ีการเตมิ อินดิเคเตอรที่มี
ชว ง pH ของการเปล่ียนสใี กลเคียงกับจดุ สมมูล ซึ่งจดุ ทเ่ี กิดการเปลย่ี นสขี องอินดเิ คเตอรร ะหวา ง
การไทเทรต เรยี กวา จดุ ยุติ (end point)

สถาบนั สงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี 16

10.7.4 จดุ ยตุ ิและการเลือกใชอินดิเคเตอร

การเลือกอินดิเคเตอรส งผลตอ การบอกจดุ ยตุ ขิ องการไทเทรต โดยอินดิเคเตอรท ่ีเหมาะสม
ควรมชี ว ง pH การเปล่ยี นสหี รือจุดยุตใิ กลเ คียงกบั จดุ สมมลู มากทส่ี ดุ

ถา เลือกอินดเิ คเตอรไ มเ หมาะสมอาจทาํ ใหจดุ ยุติหางจากจดุ สมมลู ซึ่งทําใหป รมิ าตรของ
สารละลายท่ใี ชใ นการไทเทรตคลาดเคลอื่ นจากปริมาตรทีส่ ารทําปฏกิ ริ ยิ าพอดกี นั

สถาบนั สงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 17

10.7.4 จดุ ยุตแิ ละการเลอื กใชอ ินดิเคเตอร

สําหรบั การไทเทรตกรดแก- เบสแก pH
จากกราฟการไทเทรตจะเหน็ วา มีชวงท่ี
pH เปลี่ยนแปลงอยางรวดเร็วตั้งแต 14
pH 3 ถึง 11 ซึ่งเปน ชว งทกี่ วาง และมี 13
อนิ ดิเคเตอรห ลายชนิดท่มี ชี ว ง pH 12
การเปล่ยี นสอี ยูในชว งดังกลาว จดุ ยตุ ิ 11
ของอนิ ดิเคเตอรเหลา นใ้ี หปรมิ าตรของ 10
สารละลายที่ใชในการไทเทรตใกลเคยี ง 9
กบั ปรมิ าตร ณ จุดสมมูล 8
7
สถาบนั สง เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 3456021 0 5 10 15 20

ปรมิ าตร NaOH (mL)

กราฟการไทเทรตกรดแก- เบสแกเ ทียบกับ
ชว ง pH การเปลีย่ นสีของอนิ ดเิ คเตอรบ างชนดิ 18

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ นิ ดเิ คเตอรบอกจุดยุติ

จดุ ประสงคก ารทดลอง

1. ทดลองเพื่อหาความเขมขน ของสารละลายจากการไทเทรตกรด-เบส โดยใชอินดเิ คเตอรบอกจดุ ยตุ ิ
2. คาํ นวณความเขมขน ของสารละลายตวั อยา ง

สถาบนั สง เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี 19

กิจกรรม 10.4 การทดลองหาความเขม ขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอนิ ดเิ คเตอรบอกจดุ ยุติ

วัสดุ อุปกรณ และสารเคมี

1. สารละลายตวั อยางกรดไฮโดรคลอริก (HCl) 7. บวิ เรตตขนาด 50 mL 20
2. สารละลายมาตรฐานโซเดียมไฮดรอกไซด 8. ขวดรปู กรวยขนาด 100 mL
9. บกี เกอรขนาด 100 mL
(NaOH) 10. หลอดหยด
3. เมทิลเรด 11. กรวยกรอง
4. โบรโมไทมอลบลู 12. ขาต้งั พรอมทจ่ี บั
5. ฟน อลฟทาลีน 13. ลูกยางปเ ปตต
6. ปเปตตขนาด 10 mL 14. ขวดนํ้ากล่นั

สถาบันสงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขม ขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอินดเิ คเตอรบอกจดุ ยตุ ิ

วิธที ดลอง

1. ปเปตตส ารละลายตวั อยาง HCl ใสข วดรปู กรวย 3 ขวด ขวดละ 10.00 mL แลวหยด
อนิ ดิเคเตอรที่เลือกมา 1 ชนิด จํานวน 2 หยด ลงในแตละขวด สงั เกตสขี องสารละลาย

2. บรรจุ NaOH 0.100 mol/L ในบวิ เรตต แลวทาํ การไทเทรตจนกระทัง่ ถงึ จุดยุติ บันทึก
ปริมาตรของ NaOH ท่ีใชใ นแตล ะขวด

3. คํานวณปรมิ าตรเฉล่ยี ของ NaOH และความเขมขน ของสารละลายตวั อยา ง HCl

สถาบันสงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 21

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอนิ ดเิ คเตอรบอกจุดยตุ ิ

ตัวอยา งผลการทดลอง

กรณใี ชสารละลายตัวอยา ง A การ ปรมิ าตร สารละลายมาตรฐาน NaOH
 อินดิเคเตอรท่ีใชค อื ทดลอง สารละลาย
ครง้ั ท่ี CH3COOH (mL) ขีดวดั ปริมาตร ขดี วดั ปริมาตร ปรมิ าตรที่ใช
โบรโมไทมอลบลู เริ่มตน เมือ่ ถึงจดุ ยุติ (mL)
 ความเขมขนของสารละลาย 1 10.00 0.00 7.80 7.80

มาตรฐาน NaOHคอื 0.102 2 10.00 7.80 15.50 7.70
mol/L
3 10.00 15.50 23.20 7.70
สถาบันสง เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี
เฉล่ีย 7.73

หมายเหตุ หากใชเมทลิ เรดหรอื ฟนอลฟทาลีนเปน อินดเิ คเตอรก็จะให 22
ผลการทดลองใกลเ คยี งกับเมอ่ื ใชโบรโมไทมอลบลูเปนอนิ ดิเคเตอร

กิจกรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ ินดเิ คเตอรบ อกจดุ ยตุ ิ

อภปิ รายผลการทดลอง

ปฏกิ ิรยิ าระหวา ง HCl และ NaOH เขยี นแสดงสมการเคมีไดด ังน้ี

HCl(aq) + NaOH(aq) NaCl(aq) + H2O(l)

จากการทดลองไทเทรตสารละลายตวั อยาง A ดว ยสารละลายมาตรฐาน NaOH โดยใช
โบรโมไทมอลบลเู ปน อินดเิ คเตอร พบวา ใชส ารละลาย NaOH ปรมิ าตร 7.73 mL ซ่ึงคาํ นวณ
ความเขม ขน ไดด ังน้ี

สถาบนั สงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี 23

กิจกรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ ินดเิ คเตอรบอกจุดยตุ ิ

อภิปรายผลการทดลอง

ความเขม ขนของ HCl = 0.102 mol NaOH × 7.73 mL NaOH soln × 1 mol HCl
1000 mL NaOH soln 1 mol NaOH

× 1 × 1000 mL HCl soln
10.00 mL HCl soln 1 L HCl soln

= 0.0788 mol HCl/L HCl soln 24

สถาบนั สง เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ ินดเิ คเตอรบอกจดุ ยุติ

สรุปผลการทดลอง
เมือ่ ทําการไทเทรตสารละลายตัวอยา ง A ซง่ึ เปนสารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ ดว ยสารละลาย

มาตรฐาน NaOH โดยใชโบรโมไทมอลบลเู ปนอินดเิ คเตอรแ ลว คาํ นวณหาความเขมขนพบวา
ความเขมขนของสารละลายตวั อยาง A เทากบั 0.0788 โมลตอ ลติ ร

สถาบันสง เสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 25

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอนิ ดเิ คเตอรบอกจุดยตุ ิ

ตัวอยา งผลการทดลอง

กรณีใชส ารละลายตัวอยาง B การ ปริมาตร สารละลายมาตรฐาน NaOH
 อินดิเคเตอรท ่ีใชค ือ ทดลอง สารละลาย
ครั้งที่ CH3COOH (mL) ขีดวดั ปริมาตร ขดี วดั ปรมิ าตร ปรมิ าตรทใี่ ช
โบรโมไทมอลบลู เร่มิ ตน เมื่อถงึ จดุ ยตุ ิ (mL)
 ความเขม ขน ของสารละลาย 1 10.00 0.00 12.30 12.30

มาตรฐาน NaOHคอื 0.102 2 10.00 12.30 24.40 12.10
mol/L
3 10.00 24.40 36.60 12.20
สถาบันสงเสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี
เฉลยี่ 12.20

หมายเหตุ หากใชเ มทลิ เรดหรอื ฟน อลฟทาลีนเปนอนิ ดิเคเตอรกจ็ ะให 26
ผลการทดลองใกลเ คียงกับเม่อื ใชโ บรโมไทมอลบลเู ปน อินดิเคเตอร

กิจกรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ ินดเิ คเตอรบอกจุดยุติ

อภปิ รายผลการทดลอง

ปฏกิ ิรยิ าระหวา ง HCl และ NaOH เขยี นแสดงสมการเคมไี ดดังน้ี

HCl(aq) + NaOH(aq) NaCl(aq) + H2O(l)

จากการทดลองไทเทรตสารละลายตวั อยา ง B ดวยสารละลายมาตรฐาน NaOH โดยใช
โบรโมไทมอลบลเู ปน อินดิเคเตอร พบวาใชส ารละลาย NaOH ปรมิ าตร 12.20 mL ซงึ่ คํานวณ
ความเขม ขน ไดด ังน้ี

สถาบนั สงเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี 27

กิจกรรม 10.4 การทดลองหาความเขมขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอินดเิ คเตอรบอกจุดยตุ ิ

อภิปรายผลการทดลอง

ความเขม ขนของ HCl = 0.102 mol NaOH × 12.20 mL NaOH soln × 1 mol HCl
1000 mL NaOH soln 1 mol NaOH

× 1 × 1000 mL HCl soln
10.00 mL HCl soln 1 L HCl soln

= 0.124 mol HCl/L HCl soln 28

สถาบนั สง เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี

กจิ กรรม 10.4 การทดลองหาความเขม ขนของสารละลายจาก
การไทเทรตกรด-เบส โดยใชอ ินดเิ คเตอรบอกจดุ ยุติ

สรุปผลการทดลอง
เมือ่ ทําการไทเทรตสารละลายตัวอยา ง B ซ่งึ เปนสารละลายกรดไฮโดรคลอริกดว ยสารละลาย

มาตรฐาน NaOH โดยใชโบรโมไทมอลบลเู ปน อินดเิ คเตอรแ ลว คํานวณหาความเขมขนพบวา
ความเขมขนของสารละลายตวั อยาง B เทากับ 0.124 โมลตอลติ ร

สถาบันสง เสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 29